‍ پنج دوره تجارت جهانی و تدابیر هوشمندانه کشورهای موفق در بهره‌برداری از فرصت‌ها

ظرف ۱۵۰ سال گذشته از منظر تجارت آزاد، جهان پنج مرحله مختلف با ویژگی‌های کاملا متفاوت به لحاظ نظام ارزی، پولی و نقش دولت طی کرده است. این پنج مرحله عبارتند از «صنعتی شدن»، «حمایت‌گرایی»، «برتون‌وودز و نظام نرخ‌های ارز ثابت»، «آزادسازی و نظام نرخ‌های ارز شناور» و «آهسته‌سازی».

دوره صنعتی شدن
عصر صنعتی شدن دوره‌ای بود که تجارت جهانی – تحت سلطه آمریکا، اروپا، آرژانتین، استرالیا و کانادا – ذیل استاندارد طلا تسهیل شد. رشد تجارت جهانی در این عصر عموما ناشی از پیشرفت‌های حوزه حمل‌ونقل بود که هزینه‌های تجاری را کاهش و حجم تجارت را افزایش داد. در این دوره صنعتی‌شده‌های اولیه شامل انگلستان در اواخر قرن هجدهم، آلمان از دهه ۱۸۰۰، آمریکا از دهه ۱۸۳۰ و ژاپن از دهه ۱۸۷۰ ظهور کردند. پارادایم غالب صنعتی این دوره بخار و راه‌آ‌هن است و الگوی سازمانی تولید شرکت‌های با مدیریت و تامین‌کنندگان منطقه‌ای هستند. انگلستان اولین کشوری که نردبان صنعتی‌شدن را پیمود از اواخر قرن ۱۸ شرایط صنعتی شدن را از مسیر استعمار درک کرد. از این منظر انگلستان نسبت به دیگر صنعتی‌شده‌های اولیه موقعیت متمایزی داشته است. در اواسط قرن ۱۹، آلمان، و آمریکا به کمک نوآوری‌های فناورانه به ویژه در حوزه صنایع سنگین مانند صنایع شیمیایی همراه با توسعه نهادهای جدید به ویژه در زمینه صنعت بانکداری وارد دالان توسعه صنعتی شدند. ژاپن نیز در نیمه قرن ۱۹ فضای سیاستی لازم را با آغاز نوسازی درک و فرآیند سریع توسعه صنعتی را آغاز کرد. کشورهای صنعتی شده اولیه امروز به مرحله صنعت‌زدایی رسیده‌اند و البته پیش از آن، از تمام مواهب ممکن در پدیده صنعتی‌شدن به ویژه وضع نظامات تعرفه‌ای حمایتی شدید بهره‌مند شده‌‌ بودند. تا اواسط قرن ۱۹ سیاست تجاری غالب صنعتی شده‌های اولیه شکلی از «حمایت از صنایع نوپا» است.

 
دوره جنگ و حمایت‌گرایی
با ورود به دوران ‌جنگ جهانی اول و دوم، درگیری‌های بین‌المللی با ظهور سیاست‌های حمایت‌گرایی همراه شد و جهان شاهد افت شدید تجارت آزاد و کند شدن روند جهانی شدن بود. علیرغم فشار جامعه ملل برای همکاری چندجانبه، تجارت در میان موانع تجاری و از کار افتادن سازوکار استاندارد طلا و محدود شدن آن به بلوک‌های ارزی، به شدت منطقه‌ای شد. در این دوره پارادایم فناورانه غالب تبدیل به فولاد و الکترونیک می‌شود و الگوی سازمانی تولید، تولید انبوه است و شرکت‌های ملی و چند ملیتی در کنار هم بازیگران اصلی هستند. با پایان جنگ جهانی دوم، رویکرد صنعتی‌شده‌های اولیه تغییر کرد و سیاست‌هایی نظیر بازسازی صنعتی، نوآوری ماموریت محور، تحقیقات صنعتی کاربردی، تامین مالی توسعه و راه حل‌های مالی ترکیبی شامل یارانه‌ها، کمک‌های مالی و تدارکات راهبردی به ابزارهای اصلی سیاست‌گذاری صنعتی‌شده‌های اولیه تبدیل شدند. آنها در این مرحله از رویکردی چند جانبه برای آزادسازی تجارت تحت توافقنامه عمومی تعرفه‌ها و تجارت جهانی استقبال کردند، که دسترسی صنعتی‌شده‌های اولیه را به بازارهای کشورهای در حال توسعه تسهیل می‌کرد. این کشورها امروز تمرکز خود را بیشتر به سمت سیاست‌های فناوری با هدف رقابت برای نوآوری، به ویژه در حوزه‌ دیجیتال، معطوف کرده‌اند.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

