نیم‌قرن نفرین نفت برای مسکن
بررسی‌ها نشان میدهد که در سال ۵۵ با فروش سه واحد در گیشا می‌شد ۸ خانه در کالیفرنیای آمریکا خرید؛ نشانی از حبابی به قدمت نیم‌قرن.
حدود ۱۰ درصد جمعیت لس‌آنجلس به عنوان بزرگترین شهر ایالت کالیفرنیا که از گران‌ترین ایالت‌های آمریکا است، را ایرانیان تشکیل می‌دهند. لس‌آنجلسی که به خاطر کوچ عظیم ایرانیان از دهه‌ها پیش به آن به تهران‌جلس هم معروف شده است. اما علت این کوچ بزرگ به آمریکا در نیمه اول دهه ۵۰ چه بود؟
در سال ۵۲ شمسی اعراب برای آزادسازی فلسطین دست به جنگی بزرگ علیه اسرائیل زدند. جنگی که هر چند در پایان آن اعراب شکست خوردند اما تحریم نفتی غرب توسط اوپک باعث شد تا برگی جدید در تاریخ انرژی جهان رقم بخورد. اعضای اوپک در سال ۵۲ طی دو جلسه تصمیم به کاهش عرضه و افزایش قیمت گرفتند. نتیجه این اتفاق هم ۴ برابر شدن قیمت نفت خام در کمتر از یک سال بود.
ایران تلاش کرد از طریق افزایش تولید و عرضه نفت جای اعراب را بگیرد. به این ترتیب تولید نفت ایران در آن زمان تا نزدیک روزی ۶ میلیون بشکه هم افزایش یافت و صادرات هم به بیش از روزانه ۴.۵ میلیون بشکه رسید. از این رو سرانه درآمدهای حقیقی نفتی ایران که در اواخر دهه ۱۹۶۰ به حدود ۴۰۰ دلار رسیده بود تا حدود ۳۵۰۰ دلار در سال ۷۴ میلادی رشد کرد. اعدادی که دیگر هیچگاه صنعت نفت ایران به خود ندید. چنین حجم تولید و فروش نفت در شرایطی رقم خورد که جمعیت ایران در آن زمان حدود ۳۲ میلیون نفر بود. بنابراین می‌توان گفت مقدار فروش نفت به ازای هر شهروند بیش از ۱۰ برابر مقدار کنونی بوده است. یعنی از ارقام بیش از ۳۰۰۰ دلار در اوایل دهه ۷۰ به حدود ۳۰۰ دلار در سال ۲۰۲۱ رسیده است.
شاه با درآمدهای بادآورده عظیمی مواجه شد. دلارهای نفتی که لازم داشتند در جایی سرمایه‌گذاری و مصرف شوند. در چنین شرایطی حکومت شاه با قدرت تمام شروع به سرکوب قیمت دلار و واردات کالا کرد. با ثابت ماندن نرخ ارز، دیگر تولید برای کسی جذاب نبود. زیرا تورم داخلی رو به افزایش بود اما کالاهای وارداتی به دلیل تثبیت نرخ ارز قیمت ثابتی داشتند و به این ترتیب تولیدات داخل خواه‌ناخواه بعد از مدتی مجبور می‌شدند بازار را ترک کنند و جای خود را به کالاهای وارداتی یا نهایتا مونتاژی بدهند.
به این ترتیب پول‌های زیادی که روانه اقتصاد ایران شد چندان امکان سرمایه‌گذاری در بازارهای مولد را نداشت و به اجبار به سمت بازارهایی رفت که قابل جایگزینی با واردات نبودند؛ یعنی بازارهایی مانند مسکن.
ثروت بادآورده نفتی باعث شد تا حکومت تبلیغ بسیاری برای شهرنشینی کند و شهرها ناگهان با موج مهاجرت گسترده مواجه شوند. به طوری که طبق آمارها از سال ۴۵ تا ۵۵ جمعیت پایتخت با رشد ۶۷ درصدی از حدود ۲.۷ به ۴.۵ میلیون نفر رسید. هجوم پول‌های بادآورده به بازار مسکن پایتخت باعث جهش عجیب قیمت ملک در تهران شد. شاخص مسکن بانک مرکزی که در واقع هزینه اجاره‌بها را نشان میدهد از سال ۵۰ تا ۵۶ حدودا ۳.۵ برابر شده است. روزنامه کیهان که در آن زمان از معتبرترین نشریات داخلی بود در گزارشی در سال ۵۵ نوشته است: «یک خانه سه‌طبقه که ۵ سال قبل در گیشا ۳۴۰ هزار تومان فروخته شد، الان دو میلیون و دویست هزار تومان قیمت پیدا کرده است.» رشد بیش از ۶ برابری قیمت مسکن در این دوره در شرایطی بود که قیمت دلار با بیشترین قدرت سرکوب می‌شد و رشد چندانی نداشت. به عبارتی دیگر خریداران ملک در ابتدای دهه ۱۳۵۰ طی تنها چند سال بازده دلاری‌های چند صد درصدی را کسب کردند.
انبوه این پول‌های بادآورده باعث شد تا تهران، مانند امروز جزو گران‌ترین شهرهای جهان برای خرید مسکن باشد. به طوری که بعضا قیمت ملک در تهران از لس‌آنجلس هم بیشتر می‌شد. خانه‌ای سه طبقه‌ای در گیشا که طبق گزارش کیهان در سال ۵۵ به ۲.۲ میلیون تومان رسیده بود، با دلار ۷ تومانی ارزشی معادل بیش از ۳۰۰ هزار دلار داشته است. بررسی داده‌های قیمت مسکن در کالیفرنیا نشان میدهد که متوسط قیمت یک واحد مسکونی در سال ۵۵ شمسی حدود ۴۰ هزار دلار بوده است. یعنی ملک سه واحدی خیابان گیشا تقریبا معادل ۸ واحد مسکونی در کالیفرنیا، به‌عنوان یکی از گران‌ترین نقاط جهان، بشود.
همین موضوع هم عاملی شد که بسیاری از شهروندان تهرانی به فروش خانه‌های خود و خرید ملک در شهرهای بزرگ و باامکانات بیشتری چون لس‌آنجلس اقدام کنند و موج مهاجرت از ایران بر خلاف باور رایج از چند سال پیش از وقوع انقلاب آغاز شود. هر گاه دولت‌ها درآمدهایشان افزایش یافته بر حباب مسکن در ایران افزوده شده است.
✅ @karkhone
بررسی‌ها نشان میدهد که در سال ۵۵ با فروش سه واحد در گیشا می‌شد ۸ خانه در کالیفرنیای آمریکا خرید؛ نشانی از حبابی به قدمت نیم‌قرن.
حدود ۱۰ درصد جمعیت لس‌آنجلس به عنوان بزرگترین شهر ایالت کالیفرنیا که از گران‌ترین ایالت‌های آمریکا است، را ایرانیان تشکیل می‌دهند. لس‌آنجلسی که به خاطر کوچ عظیم ایرانیان از دهه‌ها پیش به آن به تهران‌جلس هم معروف شده است. اما علت این کوچ بزرگ به آمریکا در نیمه اول دهه ۵۰ چه بود؟
در سال ۵۲ شمسی اعراب برای آزادسازی فلسطین دست به جنگی بزرگ علیه اسرائیل زدند. جنگی که هر چند در پایان آن اعراب شکست خوردند اما تحریم نفتی غرب توسط اوپک باعث شد تا برگی جدید در تاریخ انرژی جهان رقم بخورد. اعضای اوپک در سال ۵۲ طی دو جلسه تصمیم به کاهش عرضه و افزایش قیمت گرفتند. نتیجه این اتفاق هم ۴ برابر شدن قیمت نفت خام در کمتر از یک سال بود.
ایران تلاش کرد از طریق افزایش تولید و عرضه نفت جای اعراب را بگیرد. به این ترتیب تولید نفت ایران در آن زمان تا نزدیک روزی ۶ میلیون بشکه هم افزایش یافت و صادرات هم به بیش از روزانه ۴.۵ میلیون بشکه رسید. از این رو سرانه درآمدهای حقیقی نفتی ایران که در اواخر دهه ۱۹۶۰ به حدود ۴۰۰ دلار رسیده بود تا حدود ۳۵۰۰ دلار در سال ۷۴ میلادی رشد کرد. اعدادی که دیگر هیچگاه صنعت نفت ایران به خود ندید. چنین حجم تولید و فروش نفت در شرایطی رقم خورد که جمعیت ایران در آن زمان حدود ۳۲ میلیون نفر بود. بنابراین می‌توان گفت مقدار فروش نفت به ازای هر شهروند بیش از ۱۰ برابر مقدار کنونی بوده است. یعنی از ارقام بیش از ۳۰۰۰ دلار در اوایل دهه ۷۰ به حدود ۳۰۰ دلار در سال ۲۰۲۱ رسیده است.
شاه با درآمدهای بادآورده عظیمی مواجه شد. دلارهای نفتی که لازم داشتند در جایی سرمایه‌گذاری و مصرف شوند. در چنین شرایطی حکومت شاه با قدرت تمام شروع به سرکوب قیمت دلار و واردات کالا کرد. با ثابت ماندن نرخ ارز، دیگر تولید برای کسی جذاب نبود. زیرا تورم داخلی رو به افزایش بود اما کالاهای وارداتی به دلیل تثبیت نرخ ارز قیمت ثابتی داشتند و به این ترتیب تولیدات داخل خواه‌ناخواه بعد از مدتی مجبور می‌شدند بازار را ترک کنند و جای خود را به کالاهای وارداتی یا نهایتا مونتاژی بدهند.
به این ترتیب پول‌های زیادی که روانه اقتصاد ایران شد چندان امکان سرمایه‌گذاری در بازارهای مولد را نداشت و به اجبار به سمت بازارهایی رفت که قابل جایگزینی با واردات نبودند؛ یعنی بازارهایی مانند مسکن.
ثروت بادآورده نفتی باعث شد تا حکومت تبلیغ بسیاری برای شهرنشینی کند و شهرها ناگهان با موج مهاجرت گسترده مواجه شوند. به طوری که طبق آمارها از سال ۴۵ تا ۵۵ جمعیت پایتخت با رشد ۶۷ درصدی از حدود ۲.۷ به ۴.۵ میلیون نفر رسید. هجوم پول‌های بادآورده به بازار مسکن پایتخت باعث جهش عجیب قیمت ملک در تهران شد. شاخص مسکن بانک مرکزی که در واقع هزینه اجاره‌بها را نشان میدهد از سال ۵۰ تا ۵۶ حدودا ۳.۵ برابر شده است. روزنامه کیهان که در آن زمان از معتبرترین نشریات داخلی بود در گزارشی در سال ۵۵ نوشته است: «یک خانه سه‌طبقه که ۵ سال قبل در گیشا ۳۴۰ هزار تومان فروخته شد، الان دو میلیون و دویست هزار تومان قیمت پیدا کرده است.» رشد بیش از ۶ برابری قیمت مسکن در این دوره در شرایطی بود که قیمت دلار با بیشترین قدرت سرکوب می‌شد و رشد چندانی نداشت. به عبارتی دیگر خریداران ملک در ابتدای دهه ۱۳۵۰ طی تنها چند سال بازده دلاری‌های چند صد درصدی را کسب کردند.
انبوه این پول‌های بادآورده باعث شد تا تهران، مانند امروز جزو گران‌ترین شهرهای جهان برای خرید مسکن باشد. به طوری که بعضا قیمت ملک در تهران از لس‌آنجلس هم بیشتر می‌شد. خانه‌ای سه طبقه‌ای در گیشا که طبق گزارش کیهان در سال ۵۵ به ۲.۲ میلیون تومان رسیده بود، با دلار ۷ تومانی ارزشی معادل بیش از ۳۰۰ هزار دلار داشته است. بررسی داده‌های قیمت مسکن در کالیفرنیا نشان میدهد که متوسط قیمت یک واحد مسکونی در سال ۵۵ شمسی حدود ۴۰ هزار دلار بوده است. یعنی ملک سه واحدی خیابان گیشا تقریبا معادل ۸ واحد مسکونی در کالیفرنیا، به‌عنوان یکی از گران‌ترین نقاط جهان، بشود.
همین موضوع هم عاملی شد که بسیاری از شهروندان تهرانی به فروش خانه‌های خود و خرید ملک در شهرهای بزرگ و باامکانات بیشتری چون لس‌آنجلس اقدام کنند و موج مهاجرت از ایران بر خلاف باور رایج از چند سال پیش از وقوع انقلاب آغاز شود. هر گاه دولت‌ها درآمدهایشان افزایش یافته بر حباب مسکن در ایران افزوده شده است.
✅ @karkhone
👍11
درس های آموخته شده و آموخته نشده از بحران مالی آسیا
٢۵ سال پیش؛ یک ماه قبل، شرق آسیا با بدترین بحران مالی خود روبرو شد. چندین کشور به ویژه مالزی، تایلند، اندونزی، کره جنوبی و فیلیپین مورد حمله قرار گرفتند. آنچه در ژوئیه ١٩٩٧ به عنوان یک حمله سفته جویانه به بات تایلند آغاز شد، به سرعت به سایر کشورها سرایت کرد.
در دوره سه ماهه از جولای تا اکتبر ١٩٩٧، بات ۴٠درصد، رینگیت مالزی و پزو فیلیپین حدود ٢٧ درصد، روپیه حدود ۴٠ درصد و وون ٣۵ درصد در برابر دلار آمریکا کاهش یافتند.
این یک ضربه جدی برای کشورهایی بود که به آنها لقب "اقتصادهای معجزه گر" داده شده بود.
بحران ارزی به سرعت به چیزی تبدیل شد که اقتصاددانان آن را «بحران دوقلو» نامیدند. در اصل، افت ارزها (در مقابل دلار) و پاسخ سیاست دفاع از آنها از طریق افزایش نرخ بهره، یک بحران بانکی داخلی را به وجود آورد.
اصطلاح بحران دوقلو یا twin crisis اولین بار توسط دو اقتصاددان بنامهای کامینسکی و رینهارت در اواخر دهه نود میلادی بکار برده شد.
البته در این نوع بحران، هر جا نمی توان ارتباط علی معلولی و مستقیمی میان بحران ارزی و بانکی برقرار کرد به نحوی که به شکل قاطع بگوییم بحران ارزی منجر به بحران بانکی می شود، این رابطه می تواند بر عکس هم باشد و یا حتی می تواند ارتباط مستقیمی میان دو بحران وجود نداشته باشد.
این اتفاق در چهار کشور کره جنوبی، تایلند، اندونزی و مالزی رخ داد.
بنابراین بحران دوقلو؛ یعنی بحران همزمان ارزی و بانکی، که از آن به عنوان بحران تراز پرداخت نیز یاد می شود.
قبل از بحران شرق آسیا؛ بحران دوقلوی ١٩٩۴ مکزیک معروف به تکیلا رخ داد و در سال ١٩٩٨ بحران دوقلو از نوع روسی خود، به وقوع پیوست.
جالب توجه است که متوسط رشد تولید ناخالص داخلی اسمی برای چهار کشور مورد اشاره در دوره هفت ساله قبل از بحران؛ از ١٢ درصد در سال فراتر رفته بود. بنابراین، به شکل مرکّب، هر کشور تولید ناخالص داخلی خود را در سال ١٩٩۶ نسبت به سال ١٩٩٠ بیش از دو برابر کرده بود.
از این رو صندوق بین المللی پول اصطلاح پر زرق و برق "اقتصادهای معجزه گر" را در باره آنها به کار برد.
اما چنین رشدی به سادگی پایدار نبود، زیرا با رشد سریع پولی، کسری بزرگ حساب جاری و جریان‌های سرمایه، به‌ویژه از نوع کوتاه‌مدت آن، آغاز شد.
چندین توضیح جایگزین برای تشریح و توجیه این گونه بحران ها ارائه شده که به طور کلی، به سه مورد اشاره می گردد:
1. وجود ضعف‌های ساختاری و انحراف از سیاست‌ها؛ در اینجا یعنی سطوح بسیار بالای بدهی مبتنی بر ارزهای خارجی بر اساس نرخ‌های بهره متغیر، کاهش شدید جریان‌های ورودی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و نرخ‌های بالای ارز؛
از آنجایی که رژیم‌های نرخ ارز عمدتاً با نرخ‌های تعیین‌شده توسط دولت میخکوب یا شبه میخکوب می‌شوند، ارزش‌گذاری‌های (واحد پولی ملی در مقابل دلار) بیش از ارزش ذاتی؛ صرفاً انحراف های ناشی از سیاست‌ها بودند.
2. مخاطره اخلاقی ناشی از ترکیبی از عدم تقارن اطلاعاتی(Information Asymmetry) ، تضمین های ضمنی و عدم شفافیت.
وجود پیوندها یا زد و بندهای سیاسی-تجاری (میان نهادهای عمومی و خصوصی)، مشکلات انتخاب نامطلوب (Adverse Selection) را تشدید کرد و اقتصادهای زیربنایی را آسیب پذیر کرد. این آسیب‌پذیری‌ها تا زمانی که بحران آشکار نشد، پنهان مانده بود.
3. معکوس شدن جریان سرمایه و عدم نقدشوندگی ناشی از آن.
هنگامی که بدهی خارجی کوتاه مدت به سرعت افزایش می یابد، زمانی که توانایی یک کشور در تسویه بدهی های کوتاه مدتِ معوق؛ مشکوک به نظر می رسد، ماشه بحران کشیده می شود. اگر شکاف های زیادی در موجودی دارایی های مالی نقد و ذخایر ناخالص وجود داشته باشد در حالی که نرخ ارز میخکوب شده باشد، این مساله؛ آسیب پذیری ایجاد می کند. با توجه به چنین عدم تعادلی، یک شوک ناگهانی می تواند به سرعت ذخایر را تخلیه کرده و نرخ ارز ثابت را ناپایدار کند.
درس هایی که آموخته شد:
برای سیاست‌گذاران، این بحران؛ یک درس عبرت بود. درس‌های زیادی به آنها آموخت و مهم‌تر از آن، فرصتی را برای آنها فراهم کرد تا اصلاحاتی را که می‌دانستند مورد نیاز است اما نخبگان سیاسی حاکم، مقاومت می‌کردند را انجام دهند.
1. اولین درسی که آموخته شد این بود که شفافیت و افشای خوب اطلاعات؛ بهترین پادزهر در برابر حملات سفته جویانه است که از عدم شفافیت و شکاف های اطلاعاتی تغذیه می کند. دوره پس از بحران، شاهد تولید و انتشار اطلاعات مرتبط و به موقع؛ به ویژه در حوزه بانکداری و مالی بود.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
٢۵ سال پیش؛ یک ماه قبل، شرق آسیا با بدترین بحران مالی خود روبرو شد. چندین کشور به ویژه مالزی، تایلند، اندونزی، کره جنوبی و فیلیپین مورد حمله قرار گرفتند. آنچه در ژوئیه ١٩٩٧ به عنوان یک حمله سفته جویانه به بات تایلند آغاز شد، به سرعت به سایر کشورها سرایت کرد.
در دوره سه ماهه از جولای تا اکتبر ١٩٩٧، بات ۴٠درصد، رینگیت مالزی و پزو فیلیپین حدود ٢٧ درصد، روپیه حدود ۴٠ درصد و وون ٣۵ درصد در برابر دلار آمریکا کاهش یافتند.
این یک ضربه جدی برای کشورهایی بود که به آنها لقب "اقتصادهای معجزه گر" داده شده بود.
بحران ارزی به سرعت به چیزی تبدیل شد که اقتصاددانان آن را «بحران دوقلو» نامیدند. در اصل، افت ارزها (در مقابل دلار) و پاسخ سیاست دفاع از آنها از طریق افزایش نرخ بهره، یک بحران بانکی داخلی را به وجود آورد.
اصطلاح بحران دوقلو یا twin crisis اولین بار توسط دو اقتصاددان بنامهای کامینسکی و رینهارت در اواخر دهه نود میلادی بکار برده شد.
البته در این نوع بحران، هر جا نمی توان ارتباط علی معلولی و مستقیمی میان بحران ارزی و بانکی برقرار کرد به نحوی که به شکل قاطع بگوییم بحران ارزی منجر به بحران بانکی می شود، این رابطه می تواند بر عکس هم باشد و یا حتی می تواند ارتباط مستقیمی میان دو بحران وجود نداشته باشد.
این اتفاق در چهار کشور کره جنوبی، تایلند، اندونزی و مالزی رخ داد.
بنابراین بحران دوقلو؛ یعنی بحران همزمان ارزی و بانکی، که از آن به عنوان بحران تراز پرداخت نیز یاد می شود.
قبل از بحران شرق آسیا؛ بحران دوقلوی ١٩٩۴ مکزیک معروف به تکیلا رخ داد و در سال ١٩٩٨ بحران دوقلو از نوع روسی خود، به وقوع پیوست.
جالب توجه است که متوسط رشد تولید ناخالص داخلی اسمی برای چهار کشور مورد اشاره در دوره هفت ساله قبل از بحران؛ از ١٢ درصد در سال فراتر رفته بود. بنابراین، به شکل مرکّب، هر کشور تولید ناخالص داخلی خود را در سال ١٩٩۶ نسبت به سال ١٩٩٠ بیش از دو برابر کرده بود.
