چگونه بود که، بین همه‌ی شهرها، فلورانس مهد رنسانس شده بود؟

فلورانس شهری بود با قدرت سیاسی و نظامی ناچیز و با این حال تأثیرگذاری‌‌یی پیدا کرده بود که اصلا با موقعیت شهرستانی‌اش جور در نمی‌آمد.
پاسخ آشکار آن پول است. بانکداران بازرگان فلورانسی، نظیر خانواده‌های مدیچی، پاتزی و استروتزی، کنترل فن‌آوری جدید عصر خود را به دست داشتند. بانکداری بازرگانی فن‌آوری ارتباطیِ انقلابیِ عصر خود بود. توسعه‌ی این فن‌آوری در طول قرن چهاردهم رفته رفته چهره‌ی تجارت و ارتباطات را در سرتاسر اروپا دگرگون کرد. ثروت می‌توانست، به شکل اعتبار یا حواله‌های بانکی، از این سر قاره به آن سر انتقال پیدا کند و تجارت از بند محدودیت‌های مرسوم معامله‌ی پایاپای یا پرداخت نقدی آزاد شود. ابریشم و ادویه‌جات که از راه خشکی از خاور دور به بیروت می‌رسید به وسیله‌ی حواله‌های مالی خریداری و از راه دریا به ونیز حمل می‌شد.
دومین پیشه‌یی که بیش از همه قدرت داشته واسطه‌گری است و یکی از قوانین تغییرناپذیر معاملات پولی این است که بخشی از پول همیشه به دست کسی که آن را ردوبدل می‌کند می‌چسبد. از پوست فوک و روغن نهنگ، که از گروئنلند تا بروژ با کشتی حمل می‌شد، معمولاً برای پرداخت مطالبات دستگاه پاپ استفاده می‌کردند و از آن پس این امکان وجود داشت که آن را به وسیله‌ی حواله‌ی بانکی در وجه واتیکان در رم پرداخت کرد. لب مطلب هم همین‌جا است. عواید پاپ از کشیش نشین‌ها، اسقف نشین‌ها و فرمانروایان سرتاسر قلمروی مسیحیت اخذ می شد - که، فارغ از مرزهای ملی، از پرتغال تا سوئد و از گروئنلند تا قبرس را در بر می‌گرفت. تنها بزرگترین بنگاه‌های بانکی، با شعبات معتبر در شاهراه‌های تجاری در سرتاسر اروپا، می‌توانستند نقل و انتقال چنین درآمد پر دامنه‌یی را، از دورترین مکان‌ها گردآوری کرده، رفته‌رفته روی هم گذاشته، سرانجام به مقصدهایی برسانند. در نتیجه، به ناچار رقابت شدیدی بر سر تصاحب حق این حسابرسی تراز اول در گرفته بود و استفاده از تمام مهارت‌های معمول در بنگاه‌های بانکی بزرگ را طلب می‌کرد: ظاهرسازی‌های سیاسی، ارتشا، حسابرسی‌های ساختگی، و نظایر این‌ها. در سال ۱۴۱۴ مدیچی‌ها موقعیت خود به عنوان رقیب برتر تثبیت کردند: آنها بانکداران دستگاه پاپ بودند. خانواده‌ی مدیچی، با شگردهایی مشابه آنچه آمد، توانست کنترل دولت ظاهراً جمهوری‌خواه و دموکراتیک فلورانس را به دست گیرد. در سال ۱۴۳۴ کوزیمو د مدیچی نه فقط ثروتمندترین مرد اروپا بود، بلکه فلورانس هم عملا به شهریارنشین خصوصی او تبدیل شده بود.
شهر اکنون بیش از همیشه رونق گرفته و در حال به دست آوردن اشتهاری بین‌المللی بود. سکه‌ی رایج آن، فلورین (که نام‌اش را از نام شهر داشت) دلار روزگار خود بود. در آشوب سکه‌سازی اروپا (جایی که کشورها اغلب پول‌های مختلف و متعددی را به جریان انداخته بودند)، فلورین به عنوان پول استاندارد بین‌المللی به رسمیت شناخته می‌شد. به همین نحو، معاملات مالی هم نقش خود را در تثبیت گویش فلورانسی به عنوان زبان ایتالیایی ایفا میکرد. پول به زودی اعتماد به نفسی را پدید آورد که دیدگاه سنتی قرون وسطایی را به حاشیه رانده، از سد سلطه‌ی فکری کلیسا می‌گذشت. از موعظات کتاب مقدس در باب ثروت («گذشتن توانگر از سوراخ سوزن آسان‌تر است تا ورود او به بهشت»، و نظایر این) در پرتوی واقعیت جاری تأویلی تازه ارائه می شد: بالای صفحات دفترهای بانکی مدیچی این عبارت خودنمایی می‌کرد: «به نام خدا و سود».

✅ @karkhone

| رئوفی

حضرت آقای رئیسی، رئیس‌جمهور محترم،

با سلام و احترام و عرض ارادت،

از آنجا که فرموده بودید: "باید روند مهاجرت در کشور را معکوس کنیم و برای انجام اقداماتی جهت تحقق این امر مصممیم!" و از آنجا که مسئله‌ی مهاجرتِ نخبگان همیشه دغدغه‌ی اینجانب بوده است، از حضورِ آن سرور گرامی اجازه می‌طلبم تا برنامه‌ها و راهکارهای خود را، که حاصل عمری مطالعه و تدقیق و دلسوزی اینجانب است، به شرح زیر به شما عرضه کنم. جزییات برنامه‌های زیر به صورت ضمیمه ارسال می‌گردد.

۱- ایجادِ سازمان ملی مهاجرت معکوس (سممم)، تحتِ نظر مستقیم نهادِ ریاست‌جمهوری، با دفتری در نیاوران یا لواسان. از آنجا که اینجانب عمری دغدغه‌ی مهاجرت نخبگان و فرار مغزها را داشته‌ام، و علیرغم بار سنگین چنین مسئولیتی، با صلاحدید شما و برای خدمت به وطن و ملتم و استعلای شعائر دینی و ملی، حاضرم ریاست این سازمان را بپذیرم. (اگر با سازمان موافق نیستید می‌تواند بنیاد باشد، یا کمیته، یا شورا یا هرچه شما صلاح بدانید.) بجاست که در مورد بودجه‌ی مناسب از هم اکنون با سازمان برنامه و بودجه و مجلس شورای اسلامی رایزنی‌های مناسب انجام شود.

۲- تشکیل و احداث سامانه‌ی جامع پایش و ردگیری نخبگان مهاجرت‌کرده و نخبگان از مهاجرت‌برگشته و مهاجران غیرنخبه و نخبگان غیرمهاجر(سامانه‌ی سجپرنمنامغنغ).

۳- تبلیغات گسترده فیزیکی و حضوری توسط ریاست سازمان و منشی‌هایش، با مسافرت به اقصی نقاط عالم برای گفتگو و هم‌اندیشی و تشویق مهاجران نخبه و غیرنخبه به بازگشت به وطن. از آنجایی که باید این سفرها به صورت بهینه طراحی شود، پیشنهاد می‌شود که در تابستان‌ها که خیلی از نخبگان مهاجر به جزایر هاوایی می‌روند، ریاست سازمان به همراه منشی‌هایش برای تبلیغ و تبادل نظر به این جزایر دورافتاده برود.

۴- تشکیل کارگروه‌های ویژه برای همکاری با سایر سازمان‌های دولتی و اصناف و تشکل‌های مردمی برای بازگرداندن نخبگان به کشور. به عنوان مثال، کارگروه ویژه‌ای باید تشکیل شود تا با صنف گونی‌فروشان در تعامل ویژه قرار بگیرد تا نخبگانی که نمی‌خواهند به آغوش کشور برگردند را داخل گونی کرده آنها را برگردانند (این بند اصلاً ربطی ندارد به این‌که پسردایی من رئیس صنف گونی‌فروشان است؛ هر گونه ارتباط برقرار کردن بین این دو کار دشمنان و معاندان نظام است).

۵- تشکیل کنفرانس‌ها و سمینارهای مختلف در داخل و خارج از کشور و ایجاد رشته‌ی دانشگاهیِ "مهاجرتِ معکوس" در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا، و چاپ و انتشار نشریه علمی آی‌اِس‌آی The Inverse Immigration. همچنین در جهت تشویق دانشگاهیان به وارد شدن در این امر مهم پیشنهاد می‌شود که چاپ هر مقاله در این نشریه‌ی وزین و علمی دارای ۱۰ امتیاز هیئت علمی باشد.