گفتم ار عریان شود او در عیان
نه تو مانی نه کنارت نه میان
آرزو می‌خواه، لیک اندازه خواه
برنتابد کوه را یک برگ کاه

#ائتلاف_برای_فردا

این تصویر اولین روز تاسیس شرکت
OpenAI
(مالک ChatGPT) و لحظه متولد شدنش در 7 سال قبل در سانفرانسیسکو هست. زمانی که چند دانشجو دور هم نشستن و ایده هاشون رو برای یک هدف بزرگ به اشتراک گذاشتن و استارتاپ OpenAI رو تاسیس کردن.

این استارتاپ در سال 2021 ارزشی معادل 14 میلیارد دلار پیدا کرد و این ارزش در سال 2022 به رقم 29 میلیارد دلار رسید. مایکروسافت هم اخیرا 10 میلیارد دلار در این استارتاپ سرمایه گذاری کرد.

اگر این چند دانشجو در ایران بودند آیا می توانستند ایده هاشون رو به عمل تبدیل کنن؟ مشکلات تبدیل شدن به شرکت دانش بنیان و یک سال و نیم تست محصول در آزمایشگاه های فاقد امکانات برای کسب مجوزهای ضروری دیگر و ... را هم خودتان اضافه کنید.

✅ @karkhone

آیا «بروکرات‌ها» به عنوان مانع اصلی پیشرفت باقی می‌مانند؟

فرض کنیم بهترین شکل از حکومت در ایران مستقر باشد؛ آیا می‌توان گفت مهم‌ترین مانع برای پیشرفت اقتصادی در ایران یعنی بوروکرات‌ها همچنان به عنوان مهمترین عامل بازدارنده در اقتصاد ایران باقی می‌مانند؟ مثلاً وزارت صنعت، معدن و تجارت را در نظر بگیریم. یکی از زیرمجموعه‌های این وزارتخانه یعنی «سازمان حمایت» برای انهدام هر اقتصادی کفایت می‌کند. اگر با مدیران و کارمندان و بوراکرات‌های این سازمان هم‌صحبت شده باشید متوجه‌ی اصراری که بر راه و مسیرشان دارند می‌شوید. با این بوراکرات‌ها چه کنیم؟ آنچه این بورکرات‌ها ساخته‌اند بسیار فراتر از یک سازمان و اداره است؛ این دستگاه بوروکراسی مجموعه‌ای از قواعد و نهادهای بازدارنده ایجاد کرده‌ و این افراد، شخص خود را محور تنظیم این سازوکارهای مخرب قرار داده‌اند.
آنچه من را نگران می‌کند این است که این افراد در هر شکلی از دولت و حکومت خود را آنچنان زنده و قوی حفظ کنند که هر پیشرفت اقتصادی غیرممکن باشد.
مثال‌هایی از سازمان‌های محل تجمع این بوراکرات‌ها را مرور کنیم؛

- وزارت صنعت، معدن و تجارت
- وزارت کار، تعاون و رفاه
- سازمان برنامه و بودجه
- وزارت جهاد کشاورزی
- دستگاه‌های فرهنگی

و صدها سازمان و اداره که صدها هزار مانعِ انسانی برای پیشرفت و توسعه را حمایت می‌کنند. در میان این افراد، فراوان هستند آدم‌هایی که ارضای «شهوت کنترل» را از طریق ایجاد سازوکارهای مخرب برای کنترل دیگران پیگیری می‌کنند. آیا می‌توان این ادارات و سازمان‌ها را تعطیل و این صدها هزار نفر مانعِ انسانی را به شغل‌های شریف هدایت کرد؟