از این رو صندوق بین المللی پول اصطلاح پر زرق و برق "اقتصادهای معجزه گر" را در باره آنها به کار برد.
اما چنین رشدی به سادگی پایدار نبود، زیرا با رشد سریع پولی، کسری بزرگ حساب جاری و جریان‌های سرمایه، به‌ویژه از نوع کوتاه‌مدت آن، آغاز شد.
چندین توضیح جایگزین برای تشریح و توجیه این گونه بحران ها ارائه شده که به طور کلی، به سه مورد اشاره می گردد:
1. وجود ضعف‌های ساختاری و انحراف از سیاست‌ها؛ در اینجا یعنی سطوح بسیار بالای بدهی مبتنی بر ارزهای خارجی بر اساس نرخ‌های بهره متغیر، کاهش شدید جریان‌های ورودی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و نرخ‌های بالای ارز؛
از آنجایی که رژیم‌های نرخ ارز عمدتاً با نرخ‌های تعیین‌شده توسط دولت میخکوب یا شبه میخکوب می‌شوند، ارزش‌گذاری‌های (واحد پولی ملی در مقابل دلار) بیش از ارزش ذاتی؛ صرفاً انحراف های ناشی از سیاست‌ها بودند.
2. مخاطره اخلاقی ناشی از ترکیبی از عدم تقارن اطلاعاتی(Information Asymmetry) ، تضمین های ضمنی و عدم شفافیت.
وجود پیوندها یا زد و بندهای سیاسی-تجاری (میان نهادهای عمومی و خصوصی)، مشکلات انتخاب نامطلوب (Adverse Selection) را تشدید کرد و اقتصادهای زیربنایی را آسیب پذیر کرد. این آسیب‌پذیری‌ها تا زمانی که بحران آشکار نشد، پنهان مانده بود.
3. معکوس شدن جریان سرمایه و عدم نقدشوندگی ناشی از آن.
هنگامی که بدهی خارجی کوتاه مدت به سرعت افزایش می یابد، زمانی که توانایی یک کشور در تسویه بدهی های کوتاه مدتِ معوق؛ مشکوک به نظر می رسد، ماشه بحران کشیده می شود. اگر شکاف های زیادی در موجودی دارایی های مالی نقد و ذخایر ناخالص وجود داشته باشد در حالی که نرخ ارز میخکوب شده باشد، این مساله؛ آسیب پذیری ایجاد می کند. با توجه به چنین عدم تعادلی، یک شوک ناگهانی می تواند به سرعت ذخایر را تخلیه کرده و نرخ ارز ثابت را ناپایدار کند.
درس هایی که آموخته شد:
برای سیاست‌گذاران، این بحران؛ یک درس عبرت بود. درس‌های زیادی به آنها آموخت و مهم‌تر از آن، فرصتی را برای آنها فراهم کرد تا اصلاحاتی را که می‌دانستند مورد نیاز است اما نخبگان سیاسی حاکم، مقاومت می‌کردند را انجام دهند.
1. اولین درسی که آموخته شد این بود که شفافیت و افشای خوب اطلاعات؛ بهترین پادزهر در برابر حملات سفته جویانه است که از عدم شفافیت و شکاف های اطلاعاتی تغذیه می کند. دوره پس از بحران، شاهد تولید و انتشار اطلاعات مرتبط و به موقع؛ به ویژه در حوزه بانکداری و مالی بود.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
👍2
فهم پدیده اسدالله عسگراولاد از زاویه اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی
به مناسبت سالروز درگذشت او
| قاسم خرمی
پیرمرد ۸۶ ساله و ثروتمندی که روز جمعه ۲۲ شهریور ۹۸ روی در خاک کشید، از جنس سرمایه داران صنعتی و کارآفرینانِ خودساخته و وطن دوستِ مورد علاقه من نبود، اما کم آدمی هم نبود!
معرفی و شناخت اسدالله عسگر اولادی از روی میزان ثروتی که انباشت و به جای گذاشت، بدون توجه به راه دراز و پر پیچ و خمی که پیمود و بدون نگاه به فضای سیاسی و اجتماعی که در آن برآمد و بالید، جفایی در حق این تاجر حرفه‌ای و انحرافی در تحلیل رفتار و عملکرد یکی از بزرگترین نیروهای اجتماعی موثر بر اقتصاد و سیاست ایران، یعنی «بورژوازی تجاری» است. عسگراولادی نماینده و شاید از معدود بازماندگان نسل تجار و بازرگانان ایرانی است که مذهب و اقتصاد و سیاست را در هم آمیخت و سبک و سلوک متفاوتی از زندگی را برساخت که به گمان خود، بهره دنیوی و اخروی در آن بود.
عسگراولادی عنصری از بازرگانان ناراضی
برای شناخت شیوه زیست و الگوی دیانت و تجارتِ این بازرگان کهنه کار ایرانی، باید با استعانت از رویکرد اقتصاد سیاسی، به تحولات حداقل ۷۰ سال اخیر ایران رجوع کرد. جریان مدرنیسم و نوگرایی آغاز شده از دوره رضاشاه و دولتی کردن تجارت خارجی، به تضعیف موقعیت اقتصادی بازرگانان کشورانجامید و ادامه سیاست‌های صنعتی سازی و توجه ویژه به صاحبان صنایع و همچنین راه اندازی فروشگاه‌های زنجیره‌ای در دروه پهلوی دوم، به تحقیر و نارضایتی مضاعف تجار سنتی منجر شد.
بازرگانان ناراضی از رژیم پهلوی، آماده همراهی با هر نیرویی بودند، که قادر باشد سیاست حکومت را به چالش فراخواند. از اینرو، در ابتدا به جنبش ملی مصدق نزدیک شدند و در حمایت از او بازار تهران را به تعطیلی کشیدند و تبدیل به «نهاد سیاسی» کردند. در قیام ۱۵ خرداد جانب روحانیت را گرفتند. باشکل گیری جنبش مسلحانه اواخردهه ۴۰، به جمعیت موتلفه و مجاهدین خلق کمک کردند و با تشدید اعتراضات سال ۵۶ به ائتلاف بزرگ ضد رژیم پیوستند تا خود را شریک دستاورد‌های انقلاب اسلامی به حساب آورند.
پس بنابراین تا اینجای کار، رفتاراغلب بازاریان، واکنشی طبیعی به سیاست‌های حکومت و سود‌های از دست رفته است و حرفی از پاسداشت دین و مذهب و داعیه سیاسی و حکمرانی در میان نیست. اسدالله عسگر اولادی که تا پیروزی انقلاب در زمره تجار خرد به حساب می‌آمد، به واسطه حضور برادرش در جمعیت موتلفه، علاوه بر دلخوری از رژیم پیشین، علائق سیاسی هم یافت، اما هیچ وقت حاضر نشد کار و کسبش را قربانی این علاقه پر خطر نماید. از اینرو، صبر کرد و درست در واپسین روزهای پیروزی انقلاب، به دیدار آیت الله خمینی در فرانسه رفت تا پشتیبانی سیاسی و مالی خود را از انقلاب در شرف وقوع، علنی نماید.
عسگر اولادی برنده ایدئولوژی ضد سرمایه داری
پیروزی انقلاب اسلامی بر مدار ایده ئولوژی ضد سرمایه داری صنعتی، بخت بازرگانان و صنعتگران کوچک و یا اصطلاحا «خرده بورژوازی» ایران را گشود. به موجب قانون حفاظت از صنایع که در تیرماه ۱۳۵۸ تصویب شد، اموال ۵۳ نفر از سرمایه داران و صاحبان صنایع بزرگ نظیر لاجوردی‌ها و خیامی‌ها و خسروشاهی ها، ایروانی و برخوردار و غیره مصادره شد.
اسدالله عسگراولادی به اتفاق افرادی همچون میرمحمد صادقی و علینقلی خاموشی که عمدتا در کار گچ سازی و کارتن سازی و یا به قول بهزاد نبوی «نخود و لوبیا فروشی» بودند، به اتاق بازرگانی راه یافتند که از دو دهه قبل، در انحصار همان بورژوازی بزرگ صنعتی در آمده بود. به هرحال، و حسب حادثه پای در کفش بزرگانی کردند که اسباب بزرگی را انقلاب و جابجایی طبقات فراهم کرده بود. به عنوان مثال علینقلی خاموشی که تا قبل از آن شاگرد حاج عبدالله مقدم (مالک تعدادی از کارخانه‌های نساجی) بود، جایگزین محمد تقی برخوردار در اتاق بازرگانی شد که صاحب دستکم ۵۰ واحد تولیدی سازنده لوازم خانگی و الکتریکی در کشور بود! در حوزه سیاست هم چنین اتفاقی در جریان بود و فردی مثل ابراهیم یزدی که از کارکنان خسروشاهی بود، وزیر خارجه دولت موقت شده بود و سرمایه داران صنعتی را طواغیت زمان می‌خواند.
هنوز عرق پای عسگراولادی و دوستان جدید در اتاق بازرگانی خشک نشده بود که طرح مصادره اراضی زمینداران و دولتی کردن تجارت نیز مطرح شد. ایده اصلی مصادره سازی‌ها و ملی سازی‌ها از تفکرات چپ مارکسیستی آمد و توسط چپ‌های اسلامی و حاکمان شرع دادگاه‌های انقلاب اجرا شد. اگر بخواهیم صادقانه و مستند قضاوت کنیم مهندس عزت الله سحابی که در سال‌های پایان عمر از مدافعین سر سخت جامعه مدنی و مالکیت خصوصی شد، از طراحان اصلی قانونی بود که به مصادره و یا ملی شدن صنایع منجر شد. همین نقش را رضا اصفهانی در تدوین قانون خلع ید از زمیندارن بزرگ در پیش گرفت که دومی به سد روحانیون راست و محافظه کار درون شورای نگهبان خورد و ناکام ماند.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
به مناسبت سالروز درگذشت او
| قاسم خرمی
پیرمرد ۸۶ ساله و ثروتمندی که روز جمعه ۲۲ شهریور ۹۸ روی در خاک کشید، از جنس سرمایه داران صنعتی و کارآفرینانِ خودساخته و وطن دوستِ مورد علاقه من نبود، اما کم آدمی هم نبود!
معرفی و شناخت اسدالله عسگر اولادی از روی میزان ثروتی که انباشت و به جای گذاشت، بدون توجه به راه دراز و پر پیچ و خمی که پیمود و بدون نگاه به فضای سیاسی و اجتماعی که در آن برآمد و بالید، جفایی در حق این تاجر حرفه‌ای و انحرافی در تحلیل رفتار و عملکرد یکی از بزرگترین نیروهای اجتماعی موثر بر اقتصاد و سیاست ایران، یعنی «بورژوازی تجاری» است. عسگراولادی نماینده و شاید از معدود بازماندگان نسل تجار و بازرگانان ایرانی است که مذهب و اقتصاد و سیاست را در هم آمیخت و سبک و سلوک متفاوتی از زندگی را برساخت که به گمان خود، بهره دنیوی و اخروی در آن بود.
عسگراولادی عنصری از بازرگانان ناراضی
برای شناخت شیوه زیست و الگوی دیانت و تجارتِ این بازرگان کهنه کار ایرانی، باید با استعانت از رویکرد اقتصاد سیاسی، به تحولات حداقل ۷۰ سال اخیر ایران رجوع کرد. جریان مدرنیسم و نوگرایی آغاز شده از دوره رضاشاه و دولتی کردن تجارت خارجی، به تضعیف موقعیت اقتصادی بازرگانان کشورانجامید و ادامه سیاست‌های صنعتی سازی و توجه ویژه به صاحبان صنایع و همچنین راه اندازی فروشگاه‌های زنجیره‌ای در دروه پهلوی دوم، به تحقیر و نارضایتی مضاعف تجار سنتی منجر شد.
بازرگانان ناراضی از رژیم پهلوی، آماده همراهی با هر نیرویی بودند، که قادر باشد سیاست حکومت را به چالش فراخواند. از اینرو، در ابتدا به جنبش ملی مصدق نزدیک شدند و در حمایت از او بازار تهران را به تعطیلی کشیدند و تبدیل به «نهاد سیاسی» کردند. در قیام ۱۵ خرداد جانب روحانیت را گرفتند. باشکل گیری جنبش مسلحانه اواخردهه ۴۰، به جمعیت موتلفه و مجاهدین خلق کمک کردند و با تشدید اعتراضات سال ۵۶ به ائتلاف بزرگ ضد رژیم پیوستند تا خود را شریک دستاورد‌های انقلاب اسلامی به حساب آورند.
پس بنابراین تا اینجای کار، رفتاراغلب بازاریان، واکنشی طبیعی به سیاست‌های حکومت و سود‌های از دست رفته است و حرفی از پاسداشت دین و مذهب و داعیه سیاسی و حکمرانی در میان نیست. اسدالله عسگر اولادی که تا پیروزی انقلاب در زمره تجار خرد به حساب می‌آمد، به واسطه حضور برادرش در جمعیت موتلفه، علاوه بر دلخوری از رژیم پیشین، علائق سیاسی هم یافت، اما هیچ وقت حاضر نشد کار و کسبش را قربانی این علاقه پر خطر نماید. از اینرو، صبر کرد و درست در واپسین روزهای پیروزی انقلاب، به دیدار آیت الله خمینی در فرانسه رفت تا پشتیبانی سیاسی و مالی خود را از انقلاب در شرف وقوع، علنی نماید.
عسگر اولادی برنده ایدئولوژی ضد سرمایه داری
پیروزی انقلاب اسلامی بر مدار ایده ئولوژی ضد سرمایه داری صنعتی، بخت بازرگانان و صنعتگران کوچک و یا اصطلاحا «خرده بورژوازی» ایران را گشود. به موجب قانون حفاظت از صنایع که در تیرماه ۱۳۵۸ تصویب شد، اموال ۵۳ نفر از سرمایه داران و صاحبان صنایع بزرگ نظیر لاجوردی‌ها و خیامی‌ها و خسروشاهی ها، ایروانی و برخوردار و غیره مصادره شد.
اسدالله عسگراولادی به اتفاق افرادی همچون میرمحمد صادقی و علینقلی خاموشی که عمدتا در کار گچ سازی و کارتن سازی و یا به قول بهزاد نبوی «نخود و لوبیا فروشی» بودند، به اتاق بازرگانی راه یافتند که از دو دهه قبل، در انحصار همان بورژوازی بزرگ صنعتی در آمده بود. به هرحال، و حسب حادثه پای در کفش بزرگانی کردند که اسباب بزرگی را انقلاب و جابجایی طبقات فراهم کرده بود. به عنوان مثال علینقلی خاموشی که تا قبل از آن شاگرد حاج عبدالله مقدم (مالک تعدادی از کارخانه‌های نساجی) بود، جایگزین محمد تقی برخوردار در اتاق بازرگانی شد که صاحب دستکم ۵۰ واحد تولیدی سازنده لوازم خانگی و الکتریکی در کشور بود! در حوزه سیاست هم چنین اتفاقی در جریان بود و فردی مثل ابراهیم یزدی که از کارکنان خسروشاهی بود، وزیر خارجه دولت موقت شده بود و سرمایه داران صنعتی را طواغیت زمان می‌خواند.
هنوز عرق پای عسگراولادی و دوستان جدید در اتاق بازرگانی خشک نشده بود که طرح مصادره اراضی زمینداران و دولتی کردن تجارت نیز مطرح شد. ایده اصلی مصادره سازی‌ها و ملی سازی‌ها از تفکرات چپ مارکسیستی آمد و توسط چپ‌های اسلامی و حاکمان شرع دادگاه‌های انقلاب اجرا شد. اگر بخواهیم صادقانه و مستند قضاوت کنیم مهندس عزت الله سحابی که در سال‌های پایان عمر از مدافعین سر سخت جامعه مدنی و مالکیت خصوصی شد، از طراحان اصلی قانونی بود که به مصادره و یا ملی شدن صنایع منجر شد. همین نقش را رضا اصفهانی در تدوین قانون خلع ید از زمیندارن بزرگ در پیش گرفت که دومی به سد روحانیون راست و محافظه کار درون شورای نگهبان خورد و ناکام ماند.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
👍13
به خدا سوگند! هر ملّتی که درون خانه‌ی خود مورد هجوم قرار گیرد، ذلیل خواهد شد. امّا شما سستی به خرج دادید، و خواری و ذلّت پذیرفتید، تا آنجاکه دشمن پی‌درپی به شما حمله کرد... به من خبر رسیده که مردی از دشمن به خانه‌ی زنی مسلمان و زنی غیرمسلمان وارد شده، و خلخال و دستبند و گردن‌بند و گوشواره‌های آنها را به غارت برده، در حالیکه هیچ وسیله‌ای برای دفاع، جز گریه و التماس‌کردن، نداشته‌اند. اگر برای این حادثه‌ی تلخ، مسلمانی از روی تأسّف بمیرد، ملامت نخواهد شد، و از نظر من سزاوار است! شگفتا! شگفتا! به خدا سوگند! این واقعیّت قلب انسان را می‌میراند، و دچار غم و اندوه می‌کند که دشمنان در باطل خود وحدت دارند، و شما در حقّ خود متفرّق‌اید. زشت باد روی شما و از اندوه رهایی نیابید که آماج تیر بلا شدید! به شما حمله می‌کنند، شما حمله نمی‌کنید؟ با شما می‌جنگند، شما نمی‌جنگید؟ این‌گونه معصیت خدا می‌شود و شما رضایت می‌دهید؟»
علی ابن ابی‌طالب، خطبه‌ی ۲۷ نهج‌البلاغه
✅ @karkhone
علی ابن ابی‌طالب، خطبه‌ی ۲۷ نهج‌البلاغه
✅ @karkhone
👍13👎9
تاریخ اقتصادی ایران
در سال ۱۹۷۶، مونتاژ یک دستگاه شورلت در ایران ۴۵ساعت طول می‌کشید در حالیکه همین کار در آلمان غربی ۲۵ساعت زمان می‌برد.
برآورد سال ۱۹۷۲ نشان میدهد که کالاهای تولیدی ایران ۲۵ تا ۳۳درصد گرانتر از قیمت‌های متوسط جهانی است.
ایران در سال ۱۹۷۵ مبلغ ۱/۵ میلیارد دلار(۷درصد درآمد نفتی خود) بابت خسارت ناشی از معطلی‌ها به دلیل تاخیر در تخلیه کالاها در بنادر خود پرداخت کرد!
در سال ۱۹۶۹ مالیات شرکتها فقط ۵٪ درآمد دولت را تشکیل میداد.
در سال ۱۹۷۵، ۲میلیارد دلار سرمایه از ایران خارج شد.
بر اساس سرشماری ۱۹۷۶، ۵۳٪ مردم ایران در دهات‌ها زندگی می‌کردند.
بر اساس گزارش سال ۱۹۷۵ موسسهء هودسن، اگر ایران به هدف‌های توسعه خود در سال ۱۹۸۵ برسد باز اقتصادی خواهد داشت نه خیلی زیاد پیشرفته‌تر از اقتصاد هند و برابر یا کمی کمتر از اقتصاد مکزیک.
در میان ملّی‌گرایان ایرانی از جمله شاه و همچنین در میان چپ‌گرایان، متعارف بود که علّت[مشکلات] اقتصادی ایران را به امپریالیزم نسبت می‌دهند.
در سال ۱۹۷۷، از کل نیروی کار ۱۰/۶ میلیونی تخمیناً ۶/۸ میلیون نفر خارج از بخش کشاورزی به کار اشتغال داشتند.
در سال ۱۹۱۵، ۱۳۵۰۰کارگر ایرانی در صنعت نفت باکو مشغول کار بودند.
آبادان که در ۱۹۰۰ یک دهکدهء ماهیگیری با چند صد نفر جمعیت بود، در اواخر دهه چهل به شهری صد و هفتاد هزار نفری تبدیل شده بود و همه این جمعیت بر اساس اشتغال بطور مستقیم به شرکت نفت وابسته بودند.
طبق برآورد رسمی سال ۱۹۷۲ نسبت بیسوادان ۶۲٪ بود.
در سال ۱۹۶۳، ۶۳/۳٪ کل کارگران کارخانه‌های تهران در دهات متولد شده بودند.
تهران در اواخر دهه چهل کمتر از یک میلیون نفر جمعیت داشت، اما در اواسط دهه هفتاد دارای ۴/۵ میلیون نفر جمعیت شد.
رونق اقتصادی ناشی از افزایش قیمت نفت[در دهه هفتاد] با افزایش قابل ملاحظه‌ای در درآمد برخی از کارگران همراه بوده است.
در ۱۹۶۷ ایران ۱۱۰میلیون دلار تجهیزات نظامی غیرحساس از شوروی خرید و به دنبال آن یک پیمان اقتصادی ۲۸۰ میلیون دلاری منعقد شد. یکهزار و پانصد متخصص روسی برای شرکت در پروژه‌های مشترک به ایران آمدند. مهمترین این پروژه‌ها ذوب‌آهن اصفهان بود.
در ۱۹۷۵ فیدل کاسترو[رهبر انقلاب کوبا] با دبیرکل حزب توده در مسکو دیدار کرد.