البته اینجانب اعلام می‌کنم که آمادگی آن را دارم که حتی در پُست‌های پایین‌تر (مثلاً در دفاتر سازمان مهاجرت معکوس که در شهرهای لندن و پاریس و آمستردام تشکیل خواهد شد) نیز به ادای وظیفه بپردازم. خدمت به میهن از وظایف تک‌تک ماست و نباید کسی آن را منوط و مشروط به پست و مقام خاصی بکند.

در پایان توفیق شما و همه خادمان دلسوز میهن و ملت ایران را خواستارم.

غلام خانه‌پرورد و دستبوس شما،
با احترام،
ج.گ.


✅ @karkhone

فکرِ انداختن آب کُرُن (کارون) بر زاینده‌رود

در دوره‌ی اقتدار صفوی، برای اولین بار فکر انداختن آب رودخانه‌ی کُرُن/کارون - رودخانه بزرگی در ۱۲ فرسنگی بالای اصفهان که فقط کوهی آن را از زاینده رود جدا می‌کند، به زاینده رود به میان می‌آید.

عصر صفوی آغاز تحول اصفهان و گستره‌ی شهری آن است که نیازی روز افزون به آب و غذا دارد. آورد طبیعیِ آبِ زاینده‌رود کفاف جمعیت، کفاف باغ‌های سلطنتی و اردوگاه لشگری را نمی‌دهد. به افزایش آب نیاز می‌افتد.

طرح عملیاتی این فکر ایجاد یک بریدگی به طول ۳۰۰ متر، عرض ۶۰ متر و عمق ۵۰ متر در کوه جدا کننده دو رودخانه بود. بنا به گفته‌ی باستانی پاریزی در کتاب سیاست و اقتصاد عصر صفوی، ابتدا در زمان شاه طهماسب و بعدها در دوره‌ی شاه عباس اول و دوم و شاه سلیمان این طرح پی‌گیری می‌شود. طرحی که البته به خاطر کاستی‌های فنی و تکنولوژیک، کمبود منابع مالی و جنگ‌های پی در پی بی‌سرانجام ماند.

کار انتقال آب به زاینده‌رود در عهد صفوی و قاجار چندان پیشرفتی نمی‌کند اگرچه در اوایل مشروطیت مردم «سِدِه» (سه‌ده) پیشنهاد می‌کنند که کار انتقال آب از سرگرفته شود و مخارج آن را ۲۰۰ هزار تومان برآورد می‌کنند، اما این طرح نیز به اجرا در نمی‌آید.

در روزنامه فرهنگ به سال ۱۲۹۷ قمری در دفاع از انتقال آب از کارون به زاینده‌رود آمده: «در سال‌هایی که بارندگی چندان نقصانی ندارد، باز در ایام تابستان چون آب زاینده‌رود را در لنجانات برای شلتوک‌کاری و زراعت‌های قرایی که به جانب علیای رودخانه واقعند می‌گیرند، به زراعت اطراف شهر و دهکده‌های متعلقه به اصفهان و قصباتی که در منتهی‌الیه رودخانه واقعند به هیچ وجه آب نمی‌رسد. در چند ماه تابستان رودخانه بسیار کم آب، بلکه خشک می‌شود و به واسطه‌‌ی اثر حرارت آفتاب به لجن‌های اطراف رودخانه، هوا عفونت می‌یابد و باعث امراض مختلفه به خصوص نوایب می‌شود. هرگاه آب مذکور به رودخانه بیفزاید به واسطه‌ی فراوانی آب این علت نیز مرتفع خواهد شد.»

همین بی‌سرانجامی در افزودن بر آب طبیعی و اقلیم بیابانی ناپایدار اصفهان و حومه است که نظام سهم‌بندی آب را، همچون امری سیاسی-اقتصادی به صورت نیازی جدی و حیاتی در می‌آورد. نظامِ سهم‌بندی بر اساسِ آب موجود و نه حجم مشخص، و نه در کل حوضه و سرتاسر مسیر بلکه در محدوده‌ی شرق و غرب شهر اصفهان و برای ماه‌های خشک سال، از اواسط اردیبهشت تا آخر آبان شکل می‌گیرد. طومارها و سندهای محلی تا پیش از تصویب و اجرای قانون ملی آب در عصر پهلوی دوم و تکمیل شبکه‌های آبیاری و انتقال آب صنعتی، مورد قبول بوده‌اند و این نیاز را پاسخ می‌گفته‌اند.

سرانجام در عصر پهلوی دوم، در سال ۱۳۲۷ ‌شمسی کلنگ تونل کوهرنگ به زمین زده می‌شود و در ۲۴ مهر ۱۳۳۲ شمسی نخستین تونل انتقال آب به زاینده‌رود افتتاح می‌شود. تا این زمان هم‌چنان خشک‌سالی ادواری در کنار پرآبی سال‌های پربارش گاه و بی‌گاه چهره زاینده‌رود را تغییر می‌دهد و عکس‌هایی از طغیان‌ها و خشکی‌های این رودخانه فصلی به یادگار مانده است.

استان اصفهان اقلیمی ۷۸ درصد خشک و ۱۹.۸۸ درصد نیمه‌ خشک دارد. میزان بارندگی این استان بنا بر آمار سازمان هواشناسی در میانگین ۵۲ ساله ۱۲۴ میلیمتر بوده که در میان ۳۱ استان کشور رتبه‌ی ۲۵ را داراست.

فراهم کردن آب در این ناحیه بیابانی توسط چندین پروژه انتقال آب پس از پروژه اولیه تونل کوهرنگ عصر پهلوی، باعث رشد شدید صنایع و سرازیر شدن جمعیت از استان‌های مجاور در این شهر بیابانی شده است.

هفت درصد سطح استان اصفهان در بُعد میانیِ زاینده‌رود میزبان ۹۰ درصد صنایع استان است و حدود ۱۵ هزار واحد کوچک و درشت صنعتی در این منطقه ایجاد شده است. اصفهان با دارا بودن این واحدهای صنعتی-۴۴ شهرک و ۳۳ ناحیه- و بزرگ‌ترین کارخانه‌ها از جمله فولاد مبارکه، فولاد سبا، ذوب ‌آهن، پالایشگاه، پتروشیمی، پلی‌اکریل، تولید سیمان، صنایع نظامی و هسته‌ای و … در جایگاه نخست صنایع کشور قرار دارد. رتبه نخست تولید فولاد کشور مربوط به اصفهان است.

اکنون پس از چند دهه خیره‌سری علیه مادر طبیعت و استقرار صنایع شدیداً آب‌بر در شعاع ۵۰ کیلومتری از مرکز شهر اصفهان، بدون در نظر گرفتن معیارهای ضروری، بحران آب جدی‌تر از دوران صفوی و قاجار مجدداً به روی صحنه آمده است. چرا که با انتقال آب از سایر مناطق به مناطق کویر مرکزی نه تنها این مناطق سیراب نشده بلکه بحرانی در سایر مناطق نیر ایجاد شده است.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

تورم در اصطلاحات!

امروز گزارش مرکز آمار در مورد تورم منتشر شد. شاید در موردش شنیده باشید! آن هم با تیترهایی چون «رکورد تورم از زمان هخامنشیان شکسته شد!» و یا «بالاترین تورم برای پایین‌ترین دهک» و ... و شاید خود گزارش را ندیده باشید! یک سری اصطلاحاتی در این گزارش‌ها هست که گاهی باعث می‌شود استفاده از آن‌ها دشوار شود. چون ما هم در میان بحث تورم هستیم خوب است کمی به این گزارش بپردازیم. اول از همه بهتر است خود گزارش را پایین همین پست دانلود کنید تا شروع کنیم!

اسم گزارش «شاخص قیمت مصرف‌کننده» است. خلاصه‌اش این می‌شود که یک سبدی از کالاها در نظر گرفته می‌شود، سبدی که در گزارش می‌توانید ببینیدش! جدول ۵.۱ در صفحه‌ی ۴ را بنگرید! می‌خواهیم ستون دوم، یعنی ضریب اهمیت را بررسی کنیم. آن بالا نوشته شاخص کل و در زیرش اقلام را نوشته. مثلا نوشته خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها ۲۶.۶۴ درصد در شاخص تاثیر دارند. یا ریزترش، شیر، پنیر و تخم مرغ ۲.۸۰ درصد. حالا این سبد که احوالش در صفحه‌ی ۴ شرح شده از کجا آمده؟ این برابر مصرف خانوار است. یعنی به صورت متوسط خانوارها ۲.۸ درصد مخارجشان شیر، پنیر و تخم مرغ است.