✅ @karkhone

تغییر کاربری مدارس به‌نام «اقتصاد آموزش»

| رضا امیدی

طی یکی دو دهۀ اخیر فشار مالی بر مدارس روزبه‌روز بیشتر شده و به وضعیت تأسف‌باری رسیده است. مدیر دبیرستان دخترانه‌ای در تهران می‌گوید برای یک سال تحصیلی فقط ۱ میلیون تومان به‌عنوان سرانۀ دانش‌آموزی به مدرسه اختصاص یافته است. به گفتۀ مدیر مدرسۀ پسرانۀ راهنمایی در زنجان سرانۀ سالانۀ دانش‌آموزی این مدرسه ۵ هزار تومان بوده است. این روند حتی در دورۀ وفور منابع عمومی و درآمدهای نفتی هم وجود داشته است و مطلقاً ارتباطی با وضعیت مالی دولت ندارد. میل خانواده‌ها به هزینه‌کردن برای آموزش فرزندان هم بهانه‌ای شده تا فشار دولت به مدارس و به تبع آن خانواده‌ها بیشتر شود. ذیل این روند، در دهۀ اخیر تغییر کاربری مدارس به فضاهای تجاری هم شدت یافته تا به‌اصطلاح «دست مدرسه در جیب خودش باشد» و توجهی به تبعات آن نمی‌شود.

در ادبیات سیاست‌گذاری آموزش، «اجازه‌دادن به مدارس برای درآمدزایی» به‌عنوان یک سیاست راستگرایانۀ رادیکال معرفی می‌شود. این روند از ابتدای دهۀ ۱۳۷۰ در ایران آغاز شده و در دهۀ اخیر به رویۀ غالب در نظام آموزشی ایران تبدیل شده است. در سال‌های اخیر طیفی از اقتصاددانان این روند را تحت عنوان «مولدسازی دارایی‌های دولت» توجیه تئوریک می‌کنند. در دولت فعلی نیز تغییر کاربری مدارس به فضای تجاری به سیاست محوری وزارت آموزش و پرورش تبدیل، و روند آن تشدید شده است. به‌طوری‌که به‌نظر می‌رسد به‌تدریج ورای انتفاع اقتصادی، میزان تغییر کاربری در مدرسه به‌عنوان بخشی از «گزارش عملکرد مدیران» مدنظرر قرار گرفته و وجوه تأسف‌باری یافته است.

در سال‌های اخیر بحث‌هایی حول این روند دگردیسی کاسب‌کارانه در آموزش و پرورش مطرح شده است. براساس گزارش تفریغ بودجه، در سال ۹۷ در ۱۸ استان برای تغییر کاربری بیش از ۹۹۳ هزار مترمربع فضای آموزشی پرونده تشکیل شده، درحالی‌که میزان این درخواست‌ها در سال ۹۶ در ۱۰ استان حدود ۵۰۲ هزار مترمربع بوده است. یعنی طی یک سال درخواست‌های تغییر کاربری تقریباً دو برابر شده است.

علاوه‌بر همۀ فسادها و تعارض‌هایی که این اقدامات در پی دارد، باید به چند نکته توجه کرد: ۱. ما در همین وضعیت فعلی هم با کمبودهای جدی در زمینۀ مدرسه و کلاس درس مواجهیم و نزدیک به یک‌سوم مدارس کشور به‌دلیل فرسودگی در فهرست تخریب و جایگزینی قرار دارند، ۲. جمعیت دانش‌آموزی کشور روبه‌افزایش است و سالانه حدود ۴۰۰ هزار نفر به جمعیت دانش‌آموزان اضافه می‌شود، ۳. طی ۱۵ سال گذشته قیمت تمام‌شدۀ احداث هر متر مربع مدرسه حدود ۲۰ برابر شده، درحالی‌که افزایش بودجۀ عمرانی آموزش و پرورش بسیار کمتر از این نسبت افزایش داشته است، ۴. تغییر کاربری فضاهای آموزشی به‌ویژه در شهرهای بزرگ، مدرسه‌سازی در آینده را با چالش جدی در زمینۀ تأمین زمین مناسب به‌لحاظ مکانی مواجه می‌کند و دسترسی به فضای آموزشی را دشوارتر، ۵. واگذاری، تغییر کاربری، یا معاوضۀ برخی فضاهای آموزشی، کمک‌آموزشی، و زمین‌های با کاربری آموزشی در مناطق مرکزی یا تجاری به‌ویژه در شهرهای بزرگ یک خطای جدی در زمینۀ دسترسی به فضاهای آموزشی و حتی سیاست‌های شهری است.