در سال ۱۹۷۵ قانونی به تصویب رسید که کشاورزانی که زمین‌های خود را به مزارع دولتی نمی‌فروختند، تهدید به مصادره میکرد.
✅ @karkhone
در سال ۱۹۷۶، مونتاژ یک دستگاه شورلت در ایران ۴۵ساعت طول می‌کشید در حالیکه همین کار در آلمان غربی ۲۵ساعت زمان می‌برد.
برآورد سال ۱۹۷۲ نشان میدهد که کالاهای تولیدی ایران ۲۵ تا ۳۳درصد گرانتر از قیمت‌های متوسط جهانی است.
ایران در سال ۱۹۷۵ مبلغ ۱/۵ میلیارد دلار(۷درصد درآمد نفتی خود) بابت خسارت ناشی از معطلی‌ها به دلیل تاخیر در تخلیه کالاها در بنادر خود پرداخت کرد!
در سال ۱۹۶۹ مالیات شرکتها فقط ۵٪ درآمد دولت را تشکیل میداد.
در سال ۱۹۷۵، ۲میلیارد دلار سرمایه از ایران خارج شد.
بر اساس سرشماری ۱۹۷۶، ۵۳٪ مردم ایران در دهات‌ها زندگی می‌کردند.
بر اساس گزارش سال ۱۹۷۵ موسسهء هودسن، اگر ایران به هدف‌های توسعه خود در سال ۱۹۸۵ برسد باز اقتصادی خواهد داشت نه خیلی زیاد پیشرفته‌تر از اقتصاد هند و برابر یا کمی کمتر از اقتصاد مکزیک.
در میان ملّی‌گرایان ایرانی از جمله شاه و همچنین در میان چپ‌گرایان، متعارف بود که علّت[مشکلات] اقتصادی ایران را به امپریالیزم نسبت می‌دهند.
در سال ۱۹۷۷، از کل نیروی کار ۱۰/۶ میلیونی تخمیناً ۶/۸ میلیون نفر خارج از بخش کشاورزی به کار اشتغال داشتند.
در سال ۱۹۱۵، ۱۳۵۰۰کارگر ایرانی در صنعت نفت باکو مشغول کار بودند.
آبادان که در ۱۹۰۰ یک دهکدهء ماهیگیری با چند صد نفر جمعیت بود، در اواخر دهه چهل به شهری صد و هفتاد هزار نفری تبدیل شده بود و همه این جمعیت بر اساس اشتغال بطور مستقیم به شرکت نفت وابسته بودند.
طبق برآورد رسمی سال ۱۹۷۲ نسبت بیسوادان ۶۲٪ بود.
در سال ۱۹۶۳، ۶۳/۳٪ کل کارگران کارخانه‌های تهران در دهات متولد شده بودند.
تهران در اواخر دهه چهل کمتر از یک میلیون نفر جمعیت داشت، اما در اواسط دهه هفتاد دارای ۴/۵ میلیون نفر جمعیت شد.
رونق اقتصادی ناشی از افزایش قیمت نفت[در دهه هفتاد] با افزایش قابل ملاحظه‌ای در درآمد برخی از کارگران همراه بوده است.
در ۱۹۶۷ ایران ۱۱۰میلیون دلار تجهیزات نظامی غیرحساس از شوروی خرید و به دنبال آن یک پیمان اقتصادی ۲۸۰ میلیون دلاری منعقد شد. یکهزار و پانصد متخصص روسی برای شرکت در پروژه‌های مشترک به ایران آمدند. مهمترین این پروژه‌ها ذوب‌آهن اصفهان بود.
در ۱۹۷۵ فیدل کاسترو[رهبر انقلاب کوبا] با دبیرکل حزب توده در مسکو دیدار کرد.
در سال ۱۹۷۵ قانونی به تصویب رسید که کشاورزانی که زمین‌های خود را به مزارع دولتی نمی‌فروختند، تهدید به مصادره میکرد.
✅ @karkhone
👍2
چین و عربستان و منطق اقتصاد مدرن!
| صابر گل عنبری
هفته گذشته، رئیس جمهور چین نامه‌ای برای پادشاه عربستان فرستاد که چندان مورد توجه رسانه‌ها قرار نگرفت. این نامه از جنس تعارفات مناسکی معمول میان کشورها در مناسبت‌های خاصی نبود. شی جین بینگ در این نامه ضمن تمجید از روابط فیمابین، اعلام کرده است که کشورش از درخواست ریاض برای میزبانی نمایشگاه بین‌المللی اکسپو 2030 حمایت می‌کند؛ نمایشگاهی که در حقیقت دریچه و فرصتی نادر برای نمایش گذشته، حال و آینده کشورهاست.
چین در حالی از برگزاری اکسپو 2030 در عربستان حمایت می‌کند که روسیه نیز جزو پنج کشوری است که بر سر این میزبانی رقابت می‌کنند. اینجا در سایه قرائت به دور از واقعیت و غالب در کشور که چین را هم‌رزم روسیه در تنش کنونی با غرب به تصویر می‌کشد، احتمالا این پرسش ذهن برخی خوانندگان را به خود مشغول کند که چطور چین پشت روسیه را در جنگ "تمام عیار"ش با غرب خالی و از میزبانی متحدِ آمریکا در منطقه حمایت می‌کند. پاسخ ساده است. این رفتار چین اقتصادی البته با اهداف ژئوپلتیکی آینده‌نگرانه است و اقتصاد نیز در دنیای کنونی و عصر بین المللی شدن اقتصاد، راه خود را می‌رود و الزامات خود را دارد که احیانا مسیری معکوس اشتراکات و منافع سیاسی مقطعی را طی می‌کند.
به عنوان مثال، در حالی روابط با چین و در کل شرق به بحثی جنجالی در سیاست خارجی ایران تبدیل شده است و چنان با آب و تاب از شرق‌گرایی و ماهیت روابط با قدرت‌های شرقی به ویژه چین و توافقنامه بلندمدت و غیره سخن گفته می‌شود که چین راه دیگری را می‌رود و واقعیت چیز دیگری است. هم اکنون مناسبات تجاری ایران و چین به کمترین سطح خود در دو دهه اخیر رسیده است. این رقم در سال 2021 به 14.8 میلیارد دلار رسید؛ در حالی که در سال 2016 از 40 میلیارد دلار گذشته بود.
در مقابل، چین چند سالی است که به شریک نخست عربستان تبدیل شده است و پکن در سیاست خاورمیانه‌ای خود و ابتکار احیای راه ابریشم (یک کمربند یک جاده) حساب ویژه‌ای روی عربستان باز کرده است که تماس تلفنی رئیس جمهور این کشور با ولیعهد عربستان در آوریل گذشته، نامه هفته پیش و سفر احتمالی او به ریاض در آینده‌ای نزدیک برآیند واقعیت پیشگفته است. البته آمار و ارقام خود قوی‌ترین دلیل بر این مدعاست. هم اکنون چین شریک تجاری نخست عربستانِ متحد آمریکا با 87 میلیارد دلار مراوده تجاری در سال است و عربستان در شش ماهه اول امسال بیشترین سرمایه‌گذاری چین در کشورهای واقع (حدود 70 کشور) در مسیر احیای راه ابریشم را به خود اختصاص داده و چینی‌ها از 28.4 میلیارد دلار، 5.5 میلیارد دلار آن را در عربستان سرمایه‌گذاری کردند. جالب اینجاست که سرمایه‌گذاری چین در نیمه نخست امسال در چارچوب همین طرح "یک کمربند یک جاده" در روسیه به «صفر» رسید. کما این که حجم سرمایه‌گذاری چین در عربستان به رقم 44 میلیارد دلار بالغ شده است.
واقعیت این است که چین بر خلاف برخی تصورات رایج در ایران به دنبال تغییر ساختار کنونی نظام بین‌الملل نیست و اساسا پکن در همین ساختار رشد کرده، اما متناسب افزایش ثروت و بهبود دیگر مولفه‌های قدرتش به دنبال سهم‌خواهی بیشتر در این نظام و اکتساب مولفه‌های ابر قدرتی در آن است. ذهنیت چینی‌ها اقتصادی است و همسو با آن با محاسبه هزینه و فایده روابط اقتصادی خود با کشورهای دیگر را تنظیم می‌کنند. بر همین اساس هم روابط تجاری خود با ایران را در دوران تحریم‌ها از بیم هزینه‌ها و دردسرهای آن کاهش داده و به دنبال تجارتی آسوده‌تر و بی‌دردسرتر با کشورهای دیگر از جمله عربستانی رفته است که از یک سو، متحد سیاسی و امنیتی آمریکایِ رقیب همه جانبه چین است و از سوی دیگر، در تنش‌های ژئوپلیتیک بین دو طرف موضعی خنثی دارد و در قضیه سفر پلوسی به تایوان هم بر خلاف نظر ایران هیچ موضعی نگرفت. در کنار آن نیز ناگفته نماند که چین عربستان را دروازه ورود و ماندن در جهان عرب می‌داند که با آن 331 میلیارد دلار تجارت سالیانه دارد.
اقتصاد در دنیای مدرن تابع منطقی جهانی است و چندان تابع صف‌بندی‌های سیاسی سنتی و شرق‌گرایی و غرب‌گرایی نیست و اگر شرق‌گرایی که این روزها به اصطلاحی پرپسامد در سیاست خارجی ایران بدل شده، نزدیکی اقتصادی به شرق است که همین شرق و سمبل چینی آن خود غرب‌گراترین اقتصادها را دارد؛ چون همین چین به عنوان یک غول اقتصادی جهانی و شرقی خود شریک تجاری نخست جهان غرب است؛ هم با آمریکا با 755 میلیارد دلار حجم مبادلات تجاری و هم با اتحادیه اروپا که در سال 2020 برای نخستین بار آمریکا را پشت سر گذاشت و با 586 میلیارد دلار شریک تجاری نخست این اتحادیه شد. اتفاقا بر اساس همان منطق، همین "غرب‌گرا" بودن اقتصاد چین خود عامل اصلی افت مبادلات تجاری آن با ایران و بزرگترین مانع فراروی توسعه این روابط است.
چشم ها را باید شست، جور دیگر باید دید.
✅ @karkhone
| صابر گل عنبری
هفته گذشته، رئیس جمهور چین نامه‌ای برای پادشاه عربستان فرستاد که چندان مورد توجه رسانه‌ها قرار نگرفت. این نامه از جنس تعارفات مناسکی معمول میان کشورها در مناسبت‌های خاصی نبود. شی جین بینگ در این نامه ضمن تمجید از روابط فیمابین، اعلام کرده است که کشورش از درخواست ریاض برای میزبانی نمایشگاه بین‌المللی اکسپو 2030 حمایت می‌کند؛ نمایشگاهی که در حقیقت دریچه و فرصتی نادر برای نمایش گذشته، حال و آینده کشورهاست.
چین در حالی از برگزاری اکسپو 2030 در عربستان حمایت می‌کند که روسیه نیز جزو پنج کشوری است که بر سر این میزبانی رقابت می‌کنند. اینجا در سایه قرائت به دور از واقعیت و غالب در کشور که چین را هم‌رزم روسیه در تنش کنونی با غرب به تصویر می‌کشد، احتمالا این پرسش ذهن برخی خوانندگان را به خود مشغول کند که چطور چین پشت روسیه را در جنگ "تمام عیار"ش با غرب خالی و از میزبانی متحدِ آمریکا در منطقه حمایت می‌کند. پاسخ ساده است. این رفتار چین اقتصادی البته با اهداف ژئوپلتیکی آینده‌نگرانه است و اقتصاد نیز در دنیای کنونی و عصر بین المللی شدن اقتصاد، راه خود را می‌رود و الزامات خود را دارد که احیانا مسیری معکوس اشتراکات و منافع سیاسی مقطعی را طی می‌کند.
به عنوان مثال، در حالی روابط با چین و در کل شرق به بحثی جنجالی در سیاست خارجی ایران تبدیل شده است و چنان با آب و تاب از شرق‌گرایی و ماهیت روابط با قدرت‌های شرقی به ویژه چین و توافقنامه بلندمدت و غیره سخن گفته می‌شود که چین راه دیگری را می‌رود و واقعیت چیز دیگری است. هم اکنون مناسبات تجاری ایران و چین به کمترین سطح خود در دو دهه اخیر رسیده است. این رقم در سال 2021 به 14.8 میلیارد دلار رسید؛ در حالی که در سال 2016 از 40 میلیارد دلار گذشته بود.
در مقابل، چین چند سالی است که به شریک نخست عربستان تبدیل شده است و پکن در سیاست خاورمیانه‌ای خود و ابتکار احیای راه ابریشم (یک کمربند یک جاده) حساب ویژه‌ای روی عربستان باز کرده است که تماس تلفنی رئیس جمهور این کشور با ولیعهد عربستان در آوریل گذشته، نامه هفته پیش و سفر احتمالی او به ریاض در آینده‌ای نزدیک برآیند واقعیت پیشگفته است. البته آمار و ارقام خود قوی‌ترین دلیل بر این مدعاست. هم اکنون چین شریک تجاری نخست عربستانِ متحد آمریکا با 87 میلیارد دلار مراوده تجاری در سال است و عربستان در شش ماهه اول امسال بیشترین سرمایه‌گذاری چین در کشورهای واقع (حدود 70 کشور) در مسیر احیای راه ابریشم را به خود اختصاص داده و چینی‌ها از 28.4 میلیارد دلار، 5.5 میلیارد دلار آن را در عربستان سرمایه‌گذاری کردند. جالب اینجاست که سرمایه‌گذاری چین در نیمه نخست امسال در چارچوب همین طرح "یک کمربند یک جاده" در روسیه به «صفر» رسید. کما این که حجم سرمایه‌گذاری چین در عربستان به رقم 44 میلیارد دلار بالغ شده است.
واقعیت این است که چین بر خلاف برخی تصورات رایج در ایران به دنبال تغییر ساختار کنونی نظام بین‌الملل نیست و اساسا پکن در همین ساختار رشد کرده، اما متناسب افزایش ثروت و بهبود دیگر مولفه‌های قدرتش به دنبال سهم‌خواهی بیشتر در این نظام و اکتساب مولفه‌های ابر قدرتی در آن است. ذهنیت چینی‌ها اقتصادی است و همسو با آن با محاسبه هزینه و فایده روابط اقتصادی خود با کشورهای دیگر را تنظیم می‌کنند. بر همین اساس هم روابط تجاری خود با ایران را در دوران تحریم‌ها از بیم هزینه‌ها و دردسرهای آن کاهش داده و به دنبال تجارتی آسوده‌تر و بی‌دردسرتر با کشورهای دیگر از جمله عربستانی رفته است که از یک سو، متحد سیاسی و امنیتی آمریکایِ رقیب همه جانبه چین است و از سوی دیگر، در تنش‌های ژئوپلیتیک بین دو طرف موضعی خنثی دارد و در قضیه سفر پلوسی به تایوان هم بر خلاف نظر ایران هیچ موضعی نگرفت. در کنار آن نیز ناگفته نماند که چین عربستان را دروازه ورود و ماندن در جهان عرب می‌داند که با آن 331 میلیارد دلار تجارت سالیانه دارد.
اقتصاد در دنیای مدرن تابع منطقی جهانی است و چندان تابع صف‌بندی‌های سیاسی سنتی و شرق‌گرایی و غرب‌گرایی نیست و اگر شرق‌گرایی که این روزها به اصطلاحی پرپسامد در سیاست خارجی ایران بدل شده، نزدیکی اقتصادی به شرق است که همین شرق و سمبل چینی آن خود غرب‌گراترین اقتصادها را دارد؛ چون همین چین به عنوان یک غول اقتصادی جهانی و شرقی خود شریک تجاری نخست جهان غرب است؛ هم با آمریکا با 755 میلیارد دلار حجم مبادلات تجاری و هم با اتحادیه اروپا که در سال 2020 برای نخستین بار آمریکا را پشت سر گذاشت و با 586 میلیارد دلار شریک تجاری نخست این اتحادیه شد. اتفاقا بر اساس همان منطق، همین "غرب‌گرا" بودن اقتصاد چین خود عامل اصلی افت مبادلات تجاری آن با ایران و بزرگترین مانع فراروی توسعه این روابط است.
چشم ها را باید شست، جور دیگر باید دید.
✅ @karkhone
👍12👎1
آی بی سی شانگهای و توسعه زیرساخت های ایران
| امیرعباس زینت بخش
خبر مهم این روزها؛ عضویت کشورمان در سازمان همکاری های شانگهای است که از امروز ٢۶ شهریور ١۴٠٠؛ ایران رسما نهمین عضو اصلی این سازمان راهبردی سیاسی، اقتصادی و امنیتی گردید.
این دستاورد مهم که حاصل سالیان متمادی مذاکرات و نهایتا یک توافق جامع میان ایران و عمدتا غول های اقتصادی آسيا یعنی هند و چین و روسیه می باشد، می تواند قدرت چانه زنی کشورمان که چالش اصلی آن مسائل اقتصادی و مالی است را بالا ببرد تا از این فرصت عضویت برای جذب اعتماد بین المللی برای سرمایه گذاری در پروژه های زیرساختی خود بهره ببرد.
کنسرسیوم بین بانکی سازمان همکاری های شانگهای
این کنسرسیوم که از آن به شکل خلاصه SCO IBC نام برده می شود؛ یک پلتفرم است برای سرمایه گذاری مشترک اعضا در پروژه های توسعه ای یکدیگر. ماموریت اصلی این کنسرسیوم که ١۶ سال پیش توسط شورای سران این سازمان تاسیس گردید؛ این است که تحت "پیمان همکاری بین بانکی در محدوده کشورهای عضو" با ایجاد مکانیسم های مناسب، به لحاظ مالی از پروژه های کشورهای عضو حمایت کرده و به ارائه خدمات از جمله مشاوره و آموزش تکنیکی پرسنل نهادهای مالی اعضا پرداخته و همچنین با نهادهای مالی اعضای ناظر و شریک مانند قطر، ترکیه، مصر و عربستان در قالب شورای بیزینس سازمان به گفتگو و مذاکره بپردازد.
بانک های عضو این کنسرسیوم:
بانک توسعه قزاقستان
بانک آر اس کی قرقیزستان
شرکت تامین مالی زیرساخت هند
بانک توسعه چین
شرکت دولتی توسعه روسیه (رئیس کنسرسیوم)
بانک پس انداز جمهوری تاجیکستان
بانک ملی ازبکستان برای امور اقتصادی خارجی
بانک حبیب پاکستان
بانک های شریک سازمان
بانک توسعه اوراسیا
بانک پس انداز بلاروس
بانک توسعه مغولستان
به نظر می رسد گام مورد انتظار بعدی ایران، معرفی یک بانک به این کنسرسیوم و ایجاد یک لینک مالی رسمی با ٨ عضو دیگر سازمان و همچنین اعضای ناظر و شرکای محاوره ای سازمان باشد.
البته با توجه به اینکه ٨٨ درصد تسویه حساب های تجارت جهانی با دلار آمریکا و ٧۵ درصد ذخایر بانک های مرکزی جهان به این واحد پولی می باشد، عملیاتی شدن و نتيجه بخش بودن این مکانیسم را کماکان با مسائل جدی مواجه کند که امید است با اهرم عضویت و مذاکرات حرفه ای بتوان مقدمتا و نقدا از فرصت خدمات آموزشی کنسرسیوم بهره مند شد و در قدم بعدی، شرکا را مجاب به ورود به سرمایه گذاری در اقتصاد ملی نمود.
در این میان؛ با توجه به قرارداد ٢۵ ساله ایران و چین و همچنین بلندپروازی های چین در طرح جهانی یک کمربند یک جاده یا OBOR و تفاهم های متعددی که میان دو دولت به ویژه با کمیسیون اصلاح و توسعه چین یا NDRC برای فایننس طرح های زیرساختی ایران معلق مانده، شاید الحاق مالی ایران به این کنسرسیوم، فرصت‌های جدی تری را برای این دو عضو فراهم آورد.
و در پایان اشاره به جمله معروف جک ما؛ موسس علی بابا شایان ذکر است...
Wars Start when trade stops!
هرکجا تجارت متوقف شود، جنگ آغاز می شود...
و به عبارت دیگر؛ بهترین راه امنیت و پایداری یک اقتصاد، درگیر و سهیم کردن اقتصادهای دیگر با اقتصاد خود است...
✅ @karkhone
| امیرعباس زینت بخش
خبر مهم این روزها؛ عضویت کشورمان در سازمان همکاری های شانگهای است که از امروز ٢۶ شهریور ١۴٠٠؛ ایران رسما نهمین عضو اصلی این سازمان راهبردی سیاسی، اقتصادی و امنیتی گردید.
این دستاورد مهم که حاصل سالیان متمادی مذاکرات و نهایتا یک توافق جامع میان ایران و عمدتا غول های اقتصادی آسيا یعنی هند و چین و روسیه می باشد، می تواند قدرت چانه زنی کشورمان که چالش اصلی آن مسائل اقتصادی و مالی است را بالا ببرد تا از این فرصت عضویت برای جذب اعتماد بین المللی برای سرمایه گذاری در پروژه های زیرساختی خود بهره ببرد.