حالا یک ستون از ضریب اهمیت به سمت چپ بروید. شاخص! یک عدد در مقابل هر عنوان نوشته. جلوی شاخص کل ۴۸۲ و جلوی خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها ۷۳۸. یعنی چه؟ اگر می‌خواهید بدانید یعنی چه باید بالای بالای جدول را نگاه کنید! کنار تیتر! نوشته ۱۰۰ = ۱۳۹۵ . این یعنی کشف تازه‌ای در ریاضیات انجام شده؟ نه! این یعنی سال ۱۳۹۵ سال پایه است. یعنی مقدار این شاخص را، در سال ۹۵ برابر ۱۰۰ در نظر می‌گیریم. حالا دیگر باید داستان روشن باشد! الان شاخص کل ۴۸۲ است. یعنی نسبت به سال ۹۵ قیمت‌ها ۴.۸۲ برابر شده. خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها ۷.۳۸ برابر شده! الله اکبر! حالا که تا این جا آمدید آن پایین را هم نگاه کنید. یک بخش مسکن هم دارد. شاخص ۳۰۰ است. یعنی هزینه‌ی مسکن از ۹۵ تا حالا ۳ برابر شده. که البته با توجه به گرانی‌های اخیر شاید با احساسات شما خیلی جور در نیاید!

خیلی سریع داستان را تمام کنیم! همان صفحه‌ی اول را بنگرید! سه تا نمودار آن زیر کشیده. تورم سالانه، ماهانه و نقطه‌ای. تورم سالانه یعنی این سال اخیر، از تیر ۱۴۰۰ تا آخر خرداد ۱۴۰۱، متوسط قیمت‌ها چقدر نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد کرده. خب این قسمت بیشتر روند بلند مدت را نشان می‌دهد. حساسیتی به مقادیر فعلی ندارد. دومی تورم ماهیانه است. خیلی ساده و سر راست! قیمت‌های خرداد امسال نسبت به ماه قبلش، اردیبهشت. این همان چیزی است که قهرمان شده! ۱۲.۲ درصد در یک ماه! خیلی کوتاه در موردش در انتها خواهیم گفت. آخرین نمودار هم تورم نقطه‌ای است. یعنی قیمت‌های خرداد ۱۴۰۱ نسبت به خرداد ۱۴۰۰. یعنی قیمت‌ها در این یک سال چقدر رشد کرده. این سه تا را داشته باشید تا برویم سراغ رکورد شکنی.

نمودار وسط چیزی است که خلقی را انگشت بر دهان گذاشته. حالا تورم کل که خیلی بالاست و فکر کنم بالاترین تورم ثبت شده در یک ماه، بعد از انقلاب است. اما در همان نمودار بخش وسطی را ببینید! تورم خوراکی‌ها ۲۵ درصد بوده! خیلی بالاست! برای این که درک کنید چقدر بالاست عرض کنم که اگر به فرض یک سال این وضعیت برقرار باشد قیمت‌ها ۱۵ برابر می‌شود! البته فرض محتملی نیست اما تا حدودی عمق فاجعه را نشان می‌دهد. این که چرا این طور شده و همچین عدد دهشتناکی ایجاد گشته می‌تواند محل گفتگو باشد! یک متهم اصلی این وضعیت حذف ارز ترجیحی است.

یک جمله هم در مورد نمودارهای صفحه‌ی بعد. تورم برای هر دهک! چرا؟ چرا تورم برای دهک‌های بالاتر، کمتر است؟ عمده دلیلش این است که سهم خوراکی در سبد دهک‌های بالاتر کمتر است. حالا اگر فرض کنیم این تورم ناشی از حذف ارز ترجیحی بوده، آیا می‌شود گفت دهک‌های پایین بیشترین آسیب را خورده‌اند؟ بر اساس این نمودار خیر! این نمودار می‌گوید که چند درصد مخارج بالا رفته. این که این چند درصد برابر با چند هزار تومان می‌شود را میزان مخارج هر دهک مشخص می‌کند. شاید اگر روزی سرمان به تنمان زیادی کرد در این مورد بیشتر نوشتیم!

✅ @karkhone

از خاطرات قبل از انقلاب حسن فریدون[روحانی]:

جلسه بعنوان سالگرد شهدای پانزدهم خرداد بود. همین‌طور که قاری مشغول قرائت قرآن بود، یک نفر بلند شد و چند شعار داد که شعار آخر این بود "برای نابودی حکومت پهلوی، صلوات". این شعار خیلی تند بود. قاری از پشت بلندگو گفت: لطفاً شعار ندهید. یک مرتبه امام با عصبانیت فریاد زد: مصطفی! چه کسی گفت شعار ندهید، بیرونش کنید! بیرونش کنید! فوری قاری را بیرون کردند. بعد امام فرمود: این همه مردم را کشته‌اند، مردم شعار هم ندهند؟ شنیدن این جملات از زبان امام برای ما بسیار جالب بود...اگر چنین شعاری[علیه حکومت] در منزل سایر مراجع داده میشد، بشدت با شعاردهنده برخورد میشد اما امام برعکس، او را تشویق کرد!کاملاً حس می‌کردیم امام برای یک مبارزه طولانی آماده شده است!

✅ @karkhone

داستان عجیب دانلد!


آنچه در زیر می‌آید، بخشی از کتابِ
«The New Jerusalem Zionisa Power in America»
است که در سال ۲۰۰۴ در ایالات متحده به چاپ رسیده، و بی‌طرفانه در راستای گردش آزاد اطلاعات در کانال قرار داده می‌شود.

پژوهش در سابقه‌ی این کارآفرین پرزرق‌وبرق آمریکایی فهم شگفت‌انگیز روش ترامپ برای دستیابی به قدرت و نفوذ را ممکن می‌سازد؛ در حقیقت ستاره‌شدن ترامپ نتیجه مستقیم عملکردش به‌عنوان ماموری رنگین برای حامیان بسیار ثروتمند پشت صحنه بود. داستان این تاجر رنگین (و ستاره تلویزیونی کنونی) که «دانلد» نام دارد، نشان می‌دهد که چگونه افراد و منافع مالی غیریهودی می‌توانند از طریق پشتیبانی منافع یهودی به اوج برسند.

البته همگان درباره‌ی فعالیت‌های ترامپ در قمار و پیوندهای گسترده‌ی صنعت قمار با جرایم سازمان‌یافته، آگاهی دارند. ولی داستان بسیار بزرگ‌تر از آن است. ترامپ در کتاب خاطرات خود «هنر معامله»، مغرورانه بازمی‌نماید که چگونه در ۱۹۸۷ با خرید ۹۳ درصد سهم آرا در شرکت قمار ریزورتز اینترنشنال نخستین بار به کار کازینو وارد شد.

آنچه ترامپ به خوانندگان خود نمی‌گوید، چیزی است که «اندرو جُرج»
(Andrew St. George)
در مجله اسپت‌لایت (The Spotlight) ۳۰ اکتبر ۱۹۷۸ (و در شماره پیش از آن، ۲۵ سپتامبر ۱۹۷۸) گزارش داد: ریزورتز اینترنشنال توسط عوامل خانواده‌های راکفلر و روچیلد و مجریان، آن‌ها در سیا و سازمان اطلاعاتی وابسته به آن (یعنی موساد اسرائیل) تأسیس شده و کنترل می‌شد.

گزارش اسپت‌لایت بر فعالیت‌های ریزورتز اینترنشنال تمرکز داشت و مروری جامع بود بر برنامه‌های مشخص قمارخانه‌ها که توسط عناصر قمارباز تبهکار اجرا می‌شد.

آنچه گزارش را حساس می‌کرد، طرح این نکته بود که کازینوهای غیرقانونی از راه زدوبند با سیاستمداران «محترم»، مقام‌های مجری قانون، سرمایه‌داران وال‌استریت که به قمارخانه‌ها وام می‌دادند و خود متصدیان مشهور قمارخانه‌ها اداره می‌شد.

افزون بر این، جرج می‌گوید بسیاری از این کازینوها که توسط عوامل خلافکاران اداره می‌شد، در شراکتی غیررسمی با جنایت‌کاران پشت صحنه بودند که برای پولشویی منافع عظیم مواد مخدر و قماربازی (که به عملیات‌های مخفیانه سیا و موساد تزریق می‌شد) به این دو سازمان اطلاعاتی متحد کمک کرده بودند. در مقابل، سیا و موساد با استفاده از نفوذ خود از فعالیت‌های غیرقانونی قمارخانه‌ها حمایت می‌کردند و مانع از برخورد جدی مقامات با این فساد می‌شدند.