درخواست تغییر کاربری‌ها تماماً در راستای درآمدزایی مدارس دولتی برای تأمین بخشی از هزینه‌های جاری است؛ چراکه به تعبیر یکی از وزرای پیشین آموزش و پرورش، دست مدرسه باید به جیب خودش باشد، و بخشی از هزینه‌های ناحیه و منطقه را نیز تأمین کند. این روند طی سال‌های اخیر حتی به شهرهای کوچک هم کشیده شده است. ادامۀ چنین روندی بدون تردید به گستراندن بساط رانت و فساد، به تاراج‌رفتن اموال عمومی، و تضعیف هرچه‌بیشتر آموزش و پرورش به‌عنوان یک نهاد عمومی می‌انجامد. خانواده‌ها و معلمان باید به‌طورجدی نسبت به چنین روندی حساسیت داشته باشند.

✅ @karkhone

‍ خودزنی: چگونه تحریم‌ها جهان را در مقابل منافع آمریکا قرار داد
پادکست اندیشکده بروکینز در مورد کتاب «خودزنی» نوشته «آگا دموری»

پادکست «اندیشکده بروکینز» هفته گذشته به موضوع تحریم‌ها اختصاص یافته بود. گفتگویی بین دو نفر که هر کدام سابقه‌ای طولانی در تنگ‌تر کردن کمربند تحریم‌ها گرد ایران داشته‌اند. آقای «دیوید دالر»، اقتصاددان مشهور و متخصص چین که مدتی نماینده خزانه‌داری آمریکا در چین بوده و خانم «آگا دموری» که وی نیز نمایندگی خزانه‌داری فرانسه در کشورهای مختلف را بر عهده داشته است. هر دو در طراحی و مدیریت تحریم‌ها علیه ایران در آمریکا و اروپا در سال‌های گذشته نقش ویژه‌ای داشته‌اند. بهانه گفتگو نیز انتشار کتاب «خودزنی: چگونه تحریم‌ها جهان را در مقابل منافع آمریکا قرار داد» نوشته «آگا دموری» است. از آنجا که جابجا در این گفتگو به مورد تحریم‌های ایران اشاره شده است نگاهی به خلاصه‌ای از آن انداخته‌ایم:

«دیوید دالر»: اجازه دهید با منطق تحریم‌های اقتصادی یا مالی شروع کنیم، چه چیزی آمریکا و دلار را برای این نوع دیپلماسی مناسب می‌کند؟
«آگا دموری»: در یک کلام، هژمونی دلار آمریکا. تحریم‌های مالی طی دو دهه گذشته، مورد استفاده قرار گرفته‌اند و به هژمونی دلار و همچنین تسلط آمریکا بر کانال‌های مالی متکی هستند، منظور من از تسلط آمریکا بر کانال‌های مالی در اینجا سوییفت است، وقتی آمریکا روی سوییفت فشار بیاورد، سوییفت دسترسی برخی بانک‌ها یا کل کشورها را قطع می‌کند، همانطور که در ایران اتفاق افتاد. بنابراین تنها کشوری که در حال حاضر امکان استفاده از تحریم‌های مالی را دارد آمریکا است، زیرا کانال‌های مالی غرب را کنترل می‌کند و این دلیلی است که تحریم‌ها ابزار محبوبی برای سیاست‌گذاران آمریکا در دو دهه گذشته شده‌اند. اگر نگاهی به داده‌های تحریم بیاندازیم، در حال حاضر حدود ده هزار فرد و شرکت‌ در حدود هفتاد کشور مختلف هدف تحریم‌های مالی آمریکا قرار گرفته‌اند، بسیار بیشتر از تحریم‌های سازمان ملل، اتحادیه اروپا و کانادا