کنسرسیوم بین بانکی سازمان همکاری های شانگهای
این کنسرسیوم که از آن به شکل خلاصه SCO IBC نام برده می شود؛ یک پلتفرم است برای سرمایه گذاری مشترک اعضا در پروژه های توسعه ای یکدیگر. ماموریت اصلی این کنسرسیوم که ١۶ سال پیش توسط شورای سران این سازمان تاسیس گردید؛ این است که تحت "پیمان همکاری بین بانکی در محدوده کشورهای عضو" با ایجاد مکانیسم های مناسب، به لحاظ مالی از پروژه های کشورهای عضو حمایت کرده و به ارائه خدمات از جمله مشاوره و آموزش تکنیکی پرسنل نهادهای مالی اعضا پرداخته و همچنین با نهادهای مالی اعضای ناظر و شریک مانند قطر، ترکیه، مصر و عربستان در قالب شورای بیزینس سازمان به گفتگو و مذاکره بپردازد.
بانک های عضو این کنسرسیوم:
بانک توسعه قزاقستان
بانک آر اس کی قرقیزستان
شرکت تامین مالی زیرساخت هند
بانک توسعه چین
شرکت دولتی توسعه روسیه (رئیس کنسرسیوم)
بانک پس انداز جمهوری تاجیکستان
بانک ملی ازبکستان برای امور اقتصادی خارجی
بانک حبیب پاکستان
بانک های شریک سازمان
بانک توسعه اوراسیا
بانک پس انداز بلاروس
بانک توسعه مغولستان
به نظر می رسد گام مورد انتظار بعدی ایران، معرفی یک بانک به این کنسرسیوم و ایجاد یک لینک مالی رسمی با ٨ عضو دیگر سازمان و همچنین اعضای ناظر و شرکای محاوره ای سازمان باشد.
البته با توجه به اینکه ٨٨ درصد تسویه حساب های تجارت جهانی با دلار آمریکا و ٧۵ درصد ذخایر بانک های مرکزی جهان به این واحد پولی می باشد، عملیاتی شدن و نتيجه بخش بودن این مکانیسم را کماکان با مسائل جدی مواجه کند که امید است با اهرم عضویت و مذاکرات حرفه ای بتوان مقدمتا و نقدا از فرصت خدمات آموزشی کنسرسیوم بهره مند شد و در قدم بعدی، شرکا را مجاب به ورود به سرمایه گذاری در اقتصاد ملی نمود.
در این میان؛ با توجه به قرارداد ٢۵ ساله ایران و چین و همچنین بلندپروازی های چین در طرح جهانی یک کمربند یک جاده یا OBOR و تفاهم های متعددی که میان دو دولت به ویژه با کمیسیون اصلاح و توسعه چین یا NDRC برای فایننس طرح های زیرساختی ایران معلق مانده، شاید الحاق مالی ایران به این کنسرسیوم، فرصت‌های جدی تری را برای این دو عضو فراهم آورد.
و در پایان اشاره به جمله معروف جک ما؛ موسس علی بابا شایان ذکر است...
Wars Start when trade stops!
هرکجا تجارت متوقف شود، جنگ آغاز می شود...
و به عبارت دیگر؛ بهترین راه امنیت و پایداری یک اقتصاد، درگیر و سهیم کردن اقتصادهای دیگر با اقتصاد خود است...
✅ @karkhone
👍7
نهادهای غارتگر
| عبدالحسین ساسان
"نهاد غارتگری" را باید علت تمام مشکلات اقتصادی جامعه امروز دانست که همه افراد جامعه را درگیر خود کرده است. نهاد در فارسی ترجمه واژهinstitution است که گاهی برای سازمان‌ها نیز استفاده می‌شود. مانند اینکه از برخی از سازمان‌ها با عنوان "نهاد دولتی" و یا "نهاد حکومتی" یاد میکنیم. اما باید میان آن دو تفکیک قائل شد و نهاد را در سه واژه "پندار"،"گفتار" و "کردار" خلاصه کرد. اکنون با این تعریف "غارتگری" را می‌توان یک نهاد قدیمی دانست که در اقتصاد هر جامعه‌ای بی‌نهایت نقش فعال و جدی داشته است.
غارتگری عیاران
غارتگری "عیاران" را می‌توان یکی از این اشکال تمدن یافته دانست. مانند کاری که برادران لیث می‌کردند. آنها با غارت کاروان‌ها و دادن پول این غارتگری، به فقرا و مستمندان، سعی داشتند تا فقر را ریشکن کنند و عدالت را برقرار سازند. این اتفاق نه تنها هرگز رخ‌نداد؛ بلکه با ناامن شدن جاده‌های سیستان، کاروان‌ها نیز دیگر از آنجا عبور نکردند و اقتصاد آن منطقه فلج شد.
غارتگری ضرابخانه‌ای
شیوه دیگری از غارتگری، "ضرابخانه‌ای" بود. در فرایند تکامل جامعه به علت سنگینی سکه، مردم آن را تحویل دولت‌ها می‌دادند و در مقابل کاغذی را که معادل آن میزان سکه طلا در آن درج شده بود، دریافت می‌کردند. در این زمان دولت‌ها از فرصت استفاده کردند و با اضافه کردن سایر آلیاژه‌ها مانند مس و برنز به جای طلا به سکه‌هایشان این شیوه از غارتگری را آغاز کردند که باعث سقوط بسیاری از حکومت‌ها در ایران از جمله ساسانیان شد. آنقدر به سکه‌هایشان به جای طلا آلیاژهای گوناگون اضافه کردند که از ارزش و اعتبار سکه‌هایشان کاسته و مردم به سراغ سکه‌های ضرب شده در سایر کشورها رفتند.
غارتگری مصادره‌ای
سپاهیان مغول در هنگام حمله به شهرها، اموال مردم آن شهر را غارت و مصادره می‌کردند. پس "مصادره" نیز نوعی غارتگری است. پسران چنگیز قانونی به نام "یاسا" نوشتند که چگونه؟ ازچه کسانی؟ و چرا غارت کنیم؟. "یاسا" پدیده خیلی عجیبی بود! طبق این قانون مجازات فردی که مغولی را کشته است، اعدام بود؛ اما اگر یک مغول یک چینی را می‌کشت، خون‌بهای آن یک الاغ بود. پس از سلطان‌محمد خدابنده، پسر 13 ساله او بنام "ابوسعیدبهادرخان" به سلطنت رسید و در اولین اقدام فضل‌الله‌همدانی، دانشمند بزرگ، مورخ، مدبر و سیاستمدار را به ظن اینکه پدرش را به مسموم کرده، کشت. ابوسعید، امیری داشت بنام "امیرچوپان"! که به استناد "یاسا" داستانی را جعل میکرد. طبق آن داستان اموال یکی از کنیزان پدرش به‌نام "نازخاتون" که دختر ثروتمند یکی از اسیران پدرش بود، مصادره؛ و به امیرچوپان رسیده است. از این رو "امیرچوپان" با همکاری "قاضی‌القضات همدانی" شروع به مصادره املاک خوب ایران به‌نام نازخاتون می‌کند. هرجا مزرعه‌ای آباد بود می‌گفت این "ملک نازخاتون" است و به نفع خودش مصادره میکرد. کار به جایی رسید که زمین‌های کرمانشاه، همدان، خرقان و قزوین که هر مترش 3هزار دینار بود وقتی انگ نازخاتون می‌خورد می‌شد 3 دینار. این نازخاتون در دوره‌ای دیگر نامش به "طاغوتی" تغییر کرد. هرچند خواستند به‌نام طاغوتی مصادره کردند.
غارتگری چاپخانه‌ای
خطرناک‌ترین نوع غارتگری، غارتگری "نرم" یا "چاپخانه‌ای" است که در مقابل ضرابخانه‌ای قرار می گیرد. در این نوع غارتگری، نه آلیاژ سکه‌‌ها تغییر می‌کند؛ نه مالی مصادره می‌شود؛ همه چیز سرجای خود است. اما مدام پول چاپ می‌شود و ارزش پولی که دست مردم است کاهش می یابد. دلیل مشکلات اقتصادی کشور ما همین نوع از غارتگری است. دولت هشتم و نهم 8 برابر پول چاپ کردند و دولت یازدهم و دوازدهم که قرار بود پول چاپ نکند 3 برابر پول چاپ کرد.
فرض کنید در یک سلف‌سرویس برای 30 هزار نفر غذا آماده کنند و یک برگه هم به افراد بدهند که طبق آن غذا دریافت کنند.اما یک نفر می‌آید و آن برگه‌ها را تکثیر کند و به اطرافیانش می دهد؛ چه اتفاقی رخ میدهد؟ غذا داخل بشقاب آن سلف سرویس کمتر، کوچک و کوچک‌تر می شود. در کشور ماهم این اتفاق افتاده است؛ به جای کنترل هزینه‌ها مدام اسکناس چاپ کرده اند و باعث کاهش ارزش پول کشور شده‌اند.
✅ @karkhone
| عبدالحسین ساسان
"نهاد غارتگری" را باید علت تمام مشکلات اقتصادی جامعه امروز دانست که همه افراد جامعه را درگیر خود کرده است. نهاد در فارسی ترجمه واژهinstitution است که گاهی برای سازمان‌ها نیز استفاده می‌شود. مانند اینکه از برخی از سازمان‌ها با عنوان "نهاد دولتی" و یا "نهاد حکومتی" یاد میکنیم. اما باید میان آن دو تفکیک قائل شد و نهاد را در سه واژه "پندار"،"گفتار" و "کردار" خلاصه کرد. اکنون با این تعریف "غارتگری" را می‌توان یک نهاد قدیمی دانست که در اقتصاد هر جامعه‌ای بی‌نهایت نقش فعال و جدی داشته است.
غارتگری عیاران
غارتگری "عیاران" را می‌توان یکی از این اشکال تمدن یافته دانست. مانند کاری که برادران لیث می‌کردند. آنها با غارت کاروان‌ها و دادن پول این غارتگری، به فقرا و مستمندان، سعی داشتند تا فقر را ریشکن کنند و عدالت را برقرار سازند. این اتفاق نه تنها هرگز رخ‌نداد؛ بلکه با ناامن شدن جاده‌های سیستان، کاروان‌ها نیز دیگر از آنجا عبور نکردند و اقتصاد آن منطقه فلج شد.
غارتگری ضرابخانه‌ای
شیوه دیگری از غارتگری، "ضرابخانه‌ای" بود. در فرایند تکامل جامعه به علت سنگینی سکه، مردم آن را تحویل دولت‌ها می‌دادند و در مقابل کاغذی را که معادل آن میزان سکه طلا در آن درج شده بود، دریافت می‌کردند. در این زمان دولت‌ها از فرصت استفاده کردند و با اضافه کردن سایر آلیاژه‌ها مانند مس و برنز به جای طلا به سکه‌هایشان این شیوه از غارتگری را آغاز کردند که باعث سقوط بسیاری از حکومت‌ها در ایران از جمله ساسانیان شد. آنقدر به سکه‌هایشان به جای طلا آلیاژهای گوناگون اضافه کردند که از ارزش و اعتبار سکه‌هایشان کاسته و مردم به سراغ سکه‌های ضرب شده در سایر کشورها رفتند.
غارتگری مصادره‌ای
سپاهیان مغول در هنگام حمله به شهرها، اموال مردم آن شهر را غارت و مصادره می‌کردند. پس "مصادره" نیز نوعی غارتگری است. پسران چنگیز قانونی به نام "یاسا" نوشتند که چگونه؟ ازچه کسانی؟ و چرا غارت کنیم؟. "یاسا" پدیده خیلی عجیبی بود! طبق این قانون مجازات فردی که مغولی را کشته است، اعدام بود؛ اما اگر یک مغول یک چینی را می‌کشت، خون‌بهای آن یک الاغ بود. پس از سلطان‌محمد خدابنده، پسر 13 ساله او بنام "ابوسعیدبهادرخان" به سلطنت رسید و در اولین اقدام فضل‌الله‌همدانی، دانشمند بزرگ، مورخ، مدبر و سیاستمدار را به ظن اینکه پدرش را به مسموم کرده، کشت. ابوسعید، امیری داشت بنام "امیرچوپان"! که به استناد "یاسا" داستانی را جعل میکرد. طبق آن داستان اموال یکی از کنیزان پدرش به‌نام "نازخاتون" که دختر ثروتمند یکی از اسیران پدرش بود، مصادره؛ و به امیرچوپان رسیده است. از این رو "امیرچوپان" با همکاری "قاضی‌القضات همدانی" شروع به مصادره املاک خوب ایران به‌نام نازخاتون می‌کند. هرجا مزرعه‌ای آباد بود می‌گفت این "ملک نازخاتون" است و به نفع خودش مصادره میکرد. کار به جایی رسید که زمین‌های کرمانشاه، همدان، خرقان و قزوین که هر مترش 3هزار دینار بود وقتی انگ نازخاتون می‌خورد می‌شد 3 دینار. این نازخاتون در دوره‌ای دیگر نامش به "طاغوتی" تغییر کرد. هرچند خواستند به‌نام طاغوتی مصادره کردند.
غارتگری چاپخانه‌ای
خطرناک‌ترین نوع غارتگری، غارتگری "نرم" یا "چاپخانه‌ای" است که در مقابل ضرابخانه‌ای قرار می گیرد. در این نوع غارتگری، نه آلیاژ سکه‌‌ها تغییر می‌کند؛ نه مالی مصادره می‌شود؛ همه چیز سرجای خود است. اما مدام پول چاپ می‌شود و ارزش پولی که دست مردم است کاهش می یابد. دلیل مشکلات اقتصادی کشور ما همین نوع از غارتگری است. دولت هشتم و نهم 8 برابر پول چاپ کردند و دولت یازدهم و دوازدهم که قرار بود پول چاپ نکند 3 برابر پول چاپ کرد.
فرض کنید در یک سلف‌سرویس برای 30 هزار نفر غذا آماده کنند و یک برگه هم به افراد بدهند که طبق آن غذا دریافت کنند.اما یک نفر می‌آید و آن برگه‌ها را تکثیر کند و به اطرافیانش می دهد؛ چه اتفاقی رخ میدهد؟ غذا داخل بشقاب آن سلف سرویس کمتر، کوچک و کوچک‌تر می شود. در کشور ماهم این اتفاق افتاده است؛ به جای کنترل هزینه‌ها مدام اسکناس چاپ کرده اند و باعث کاهش ارزش پول کشور شده‌اند.
✅ @karkhone
👍17👎2
مالیات می‌دهم با من محترمانه برخورد کنید
| محسن جلال‌پور
زمان زیادی از اوج‌گیری قیمت نفت و افزایش کم سابقه درآمدهای نفتی در دولت محمود احمدی‌نژاد نمی‌گذرد اما زمانه طوری تغییر کرده است که انگار درباره عهد عتیق صحبت میکنیم. پس از آن موج کم‌سابقه از درآمدهای نفتی، هیچ دولتی روزگار خوش ندیده و هرچه زمان گذشته، دولت‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که باید کشور را بدون نفت و درآمدهای نفتی اداره کنند. این خبر خوبی است اما باید از دولت پرسید؛ حالا که کشور با پول ما اداره می‌شود؛ چرا با ما محترمانه‌تر برخورد نمی‌کنید؟
از زمانی که آمریکا از برجام خارج شد،دولت حسن روحانی تصمیم گرفت کسری بودجه را به انحاء مختلف از جامعه تأمین کند. دولت ابراهیم رئیسی نیز برای اجتناب از اصلاحات اقتصادی که حاشیه‌ساز و دردآور است، همچون دولت حسن روحانی به سیاست‌هایی رو آورده که بارزترین آن دریافت مالیات است.
قاعدتا دولت اگر می‌خواست کار اصولی انجام دهد، باید هزینه‌ها را کاهش میداد و انضباط مالی و پولی بر کشور حاکم میکرد. به طور مثال باید هزینه‌های هنگفت سازمان‌ها و ارگان‌ها را کاهش میداد اما دولتمردان ما به دلایل زیاد از جمله رو در رو شدن با شرکای سیاسی، چندان اهمیتی به این روش نمی‌دهند که کسری بودجه را از طریق کاهش هزینه‌ها جبران کنند، در نتیجه به سمت افزایش مالیات و تشدید فشار به مردم از طریق افزایش تعرفه آب و برق و گاز می‌روند.
این سیاست که البته سیاست صحیحی است و از پنج دهه پیش باید به صورت اصولی اعمال می‌شد، یک سیگنال مشخص به همراه دارد؛ اینکه دوران رفاه مصنوعی از طریق مصرف مسرفانه گذشته و دولت‌ها حتی اگر بخواهند، قادر نیستند مثل گذشته به جامعه رشوه پرداخت کنند. دولت‌ها در ایران سوای اینکه به کدام جریان سیاسی نزدیک باشند ، دیر یا زود متوجه می‌شوند که اگر می‌خواهند دوام بیاورند و چند صباحی با دردسر کمتر در قدرت بمانند، باید جامعه شهرنشین را راضی نگه دارند. سردمدار چنین روشی امیرعباس هویدا بود و پس از انقلاب نیز در دولت‌های مختلف به اجرا درآمد.
اما به نظر می‌رسد با تحریم‌های نفتی و شرایطی که بر بازارهای جهانی نفت حاکم است، این دوران به سر آمده و دولت‌ها دیگر مثل گذشته کیکی برای تقسیم ندارند و حتی اگر تحریم نباشیم و بتوانیم به آسانی در بازارهای جهانی نفت بفروشیم، دولت مثل گذشته قادر به ایجاد رفاه مصنوعی چند دهه گذشته نیست و به اصطلاح، کف‌گیر به ته دیگ خورده است.
تناقض در رفتار
همان‌طور که اشاره شد، درآمدهای نفتی به دلیل تداوم تحریم‌های اقتصادی کاهش پیدا کرده و دولت مثل گذشته قادر نیست کشور را با درآمد نفت اداره کند. در نتیجه فشار را به مردم افزایش داده است. از جمله اینکه مالیات بیشتری میگیرد، قبض آب و برق و گاز را با تعرفه‌های سخت‌گیرانه محاسبه می‌کند و برای دریافت آن صبر نمی‌کند و «شرخر» به خانه‌های مردم اعزام می‌کند. یارانه خیلی از کالاها را حذف کرده و دیگر مثل گذشته داعیه تحقق عدالت اجتماعی و توزیع ارزان منابع را ندارد. پس می‌توانیم بگوییم به پایان عصر رفاه مصنوعی نزدیک شده‌ایم و اکنون خودمان داریم با پول خودمان کشور را اداره میکنیم. حال که با پول خودمان کشور را اداره میکنیم، وقت آن رسیده که از دولت بخواهیم رفتارهای ارباب-رعیتی را کنار بگذارد و با صاحبان واقعی‌اش رفتار بهتری داشته باشد. در زندگی و کسب و کار مردم دخالت نکند و به وظایف اصلی خودش بپردازد.
قبلا دولت با پول نفت کشور را اداره میکرد و به مطالبه طبقه متوسط برای آزادی و احترام بیشتر، وقعی نمی‌نهاد چون به این طبقه برای اداره کشور نیاز نداشت اما امروز کشور با مالیات طبقه متوسط جامعه اداره می‌شود و دولت باید در رفتارهایش با این طبقه و کل جامعه بازنگری اساسی کند.
چون این طبقه است که هزینه سرسام‌آور نظام دیوان‌سالاری را می‌پردازد. به عبارتی پول حقوق کارکنان دولت را ما می‌پردازیم و انتظار داریم دولت که با پول ما اداره می‌شود با ما و فرزندان ما رفتار بهتری داشته باشند.
✅ @karkhone
| محسن جلال‌پور
زمان زیادی از اوج‌گیری قیمت نفت و افزایش کم سابقه درآمدهای نفتی در دولت محمود احمدی‌نژاد نمی‌گذرد اما زمانه طوری تغییر کرده است که انگار درباره عهد عتیق صحبت میکنیم. پس از آن موج کم‌سابقه از درآمدهای نفتی، هیچ دولتی روزگار خوش ندیده و هرچه زمان گذشته، دولت‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که باید کشور را بدون نفت و درآمدهای نفتی اداره کنند. این خبر خوبی است اما باید از دولت پرسید؛ حالا که کشور با پول ما اداره می‌شود؛ چرا با ما محترمانه‌تر برخورد نمی‌کنید؟
از زمانی که آمریکا از برجام خارج شد،دولت حسن روحانی تصمیم گرفت کسری بودجه را به انحاء مختلف از جامعه تأمین کند. دولت ابراهیم رئیسی نیز برای اجتناب از اصلاحات اقتصادی که حاشیه‌ساز و دردآور است، همچون دولت حسن روحانی به سیاست‌هایی رو آورده که بارزترین آن دریافت مالیات است.
قاعدتا دولت اگر می‌خواست کار اصولی انجام دهد، باید هزینه‌ها را کاهش میداد و انضباط مالی و پولی بر کشور حاکم میکرد. به طور مثال باید هزینه‌های هنگفت سازمان‌ها و ارگان‌ها را کاهش میداد اما دولتمردان ما به دلایل زیاد از جمله رو در رو شدن با شرکای سیاسی، چندان اهمیتی به این روش نمی‌دهند که کسری بودجه را از طریق کاهش هزینه‌ها جبران کنند، در نتیجه به سمت افزایش مالیات و تشدید فشار به مردم از طریق افزایش تعرفه آب و برق و گاز می‌روند.