دانلد ترامپ (رئیس‌جمهور آینده)* کجای این تصویر است؟ برای یافتن پاسخ باید ریشه‌های مشکوک ریزورتز اینترنشنال را بررسی کنیم.

در حقیقت ریزورتز یک شرکت عامل سیا بود که در اوایل دهه ۱۹۵۰ توسط آلن دالس رئیس وقت سیا و توماس دیویی (Thomas E. Dewey) دوست نزدیک او و (سه دوره) فرماندار نیویورک (که عامل سیاسی جناح به‌اصطلاح «جمهوری‌خواه راکفلر» در حزب جمهوری‌خواه بود) تأسیس شد.

* این نوشتار مربوط به سال ۲۰۰۴ است.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

نشست بزرگ سران گروه هفت در آلمان رسماً آغاز شده است. به موازات مراسم های ابتدایی این نشست و ورود سران به محلّ برگزاری، کاخ سفید به طور رسمی آغاز طرح بزرگ مشارکت برای زیرساختها و سرمایه‎گذاری جهانی را اعلام کرد. او هم‎اکنون در کنار همتایان خود در گروه هفت، در حال سخنرانی درباره این طرح عظیم است. ارزش اوّلین و ابتدایی‎ترین رقم سرمایه‎گذاری کشورهای توسعه‎یافته برای ترقّی زیرساخت‎های جهانی و همکاری با سایر کشورها، 600 میلیارد دلار است و این تازه ابتدای کار است.
انزوای سیاسی و اقتصادی ایران و اتّکاء ساختار حاکم به این انزوا برای بهره از انحصار در داخل و منزوی کردن ایرانیان، ما را از مشارکتهای پرسود و مترقّی این طرح، به راحتی محروم می‎سازد.

✅ @karkhone

ابعاد دخالت اقتصادی نیروهای مسلح در مصر

| ید الله کریمی پور

نیروهای مسلح مصر مشهور به فخر جهان عرب بوده اند؛ ولی کدام فخر؟!! در کارنامه این قوا از هنگام تاسیس تا امروز، حتی در دوره فرماندهی و رهبری کاریزماتیک‌ جمال عبدالناصر، جز شکست های مفتضح چه پدیده دیگری نقش بسته است؟! چهار شکست سخت از اسرائیل طی 1948، 1956, 1963، 1973 و شکست از یمنی ها(1962-1970) , آنها را تبدیل به قوای همیشه بازنده کرده است.‌

البته تا جایی که به فضای درونی مصر و تسلط بر مردم بر می گردد، به رغم شکست های مستمر در جبهه های خارجی، در اینجا زبان فرماندهان مغلوب، باز و شلاقشان دراز بوده است. نفس مردم را گرفته و بر جان و مال و نوامیس مصریان مسلط اند. چگونه؟

ارتش بین ۴۰ تا ۵۰ (و حتی گفته شده ۷۰)درصد تولید ناخالص داخلی این کشور را در دست دارد. ژنرال‌های مصری در کمتر پروژه ملی این کشور با کمپانی های خارجی حضور نداشته اند.
بسیاری از سرمایه‌ گزاران خارجی می‌دانند که در مصر این تنها قدرت قوای مسلح است که ضمانت اجرایی دارد. بنابراین‌ در هر سرمایه گزاری بر ورود و تایید قوای مسلح تاکید می شود.

در جریان انقلاب مصر و سرنگونی حسنی مبارک، به بسیاری از سرمایه‌داران داخلی آسیب شدید اقتصادی وارد آمد، ولی این پدیده کمترین پیامدی در موقعیت اقتصادی ژنرال‌ها داشت.

دخالت قوای مسلح در همه بخش‌های اقتصادی بارز و روشن تر از آفتاب است: از مبلمان خانه گرفته تا تولید تلویزیون، تولید نفت و گاز یا تاسیسات زیربنایی در کشور. از اخذ مرغوب ترین زمین ها برای ویلا ، مجتمع و شهرک‌سازی برای فرماندهان و یا برج سازی مسکونی و تجاری. کنترل بیمارستان ها، ساخت و مدیریت راههای ریلی، شوسه ای ،تجارت خارجی و حتی مدیریت باشگاه های ورزشی.۰
بسیاری از مراکز گردشگری در حاشیه دریای سرخ در دست مقامات نظامی است و ژنرال‌های مصری در بخش کشاورزی نیز نفوذ کرده و مالک یا مدیر مجتمع های کشت و صنعت ، باغداری و دامپروری به شمار می روند.

ترس واقعی مردم و سرمایه گزاران این است که وارد عرصه ی اقتصادی کشور شوند و یک پروژه راه اندازی کنند، ولی فرماندهان نیروهای مسلح و یا نهادها و شرکت های وابسته به آنان، کسب و کاری شبیه آنچه آنها انجام می دهند به وجود آورده و با سود بردن از انواع رانت ، فعالیت شان را تحت فشار قرار دهند.

به هر روی تخمین ها در مورد گستره فعالیت های اقتصادی نیروهای مسلح مصر متفاوت است، از معدن تا مایکروویو، اسفالت و مواد خوراکی. کوتاه آن که کمتر جایی و کسب و کاری بدون حضور فرماندهان قابل تصور است. آنان هر چقدر از وظیفه اصلی خود ، یعنی دفاع و رویارویی واقعی با دشمن و کسب پیروزی دورند، به کارهای پر درآمد اقتصادی نزدیک ترند.
کمترین گمانی نیست که این چنین ارتشی برای پیکار با دشمنان و تهدیدگران ساخته نشده و در این راه سیر نمی کند. در واقع جایزه ها و احترام و اعتبار ملی برای فرماندهان مغلوب بوده است.

✅ @karkhone

تنها پارانویدها زنده می مانند!

| حسین راهداری

در طول سالهایی که بازارهای مختلف مالی بخصوص بازار ارزها را دنبال می کنم، شوک بانک مرکزی سوییس در سال 2015 و تقویت شدید فرانک سوییس فقط در چند ثانیه شدیدترین تغییری بود که در بازار ارزها شاهده بوده ام و در آن زمان بدلیل اینکه فعالیت زیادی در بازار ارزها داشتم، متاسفانه آسیب زیادی هم از خلف وعده بانک مرکزی سوییس خوردم. از آن به بعد به گفته اندرو گرو، مدیرعامل اسبق شرکت اینتل، ایمان آوردم که می گفت " تنها پارانویدها (مبتلایان به بیماری بدگمانی) زنده می مانند". معنای این حرف این است که هیچ اتفاق بدی غیرمحتمل نیست و تنها کسی که پارانویا دارد و می تواند این احتمالات بد را ببیند و از آن بترسد و برایش برنامه داشته باشد، در نهایت زنده می ماند. اگر چه شاید این حرف غلوآمیز باشد اما کسانی که در بازارهای مالی فعال بوده اند و بخصوص معامله گری یا تِرِید کرده اند می دانند معنی این حرف چیست. تِرِیدری در طول زمان زنده می ماند که پارانویا دارد و به هیچ قانونی و فردی و قولی دل نمی بندد و احتمال هر اتفاق بدی را می دهد و برای آن آماده است!

حالا این روزها به واسطه افزایش تورم بی سابقه در آمریکا و افزایش نرخ بهره دلار، بازارهای مالی بخصوص سهام تکنولوژی و رمزارزها دچار تلاطم های شدید شده اند. از همه اما آموزنده تر حکایت پروژه Terra است که دو رمزارز یکی به نام Luna و رمزارز دلاری به نام UST را منتشر کرده است. بی شک Terra یکی از موفق ترین و قوی ترین پروژه های بازار رمزارزها در دو سال گذشته بوده است. ایده رمزارزی غیرمتمرکز با ارزش ثابت شده (decentralized stablecoin)به دلار، از اهداف اصلی دنیای رمزارزها بوده و هست. از همه مهمتر زمانی بود که بنیانگذاران Terra از بیت کوین به عنوان ارز ذخیره دلار رمزنگاری شده اشان استفاده کردند و این گامی عملی بود که بیت کوین نقش ارز ذخیره (reserve currency) را در کنار دلار و یورو و ارزهای معتبر بازی کند. ایده، اجرا و تیم قوی باعث شده بود که این پروژه ثبت سنگاپور بتواند میلیاردها دلار را جذب رمزارز معادل دلاری خود یعنی UST کند و دیگر رمزارزشان یعنی Luna تا مدت ها در لیست ده رمزارز برتر دنیا از نظر ارزش بازار (market cap) باشد.