«دیوید دالر»: آیا می‌توانید موردی را ذکر کنید که تحریم‌ها به‌خوبی در راستای تحقق اهداف آمریکا عمل کرده باشند؟
«آگا دموری»: پاسخی که سریع به ذهنم متبادر می‌شود «ایران» است. ما از پرونده ایران می‌توانیم درس‌های زیادی بگیریم. تحریم‌ها خلاء بین بیانیه‌های بی‌فایده دیپلماتیک و مداخله مرگبار نظامی را پر می‌کنند و از همین رو در آمریکا محبوب شده‌اند. به نظر من، ایران یک تجربه موفقیت آمیز در اعمال تحریم‌ها است. فکر می‌کنم که تقریبا از سال ۲۰۱۰، آمریکا، اروپا و سایر متحدان غربی تحریم‌های بسیار سخت و شدیدی را علیه رژیم ایران در رابطه با برنامه هسته‌ای اعمال کرده‌اند. پس از چند سال، آنچه اتفاق افتاد این بود که ایران به این نتیجه رسید که دارد بهای زیادی می‌پردازد و تصمیم به امضاء توافق هسته‌ای گرفت. دو درس مهم در خصوص ایران، این است که تحریم‌ها زمانی بهتر عمل می‌کنند که ۱- جمعیت کشور هدف بتوانند نارضایتی خود از مشکلات اقتصادی ناشی از تحریم‌ها را نشان دهند و لذا در حال ایده‌آل تحریم‌ها زمانی بهتر عمل می‌کنند که یک کشور دموکراتیک را هدف قرار دهند و ۲- تحریم‌ها زمانی بهتر عمل می‌کنند که آمریکا به تنهایی وارد عمل نشود و با متحدان خود همسو باشد. این دو اصل مهم باعث موفقیت تحریم‌ها علیه ایران شد.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

رزومه کامل کاندیدای لیست ائتلاف برای فردا

وعده ما؛ شنبه 20 اسفند ماه نمایشگاه بین المللی تهران سالن 38
زمان رای‌گیری از ساعت 8 الی 14

رای به تمامی لیست چهل نفره #ائتلاف_برای_فردا

پرسش در مورد گران کردن‌ها
ماهی دودی

می‌پرسد: آیا آنچنان که گفته می‌شود این گران‌کردن‌ها در اثر پیش گرفتن سیاست‌های نئولیبرال‌هاست؟
می‌گویم: نئولیبرال؟! جوک نگویید قربان!

می‌گوید: ولی این چیزی است که یاسر جبراییلی و مجید حسینی و بعضی اقتصاددانان ارزشی-انقلابی می‌گویند!
می‌گویم: خوب، آنها شغلشان تولید و فروش پشگلِ مرغوب است. کاسبی‌شان پشگل‌فروشی است. انتظار دیگری از ایشان نمی‌شود داشت!

می‌گوید: ولی مگر آزادسازی قیمت‌ها از سیاست‌های لیبرالیسم اقتصادی نیست؟
می‌گویم: مثل طرف است که معمایی گفت به این مضمون که، "چه موجودی است که رویِ درخت است، رنگش سبز است و آواز می‌خواند؟" افرادِ حاضر چند پرنده را نام بردند، ولی او همه‌ی جواب‌ها را رد کرد. بعد خودش گفت: "جواب، ماهی دودی است!" گفتند: "ماهی دودی روی درخت نیست!" گفت: "خوب، می‌گذاریمش روی درخت!" گفتند: "ماهی دودی که سبز نیست!" گفت: "خوب، رنگ‌سبزش می‌زنیم!" گفتند: "آخر مگر ماهی دودی آواز می‌خوانَد؟" گفت: "خوب، این نکته انحرافیش بود! اگر این هم نبود که دیگر معما نبود!"

حالا داستان سیاست‌های موجود هم همین است. هیچ چیزیش به لیبرالیسم اقتصادی نمی‌خورد، نه حتی به اصطلاح "آزادسازی قیمت‌ها"یش (که در آن یک قیمت دستوری با یک‌ قیمت دستوری دیگر جایگزین می‌شود). ولی حضرات همواره (و حتی اکنون که همپالکی‌های خودشان دارند در مصدر امور گلوی اقتصاد را تا مرز خفه شدن فشار می‌دهند) اصرار دارند بگویند که جواب "ماهی دودی" است.