این سیاست که البته سیاست صحیحی است و از پنج دهه پیش باید به صورت اصولی اعمال می‌شد، یک سیگنال مشخص به همراه دارد؛ اینکه دوران رفاه مصنوعی از طریق مصرف مسرفانه گذشته و دولت‌ها حتی اگر بخواهند، قادر نیستند مثل گذشته به جامعه رشوه پرداخت کنند. دولت‌ها در ایران سوای اینکه به کدام جریان سیاسی نزدیک باشند ، دیر یا زود متوجه می‌شوند که اگر می‌خواهند دوام بیاورند و چند صباحی با دردسر کمتر در قدرت بمانند، باید جامعه شهرنشین را راضی نگه دارند. سردمدار چنین روشی امیرعباس هویدا بود و پس از انقلاب نیز در دولت‌های مختلف به اجرا درآمد.
اما به نظر می‌رسد با تحریم‌های نفتی و شرایطی که بر بازارهای جهانی نفت حاکم است، این دوران به سر آمده و دولت‌ها دیگر مثل گذشته کیکی برای تقسیم ندارند و حتی اگر تحریم نباشیم و بتوانیم به آسانی در بازارهای جهانی نفت بفروشیم، دولت مثل گذشته قادر به ایجاد رفاه مصنوعی چند دهه گذشته نیست و به اصطلاح، کف‌گیر به ته دیگ خورده است.
تناقض در رفتار
همان‌طور که اشاره شد، درآمدهای نفتی به دلیل تداوم تحریم‌های اقتصادی کاهش پیدا کرده و دولت مثل گذشته قادر نیست کشور را با درآمد نفت اداره کند. در نتیجه فشار را به مردم افزایش داده است. از جمله اینکه مالیات بیشتری میگیرد، قبض آب و برق و گاز را با تعرفه‌های سخت‌گیرانه محاسبه می‌کند و برای دریافت آن صبر نمی‌کند و «شرخر» به خانه‌های مردم اعزام می‌کند. یارانه خیلی از کالاها را حذف کرده و دیگر مثل گذشته داعیه تحقق عدالت اجتماعی و توزیع ارزان منابع را ندارد. پس می‌توانیم بگوییم به پایان عصر رفاه مصنوعی نزدیک شده‌ایم و اکنون خودمان داریم با پول خودمان کشور را اداره میکنیم. حال که با پول خودمان کشور را اداره میکنیم، وقت آن رسیده که از دولت بخواهیم رفتارهای ارباب-رعیتی را کنار بگذارد و با صاحبان واقعی‌اش رفتار بهتری داشته باشد. در زندگی و کسب و کار مردم دخالت نکند و به وظایف اصلی خودش بپردازد.
قبلا دولت با پول نفت کشور را اداره میکرد و به مطالبه طبقه متوسط برای آزادی و احترام بیشتر، وقعی نمی‌نهاد چون به این طبقه برای اداره کشور نیاز نداشت اما امروز کشور با مالیات طبقه متوسط جامعه اداره می‌شود و دولت باید در رفتارهایش با این طبقه و کل جامعه بازنگری اساسی کند.
چون این طبقه است که هزینه سرسام‌آور نظام دیوان‌سالاری را می‌پردازد. به عبارتی پول حقوق کارکنان دولت را ما می‌پردازیم و انتظار داریم دولت که با پول ما اداره می‌شود با ما و فرزندان ما رفتار بهتری داشته باشند.
✅ @karkhone
👍16👎5
ما نمرده بودیم...
| مهدی تدینی
شگفت‌زده‌ام! با آنکه بالندگی و بلوغ مردم را می‌دیدم و آن را بیان می‌کردم، گمان می‌کردم «غم نان» و «درد معیشت» دیگر مجالی برای «درد آزادی و آزادگی» باقی نمی‌گذارد. نه فقط منِ میرزابنویس، بلکه عموم تحلیلگران، سیاست‌شناسان و جامعه‌شناسان بر این باور بودند که باید منتظر «شورش گرسنگان» باشیم. حتی من گمان می‌کردم، آرزوهای طبقۀ متوسط، آرمان‌های جامعۀ مدنی و مطالبات جامعه‌ای که غم نان ندارد، فراموش شده است... اما بهت‌زده‌ام از اینکه این مطالبات حتی گسترش یافته و همۀ اقشار را همدل کرده است.
مردمی که چندین سال پیاپی تورم چندده‌درصدی کمرشان را شکسته و سفره و جیبشان را به تاراج برده، در تجمعات و اعتراضاتشان یک شعار «معیشتی» نمی‌دهند! در برابر این مناعت‌طبع نباید سر تعظیم فرود آورد؟ منتظر شورش گرسنگان سر بنزین و قندوشکر بودید و دم‌ودستگاه کوپن راه می‌انداختید، اما دغدغۀ اصلی مردم چیز دیگری بود! البته بر کسی پوشیده نیست که دلیل این اعتراضات بسیار گسترده است، اما اینکه مرگ جانگداز دختری کرد باعث بروز آن می‌شود و کل کشور چنین خود را صاحب‌عزا می‌داند، نشانۀ بلوغ و بزرگی نیست؟
در روزهایی که طالبان کابل را تصرف کرد و همسایۀ شرقی دوباره در تاریکی محض فرو رفت، بخش بزرگی از مردم ایران با نگرانی اوضاع افغانستان را پیگیری میکرد و آشکارا دردمندی را می‌توانستید در حرف‌هایشان ببینید. آن روزها مردم ایران، مانند برادر و خواهری دلسوز و آگاه غصۀ افغانستان را می‌خوردند. کل دنیا ــ هم ملت‌ها و هم دولت‌هایشان ــ چشمش را به روی افغانستان بست، مگر جامعۀ ایران! همان روز بر من اثبات شد، ارزش‌های آزادی‌خواهانه و بلوغ مدنی به عناصری ریشه‌دار و قدرتمند در جامعۀ ایران بدل شده است. به همین دلیل، همان زمان می‌گفتم جامعۀ مدنی ایران پرنورترین نقطۀ خاورمیانه است.
کسانی که از آرمان‌های طبقۀ متوسط متنفر بودند، برای درهم‌شکستن طبقۀ متوسط از طریق فشار اقتصادی بسیار تلاش کردند، اما امروز با صدای رسا می‌توان شکست پروژۀ نابودی طبقۀ متوسط را اعلام کرد. شاخص‌های اقتصادی له‌شدن طبقۀ متوسط را آشکارا نشان میدهد، اما «طبقۀ متوسط» فقط «جسمِ مادیِ این طبقه» نیست، بلکه روح، اندیشه، آرمان‌ها و منش آن نیز بخشی از هویت و سرشتش را می‌سازد. ما به قهقرا نرفتیم. ارزش‌ها در ما نمرد و فراگیری آن امروز شگفت‌انگیز است.
البته تحلیل جامعه‌شناختی باشد برای فرصتی دیگر. فعلاً در حالت مضطر به سر می‌بریم؛ میان خوفِ قطع اینترنت و رجایِ وی‌پی‌ان در سیَلانیم. در آینده وقت داریم همه‌چیز را سر فرصت واکاوی کنیم. اتفاقاً یکی از مهمترین عوامل را در آنجا نیروی زنان ذکر کرده بودم که به موتور تحول جامعه بدل شده‌اند. تکلیف جامعۀ ایرانی دیگر روشن است: ارزش‌هایی دارد و پای این ارزش‌ها ایستاده است و با گرسنگی کشیدن هم دست از آن برنمی‌دارد. به همین دلیل، برای اولین بار عمیقاً حس میکنم آیندۀ ایران بیمه شده است. نمی‌توان لباس‌های کودک ده‌ساله را تن جوانی بیست‌ساله کرد! حتی اگر این جوان را بزنید، بازداشت کنید، بر سرش مشت بکوبید، فریاد بزنید... نه! نمی‌شود! آن لباس کودکی به تن او نمی‌رود!
امروز اول مهر است و من این روزها عمیقاً معنای «مهر» را حس میکنم: مردمی که «مهر» عمیقی به هم دارند و برای بهروزی خود و کشورشان دغدغه دارند و از «بی‌مهری» کسانی که هیچگاه حرفشان را نشنیده‌اند و در پاسخ مشت و بهتان زده‌اند، خسته‌اند. این مهر جاودان باد...
✅ @karkhone
| مهدی تدینی
شگفت‌زده‌ام! با آنکه بالندگی و بلوغ مردم را می‌دیدم و آن را بیان می‌کردم، گمان می‌کردم «غم نان» و «درد معیشت» دیگر مجالی برای «درد آزادی و آزادگی» باقی نمی‌گذارد. نه فقط منِ میرزابنویس، بلکه عموم تحلیلگران، سیاست‌شناسان و جامعه‌شناسان بر این باور بودند که باید منتظر «شورش گرسنگان» باشیم. حتی من گمان می‌کردم، آرزوهای طبقۀ متوسط، آرمان‌های جامعۀ مدنی و مطالبات جامعه‌ای که غم نان ندارد، فراموش شده است... اما بهت‌زده‌ام از اینکه این مطالبات حتی گسترش یافته و همۀ اقشار را همدل کرده است.
مردمی که چندین سال پیاپی تورم چندده‌درصدی کمرشان را شکسته و سفره و جیبشان را به تاراج برده، در تجمعات و اعتراضاتشان یک شعار «معیشتی» نمی‌دهند! در برابر این مناعت‌طبع نباید سر تعظیم فرود آورد؟ منتظر شورش گرسنگان سر بنزین و قندوشکر بودید و دم‌ودستگاه کوپن راه می‌انداختید، اما دغدغۀ اصلی مردم چیز دیگری بود! البته بر کسی پوشیده نیست که دلیل این اعتراضات بسیار گسترده است، اما اینکه مرگ جانگداز دختری کرد باعث بروز آن می‌شود و کل کشور چنین خود را صاحب‌عزا می‌داند، نشانۀ بلوغ و بزرگی نیست؟
در روزهایی که طالبان کابل را تصرف کرد و همسایۀ شرقی دوباره در تاریکی محض فرو رفت، بخش بزرگی از مردم ایران با نگرانی اوضاع افغانستان را پیگیری میکرد و آشکارا دردمندی را می‌توانستید در حرف‌هایشان ببینید. آن روزها مردم ایران، مانند برادر و خواهری دلسوز و آگاه غصۀ افغانستان را می‌خوردند. کل دنیا ــ هم ملت‌ها و هم دولت‌هایشان ــ چشمش را به روی افغانستان بست، مگر جامعۀ ایران! همان روز بر من اثبات شد، ارزش‌های آزادی‌خواهانه و بلوغ مدنی به عناصری ریشه‌دار و قدرتمند در جامعۀ ایران بدل شده است. به همین دلیل، همان زمان می‌گفتم جامعۀ مدنی ایران پرنورترین نقطۀ خاورمیانه است.
کسانی که از آرمان‌های طبقۀ متوسط متنفر بودند، برای درهم‌شکستن طبقۀ متوسط از طریق فشار اقتصادی بسیار تلاش کردند، اما امروز با صدای رسا می‌توان شکست پروژۀ نابودی طبقۀ متوسط را اعلام کرد. شاخص‌های اقتصادی له‌شدن طبقۀ متوسط را آشکارا نشان میدهد، اما «طبقۀ متوسط» فقط «جسمِ مادیِ این طبقه» نیست، بلکه روح، اندیشه، آرمان‌ها و منش آن نیز بخشی از هویت و سرشتش را می‌سازد. ما به قهقرا نرفتیم. ارزش‌ها در ما نمرد و فراگیری آن امروز شگفت‌انگیز است.
البته تحلیل جامعه‌شناختی باشد برای فرصتی دیگر. فعلاً در حالت مضطر به سر می‌بریم؛ میان خوفِ قطع اینترنت و رجایِ وی‌پی‌ان در سیَلانیم. در آینده وقت داریم همه‌چیز را سر فرصت واکاوی کنیم. اتفاقاً یکی از مهمترین عوامل را در آنجا نیروی زنان ذکر کرده بودم که به موتور تحول جامعه بدل شده‌اند. تکلیف جامعۀ ایرانی دیگر روشن است: ارزش‌هایی دارد و پای این ارزش‌ها ایستاده است و با گرسنگی کشیدن هم دست از آن برنمی‌دارد. به همین دلیل، برای اولین بار عمیقاً حس میکنم آیندۀ ایران بیمه شده است. نمی‌توان لباس‌های کودک ده‌ساله را تن جوانی بیست‌ساله کرد! حتی اگر این جوان را بزنید، بازداشت کنید، بر سرش مشت بکوبید، فریاد بزنید... نه! نمی‌شود! آن لباس کودکی به تن او نمی‌رود!
امروز اول مهر است و من این روزها عمیقاً معنای «مهر» را حس میکنم: مردمی که «مهر» عمیقی به هم دارند و برای بهروزی خود و کشورشان دغدغه دارند و از «بی‌مهری» کسانی که هیچگاه حرفشان را نشنیده‌اند و در پاسخ مشت و بهتان زده‌اند، خسته‌اند. این مهر جاودان باد...
✅ @karkhone
👍19👎6
| موسی غنی‌نژاد
اما مذموم بودن دخالت دولت تنها به علت کاهش بازدهی اقتصادی نیست، بلکه عارضه شاید مهم‌تر، تنگ کردن دایره آزادی‌های فردی در جامعه مدنی است. افزایش اقتدار دولتی، ناگزیر تحدید آزادی و حقوق فردی را به دنبال می‌آورد. جدایی و تقابل بین جامعه مدنی و دولتی در واقع به عنوان اصل تضمین‌کننده آزادی، در ارتباط مستقیم با نظریه توازن قدرت های منتسکیو است. دوگانگی موجود در انسان مدرن، در واقع بازتاب تقسیم جامعه به دو حوزه مستقل و متباین است: جامعه مدنی و دولت. در سایه همین دوگانگی، تقابل و توازن میان آنها است که آزادی تحقق می‌یابد. به همین علت می‌توان گفت آزادی پدیده منحصر به جوامع مبتنی بر اقتصاد بازار است. آنجا که نظام بازار آزاد وجود ندارد و اقتدار دولتی بر تمام فعالیت‌های شمول عام پیدا می‌کند، آنجا که مالکیت عمومی (دولتی) جایی برای مالکیت خصوصی نمی‌گذارد، امکان پیدایش و حفظ آزادی، به صورت یک نهاد مستمر، از بین می‌رود. در چنین سازماندهی اجتماعی، جملگی افراد جامعه به صورت مستخدمین حکومت در می‌آیند و در نتیجه تحت قیمومت، نظارت و کنترل جمعی قرار می‌گیرند.
از بین رفتن آزادی، نتیجه منطقی دولتی شدن زندگی اقتصادی، یعنی مداخله بیش از حد قدرت سیاسی در امور جامعه مدنی است. دولت با سلطه بر تمام منابع اقتصادی، مدعی می‌شود که دیگر نفع خصوصی نقشی در تصمیم گیری‌های اقتصادی ندارد و سیاست اقتصادی دولت (اقتصاد برنامه‌ای در دوران جدید) تامین کننده منافع کل جامعه است. شرط موفقیت برنامه اقتصادی این است که تمام آحاد جامعه تابع هدف‌های آن باشند و هیچگونه مخالفتی با آن صورت نگیرد. واضح است که در چنین شرایطی، هر گونه انتقاد از سیاست رسمی دولت به عنوان مخالفت با مصالح عمومی جامعه تلقی شده و به شدت سرکوب می‌گردد. انقیاد بی‌چون و چرای افراد، یکی از شرایط لازم اقتصاد برنامه‌ای متمرکز است. از سوی دیگر، با توجه به اینکه دولت به عنوان اراده عمومی نمایندگی مردم و وظیفه دفاع از حقوق آنان را به عهده دارد از هر گونه رای و عقیده خارج از حوزه تصمیمات دولتی سلب حقانیت می‌شود. اینها نتایج عملی و ناگزیر ادغام سیاست و اقتصاد است. استقلال جامعه مدنی سد محکمی در برابر گسترش اقتدار مطلق قدرت سیاسی است و آزادی‌های فردی را تضمین می‌کند. در چنین جامعه‌ای دولت، چون نقش اقتصادی درجه اول ندارد، نمی‌تواند مدعی تامین منافع و سعادت عموم مردم باشد. در نتیجه، نمی‌تواند افراد را به این بهانه تحت انقیاد کامل خود درآورد.
✅ @karkhone
اما مذموم بودن دخالت دولت تنها به علت کاهش بازدهی اقتصادی نیست، بلکه عارضه شاید مهم‌تر، تنگ کردن دایره آزادی‌های فردی در جامعه مدنی است. افزایش اقتدار دولتی، ناگزیر تحدید آزادی و حقوق فردی را به دنبال می‌آورد. جدایی و تقابل بین جامعه مدنی و دولتی در واقع به عنوان اصل تضمین‌کننده آزادی، در ارتباط مستقیم با نظریه توازن قدرت های منتسکیو است. دوگانگی موجود در انسان مدرن، در واقع بازتاب تقسیم جامعه به دو حوزه مستقل و متباین است: جامعه مدنی و دولت. در سایه همین دوگانگی، تقابل و توازن میان آنها است که آزادی تحقق می‌یابد. به همین علت می‌توان گفت آزادی پدیده منحصر به جوامع مبتنی بر اقتصاد بازار است. آنجا که نظام بازار آزاد وجود ندارد و اقتدار دولتی بر تمام فعالیت‌های شمول عام پیدا می‌کند، آنجا که مالکیت عمومی (دولتی) جایی برای مالکیت خصوصی نمی‌گذارد، امکان پیدایش و حفظ آزادی، به صورت یک نهاد مستمر، از بین می‌رود. در چنین سازماندهی اجتماعی، جملگی افراد جامعه به صورت مستخدمین حکومت در می‌آیند و در نتیجه تحت قیمومت، نظارت و کنترل جمعی قرار می‌گیرند.
از بین رفتن آزادی، نتیجه منطقی دولتی شدن زندگی اقتصادی، یعنی مداخله بیش از حد قدرت سیاسی در امور جامعه مدنی است. دولت با سلطه بر تمام منابع اقتصادی، مدعی می‌شود که دیگر نفع خصوصی نقشی در تصمیم گیری‌های اقتصادی ندارد و سیاست اقتصادی دولت (اقتصاد برنامه‌ای در دوران جدید) تامین کننده منافع کل جامعه است. شرط موفقیت برنامه اقتصادی این است که تمام آحاد جامعه تابع هدف‌های آن باشند و هیچگونه مخالفتی با آن صورت نگیرد. واضح است که در چنین شرایطی، هر گونه انتقاد از سیاست رسمی دولت به عنوان مخالفت با مصالح عمومی جامعه تلقی شده و به شدت سرکوب می‌گردد. انقیاد بی‌چون و چرای افراد، یکی از شرایط لازم اقتصاد برنامه‌ای متمرکز است. از سوی دیگر، با توجه به اینکه دولت به عنوان اراده عمومی نمایندگی مردم و وظیفه دفاع از حقوق آنان را به عهده دارد از هر گونه رای و عقیده خارج از حوزه تصمیمات دولتی سلب حقانیت می‌شود. اینها نتایج عملی و ناگزیر ادغام سیاست و اقتصاد است. استقلال جامعه مدنی سد محکمی در برابر گسترش اقتدار مطلق قدرت سیاسی است و آزادی‌های فردی را تضمین می‌کند. در چنین جامعه‌ای دولت، چون نقش اقتصادی درجه اول ندارد، نمی‌تواند مدعی تامین منافع و سعادت عموم مردم باشد. در نتیجه، نمی‌تواند افراد را به این بهانه تحت انقیاد کامل خود درآورد.
✅ @karkhone
Telegram
attach 📎
👎3👍2
زنان و انقلاب صنعتی
| رابرت هِسِن
برای محکوم ساختن کاپیتالیسم نخست باید تاریخ آن را تحریف کرد. این تصور که کاپیتالیسم صنعتی حاصلی نداشت جز بینوایی و تباهی زنان در میان منتقدان کاپیتالیسم باوری قدرتمند است. این باور به همان اندازه‌ی این دیدگاه که انقلاب صنعتی کودکان را قربانی و استثمار کرد رایج است- و به همان اندازه هم نادرست است.
اجازه بدهید منبع این دیدگاه را بررسی کنیم. برای ارزیابی مزایایی که کاپیتالیسم برای زنان به همراه آورد باید وضعیت آنها تحت کاپیتالیسم را با شرایط آنها در قرون قبل از آن مقایسه کرد. اما منتقدان قرن نوزدهمی کاپیتالیسم چنین کاری نکردند؛ در عوض، با باشکوه جلوه دادن گذشته و در مقابل پُست جلوه دادن هر چیز مدرن تاریخ را تحریف کردند.
مثلاً ریچارد اوستلر، یکی از متعصب‌ترین دشمنان قرن نوزدهمی کاپیتالیسم ادعا کرده است که در قرون وسطا وضعیت همه از نظر معنوی و مادی بهتر از اوایل قرن نوزدهم بوده است. اوستلر با توصیف انگلیس قرون وسطا، درباره‌ی عصر طلایی گم‌شده شعربافی می‌کند:
«آه، زمانی انگلیس چه کشتی زیبایی بود! خوب ساخته شده بود، سرنشینانش کافی بودند، تدارکاتش خوب بود، بادبان‌هایش به خوبی کشیده شده بود! در آن زمان همه خوشحال و شاد و سعادتمند بر روی عرشه بودند.»