همه چیز مرتب چیده شده بود تا دیروز که این تعادل به هم ریخت. ارزش UST که قرار بود نماینده ارزش یک دلار باشد، در بدترین زمان تا 40 درصد و Luna تا 50 درصد سقوط کرد. تمامی بیت کوین هایی که قرار بود پشتوانه ارزش UST باشند ناگهان از کیف پول های شرکت خارج شدند تا فروخته شوند تا از ارزش UST حمایت شود. در زمان نوشتن این مطلب، وضعیت UST بهتر است اما هنوز معادل یک دلاری که قول داده شده بود، نیست. اما Luna وضعیتش بهتر نشد و گویا دچار مرگ تدریجی شده است و مرگ Luna، مرگ کل پروژه Terra است. تغییرات در دنیای کریپتو چیز عجیبی نیست اما در میان ارزهای برتر و پروژه های ستاره، چنین سقوط شدیدی آن هم ظرف چند ساعت شاید در سه سال گذشته بی سابقه باشد.

قول معروفی هست که می گوید سقوط در بازارهای مالی مثل بهمن است! در بالای کوه اندازه و توانش شاید کم باشد اما تا به پایین کوه برسد زورش بینهایت است و همه چیز را نابود می کند. حالا حرف از این است که اگر Luna باز نگردد و نتواند روی پایش بایستد، در ترکیب با تحولات نرخ بهره دلار، می تواند کل بازار رمزارزها را تهدید کند.

رمزارزها به عنوان جایگزین نظام پول های کاغذی رایج بخصوص دلار شکل گرفتند. چاپ دلار و بحران سازی های بانک های مرکزی از دلایل منطقی و قابل دفاع شکل گیری این تکنولوژی بوده است اگرچه بعدا پروژه های زیادی با کاربردهای متنوع برای آن تعریف شده است و دیگر دعوا لزوما بر سر پول های کاغذی و بانک های مرکزی نیست. اما هنوز یک عطسه دلار به معنای ذات الریه در بازارهای دیگر از جمله خود بازار رمزارزهاست. از این عطسه دلار کسانی به سلامت بیرون می روند که احتمالا کمی مجهز به پارانویا باشند و پیشاپیش بدترین سناریوها را دیده باشند.


https://www.cnbc.com/2022/05/09/what-is-terrausd-ust-and-how-does-it-affect-bitcoin.html


✅ @karkhone

بیماری ایرانی

در ادبیات اقتصادی، بیماری هلندی واژه ناآشنایی نیست از سویی این موضوع صرفا مبتلابه کشورهای دارای منابع طبیعی نبوده و افزایش عواید ارزی به هر شکل می‌تواند یک کشور را در صورت عدم سیاست‌گذاری صحیح به این ورطه سوق دهد. به طور خلاصه افزایش منابع ارزی به دلیل تقویت پول داخلی راه را بر واردات کالاها و محصولات نهایی به کشور گشوده و سرمایه‌گذاری صنعتی را دچار مخاطره می‌نماید. برخی از کارشناسان در برهه فعلی در حال هشدار دادن به سیاست‌گذار درخصوص ابتلای کشور به بیماری هلندی هستند اما آیا صرف افزایش منابع ارزی می‌تواند کشور را درگیر مفهوم یاد شده نماید یا عوامل دیگری را نیز بایستی در نظر گرفت؟ و آیا اصولا شرایط حاضر نشانی از این موضوع دارد؟

در بند دال تبصره 6 قانون بودجه سال 88 به پیشنهاد دولت و با تصویب مجلس با عاملیت بانک صنعت و معدن به منظور تأمین ماشین‌آلات و سرمایه‌گذاری‌های نیازمند منابع ارزی، فرصت دریافت تسهیلات ارزی برای بخش تولید فراهم شد. با این تبصره بخش تولیدی کشور اقدام به دریافت تسهیلات ارزی (دلاری و یورویی) با هدف خرید ماشین‌آلات و تجهیز خطوط تولید و یا احداث خطوط جدید تولید نمود. شیوه ارائه تسهیلات به صورت مشارکتی با تنفس یکساله بود.

با جهش ارزی که در اواخر دهه 80 و اوایل دهه 90 رخ داد بسیاری از واحدها در بازپرداخت تسهیلات خود دچار مشکل شده و نه تنها ارتقایی در سطح تولید کشور رخ نداد بلکه بسیاری از واحدها از چرخه تولید خارج شدند لذا دولت طی ماده 20 قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور و در ادامه با الحاق مشمولین جزء دال تبصره 6 قانون بودجه سال 1388 در بند ح تبصره 4 قانون بودجه سال 1394 ترتیبی اتخاذ نمود که واحدهای دریافت کننده بتوانند نسبت به بازپرداخت این تسهیلات اقدام نمایند اما با جهش‌های متوالی ارز از سال 97 این مشکل کماکان به قوت خود باقی ماند و تعداد بسیار بیشتری از این واحدها به دلیل مشکلات ناشی از تملک، توقیف اموال، عدم ارائه خدمات بانکی و ... از چرخه تولید خارج شدند. طیف واحدهای تولیدی که به این سرنوشت گرفتار شدند طیف وسیعی از تولید مواد غذایی تا قطعات خودرویی را شامل می‌شود.

تجربه یاد شده خلاف تئوری بیماری هلندی است، در حالی که تضعیف پول ملی می‌بایست موجب ارتقای سرمایه‌گذاری صنعتی می‌شد اما تولیدکنندگان بسیاری را در سراسر کشور به ورطه نابودی کشاند. از سویی نمی‌توان گفت بیماری هلندی در کشور هیچگاه رخ نداده است طی سال‌های وفور منابع ارزی بسیاری از صنایع کاربر مانند صنعت پوشاک و چرم از این ناحیه آسیب دیدند. لذا مشکل بیش از آنکه در تئوری باشد در کلی گویی‌ها و حکم‌ صادرکردن‌های یک سویه است.

در حالی که کشور خود را با سیاست خارجی تهاجمی منزوی نموده است امکان سرمایه‌گذاری خارجی منابع ارزی فراهم نیست در این صورت دولت یا می‌بایست رأسا اقدام به هزینه منابع ارزی خود در سرمایه‌گذاری‌های کلان نماید یا آنکه ارز حاصله را برای تأمین منابع ریالی خود از طریق بانک‌ها به فروش برساند و با اقدامات سیاستی( به عنوان مثال تعرفه بر روی واردات محصولات نهایی) ارز فروخته شده را به سمت سرمایه‌گذاری صنعتی سوق دهد. اما این تمام ماجرا نیست در شرایط حاضر سرمایه‌گذاران به واسطه ریسک بسیار بالای نرخ ارز حاضر به سرمایه‌گذاری طولانی‌مدت نیستند از طرف دیگر دولت نیز اراده‌ای برای این موضوع ندارد در حالی که واردات ماشین‌آلات صنعتی از ناحیه تحریم و نرخ ارز به شدت تحت فشار است دولت بر خلاف سنوات گذشته طی تبصره 6 قانون بودجه 1401 بر واردات ماشین‌آلات تعرفه وضع نموده است که نشان از کمبود شدید منابع ریالی و ارزی دولت دارد.

در شرایط فعلی با سیاست‌هایی نظیر حذف ارز ترجیحی، سیاست نزدیک کردن نرخ نیمایی به نرخ بازار آزاد، سخت‌گیری بسیار شدید در ثبت سفارشات(اعم از مواد اولیه، محصولات نهایی یا ماشین‌آلات صنعتی)، منوط کردن هر گونه ثبت سفارش ماشین‌آلات و تجهیزات در سامانه جامع تجارت به تأیید پیشرفت فیزیکی بالای 60 درصد در سامانه بهین‌یاب، وضع تعرفه به واردات ماشین‌آلات و تجیهزات باید پرسید دقیقا کدام بیماری هلندی اقتصاد کشور را تهدید می‌کند!؟ آنچه دیده می‌شود جز ابتلای کشور به بیماری دهشتناکی به نام بیماری ایرانی نیست.


✅ @karkhone

| ریموند بیکر

افراد ثروتمند همیشه تمایل دارند قدرت خرید افراد فقیرتر افزایش یابد، تا کالاها و خدمات مدرن که در کشورهای صنعتی طراحی شده‌اند بازارهای وسیع‌تری داشته باشند. بهترین نمونه از این مورد، هنری فورد در ایالات متحده است. فورد بیش از یکصدسال پیش متوجه شد که اگر می‌خواهد خودروهای بیشتری بفروشد، کارگرها باید توانایی خرید آن را داشته باشند. مدتی نگذشت که او دستمزدها را دو برابر و 5 دلار در روز افزایش داد، نیروی کارش را تثبیت کرد و بازدهی‌شان را از طریق خطوط تولید بالا برد. موفقیت و تاثیر او افزایش پرداخت‌ها در سراسر آمریکا را ترغیب کرد، گسترش طبقه متوسط را تسریع بخشید و از این رو به پیشرفت غرب کمک کرد، به ویژه در نیمه دوم قرن بیستم.
هنری فورد یا هنری فوردهای بیشتری برای ترویج اهداف مشابه و تشویق درآمد در قرن بیست‌ویکم در سراسر جهان مورد نیاز است.

/ از کتاب پاشنه آشیل سرمایه‌داری

✅ @karkhone

کابوس دیجیتال؛ چگونه الگوریتم‌ها فقرا را مجازات می‌کنند؟

| رضا امیدی

مقاله‌ای با عنوان فوق در گاردین منتشر شده که یافته‌های حاصل از پژوهشی چند ماهه در کشورهای مختلف است دربارۀ پیامدهای دیجیتالیزه‌شدن خدمات رفاهی. بخش‌هایی از این مقاله در ادامه آمده است:

در سرتاسر جهان، انقلابی در مواجهۀ دولت‌ها با فقرا رخ داده که شاید به چشم نمی‌آید. براساس مطالعه‌ای که گاردین طی سه ماه گذشته انجام داده، در جهان میلیاردها میلیارد دلار طی سال‌های اخیر در حوزۀ نوآوری‌های هوش مصنوعی هزینه شده تا فقر و به‌عبارتی نیازهای شهروندان را به «کُد/ شماره» تبدیل کند و ارزیابی ماشین‌ها دربارۀ فقرا را جایگزین ارزیابی انسان‌ها کند.

به گفتۀ ویرجینیا یوبانک (اندیشمند علوم سیاسی آمریکایی) «شما وعده‌های بسیار بزرگی می‌شنوید دربارۀ اینکه چگونه فناوری‌های جدیدِ مواجهه با فقر موجب تسریع در پرداخت مزایا، افزایش کارایی و شفافیت، کاهش هدررفت منابع، و افزایش پس‌انداز مالیات‌دهندگان می‌شود، و اطمینان می‌دهند که منابع محدود به نیازمندان بیشتری برسد، اما در عمل چنین چیزی رخ نمی‌دهد».

با غلبۀ ریاضت اقتصادی در حوزۀ سیاسی، مزایای میلیون‌ها نفر با برنامه‌های کامپیوتری حذف و یا کاهش می‌یابد، بدون آن‌که کسی توان کنترل و حتی درک این برنامه‌ها را داشته باشد. این همان هشداری است که فیلیپ الستون؛ ناظر سازمان ملل در زمینۀ فقر، دربارۀ پیامدهای دیجیتالیزه‌کردن حمایت‌های اجتماعی مطرح کرده است.

براساس یافته‌های گاردین، در ایالت ایلینوی دولت فدرال و دولتی ایالتی هم‌دست شده و دنبال آن هستند که دریافت‌کنندگان خدمات رفاهی باید «اضافه‌پرداختی‌های» گذشته خود (بعضاً طی ۳۰ سال گذشته) را پس بدهند. این سیستم «بدهی زامبی» از طریق فناوری‌های جدید مسلح، و موجب ترس آسیب‌پذیرترین گروه‌های جامعه شده است. به‌گفتۀ یکی از دریافت‌کنندگان خدمات حمایتی: «شما بابت آنچه خورده‌اید، بدهکارید».

در حوالی شهر نیوکسل در انگلستان، دولت در حال طراحی نسل جدیدی از ربات‌های رفاهی برای جایگزینی انسان‌ها است و شرکت‌های خصوصی این حوزه درحال ایجاد مفاهیمی جدید هستند؛ نیروی کار مجازی، تصمیم‌گیری مکمّل، اتوماسیون رباتی.

در استرالیا، به‌رغم آنکه ادعا می‌شود دولت از برنامۀ «بدهی رباتی» به‌دلیل اشتباه در الگوریتم بازپرداخت بدهی‌های تاریخیِ خدمت‌گیرندگان عقب‌نشینی کرده، اما باید فاش کرد که دولت جبهۀ دیجیتالی جدیدی را برای حذف پرداخت‌های رفاهی میلیون‌ها نفر آغاز کرده است. فاجعه‌بارترین وضعیت در دامکای هند است که کافی است فردی فقیر با فشاردادن اشتباهی یک دکمۀ کامپیوتر، از یک برنامۀ حمایت غذایی خارج و به مرگ نزدیک شود.

براساس پژوهش گاردین، ویژگی مشترک این سیستم در کشورهای مختلف این است که به‌سرعت صاعقه در حال وقوع است و کمترین بحث عمومی و پاسخگویی نسبت به آن وجود ندارد. عنصر انسانی دولت رفاه در حال رقیق‌شدن است و اکنون افراد به‌صورت آنلاین کانال‌بندی می‌شوند و یک الگوریتم ریاضی دربارۀ آن‌ها تصمیم می‌گیرد. در این جهان جدید به‌راحتی می‌توان نابرابری و تبعیض را تقویت کرد؛ کافی است در انگلستان یکی از ۵ میلیون بزرگسالی باشید که به اینترنت دسترسی ندارند یا سواد کامپیوتری ندارند. در اینجا شما دیگر انسان نیستید، بلکه یک کد ۱۲ رقمی هستید که بستگی دارد چه الگوریتمی برای پردازش شما تعریف شده باشد.


لینک یادداشت در گاردین: http://bit.do/fcSBx



✅ @karkhone

بدانید که...

-میرحسین موسوی در دهه شصت همراه با متحدان رادیکالش در مجلس، خواهان تشدید دخالت دولت در بازتوزیع زمین‌ها، مسکن، نظارت بر اجاره‌بها، ملی‌شدن تجارت، قراردادهای کاری و... بود اما شورای نگهبان به دبیری صافی گلپایگانی مانع او میشد که البته در اکثر موارد یارای مقابله با دولت را نداشت.

-در سال ۱۳۶۱ یک از ماموران سفارت شوروی در تهران که به بریتانیا پناهنده شد، برگهء اسامی اعضای مرتبط با سفارت حزب توده را بهمراه خود داشت. دولت انگلیس نیز در جهت جلب نظر برگه را در اختیار دولت ایران قرار داد.

-اصل ۲۹ قانون اساسی ایران، بازگویی منشور سازمان تامین اجتماعی در زمان پهلوی به زبان فنی‌تر است.

-ابوالحسن بنی‌صدر کتاب آشفته و مبهم خود به نام "اقتصاد توحیدی" را به تاثیر از کتاب "اقتصادنا" محمدباقر صدر متفکر عراقی نوشت و در آن از حکومتی اسلامی سخن میگفت که مالکیت و انباشت ثروت را محدود میکند.

-در ۲۵ بهمن ۱۳۵۷-یعنی تنها سه روز پس از پیروزی انقلاب- هواداران فداییان خلق کوشیده بودند سفارت آمریکا در تهران را اشغال کنند اما کمیته‌ها مانع از این کار شدند. با این وجود در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ دانشجویان بهترین دانشگاه‌های تهران از دیوار سفارت بالا رفتند که مورد تایید حکومت قرار گرفت.

-گروهی از دانشجویان ایرانی در زمان انقلاب، طرفدار آلبانیِ انور خوجه مدافع سرسخت استالین بودند.

-مجتبی میرلوحی با نام مستعار نواب صفوی، در مدرسهء صنعتی آلمانی‌ها در تهران تحصیل کرده و کارمند شرکت نفت بود. فدائیان اسلام به رهبری او، علی‌رزم‌آرا مخالف طرح ملی‌شدن صنعت نفت را ترور کردند.

✅ @karkhone

چگونه چاپ پول آرژانتین را نابود کرد و می‌تواند دیگر کشورها را نابود کند

| دنیل لاکال

خطرناک‌ترین کلمات در سیاست پولی و اقتصاد این است: «این بار فرق می‌کند.» اشتباه بزرگ سیاستمداران آرژانتینی این است که معتقدند تورّم چندعاملی است و همه‌چیز با افزایش دوز مداخله‌گرایی حل می‌شود.

شاخص قیمت مصرف‌کننده در آرژانتین در آوریل ۲۰۲۲ نسبت به سال قبل ۵۸ درصد افزایش یافت که به‌معنای ۲.۹ واحد درصد بالاتر از تغییرات ثبت‌شده در مارس گذشته است. یک فاجعه‌ی واقعی. تورّم آرژانتین بیش از شش برابر اروگوئه، پنج برابر شیلی و چهار برابر برزیل و پاراگوئه، کشورهای همسایه که در معرض مشکلات جهانی مشابهی قرار دارند، است.