این سخنان درباره‌ی قرونی گفته شده که در آنها «بخش اعظم جمعیت رعیت‌هایی بودند در شرایط بسیار بد که به جایگاه خود مقید شده بودند و آزاد نبودند که نحوه‌ی زندگی خود را تغییر دهند یا از محل تولدشان بروند» - یعنی وقتی که تنها امید مردم برای خوشبختی در زندگی در آن سوی گور بود تا به آنها در برابر طاعون‌های کشتارگر، قحطی‌های مکرر و شکم‌هایی که در بهترین حالت نیمه پُر بودند کمک کند، وقتی که مردم در خانه‌هایی چنان پر از کثافت و جانوران موذی زندگی می‌کردند که یک مورخ درباره‌ی این کلبه‌ها چنین گفته است: «از دیدگاه سلامتی تنها چیزی که می‌توان بر له این کلبه‌ها گفت آن است که بسیار آسان می‌سوختند!»
اوستلر نماینده‌ی دیدگاه شیفتگان قرون وسطا است. سوسیالیست‌ها که با آنها موافق بوده‌اند مورخانی بودند به همان اندازه غیردقیق.
مثلاً، در توصیف شرایط توده‌ها در قرن هفدهم و اوایل قرن هجدهم که مقدم بر انقلاب صنعتی بودند، فردریش انگلس گفته است: «کارگران از طریق وجودی آرام رویش یافته بودند و زندگی صادقانه و آرامی را با زهد و پاکدامنی می‌گذراندند؛ و وضعیت مادی آنها بسیار بهتر از اخلاف‌شان بود.»
این سخنان درباره‌ی عصری نوشته شده که مشخصه‌ی آن نرخ‌های بالا و متناوب مرگ و میر به ویژه در میان کودکان – شهرها و روستاهای شلوغی که در آنها خبری از بهداشت نبود- و مصرف خیلی بالای عرق جو بود. غذای طبقه‌ی کارگر عمدتاً جوی دوسر، شیر، پنیر و آبجو بود؛ در حالی که نان، سیب‌زمینی، قهوه، چای، شکر و گوشت هنوز کالاهای لوکس و گران‌بها بودند. به ندرت حمام می‌رفتند و به ندرت لباس‌هایشان را می‌شستند، زیرا صابون خیلی گران بود و لباس- که باید یک دهه یا یک نسل دوام می‌آورد- اگر زیاد شسته می‌شد چندان دوام نمی‌آورد.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
| رابرت هِسِن
برای محکوم ساختن کاپیتالیسم نخست باید تاریخ آن را تحریف کرد. این تصور که کاپیتالیسم صنعتی حاصلی نداشت جز بینوایی و تباهی زنان در میان منتقدان کاپیتالیسم باوری قدرتمند است. این باور به همان اندازه‌ی این دیدگاه که انقلاب صنعتی کودکان را قربانی و استثمار کرد رایج است- و به همان اندازه هم نادرست است.
اجازه بدهید منبع این دیدگاه را بررسی کنیم. برای ارزیابی مزایایی که کاپیتالیسم برای زنان به همراه آورد باید وضعیت آنها تحت کاپیتالیسم را با شرایط آنها در قرون قبل از آن مقایسه کرد. اما منتقدان قرن نوزدهمی کاپیتالیسم چنین کاری نکردند؛ در عوض، با باشکوه جلوه دادن گذشته و در مقابل پُست جلوه دادن هر چیز مدرن تاریخ را تحریف کردند.
مثلاً ریچارد اوستلر، یکی از متعصب‌ترین دشمنان قرن نوزدهمی کاپیتالیسم ادعا کرده است که در قرون وسطا وضعیت همه از نظر معنوی و مادی بهتر از اوایل قرن نوزدهم بوده است. اوستلر با توصیف انگلیس قرون وسطا، درباره‌ی عصر طلایی گم‌شده شعربافی می‌کند:
«آه، زمانی انگلیس چه کشتی زیبایی بود! خوب ساخته شده بود، سرنشینانش کافی بودند، تدارکاتش خوب بود، بادبان‌هایش به خوبی کشیده شده بود! در آن زمان همه خوشحال و شاد و سعادتمند بر روی عرشه بودند.»
این سخنان درباره‌ی قرونی گفته شده که در آنها «بخش اعظم جمعیت رعیت‌هایی بودند در شرایط بسیار بد که به جایگاه خود مقید شده بودند و آزاد نبودند که نحوه‌ی زندگی خود را تغییر دهند یا از محل تولدشان بروند» - یعنی وقتی که تنها امید مردم برای خوشبختی در زندگی در آن سوی گور بود تا به آنها در برابر طاعون‌های کشتارگر، قحطی‌های مکرر و شکم‌هایی که در بهترین حالت نیمه پُر بودند کمک کند، وقتی که مردم در خانه‌هایی چنان پر از کثافت و جانوران موذی زندگی می‌کردند که یک مورخ درباره‌ی این کلبه‌ها چنین گفته است: «از دیدگاه سلامتی تنها چیزی که می‌توان بر له این کلبه‌ها گفت آن است که بسیار آسان می‌سوختند!»
اوستلر نماینده‌ی دیدگاه شیفتگان قرون وسطا است. سوسیالیست‌ها که با آنها موافق بوده‌اند مورخانی بودند به همان اندازه غیردقیق.
مثلاً، در توصیف شرایط توده‌ها در قرن هفدهم و اوایل قرن هجدهم که مقدم بر انقلاب صنعتی بودند، فردریش انگلس گفته است: «کارگران از طریق وجودی آرام رویش یافته بودند و زندگی صادقانه و آرامی را با زهد و پاکدامنی می‌گذراندند؛ و وضعیت مادی آنها بسیار بهتر از اخلاف‌شان بود.»
این سخنان درباره‌ی عصری نوشته شده که مشخصه‌ی آن نرخ‌های بالا و متناوب مرگ و میر به ویژه در میان کودکان – شهرها و روستاهای شلوغی که در آنها خبری از بهداشت نبود- و مصرف خیلی بالای عرق جو بود. غذای طبقه‌ی کارگر عمدتاً جوی دوسر، شیر، پنیر و آبجو بود؛ در حالی که نان، سیب‌زمینی، قهوه، چای، شکر و گوشت هنوز کالاهای لوکس و گران‌بها بودند. به ندرت حمام می‌رفتند و به ندرت لباس‌هایشان را می‌شستند، زیرا صابون خیلی گران بود و لباس- که باید یک دهه یا یک نسل دوام می‌آورد- اگر زیاد شسته می‌شد چندان دوام نمی‌آورد.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
👍6👎1
| جولیان آسانژ
ویکی لیکس بیشتر از مجموع کل مطبوعات جهان اسناد محرمانه منتشر کرده است. این را نمی گویم تا نشان دهم که ما چقدر موفق هستیم، بلکه برای نشان دادن وضعیت نگران کننده بقیه رسانه ها است.
✅ @karkhone
ویکی لیکس بیشتر از مجموع کل مطبوعات جهان اسناد محرمانه منتشر کرده است. این را نمی گویم تا نشان دهم که ما چقدر موفق هستیم، بلکه برای نشان دادن وضعیت نگران کننده بقیه رسانه ها است.
✅ @karkhone
👍3
داستان ما و استارلینک
| سروش سارابی
در مورد استارلینک به این موارد توجه کنید:
1. وزارت خزانه داری آمریکا مجوز فروش و استفاده از سرویس های استارلینک را صادر کرده است.
2. دریافت اینترنت از مجموعه ماهواره‌های مدار گرد زمین، نیاز به تجهزات خاص شامل دیش دریافت 70 سانتی و مودم اختصاصی دارد.
3. هیچ راه قانونی برای فروش تجهیزات استارلینک در ایران وجود نخواهد داشت. (به لطف حکومت فخیمه)
4. در صورت ورود تجهیزات به شکل قاچاق از مرزها (مانند تجهیزات دریافت تصاویر ماهواره ای) امکان استفاده از تجهیزات خواهد بود. بسیار گران است و در دیوار هم به فروش نمیرسد.
5. سرویس های اینترنت رایگان نیست، ممکن است مانند اکراین رایگان شود.
6. استفاده از این سرویس توسط گوشی موبایل در حال حاضر ممکن نیست و در آینده هم با شرایط بسیار خاص برای نوعی از باند ارتباطی 5G ممکن خواهد بود.
7. نرم افزاری که در گوگل پلی برای استارلینک وجود دارد، به شرط وجود تجهیزات نصب شده تنها برای تیونینگ ماهواره‌ها و سرویسهای دیگر مربوط به شبکه استفاده می شود.
تحت هیچ شرایطی هیچ برنامه ای از هیچ جایی حتی گوگل پلی برای استارلینک روی گوشی نصب نکنید حتی اگر خود ایلان جان براتون فرستادن.
8. اگر روزی قرار شود تجهیزات به شکل قاچاق وارد ایران شود به این زودی نخواهد بود چون هنوز تجهیزات در دبی و ترکیه هم موجود نیست و در حال پیش ثبت نام هستند.
9. دیش نصب شده و سرویس استارلینک قابل ردیابی نیست، مگر با چشم دیده شود. ( عزیزی فرموده بودند به روش مثلث یابی می‌توان آن را پیدا کرد، تصور کرده بودن ایلان ماسک با دکل‌های مخابراتی ایران کار می کند)
10.در آینده می توان با ترکیب اینترنت استارلینک، متد adhoc و بستر بلاکچین با تعداد محدودی گیرنده استارلینک به تعداد زیادی افراد بدون دسترسی مستقیم اینترنت داد. چیزی شبیه پروژه هلیوم
11. اطلاعات گیرندگان سرویس تنها در اختیار استارلینک است که در جایی نمایش داده نمی شود. آن نقشه با نقاط سبز رنگ ربطی به استارلینک ندارد و افراد بدون هیچ محدودیتی می توانند داخل آن اعلان وضعیت کنند. آن پسوند space در انتها ربطی به ایلان جان ندارد. تنها نقشه موجود، نقشه پوشش ماهواره‌ای است در سایت رسمی.
12. تنها سایت قابل استناد سایت رسمی خود استارلینک به این آدرس است: https://www.starlink.com
تا به حال در این کانال من درخواست نکرده ام که پستی را برای دیگران ارسال کنید، اما این بار به خاطر احساس مسئولیت از شما خواهش میکنم این اطلاعات رو به دوستان دیگری هم برسانید.
در این اوضاع پیچیده مراقب باشیم اطلاعات و داده‌های حساس‌مان طعمه موج سواران و بانیان این وضع موجود نشود.
✅ @karkhone
| سروش سارابی
در مورد استارلینک به این موارد توجه کنید:
1. وزارت خزانه داری آمریکا مجوز فروش و استفاده از سرویس های استارلینک را صادر کرده است.
2. دریافت اینترنت از مجموعه ماهواره‌های مدار گرد زمین، نیاز به تجهزات خاص شامل دیش دریافت 70 سانتی و مودم اختصاصی دارد.
3. هیچ راه قانونی برای فروش تجهیزات استارلینک در ایران وجود نخواهد داشت. (به لطف حکومت فخیمه)
4. در صورت ورود تجهیزات به شکل قاچاق از مرزها (مانند تجهیزات دریافت تصاویر ماهواره ای) امکان استفاده از تجهیزات خواهد بود. بسیار گران است و در دیوار هم به فروش نمیرسد.
5. سرویس های اینترنت رایگان نیست، ممکن است مانند اکراین رایگان شود.
6. استفاده از این سرویس توسط گوشی موبایل در حال حاضر ممکن نیست و در آینده هم با شرایط بسیار خاص برای نوعی از باند ارتباطی 5G ممکن خواهد بود.
7. نرم افزاری که در گوگل پلی برای استارلینک وجود دارد، به شرط وجود تجهیزات نصب شده تنها برای تیونینگ ماهواره‌ها و سرویسهای دیگر مربوط به شبکه استفاده می شود.
تحت هیچ شرایطی هیچ برنامه ای از هیچ جایی حتی گوگل پلی برای استارلینک روی گوشی نصب نکنید حتی اگر خود ایلان جان براتون فرستادن.
8. اگر روزی قرار شود تجهیزات به شکل قاچاق وارد ایران شود به این زودی نخواهد بود چون هنوز تجهیزات در دبی و ترکیه هم موجود نیست و در حال پیش ثبت نام هستند.
9. دیش نصب شده و سرویس استارلینک قابل ردیابی نیست، مگر با چشم دیده شود. ( عزیزی فرموده بودند به روش مثلث یابی می‌توان آن را پیدا کرد، تصور کرده بودن ایلان ماسک با دکل‌های مخابراتی ایران کار می کند)
10.در آینده می توان با ترکیب اینترنت استارلینک، متد adhoc و بستر بلاکچین با تعداد محدودی گیرنده استارلینک به تعداد زیادی افراد بدون دسترسی مستقیم اینترنت داد. چیزی شبیه پروژه هلیوم
11. اطلاعات گیرندگان سرویس تنها در اختیار استارلینک است که در جایی نمایش داده نمی شود. آن نقشه با نقاط سبز رنگ ربطی به استارلینک ندارد و افراد بدون هیچ محدودیتی می توانند داخل آن اعلان وضعیت کنند. آن پسوند space در انتها ربطی به ایلان جان ندارد. تنها نقشه موجود، نقشه پوشش ماهواره‌ای است در سایت رسمی.
12. تنها سایت قابل استناد سایت رسمی خود استارلینک به این آدرس است: https://www.starlink.com
تا به حال در این کانال من درخواست نکرده ام که پستی را برای دیگران ارسال کنید، اما این بار به خاطر احساس مسئولیت از شما خواهش میکنم این اطلاعات رو به دوستان دیگری هم برسانید.
در این اوضاع پیچیده مراقب باشیم اطلاعات و داده‌های حساس‌مان طعمه موج سواران و بانیان این وضع موجود نشود.
✅ @karkhone
Starlink
Starlink delivers fast, reliable internet at home and on the go. Seamlessly stream, video call, game and more with high-speed connectivity even in the most rural and remote places.
👍10
یک روز تلخ برای یک تاجر
| محسن جلال‌پور
فکرش را بکنید؛ شانه به شانه طرف حساب خارجی‌ات می‌خواهی وارد شرکت شوی که همکارت دوان دوان به سمتت می‌آید و خبر میدهد که مأمور سازمان آب قصد دارد آب کارخانه را قطع کند، مدیر مالیات دوان دوان می‌آید و خبر میدهد که چند دقیقه پیش، بانک بابت اقساط معوقه و غیر معوقه، پول قلمبه‌ای از حسابت برداشته و عنقریب، چک‌ات برگشت می‌خورد و مشاور مالیاتی نگران است که اگر همین الان اقدام نکنی ممکن است بدهکار سازمان مالیاتی شوی و حساب‌هایت بسته شود.
سه سال پس از شیوع ویروس کرونا برای نخستین بار با طرف حساب هاي آلمانی نشست برگزار کردیم. از چند هفته پیش برنامه‌ریزی این بود که طرف آلمانی ابتدا از باغ‌های پسته بازدید داشته باشد و پس از آن تجهیزات آزمایشگاه را از نزدیک ببیند.
دوست آلمانی در آزمایشگاه خبر داد که قانون جدیدی تحت عنوان پروتکل 67 قرار است در اتحادیه اروپا اجرایی شود که بر اساس آن، اگر باقيمانده سموم محصولات کشاورزی بیش از حد استاندارد این اتحادیه باشد، مرجوعی در کار نخواهد بود و تنها راه، معدوم کردن محصولات است. ظاهرا اتحادیه اروپا به این جمع‌بندی رسیده که بحث افلاتوکسین قابل مدیریت است چون با «سورت» مجدد می‌توان درصد آن را به حد مجاز رساند اما برای باقيمانده سموم راهی وجود ندارد و تنها راه، معدوم کردن محصولات است. بدون شک اجرای این استانداردها برای پسته ایران مشکلات جدی ایجاد می‌کند و بازارهای باقی‌مانده را از ما میگیرد.
بعد از بازدید آزمایشگاه به طرف شرکت راه افتادیم و هنوز وارد شرکت نشده بودیم که متوجه جرو بحث پرسنل حراست با مردی غریبه شدم. همکار حراست وقتی متوجه حضور ما شد، دوان دوان به سمت ما آمد و خبر داد که مأمور سازمان آب قصد دارد آب کارخانه را قطع کند.پرسیدم چرا؟ گفتند دو روز پیش قبض آب را تحویل داده‌اند و در حالیکه میزان مصرف کمتر شده، مبلغ قبض بيش از15 برابر دوره قبل است و امروز هم تهدید می‌کنند که قصد دارند آب را قطع کنند.
با مأمور آب صحبت کردیم و دو روز مهلت گرفتیم.
با مهمان خارجی وارد دفتر شدیم که مدیر مالی شرکت گفت کار فوری دارد. توضیح داد؛ پولی به حساب شرکت واریز شده و بانک بلافاصله اقساط وام سه ماه را برداشت کرده که یکی از اقساط هنوز چند روز مهلت دارد. راستش منتظر بودیم پولی واریز شود تا به بدهکاران بپردازیم اما بانک از فرصت استفاده کرد و بلافاصله پول را یکجا برای خود برداشت. مدیر مالی توضیح داد؛ راه بازگشت پول این است که به بانک نامه بنویسیم تا آنها هم از مديريت تهران بخواهند که پول به حساب ما برگردد. گفتم لازم نیست؛ کاری است که شده و بهتر است فکر دیگری کنیم.
هنوز وارد جلسه نشده بودیم که مشاور مالیاتی شرکت تماس گرفت و خواست برای تسعیر ارز در سال 98 و 99 برگه‌های مالیاتی را امضا کنم. تعجب کردم و گفتم تسعیر ارز که جزو لاينفك صادرات است و مالیات ندارد . گفت: بر اساس بخشنامه جدید، تسعیر ارز هم شامل مالیات می‌شود و باید پرداخت کنیم و مالیات سنگینی هم هست. خواستم در این زمینه بیشتر صحبت کنیم چون باید نشست مشترک را آغاز می‌کردیم.
جلسه آغاز شد و باغ‌داران سفره دل را باز کردند. یکی گفت: سال گذشته 200 تن پسته برداشت کرده‌ایم اما امسال به 3.5 تن نمیرسد. دیگری گفت امسال پسته‌ای برداشت نکردم و آنچه روی درختان بوده را به کارگران بخشیده‌ام و دیگری گفت: امسال تصمیم داریم هیچ هزینه‌ای در باغ‌ها نکنیم چون چند سال است که برای ما عایدی خاصی نداشته است. دیگری هم از آفت‌ها و کرم‌های خوشه‌خوار و شاخه‌خوار صحبت کرد و نفر بعدی هم خبر داد که قصد دارد باغ‌هایش را بفروشد و مهاجرت کند چون نه آبی باقی مانده و نه باغ‌داری برایش بهره‌ای دارد.
مهمان ما هم توضیح داد که از سال 2023 سخت‌گیری اتحادیه اروپا مضاعف می‌شود و خلاصه اینکه دوستان باغ‌دار ناامید آمده بودند،ناامیدتر هم رفتند.
وقتی برای رفتن به خانه از دفترم خارج شدم، پیش خودم گفتم با این همه فشار چه باید کرد؟ با خودم گفتم بهتر نیست کار را تعطیل کنم؟
در این شرایط دشوار و كمرشكن که با فشارهای تحريم و ركود و تورم همراه است و همه را هم دولت ایجاد کرده،بخش خصوصی رسما رها شده و دولت هم روز به روز بر فشارهای خود می‌افزاید و مطالبات خود را بدون فوت کمترین وقت، دریافت می‌کند و در شرایطی که زمین و زمان علیه کسب و کارها بسیج شده‌اند آدم چطور میتواند کار کند؟ هیچ‌کس مخالف نظم دولت در دریافت مطالباتش نیست به شرطی که فساد کم شود و موانع کسب و کار را هم بردارند و دیپلماسی به خدمت اقتصاد درآید.
با همین افکار سوار ماشین شدم و راه افتادم، صورت خسته همکاری که صبح نگران قطعی آب کارخانه بود و حالا زیر آفتاب داغ، دست به سینه خداحافظی میکرد، تلنگری بود برای اینکه به خودم بگویم؛ مرد خودت را جمع کن، فردا روز بهتری است.
✅ @karkhone
| محسن جلال‌پور
فکرش را بکنید؛ شانه به شانه طرف حساب خارجی‌ات می‌خواهی وارد شرکت شوی که همکارت دوان دوان به سمتت می‌آید و خبر میدهد که مأمور سازمان آب قصد دارد آب کارخانه را قطع کند، مدیر مالیات دوان دوان می‌آید و خبر میدهد که چند دقیقه پیش، بانک بابت اقساط معوقه و غیر معوقه، پول قلمبه‌ای از حسابت برداشته و عنقریب، چک‌ات برگشت می‌خورد و مشاور مالیاتی نگران است که اگر همین الان اقدام نکنی ممکن است بدهکار سازمان مالیاتی شوی و حساب‌هایت بسته شود.