نه، تورّم در آرژانتین چندعاملی نیست؛ تنها یک علّت دارد: سیاست پولی استثماری و مصادره‌گر. چاپ پزو بدون کنترل و بدون تقاضا. آرژانتین پایه‌ی پولی خود را برای تأمین مالی مخارج عمومی بیش از حد، متورّم، و مخرّب، منبسط می‌گرداند.

در سال جاری، تاکنون پایه‌ی پولی ۴۳.۸۳ درصد افزایش یافته، که دیوانگی مطلق است. تورّم قیمت ۵۸.۲ درصد است.

پایه پولی در سه سال اخیر ۱۷۹.۷۳ درصد، و در ده سال گذشته بیش از ۱۵۴۳.۸ درصد افزایش داشته است. چنانکه اکسل کیسیلوف، فرماندار بوئنوس آیرس، آن را یک انحراف اقتصادی، و نه «سیاست پولی فراگیر»، نامید.

در ده سال گذشته، پزو آرژانتین ۸۸ درصد ارزش خود را در برابر دلار از دست داده است. این یک سلب مالکیت و مصادره‌ی ثروت کشور با چاپ پزوهای بیهوده است.

بسیاری از پرونیست‌های آرژانتین می‌گویند که ایالات متّحده نیز حجم پول خود را به‌شدّت افزایش می‌دهد و تورّمی هم ندارد. این استدلال درست نیست. پایه‌ی پولی ایالات متّحده با نرخ ۹.۹ درصد رشد می‌کند، یعنی شش برابر کمتر از آرژانتین و، علاوه بر این، ایالات متّحده نیز از تورّم ۸.۵ درصدی رنج می‌برد. در اوج مازاد پول ایالات متّحده، پایه پولی ۲۶.۹ درصد رشد کرد. در همان دوره، پایه پولی آرژانتین سه برابر شد -همراه با کاهش تقاضای پزو، تقاضای جهانی و محلّی دلار آمریکا رشد کرد.

در مجموع، حجم پول، شامل تمام ارز در گردش، در آرژانتین ۲۳۲۸.۰۹ درصد در ده سال افزایش یافته، در حالی‌که در ایالات متّحده دو برابر شده است. به‌عبارت دیگر، مجموع حجم پول در آرژانتین در دهه‌ی گذشته بیش از یازده برابر نرخ ایالات متّحده افزایش یافته است. فقط ونزوئلا است که مرتکب چنین جنونی شده است.

این فقط خارجی‌ها نیستند که تقاضایی برای پزو ندارند یا در معاملات بین‌المللی آن را نمی‌پذیرند؛ که البته این یک واقعیّت است. شهروندان آرژانتین نیز اغلب ارز خود را به‌عنوان ذخیره ارزش، واحد اندازه‌گیری و ابزار پرداخت قبول نمی‌کنند.

غم‌انگیزترین چیز این است که بسیاری می‌گویند که آرژانتین قبلاً دلار را به‌عنوان ارز مرجع انتخاب کرده بود (دلاریزاسیون) و این امر کاری از پیش نبرد. در آرژانتین دلاریزاسیون وجود نداشت: فریبی وجود داشت که طی آن اعلام شد یک پزو برابر با یک دلار است. مانند استیبل‌کوین‌هایی که امروز در بازار سقوط می‌کنند، به‌اصطلاح دلاریزاسیون صرفاً یک سفسطه بود و وقتی حباب ترکید، سیاست‌گذاران به تخریب بیشتر قدرت خرید ارز کشور ادامه دادند.

ایالات متّحده هنوز... این مشکل را ندارد. اعتماد به دلار آمریکا هنوز کاهش نیافته؛ اعتماد به آن رو به فزون است، و به همین دلیل است که در سطح جهانی، نسبت به اکثر ارزهای اصلی جهانی، قدرتمند می‌شود. دلیل اصلیِ این قدرت نسبی آن است که فدرال‌رزرو تقاضای جهانی دلار آمریکا را زیر نظر دارد و در مقام اقدام‌گر قاطع در برابر تورّم دیده می‌شود. با این‌حال، مغلطه‌ی پرتکرار مبنی بر اینکه چاپ انبوه پول باعث تورّم نمی‌شود، با فاجعه‌ی رخ‌داده در سال ۲۰۲۰ به‌یکباره پایان یافت. ایالات متّحده، حوزه‌ی یورو، و بیشتر اقتصادهای جهانی تصمیم گرفتند با سیاست‌های گسترده در سمت تقاضا، شوک عرضه را برطرف کرده، افزایش بی‌سابقه‌ی مخارج حکومت را با پول تازه خلق‌شده تأمین مالی کنند، و بدین ترتیب تورّم به‌شدّت افزایش یافت.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

هاتف آن روز به من مژده این دولت داد
که بدان جور و جفا صبر و ثباتم دادند
بعد از این رویِ من و آینه وصف جمال
که در آن جا خبر از جلوه ذاتم دادند
همت حافظ و انفاسِ سحرخیزان بود
که ز بندِ غمِ ایّام نجاتم دادند

پ.ن: ما خوشحالیم امشب و این مهم را به اشتراک می گذاریم. اگر بیش از این نیست خبرش، بر ما ببخشید و با اصل هر راست نشاید گفت به آن بنگرید😊.

| رمون آرون

شکوفایی، قدرت و گرایش به همسانی شرایط اقتصادی، دستاوردهایی است که نتیجهء ابتکارات فردی و رقابت است نه مداخلات دولت. به زبان ساده، اینها دستاوردهای نظام سرمایه‌داری است یعنی چیزهایی که به هر روشنفکرِ خوبِ پرورش یافته‌ای آموخته شده که از آنها متنفر باشد!

✅ @karkhone

درخت خربزه، الله اکبر!
سخنی در باب نظارت یا عدم آن

ترفند (یا تمهید) پانزی، یکی از قدیمی‌ترین کلاهبرداری‌ها در دنیای امور مالی و پولی است. این ترفند در همه جای دنیا یک جرمِ سنگین شناخته می‌شود (همانطور که باید!)، از جمله در آمریکا.

برنی میدوف یک سرمایه‌دار مالی‌کار معروف و صاحب‌نام در وال‌استریت بود، که بزرگترین و معروف‌ترین ترفند پانزی دنیا در طول تاریخ را راه انداخت و الان به خاطرش در زندان است. تخمینی دستِ پایین از ترفند پانزی او چیزی در حدود ۶۰ میلیارد دلار است!!! در سال ۲۰۰۸ این ترفند پانزیِ میدوف رسوا شد، و میدوف و برادرش دستگیر و به زندان محکوم شدند.

کمیسیون بورس و اوراق بهادارِ آمریکا (SEC) نهادی است در آمریکا، که مسئولیت نظارت بر شرکت‌های مالی و بورسی بر عهده‌اش است. این اداره‌ی دولتی، طبق معمول هر بوروکراسیِ دولتی در دنیا، سال به سال بودجه‌اش و تعداد کارکنانش اضافه شده، و در بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۸، چیزی نزدیک به یک میلیارد دلار بودجه سالانه، و نزدیک چهارهزار نفر کارمند ثابت داشت (منهای پرسنل با قراردادهای موقت). بیش از سه دهه، میدوف، در حالیکه دفتر و تشکیلاتش به فاصله‌ای خیلی کم از دفاتر پرطمطراق SEC در نیویورک بود، داشت پهلوی گوشِ این کمیسیونِ دولتی، گوشِ مردمِ از همه‌جا بی‌خبر را می‌برید. معروفیت میدوف موجب شد که SEC هیچگاه او و فعالیت‌هایش را به طور جدی مورد بازرسی سخت‌گیرانه قرار ندهد.

این نبود که این کلاهبرواری غول‌آسا قابل تشخیص نباشد! در حقیقت، در سال ۱۹۹۹ شخصی به نام مارکوپولوس به کل کار شک کرد و، طبق گفته خودش، با پنج دقیقه محاسبه نتیجه گرفت که کل شرکت میدوف باید کلاهبرداری و یک ترفند پانزی باشد. او چند سال مرتب به SEC نامه نوشت و با ارائه دلایل این مسئله را مطرح کرد، ولی کسی در آن کمیسیون گوشش بدهکار نبود. بسیاری از شرکت‌ها نیز بودند که از کار با میدوف سرباز می‌زدند، چون حس کرده بودند که کاسه‌ای زیر نیم‌کاسه هست. کارمندان عالی‌رتبه SEC اما هیچ گاه به طور جدی مسئله را دنبال نکردند، و حتی در سال ۲۰۰۳ طی تحقیقاتی که انجام دادند، خیلی از سرنخ‌هایی که راحت جلوی چشمشان بود را ندیدند. خود میدوف، طبق اعترافات بعدی‌اش، از این که در آن سال به تله نیفتاد بسیار شگفت‌زده شده بود! آخرِ کار هم، این بحران اقتصادی سال ۲۰۰۸ بود که موجب لو رفتن قضیه شد، و نه هوشِ بوروکرات‌های SEC.