سه سال پس از شیوع ویروس کرونا برای نخستین بار با طرف حساب هاي آلمانی نشست برگزار کردیم. از چند هفته پیش برنامه‌ریزی این بود که طرف آلمانی ابتدا از باغ‌های پسته بازدید داشته باشد و پس از آن تجهیزات آزمایشگاه را از نزدیک ببیند.
دوست آلمانی در آزمایشگاه خبر داد که قانون جدیدی تحت عنوان پروتکل 67 قرار است در اتحادیه اروپا اجرایی شود که بر اساس آن، اگر باقيمانده سموم محصولات کشاورزی بیش از حد استاندارد این اتحادیه باشد، مرجوعی در کار نخواهد بود و تنها راه، معدوم کردن محصولات است. ظاهرا اتحادیه اروپا به این جمع‌بندی رسیده که بحث افلاتوکسین قابل مدیریت است چون با «سورت» مجدد می‌توان درصد آن را به حد مجاز رساند اما برای باقيمانده سموم راهی وجود ندارد و تنها راه، معدوم کردن محصولات است. بدون شک اجرای این استانداردها برای پسته ایران مشکلات جدی ایجاد می‌کند و بازارهای باقی‌مانده را از ما میگیرد.
بعد از بازدید آزمایشگاه به طرف شرکت راه افتادیم و هنوز وارد شرکت نشده بودیم که متوجه جرو بحث پرسنل حراست با مردی غریبه شدم. همکار حراست وقتی متوجه حضور ما شد، دوان دوان به سمت ما آمد و خبر داد که مأمور سازمان آب قصد دارد آب کارخانه را قطع کند.پرسیدم چرا؟ گفتند دو روز پیش قبض آب را تحویل داده‌اند و در حالیکه میزان مصرف کمتر شده، مبلغ قبض بيش از15 برابر دوره قبل است و امروز هم تهدید می‌کنند که قصد دارند آب را قطع کنند.
با مأمور آب صحبت کردیم و دو روز مهلت گرفتیم.
با مهمان خارجی وارد دفتر شدیم که مدیر مالی شرکت گفت کار فوری دارد. توضیح داد؛ پولی به حساب شرکت واریز شده و بانک بلافاصله اقساط وام سه ماه را برداشت کرده که یکی از اقساط هنوز چند روز مهلت دارد. راستش منتظر بودیم پولی واریز شود تا به بدهکاران بپردازیم اما بانک از فرصت استفاده کرد و بلافاصله پول را یکجا برای خود برداشت. مدیر مالی توضیح داد؛ راه بازگشت پول این است که به بانک نامه بنویسیم تا آنها هم از مديريت تهران بخواهند که پول به حساب ما برگردد. گفتم لازم نیست؛ کاری است که شده و بهتر است فکر دیگری کنیم.
هنوز وارد جلسه نشده بودیم که مشاور مالیاتی شرکت تماس گرفت و خواست برای تسعیر ارز در سال 98 و 99 برگه‌های مالیاتی را امضا کنم. تعجب کردم و گفتم تسعیر ارز که جزو لاينفك صادرات است و مالیات ندارد . گفت: بر اساس بخشنامه جدید، تسعیر ارز هم شامل مالیات می‌شود و باید پرداخت کنیم و مالیات سنگینی هم هست. خواستم در این زمینه بیشتر صحبت کنیم چون باید نشست مشترک را آغاز می‌کردیم.
جلسه آغاز شد و باغ‌داران سفره دل را باز کردند. یکی گفت: سال گذشته 200 تن پسته برداشت کرده‌ایم اما امسال به 3.5 تن نمیرسد. دیگری گفت امسال پسته‌ای برداشت نکردم و آنچه روی درختان بوده را به کارگران بخشیده‌ام و دیگری گفت: امسال تصمیم داریم هیچ هزینه‌ای در باغ‌ها نکنیم چون چند سال است که برای ما عایدی خاصی نداشته است. دیگری هم از آفت‌ها و کرم‌های خوشه‌خوار و شاخه‌خوار صحبت کرد و نفر بعدی هم خبر داد که قصد دارد باغ‌هایش را بفروشد و مهاجرت کند چون نه آبی باقی مانده و نه باغ‌داری برایش بهره‌ای دارد.
مهمان ما هم توضیح داد که از سال 2023 سخت‌گیری اتحادیه اروپا مضاعف می‌شود و خلاصه اینکه دوستان باغ‌دار ناامید آمده بودند،ناامیدتر هم رفتند.
وقتی برای رفتن به خانه از دفترم خارج شدم، پیش خودم گفتم با این همه فشار چه باید کرد؟ با خودم گفتم بهتر نیست کار را تعطیل کنم؟
در این شرایط دشوار و كمرشكن که با فشارهای تحريم و ركود و تورم همراه است و همه را هم دولت ایجاد کرده،بخش خصوصی رسما رها شده و دولت هم روز به روز بر فشارهای خود می‌افزاید و مطالبات خود را بدون فوت کمترین وقت، دریافت می‌کند و در شرایطی که زمین و زمان علیه کسب و کارها بسیج شده‌اند آدم چطور میتواند کار کند؟ هیچ‌کس مخالف نظم دولت در دریافت مطالباتش نیست به شرطی که فساد کم شود و موانع کسب و کار را هم بردارند و دیپلماسی به خدمت اقتصاد درآید.
با همین افکار سوار ماشین شدم و راه افتادم، صورت خسته همکاری که صبح نگران قطعی آب کارخانه بود و حالا زیر آفتاب داغ، دست به سینه خداحافظی میکرد، تلنگری بود برای اینکه به خودم بگویم؛ مرد خودت را جمع کن، فردا روز بهتری است.
✅ @karkhone
👍19
چرا گاهی کودتا علیه رئیس جمهور "منتخب" بد نیست؟
| امیر حسین خالقی
خیلی ها می گویند کودتای 1973 که در آن ژنرال پینوشه، فرمانده کل ارتش، سالوادور آلنده، رئیس جمهور چپ شیلی را سرنگون کرد و رژیم نظامی را سرکار آورد، مصیبتی بزرگ برای مردم شیلی بود. نمک فلفل قضیه را هم با اشاره به "مداخله سیا در کودتا" اضافه می کنند و نتیجه می گیرند که این کودتا مقابله با خواست مردم شیلی بود و جلوی استقلال و رشد واقعی شیلی را گرفت.
نگارنده این سطور معتقد است امروز که میرات ژنرال را با امثال کاسترو (کوبا) و چاوز (ونزوئلا) مقایسه می کنیم، در می یابیم که خیلی هم بد نشد اگر مردم شیلی به برکت کودتا! به طاعون سوسیالیسم دچار نشدند و امروز یکی از اقتصادهای موفق دنیا به حساب می آیند. اجازه دهید جهت تنویر افکار چند نکته را در مورد شیلی ذکر کنیم.
شیلی در سال های اواخر دهه 60 و اوایل 70 هرگز یک دموکراسی واقعی به حساب نمی آمد، مورخان آن را دموکراسی ای می دانستند که در حال خوردن خودش بود، بی قانونی بیداد می کرد، خشونت میلیشیاهای چپ هوادار آلنده پیش از سال 1970 و به قدرت رسیدن او بسیار جدی بود، بعد از آن که دیگر قابل کنترل نبودند. رئیس جمهور قبل از او، ادواردو منتاولا (1964 تا 1970)، که در به قدرت رسیدن آلنده هم نقش داشت دوره او را "کارناوال نابخردی" می نامید. همه اینها مربوط به زمانی است که اسمی هم از پینوشه در میان نبود.
در همان انتخابات 1970 آلنده 36.2 درصد آرای را کسب کرد که تنها 1.3 درصد بیشتر از رقیبش بود و جالب است بدانید حتی این مقدار نسبت به رای دوره قبل او در سال 1964 کاهش یافته بود (38.6 درصد). در کل 3 سال حکومتش، ائتلاف اتحاد مردمی که شامل حزب او و دیگر احزاب چپ و سوسیالیست می شد، هرگز در هیچ انتخاباتی اکثریت را به دست نیاورد. تندروهای چپ هوادار او اموال مردم را می گرفتند و از به کار بردن خشونت هم ابایی نداشتند، آنها هم اعتقاد داشتند قدرت از لوله تفنگ بیرون می آید.
آن رئیس جمهور "منتخب" در دوره 3 ساله اش اقتصاد را از میان برد و شکافی بزرگ در جامعه ایجاد کرد، ارتش و سیستم آموزشی همه سیاسی شده بود و کشور در آستانه جنگ داخلی بود، بر خلاف گفته ها، کودتای پینوشه مورد استقبال اکثریتی از مردم شیلی بود. آلنده اساسا به سازوکار انتخابات موجود هم اعتقادی نداشت و آن را دموکراسی بورژوایی می دانست، صریح گفته بود که اعلام تعهدش به قانون اساسی از سر اجبار بوده است و در عمل هم آن را جدی نمی گرفت.
روزنامه های هوادارش هم که از هرگونه تحقیر رای اکثریت و فریب خوردگان سرمایه داری و امپریالیسم خودداری نمی کردند، مدتی قبل از کودتا در 22 اگوست 1973، شورای قانونگذاری که اعضایش 5 ماه پیش انتخاب شده بودند، رای دادند که رژیم آلنده به صورت سیستماتیک در حال تخریب نهادهای قانونی است و پیش از آن هم دیوان عالی هم پیش از آن تذکر جدی داده بود که دولت او به صورت مکرر رویه های قضایی را نقض می کند و مقررات را نادیده می گیرد.
تورم افسارگسیخته (بالای 100 درصد) و وضع بعد اقتصادی دوران آلنده هم که نیازی به گفتن ندارد، از سوسیالیسم چیزی بهتر از این در نمی آمد. 2 سال بعد از کودتا به سبک و سنگین کردن گزینه ها گذشت و بعد از آن اصلاحات ساختاری اقتصاد آغاز شد که بنیان "معجزه اقتصادی شیلی" بود، کسانی گفته اند جهش بعد از 1990 و کنار رفتن پینوشه شروع شد، اما اصول پایه ای در همان دوران ژنرال بنا نهاده شد و بعدها با تغییر و اصلاح و بازاری تر کردن اقتصاد، سه دهه رشد اقتصادی را شاهد بودیم.
جالب اینجاست که دوران او هرچند اقتدارگرایی حاکم بود، از تمامیت خواهی خبری نبود، انتقال قدرت مسالمت آمیز وی در 1990 بر اساس قانون اساسی بود که 7 سال بعد از کودتا در دوران خود او بازنگری شده بود! در عمل، کارنامه ژنرال از بسیاری از به اصلاح دموکرات ها، بهتر بود. می شود به خشونت و استبداد او ایرادها گرفت، ولی شیلی با فرض ادامه آن حکومت مردمی! سرنوشتی جز ونزوئلا و کوبا نداشت.
خیلی ها در حوالی ما استبداد ژنرال را محکوم می کنند و اینکه وابسته به غرب بود و نگذاشت آلنده مردمی کاری کند، البته قهرمان سازی ایرادی ندارد، ولی باید مواظب باشیم که دنیا را کارتون فرض نکنیم و ارتباط با واقعیت را از دست ندهیم. کسی نمی داند، شاید ژنرال هم عاقبت به خیر شده باشد.
✅ @karkhone
| امیر حسین خالقی
خیلی ها می گویند کودتای 1973 که در آن ژنرال پینوشه، فرمانده کل ارتش، سالوادور آلنده، رئیس جمهور چپ شیلی را سرنگون کرد و رژیم نظامی را سرکار آورد، مصیبتی بزرگ برای مردم شیلی بود. نمک فلفل قضیه را هم با اشاره به "مداخله سیا در کودتا" اضافه می کنند و نتیجه می گیرند که این کودتا مقابله با خواست مردم شیلی بود و جلوی استقلال و رشد واقعی شیلی را گرفت.
نگارنده این سطور معتقد است امروز که میرات ژنرال را با امثال کاسترو (کوبا) و چاوز (ونزوئلا) مقایسه می کنیم، در می یابیم که خیلی هم بد نشد اگر مردم شیلی به برکت کودتا! به طاعون سوسیالیسم دچار نشدند و امروز یکی از اقتصادهای موفق دنیا به حساب می آیند. اجازه دهید جهت تنویر افکار چند نکته را در مورد شیلی ذکر کنیم.
شیلی در سال های اواخر دهه 60 و اوایل 70 هرگز یک دموکراسی واقعی به حساب نمی آمد، مورخان آن را دموکراسی ای می دانستند که در حال خوردن خودش بود، بی قانونی بیداد می کرد، خشونت میلیشیاهای چپ هوادار آلنده پیش از سال 1970 و به قدرت رسیدن او بسیار جدی بود، بعد از آن که دیگر قابل کنترل نبودند. رئیس جمهور قبل از او، ادواردو منتاولا (1964 تا 1970)، که در به قدرت رسیدن آلنده هم نقش داشت دوره او را "کارناوال نابخردی" می نامید. همه اینها مربوط به زمانی است که اسمی هم از پینوشه در میان نبود.
در همان انتخابات 1970 آلنده 36.2 درصد آرای را کسب کرد که تنها 1.3 درصد بیشتر از رقیبش بود و جالب است بدانید حتی این مقدار نسبت به رای دوره قبل او در سال 1964 کاهش یافته بود (38.6 درصد). در کل 3 سال حکومتش، ائتلاف اتحاد مردمی که شامل حزب او و دیگر احزاب چپ و سوسیالیست می شد، هرگز در هیچ انتخاباتی اکثریت را به دست نیاورد. تندروهای چپ هوادار او اموال مردم را می گرفتند و از به کار بردن خشونت هم ابایی نداشتند، آنها هم اعتقاد داشتند قدرت از لوله تفنگ بیرون می آید.
آن رئیس جمهور "منتخب" در دوره 3 ساله اش اقتصاد را از میان برد و شکافی بزرگ در جامعه ایجاد کرد، ارتش و سیستم آموزشی همه سیاسی شده بود و کشور در آستانه جنگ داخلی بود، بر خلاف گفته ها، کودتای پینوشه مورد استقبال اکثریتی از مردم شیلی بود. آلنده اساسا به سازوکار انتخابات موجود هم اعتقادی نداشت و آن را دموکراسی بورژوایی می دانست، صریح گفته بود که اعلام تعهدش به قانون اساسی از سر اجبار بوده است و در عمل هم آن را جدی نمی گرفت.
روزنامه های هوادارش هم که از هرگونه تحقیر رای اکثریت و فریب خوردگان سرمایه داری و امپریالیسم خودداری نمی کردند، مدتی قبل از کودتا در 22 اگوست 1973، شورای قانونگذاری که اعضایش 5 ماه پیش انتخاب شده بودند، رای دادند که رژیم آلنده به صورت سیستماتیک در حال تخریب نهادهای قانونی است و پیش از آن هم دیوان عالی هم پیش از آن تذکر جدی داده بود که دولت او به صورت مکرر رویه های قضایی را نقض می کند و مقررات را نادیده می گیرد.
تورم افسارگسیخته (بالای 100 درصد) و وضع بعد اقتصادی دوران آلنده هم که نیازی به گفتن ندارد، از سوسیالیسم چیزی بهتر از این در نمی آمد. 2 سال بعد از کودتا به سبک و سنگین کردن گزینه ها گذشت و بعد از آن اصلاحات ساختاری اقتصاد آغاز شد که بنیان "معجزه اقتصادی شیلی" بود، کسانی گفته اند جهش بعد از 1990 و کنار رفتن پینوشه شروع شد، اما اصول پایه ای در همان دوران ژنرال بنا نهاده شد و بعدها با تغییر و اصلاح و بازاری تر کردن اقتصاد، سه دهه رشد اقتصادی را شاهد بودیم.
جالب اینجاست که دوران او هرچند اقتدارگرایی حاکم بود، از تمامیت خواهی خبری نبود، انتقال قدرت مسالمت آمیز وی در 1990 بر اساس قانون اساسی بود که 7 سال بعد از کودتا در دوران خود او بازنگری شده بود! در عمل، کارنامه ژنرال از بسیاری از به اصلاح دموکرات ها، بهتر بود. می شود به خشونت و استبداد او ایرادها گرفت، ولی شیلی با فرض ادامه آن حکومت مردمی! سرنوشتی جز ونزوئلا و کوبا نداشت.
خیلی ها در حوالی ما استبداد ژنرال را محکوم می کنند و اینکه وابسته به غرب بود و نگذاشت آلنده مردمی کاری کند، البته قهرمان سازی ایرادی ندارد، ولی باید مواظب باشیم که دنیا را کارتون فرض نکنیم و ارتباط با واقعیت را از دست ندهیم. کسی نمی داند، شاید ژنرال هم عاقبت به خیر شده باشد.
✅ @karkhone
👍14👎2
جهان به‌سوی جنگ سرد جدیدی می‌رود که سلاحش فناوری اقتدارگرایانه است
|تِیت رایان‌موزلی
منتشر شده در ام آی تی تکنولوژی ریویو
علیرغم اطمینان بخشی‌های رئیس‌جمهور بایدن در جلسۀ سازمان ملل متحد که ایالات متحده به‌دنبال جنگ جدیدی نیست، جنگ سرد جدیدی بین اقتدارگراها و دموکراسی‌های جهان در حال شکل‌گیری است – و فناوری هم بر آتشش می‌دمد.
هفتۀ گذشته، ایران، ترکیه، میانمار و چند کشور دیگر به‌سوی عضویت کامل در سازمان همکاری شانگهای قدم برداشتند، اتحادی اقتصادی و سیاسی به رهبری رژیم‌های اقتدارگرای چین و روسیه.
این گروه که در سال 2001 شکل گرفت، سریعاً به یکی از مهمترین نیروهای سیاست جهانی تبدیل شده و نشان داده است که بخش بزرگی از آیندۀ راهبردی‌اش را فناوری تشکیل میدهد. اگرچه بخش عمدۀ تمرکز سازمان همکاری شانگهای بر توسعۀ منطقه‌ای مانند راه‌آهن و توافق‌های تجاری است، این سازمان از بازیگران مهم تکثیر فناوری‌های کنترل اجتماعی هم بوده است که کارشناسان خارجی آن را «اقتدارگرایی دیجیتال» می‌نامند.
بر اساس پژوهش‌ها، اکثر کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای، و دیگر کشورهای اقتدارگرا، با افزایش نظارت دیجیتال گسترده بر شهروندان و کنترل گفته‌های افراد، به‌سرعت به‌سوی نقض بیشتر حقوق دیجیتال می‌روند.
البته دموکراسی‌ها هم از فناوری نظارتی استفاده می‌کنند. ایالات متحده یکی از کشورهایی است که بیشترین میزان نظارت در آن وجود دارد و اکثر فناوری نظارتی‌اش را هم از چین می‌خرد. اما روابط تجاری فناوری میان کشورهای اقتدارگرای سرتاسر جهان – کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای و متحدانش – به‌سرعت عمیق‌تر می‌شود و چنین کشورهایی برای کنترل اجتماعی دیجیتال از کتاب راهنمای مشابهی استفاده می‌کنند.
منظورمان از «اقتدارگرایی دیجیتال» چیست؟
چهار سال پیش، خانۀ آزادی، گروه غیرانتفاعی پژوهشی و مدافع دموکراسی جهانی، در گزارش سالانه‌اش دربارۀ وضعیت آزادی و اینترنت در سال 2018 بر «رشد اقتدارگرایی دیجیتال» تمرکز کرد. این گزارش «اقدامات دولت‌ها برای کنترل شهروندانشان از طریق فناوری را اقتدارگرایی دیجیتال می‌نامد؛ اقداماتی که مفهوم اینترنت را به‌عنوان موتور آزادی‌بخش انسان وارونه می‌کند.» از آن موقع به بعد، این مسئله وجه تمایز معمول ایالات متحده و چین در جنگ قدرت در حوزۀ فناوری بوده است.
محققان خانۀ آزادی کوشیده‌اند این پدیده را در گزارش سالانه‌شان به‌صورت کمّی دربیاورند و به کشورها در زمینه‌های گوناگونی امتیاز بدهند – از جمله محافظت از حریم خصوصی، سانسور و موانع دسترسی به اینترنت. طی 11 سال اخیر، امتیازات جهانی پیوسته در حال کاهش بوده‌اند، به‌عبارتی، جهان به‌صورت کلی دارد از اینترنتی که از حقوق دیجیتال کاربران محافظت می‌کند رو برمی‌گرداند. از نظر خانۀ آزادی، اینترنت هیچ کدام از کشورهای غیردموکراتیک «آزاد» نبود، در حالی که اینترنت کشورهای دموکراتیک «آزاد» یا «تقریباً آزاد» تلقی شد.
تمام هشت کشور فعلی عضو سازمان همکاری شانگهای – چین، روسیه، تاجیکستان، ازبکستان، قزاقستان، قرقیزستان، هند و پاکستان – همواره نمرات ضعیفی داشتند و در دهۀ گذشته، به‌طور میانگین ده امتیاز از دست داده‌اند.
در سال گذشته، چین در قعر گزارش خانۀ آزادی جای داشت، جایگاه ثابتش از سال 2014 به این سو.
و در حالی که ایران هنوز عضو کامل سازمان همکاری شانگهای نیست، جایگاه دوتا مانده به آخر را به خودش اختصاص داده است. جای تعجبی ندارد که در سال‌های اخیر رابطۀ اقتصادی‌اش با چین پیوسته افزایش یافته و یکی از مصرف کنندگان پرشمار و مشتاق فناوری دیجیتال این ابرقدرت بوده است.
الگوی چینی
کارشناسان غربی در این زمینه اختلاف نظر دارند که آیا چین اساساً مشغول «صدور اقتدارگرایی» است یا پروپاگانداچی‌های ایالات متحده و دیگر ناظران از برتری چین در زمینۀ فناوری اهریمن‌سازی کرده‌اند و تقاضای در حال افزایش خودشان برای فناوری نظارت را نادیده می‌گیرند. قبلاً نوشته‌ایم که چگونه ابتکار وزارت دادگستری برای کشف جاسوسان چینی شکست بدی خورد. پژوهش دیگری به همبستگی تقاضای فراوان برای فناوری نظارتی چین با سطوح بالای جرم اشاره دارد، فارغ از دموکراتیک بودن یا نبودن آن کشورها.
اما تقریباً همگی قبول دارند که حکومت چین – از طریق سازمان همکاری شانگهای و ابتکار کمربند و جاده، ابتکار اصلی سیاست خارجی‌اش که به بیش از 140 کشور توسعۀ زیرساخت پیشنهاد میدهد – و شرکت‌های حکومتی به دیگر کشورها، علاوه بر زیرساخت‌هایی مثل جاده و شبکه‌های 5جی، فناوری امنیتی و نظارتی هم داده است.
ترجمه مسعود یوسف‌حصیرچین
ادامه مطلب
✅ @karkhone
|تِیت رایان‌موزلی
منتشر شده در ام آی تی تکنولوژی ریویو
علیرغم اطمینان بخشی‌های رئیس‌جمهور بایدن در جلسۀ سازمان ملل متحد که ایالات متحده به‌دنبال جنگ جدیدی نیست، جنگ سرد جدیدی بین اقتدارگراها و دموکراسی‌های جهان در حال شکل‌گیری است – و فناوری هم بر آتشش می‌دمد.
هفتۀ گذشته، ایران، ترکیه، میانمار و چند کشور دیگر به‌سوی عضویت کامل در سازمان همکاری شانگهای قدم برداشتند، اتحادی اقتصادی و سیاسی به رهبری رژیم‌های اقتدارگرای چین و روسیه.
این گروه که در سال 2001 شکل گرفت، سریعاً به یکی از مهمترین نیروهای سیاست جهانی تبدیل شده و نشان داده است که بخش بزرگی از آیندۀ راهبردی‌اش را فناوری تشکیل میدهد. اگرچه بخش عمدۀ تمرکز سازمان همکاری شانگهای بر توسعۀ منطقه‌ای مانند راه‌آهن و توافق‌های تجاری است، این سازمان از بازیگران مهم تکثیر فناوری‌های کنترل اجتماعی هم بوده است که کارشناسان خارجی آن را «اقتدارگرایی دیجیتال» می‌نامند.
بر اساس پژوهش‌ها، اکثر کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای، و دیگر کشورهای اقتدارگرا، با افزایش نظارت دیجیتال گسترده بر شهروندان و کنترل گفته‌های افراد، به‌سرعت به‌سوی نقض بیشتر حقوق دیجیتال می‌روند.
البته دموکراسی‌ها هم از فناوری نظارتی استفاده می‌کنند. ایالات متحده یکی از کشورهایی است که بیشترین میزان نظارت در آن وجود دارد و اکثر فناوری نظارتی‌اش را هم از چین می‌خرد. اما روابط تجاری فناوری میان کشورهای اقتدارگرای سرتاسر جهان – کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای و متحدانش – به‌سرعت عمیق‌تر می‌شود و چنین کشورهایی برای کنترل اجتماعی دیجیتال از کتاب راهنمای مشابهی استفاده می‌کنند.
منظورمان از «اقتدارگرایی دیجیتال» چیست؟
چهار سال پیش، خانۀ آزادی، گروه غیرانتفاعی پژوهشی و مدافع دموکراسی جهانی، در گزارش سالانه‌اش دربارۀ وضعیت آزادی و اینترنت در سال 2018 بر «رشد اقتدارگرایی دیجیتال» تمرکز کرد. این گزارش «اقدامات دولت‌ها برای کنترل شهروندانشان از طریق فناوری را اقتدارگرایی دیجیتال می‌نامد؛ اقداماتی که مفهوم اینترنت را به‌عنوان موتور آزادی‌بخش انسان وارونه می‌کند.» از آن موقع به بعد، این مسئله وجه تمایز معمول ایالات متحده و چین در جنگ قدرت در حوزۀ فناوری بوده است.
محققان خانۀ آزادی کوشیده‌اند این پدیده را در گزارش سالانه‌شان به‌صورت کمّی دربیاورند و به کشورها در زمینه‌های گوناگونی امتیاز بدهند – از جمله محافظت از حریم خصوصی، سانسور و موانع دسترسی به اینترنت. طی 11 سال اخیر، امتیازات جهانی پیوسته در حال کاهش بوده‌اند، به‌عبارتی، جهان به‌صورت کلی دارد از اینترنتی که از حقوق دیجیتال کاربران محافظت می‌کند رو برمی‌گرداند. از نظر خانۀ آزادی، اینترنت هیچ کدام از کشورهای غیردموکراتیک «آزاد» نبود، در حالی که اینترنت کشورهای دموکراتیک «آزاد» یا «تقریباً آزاد» تلقی شد.
تمام هشت کشور فعلی عضو سازمان همکاری شانگهای – چین، روسیه، تاجیکستان، ازبکستان، قزاقستان، قرقیزستان، هند و پاکستان – همواره نمرات ضعیفی داشتند و در دهۀ گذشته، به‌طور میانگین ده امتیاز از دست داده‌اند.
در سال گذشته، چین در قعر گزارش خانۀ آزادی جای داشت، جایگاه ثابتش از سال 2014 به این سو.
و در حالی که ایران هنوز عضو کامل سازمان همکاری شانگهای نیست، جایگاه دوتا مانده به آخر را به خودش اختصاص داده است. جای تعجبی ندارد که در سال‌های اخیر رابطۀ اقتصادی‌اش با چین پیوسته افزایش یافته و یکی از مصرف کنندگان پرشمار و مشتاق فناوری دیجیتال این ابرقدرت بوده است.
الگوی چینی
کارشناسان غربی در این زمینه اختلاف نظر دارند که آیا چین اساساً مشغول «صدور اقتدارگرایی» است یا پروپاگانداچی‌های ایالات متحده و دیگر ناظران از برتری چین در زمینۀ فناوری اهریمن‌سازی کرده‌اند و تقاضای در حال افزایش خودشان برای فناوری نظارت را نادیده می‌گیرند. قبلاً نوشته‌ایم که چگونه ابتکار وزارت دادگستری برای کشف جاسوسان چینی شکست بدی خورد. پژوهش دیگری به همبستگی تقاضای فراوان برای فناوری نظارتی چین با سطوح بالای جرم اشاره دارد، فارغ از دموکراتیک بودن یا نبودن آن کشورها.
اما تقریباً همگی قبول دارند که حکومت چین – از طریق سازمان همکاری شانگهای و ابتکار کمربند و جاده، ابتکار اصلی سیاست خارجی‌اش که به بیش از 140 کشور توسعۀ زیرساخت پیشنهاد میدهد – و شرکت‌های حکومتی به دیگر کشورها، علاوه بر زیرساخت‌هایی مثل جاده و شبکه‌های 5جی، فناوری امنیتی و نظارتی هم داده است.
ترجمه مسعود یوسف‌حصیرچین
ادامه مطلب
✅ @karkhone
👍7
| میلتون فریدمن
آزادی اقتصادی برای آزادی سیاسی یک ضرورت است. اگر مردم بتوانند بدون اجبار یا دستورالعمل مرکزی با هم همکاری کنند، حوزه عملِ قدرت سیاسی کاهش می‌یابد.
✅ @karkhone
آزادی اقتصادی برای آزادی سیاسی یک ضرورت است. اگر مردم بتوانند بدون اجبار یا دستورالعمل مرکزی با هم همکاری کنند، حوزه عملِ قدرت سیاسی کاهش می‌یابد.
✅ @karkhone
👍1
دریافت فرکانس استارلینک در ایران توسط یکی از مخاطبان
یکی از مخاطبان که دکترای الکترونیک و مخابرات دارند با ارسال این تصویر توضیح داده اند که فرکانس ۱۱۳۲۵ ماهواره استارلینک بعد از دریافت توسط LNB به وسیله گیرنده واید باند به فرکانس ۱۵۷۴ تبدیل شده. خطوطی که مشخص شده سیگنال های دریافتی از استارلینک هست.
ایشان توضیح داده اند که من یک اسپکتروم آنالایزر فرکانس دارم که میتواند فرکانس های تا حدود دو گیگاهرتز را بخواند. به وسیله یک LNB معمولی، فرکانس ۱۱۳۲۵ گیگاهرتز را از استارلینک دریافت کردم و بعد از تبدیل آن به فرکانس ۱۵۷۴ مگاهرتز توسط اسپکرتروم آنالایزر، فرکانس را تفکیک و اطلاعات را آشکار کردم که اطلاعات آشکار شده سیگنال beacon را نشان میدهد.
سیگنال beacon اطلاعات اولیه مربوط به موقعیت و جهت ماهواره و یکسری اطلاعات اولیه است که برای تنظیم شدن دیش گیرنده استارلینک ارسال می شود.
فیلم کوتاهی از لحظه دریافت سیگنال استارلینک
✅ @karkhone
یکی از مخاطبان که دکترای الکترونیک و مخابرات دارند با ارسال این تصویر توضیح داده اند که فرکانس ۱۱۳۲۵ ماهواره استارلینک بعد از دریافت توسط LNB به وسیله گیرنده واید باند به فرکانس ۱۵۷۴ تبدیل شده. خطوطی که مشخص شده سیگنال های دریافتی از استارلینک هست.
ایشان توضیح داده اند که من یک اسپکتروم آنالایزر فرکانس دارم که میتواند فرکانس های تا حدود دو گیگاهرتز را بخواند. به وسیله یک LNB معمولی، فرکانس ۱۱۳۲۵ گیگاهرتز را از استارلینک دریافت کردم و بعد از تبدیل آن به فرکانس ۱۵۷۴ مگاهرتز توسط اسپکرتروم آنالایزر، فرکانس را تفکیک و اطلاعات را آشکار کردم که اطلاعات آشکار شده سیگنال beacon را نشان میدهد.
سیگنال beacon اطلاعات اولیه مربوط به موقعیت و جهت ماهواره و یکسری اطلاعات اولیه است که برای تنظیم شدن دیش گیرنده استارلینک ارسال می شود.
فیلم کوتاهی از لحظه دریافت سیگنال استارلینک
✅ @karkhone
👍5
داستان ما و انانیموس Anonymous
| سروش سارابی
در ابتدا بگم که این یک تحلیل تخصصی جهت امنیت و آگاهی شماست، قطعا کسانی که در کانال دانش آگاهی هستند از مسیر فکری این رسانه آگاهی دارند.
گروه هکری انانیموس یک گروه هکری خارجی و بین‌المللی و به ادعای خودشان بدون مرز است. این گروه هکری خود را بی نام و نشان معرفی می کنند و معتقد هستند که هر کس میتواند از ما باشد. این گروه فعالیت های مختلفی را در گذشته در سایر کشورها انجام داده است که وابسته به اشخاص بوده، و معدود فعالیت تیمی هماهنگی در سابقه آنها وجود دارد.
آدرس تویتر اصلی آنها این نشانی است: YourAnonNews
اما، از آنجایی که فضای حال حاضر جامعه ما به شدت آشوبناک است و هرگونه فعالیتی بر ضد سیستم حاکم مورد حمایت و خوشحالی همه قرار میگیرد، افراد مختلفی اقدام به ساخت اکانتهای تویتتری مختلف با نام انانیموس کرده و انواع هک ها را به صورت روزانه به خود منسوب و اعلام می کنند. از آنجایی که شعار این گروه هکری حمایت از همه ناشناس ها است آنها این بازخورد ها رو در زیر مجموعه خود پوشش می دهند (برای آنها هم آب و نانی شد)
اما، در یک بررسی بسیار ساده مشخص می شود که هیچ کدام از ادعاها این تازه ناشناس شده ها، از لحاظ فنی ارزشی ندارند و در واقع کار خاصی صورت نگرفته است، اما آنها با سوار شدن بر موج فعلی در حال سوءاستفاده از این فضا برای جمع آوری پیرو هستند تا در زمان مناسب استفاده های لازم را ببرند.
اما چگونه؟
ساده ترین اتفاقی که رخ می دهد بعد از مدتی که با استفاده از تکنیک «بزرگ نمایی در خلاء دانش و آگاهی» و سو استفاده از وضعیت روحی عمومی، افراد بسیار زیادی را جمع کرده و آنگاه با اتکا به سابقه ساخته شده قبلی با عنوان انانیموس، برای موضوعی یک اعلان صادر می کنند، مثلا می گویند نسخه تلگرام ویژه انانیموس با قابلیت عبور از همه سدها و دیوارها و ...
جامعه هیجان زده و آماده به باور، برنامه را در میان همه، با صدا و هیاهو و تشکر فراوان پخش و یک آلودگی نرم افزاری جدی همه جا را فرا میگیرد، مانند دفعه قبل که 40 میلیون شماره موبایل تلگرامی افراد به همین شیوه با تلگرام طلایی و نارنجی و نانازی لو رفت و منتشر شد.
حال اینکه، این بهترین سناریو است، بماند که اگر این گروه های خود خوانده ناشناس وابسته به دیگران باشند "Others" چه خواهد شد.
اما سوالی باقی می ماند، پس این خبر هک ها چیست؟
این به ظاهر هک‌ها چند حالت هستند، اولین و گسترده ترین حالت حمله DDOS است که به صورت حجم بسیار بالای درخواست به یک سایت ارسال می شود که در مقابل نمی تواند پاسخ همه درخواست ها رو بدهد و از دسترس به شکل کامل موقت خارج می شود. در حالت کلی این نوع حملات به این شکل هیچ فایده ای ندارد و صرفا جهت تشویش اذهان عمومی استفاده می شود.
حالت دیگر حمله به پنل مدیریت سایت است که معمولا در ایران با یک نسخه به روز نشده Wordpress مواجه خواهند بود که در صورت لو رفتن، تنها یک دیتابیس ساده در مورد تنظیمات پنل سایت خواهد بود، مثل هک "سایت سازمان پزشکی قانونی" و هیچگونه ارزش اطلاعاتی ندارد.
سایر مواردی که تاکنون مطرح شده و خارج از این دو حالت بوده‌اند همگی یا ساختگی بودند یا دادهای Osint که در اینترنت قابل دستیابی است، مثل هک اطلاعات نمایندگان مجلس و مدیر شرکت ابرآروان.
نکته مهم بعدی این است که، بدانید و آگاه باشید هیچ بانکی و هیچ مرکز بزرگی در ایران از بیرون قابل هک به معنی دستیابی به اطلاعات آسیب نیست، نه به خاطر سطوح امنیت بالا بلکه به خاطر عدم وجود سیستم تعاملی با خارج از اینترانت‌های داخلی، تنها راه دسترسی از طریق داخل اینترانت آن مجموعه است مثل نفوذ به شهرداری و پمپ‌بنزین ها که آن هم کار یکی دو روز و چند هکر تازه html یاد گرفته نخواهد بود.
همراهان دانش و آگاهی در این روزهای مهم و البته پر هیاهو مراقب باشید که به چه افرادی اعتبار می دهید و امروز بذر چه تفکری را برای آینده می کارید.
آگاهی بزرگترین سلاح در مبارزه با جهل و تاریکی است،
مقدمه هر "رنسانس" آگاهی است نه هیچ چیز دیگری.
اگر این پست را نشر دهید به انتشار آگاهی در این روزهای حساس کمک زیادی خواهید کرد.
✅ @karkhone
| سروش سارابی
در ابتدا بگم که این یک تحلیل تخصصی جهت امنیت و آگاهی شماست، قطعا کسانی که در کانال دانش آگاهی هستند از مسیر فکری این رسانه آگاهی دارند.
گروه هکری انانیموس یک گروه هکری خارجی و بین‌المللی و به ادعای خودشان بدون مرز است. این گروه هکری خود را بی نام و نشان معرفی می کنند و معتقد هستند که هر کس میتواند از ما باشد. این گروه فعالیت های مختلفی را در گذشته در سایر کشورها انجام داده است که وابسته به اشخاص بوده، و معدود فعالیت تیمی هماهنگی در سابقه آنها وجود دارد.
آدرس تویتر اصلی آنها این نشانی است: YourAnonNews
اما، از آنجایی که فضای حال حاضر جامعه ما به شدت آشوبناک است و هرگونه فعالیتی بر ضد سیستم حاکم مورد حمایت و خوشحالی همه قرار میگیرد، افراد مختلفی اقدام به ساخت اکانتهای تویتتری مختلف با نام انانیموس کرده و انواع هک ها را به صورت روزانه به خود منسوب و اعلام می کنند. از آنجایی که شعار این گروه هکری حمایت از همه ناشناس ها است آنها این بازخورد ها رو در زیر مجموعه خود پوشش می دهند (برای آنها هم آب و نانی شد)
اما، در یک بررسی بسیار ساده مشخص می شود که هیچ کدام از ادعاها این تازه ناشناس شده ها، از لحاظ فنی ارزشی ندارند و در واقع کار خاصی صورت نگرفته است، اما آنها با سوار شدن بر موج فعلی در حال سوءاستفاده از این فضا برای جمع آوری پیرو هستند تا در زمان مناسب استفاده های لازم را ببرند.
اما چگونه؟
ساده ترین اتفاقی که رخ می دهد بعد از مدتی که با استفاده از تکنیک «بزرگ نمایی در خلاء دانش و آگاهی» و سو استفاده از وضعیت روحی عمومی، افراد بسیار زیادی را جمع کرده و آنگاه با اتکا به سابقه ساخته شده قبلی با عنوان انانیموس، برای موضوعی یک اعلان صادر می کنند، مثلا می گویند نسخه تلگرام ویژه انانیموس با قابلیت عبور از همه سدها و دیوارها و ...
جامعه هیجان زده و آماده به باور، برنامه را در میان همه، با صدا و هیاهو و تشکر فراوان پخش و یک آلودگی نرم افزاری جدی همه جا را فرا میگیرد، مانند دفعه قبل که 40 میلیون شماره موبایل تلگرامی افراد به همین شیوه با تلگرام طلایی و نارنجی و نانازی لو رفت و منتشر شد.
حال اینکه، این بهترین سناریو است، بماند که اگر این گروه های خود خوانده ناشناس وابسته به دیگران باشند "Others" چه خواهد شد.
اما سوالی باقی می ماند، پس این خبر هک ها چیست؟
این به ظاهر هک‌ها چند حالت هستند، اولین و گسترده ترین حالت حمله DDOS است که به صورت حجم بسیار بالای درخواست به یک سایت ارسال می شود که در مقابل نمی تواند پاسخ همه درخواست ها رو بدهد و از دسترس به شکل کامل موقت خارج می شود. در حالت کلی این نوع حملات به این شکل هیچ فایده ای ندارد و صرفا جهت تشویش اذهان عمومی استفاده می شود.
حالت دیگر حمله به پنل مدیریت سایت است که معمولا در ایران با یک نسخه به روز نشده Wordpress مواجه خواهند بود که در صورت لو رفتن، تنها یک دیتابیس ساده در مورد تنظیمات پنل سایت خواهد بود، مثل هک "سایت سازمان پزشکی قانونی" و هیچگونه ارزش اطلاعاتی ندارد.
سایر مواردی که تاکنون مطرح شده و خارج از این دو حالت بوده‌اند همگی یا ساختگی بودند یا دادهای Osint که در اینترنت قابل دستیابی است، مثل هک اطلاعات نمایندگان مجلس و مدیر شرکت ابرآروان.
نکته مهم بعدی این است که، بدانید و آگاه باشید هیچ بانکی و هیچ مرکز بزرگی در ایران از بیرون قابل هک به معنی دستیابی به اطلاعات آسیب نیست، نه به خاطر سطوح امنیت بالا بلکه به خاطر عدم وجود سیستم تعاملی با خارج از اینترانت‌های داخلی، تنها راه دسترسی از طریق داخل اینترانت آن مجموعه است مثل نفوذ به شهرداری و پمپ‌بنزین ها که آن هم کار یکی دو روز و چند هکر تازه html یاد گرفته نخواهد بود.
همراهان دانش و آگاهی در این روزهای مهم و البته پر هیاهو مراقب باشید که به چه افرادی اعتبار می دهید و امروز بذر چه تفکری را برای آینده می کارید.
آگاهی بزرگترین سلاح در مبارزه با جهل و تاریکی است،
مقدمه هر "رنسانس" آگاهی است نه هیچ چیز دیگری.
اگر این پست را نشر دهید به انتشار آگاهی در این روزهای حساس کمک زیادی خواهید کرد.
✅ @karkhone
👍25👎1