مشتریان فریب‌خورده میدوف نیز ممکن بود که خیلی زودتر به مسئله پی ببرند، اگر که اطمینان کاذبی که اداره عریض و طویلی چون SEC به آنها می‌داد وجود نداشت. آنها تصورش را نمی‌کردند، آنها در خواب هم نمی‌دیدند، که شرکت معروفی همچون شرکت میدوف، که در قلبِ مرکز مالی دنیا یعنی وال‌استریت، مرتب تحت نظرِ SEC بود، می‌توانست چنین کلاهبرداری غول‌آسایی باشد. اگر این اطمینان نبود، آنها هم بسانِ مارکوپولوس می‌توانستند در پنج دقیقه دریابند که سودهای ادعاییِ میدوف نمی‌تواند حقیقی باشد. خیلی‌ها ممکن بود خیلی کنجکاوی بیشتری انجام دهند و قضیه خیلی زودتر لو رود. ولی در حقیقت، خودِ وجودِ یک اداره‌ی دولتیِ نظارتی، این امکان را داد که این‌کلاهبرداری چندین‌میلیاردی بزرگ و بزرگ و بزرگ‌تر شود بدون آنکه افراد خیلی زیادی شکی جدی کنند!

اگر به کسانی که همیشه خواهانِ نظارت‌های دولتی‌اند، داستانِ میدوف را، یعنی غول‌آساترین کلاهبرداری تاریخ که زیر دماغ SEC اتفاق افتاد را، گوشزد کنیم، خواهند گفت: " تصورش را بکن اگر نظارت دولتی وجود نداشت چه قدر کلاهبرداری‌های بزرگتری ممکن بود اتفاق بیفتد!" درست مانند آن شخصی که گردو و خربزه را دیده بود، روزی درخت گردو را نشانش دادند. با حیرت گفت:
"درخت گردکان با این بزرگی!
درخت خربزه، الله اکبر!"

✅ @karkhone

قیام عبید

| یاسر اسلامی نوکنده


روزی از روزها جناب عبید زاکانی پس از قرنها از لای ورق‌های کتابی کهنه بیرون پرید لباسش را تکاند و در شهر دوره افتاد که هر کس کتاب نمیخواند را وسط میدان شهر رسما دخول بنماید تا سایرین حساب کار دستشان بیاید، لیکن عصر ارتباطات بود و خبر مثل بمب در دنیای مجازی ترکید مردم هم طبق عادت غریبی ناخودآگاه شروع کردند به صف بستن چندی نگذشت که سه صف مجزا تشکیل شد.

در صف اول جماعتی حاضر شدند و غوغایی برپا کردند آنها مدعی بودند هرگز لای هیچ کتابی را جز کتب درسی باز نکرده و باید در اولویت قرار گیرند بی‌نظمی در این صف بیداد میکرد پس اداره‌ای تشکیل شد بنام "اداره کل ساماندهی، گسترش و یکپارچه سازی کیونیان" از هر فرد ماهانه مبلغی بابت حق اشتراک دریافت نمودند و کارت شناسایی برایشان صادر کردند اما بابت یکپارچه سازی، پارچه کم آمد یکسری با پارتی و رانت پارچه گرفتند و این موحب چند دستگی شد احزابی بوجود آمد در هر حزب رای‌گیری نمودند و نمایندگانی انتخاب کردند تا از حق آنها برای دریافت پارچه دفاع کند آنها هم با ارائه برنامه‌های کوتاه مدت میان مدت و دراز مدت وعده شکوفایی و اصلاحات دادند نزدیکان و آشنایان کیونی خود را در قسمت‌های مختلف استخدام کردند بقیه هم بیکار و مفلس بماندند سران حزب برای گسترش فعالیت‌ها شروع کردند به برقراری ارتباط با سران دیگر کیونیان عالم در ممالک مختلف جهت امضای قراردادهای بین المللی و صادرات و واردات انواع محصولات، سازو کار عظیمی از قدرت در سطح جهانی شکل گرفت و پول کلانی به جیب زدند. عبید هم که از وقایع متحیر مانده بود با هزار دوز و کلک آنها را مرخص کرد و خود بسمت صف دوم رفت که متشکل بود از مردمی که آه در بساط نداشتند چه برسد به پول خرید کتاب، لیکن عبید از گناه آنها بگذشت و با احترام آنان را مرخص نمود و خرامان خرامان بسمت صف سوم پیش رفت رایحه عطر و ادکلن به مشامش رسید گویی در خواب و بیداری است تعداد بیشماری کتاب بدست با لباس‌های شیک و نظم خاصی در این صف حاضر بودند عبید گفت: شما اهل کتاب و تفکر و علم و دانشید، از چه اینجا آمدید؟ مرا با اهل کتاب نزاعی نیست. از صف ندا آمد: هان ای عبید ما از همگان به دخول مستحق‌تریم. عبید پاسخ داد شما را چه می‌شود ای دانایان؟ جماعت زدند زیر خنده و یکصدا گفتند: اسکول دانا و تفکر چه کوفتیه ما کشته مرده‌ی آثار عشقولانه‌ایم. عبید در فکر فرو رفت و گفت: عشقولانه! این دیگر چه سبکی است؟ یکی از میان جمع چون بادی که از شکم مردار خروج کند بصدا در آمد و گفت: سبکی هنری‌ست در ادبیات، موسیقی سینما که به جانُ جانانُ چس نالهُ و چس کلاس و رل زدنُ این چیزا می‌پردازد (در همین حین مخ چند نفر را زد و دوباره به صف اندر شد) عبید جلو رفت تا کتابهایشان را وارسی کند دریافت هر کدام چندین بار چاپ شدند سپس جیبها را واررسی نمود که پر بود از بلیط کنسرت و سینما و فوتبال، پس از برای تحقیق به گوگل متصل شد گویی تازه فهمیده باشد دنیا دست کیست زیر لب گفت دریغا کار از کار گذشته و دیگر دخول هم چاره ساز نیست لاجرم صف سوم را هم مرخص کرد و خود در کارگاه آهنگری کاوه ثبت نام نمود و فن ریخته گری آموخت، گرزی قطور بساخت و چون یلی غران نعره زنان بسراغ بزرگان سبک مذکور رفت قیامتی برپا شد هواداران میلیونی آنها مانع از دخول آهنین شدند و با وکیلانی گردن کلفت و پر نفوذ عبید را تحت تعقیب قضایی قرار دادند عبید هم ناچار فرار را بر قرار ترجیح داد و به آمریكا پناهنده شد کنار درب ورودی ناسا چندی بسط نشست تا او را به ملاقات پرفسور نادری ببرند که در حال گذراندن دوران بازنشستگی خود بود و چنین هم کردند تا ببینند ماجرا از چه قرار است. نادری گفت: تو دیگر از کدام سیاره آمدی با این لباسهای عجیب، تو کیستی؟

عبید که دیگر پیر و شکسته شده بود گفت: من عبیدم لیکن در اثر یک شکاف در زمان و مکان به این روزگار پرتاب شدم لطفا مرا با ماشین زمان به همان دوران برگردانید که تحمل این روزگار را ندارم. نادری خندید گفت چرا چرند میگویی مردک اگر غریب و نیازمندی بگو تا کمکت کنم این حرفهای عجیب چیست؟ میخواهی آبروی ما ایرانیان را بر باد بدهی؟ نکند مامور رژیم هستی و آمدی سر از کشفیات ناسا در بیاوری؟ سرآخر چند روانکاو آوردند آنها هم حکم بر دیوانگی وی دادند، عبید را کت بسته به یکی از تیمارستان‌های آمریکا در مکانی نامعلوم فرستادند و دیگر هیچ کس او را ندید. گرز عبید هم که در میان شلوغی‌ها و تظاهرات بسرقت رفته بود از طرف یکی از مسئولین اداره محترم ساماندهی و یکپارچه سازی بصورت قاچاق به موزه لوور پاریس فروخته شد که با استقبال علاقمندان مواجه شد آن هم در سه صف مجزا و طولانی!

✅ @karkhone