✅ @karkhone

مانایی دارا و سارا

تو چهارراه تردید بین رفتن و نرفتن شاید مهمترین عامل هیچ وقت شناسایی نشه حتی اگه آمار مهاجرت از این هم بیشتر بشه. شاید بگین اینکه یک دوراهی بیشتر نیست اما به نظر من یه چهارراه تنها تصویر فیزیکی درست توی ذهن ماست برای تجسم ملغمه بی نهایت گزینه های بین رفتن و نرفتن. تردید اینکه چطور بریم؟ چی ها را ببریم؟ چی رو بزاریم و چیا رو اصلا ً نبریم؟ این نبردم نباید بعداً خیلی اذیتمون بکنه دیگه درسته؟
فوتبالیا بهش میگن بازی ۶ امتیازی یعنی بازی‌‌ای که علاوه بر اینکه هم شما سه امتیاز رو بگیرید براتون مهمه و هم اینکه این سه امتیاز رو تیم رقیبتون که باهاش توی کورس هستید نگیره. تو جمع کردن ساک یه مهاجر اما انتخاب یک شی و جا دادنش توی بار به معنی اینه که به اندازه وزن و وولوم اون وسیله شما از اشیا دیگه توی ساکتون محروم میشید.
یادمه میخوندیم که، توی دانشگاه رو میگم؛ حتی برنامه‌ریزی شده‌ترین مهاجرت ها منظور اونایی که فکر همه چیزش رو هم کردیم اندکی استرس رو به همراه دارند.

من برای ادامه متنم یک قلمو بادبزنی که نه، اون مال بابراس بود! یک فرض محال هم نیاز دارم.
فضایی رو تصور کنیم که ما اینجا سنگ بنای چیزی رو میزاریم که فکر میکنیم حال خودمون و آدمای اطرافمون رو بهتر میکنه. هرررررر چیزی. هر چیزی. تو این فضا برامون پیش میاد که نیازمند کمک بشیم و نیاز داشته باشیم از سنگ‌بنامون برای مردم بگیم. اما سنگمون کوچیکه پس تلاش می‌کنیم و بزرگش میکنیم اجازه نمیدیدم توی باتلاق بره صیقلش میدیم ولی نمیزاریم تیز بشه که کسی رو اذیت کنه. حالا شاید بشه با مردم گفتگو کرد اما کسی نیست چون اونا درگیر یک سری سنگ‌ریزه هستند. اونا یک رگه رو بیشتر از یک سنگ یک تیکه می‌پسندند.
توی این فضای محال اما دیدیم که خیلیا سنگاشون رو ساک کردن و بردن و اتفاقا در کنار سنگ‌ریزه ها و رگه‌ها چقدر هم خوب دیده شدن.
اصلا ما انگار عادت داریم که سنگامون رو تو غرفه بیگ فایو دبی ببینیم ولی مادامی که همون سنگ همین‌جاست نه بهش تریبون بدیم نه ببینیمش و کاش به همین اکتفا میکردیم ما اساساً یک کاری می‌کنیم که رنگ فیروزه‌ای خودش رو بیخیال بشه و یک سطل رنگ خاکستری روی خودش خالی کنه.

ماها حتی سیاه لشگر های خوبی هم نبودیم برای سنگامون که حداقل اونقدری که بقیه جاها بودیم برای اونها هم حداقل نقش سیاه لشگر رو بازی کنیم.
باز خدا رو شکر که فرض محال کردیم والا اگه واقعی بود خودش میدونست به چه دردی مبتلا میشدیما. والا به خدا!

روزهایی که شاید خیلی از ماها به خاطر مشکل مالی نمیتونستیم به مهاجرت فکر کنیم بودند و هستند آدم هایی که دارن و میتونن که برن. ی بزار و برن واقعی چون کیه که یارای این رو داشته باشه که این سنگا رو تکون بده. نمایشگاه خارجی میرن، سفر خارجی ایضاً حتی هتل خارجی ولی اونا برمیگردد.
اونا بناشون اینه که سنگ بنا کنند.
الحق منکه کیف میکنم از این‌که هیچ چمدونی حداقل سنگ بارش نمی‌کنند شما رو نمیدونم. این چمدونا و حجم کمشون نیست که مارو برمیگردونه سر خونه اول این حجم زیاد قلوب پاکیه که میتپه. اینجا هیچ خاطره‌ای هم جاشو به دیگری نمیده. اصلا به قول امروزیا تا صب جا هست.
از اونا بیشتر خواهیم گفت... .

ما بدین در نه پی حشمت و جاه آمده‌ایم
از بد حادثه اینجا به پناه آمده‌ایم
رهرو منزل عشقیم و ز سر حد عدم
تا به اقلیم وجود این همه راه آمده‌ایم


| م. زائری

#ائتلاف_برای_فردا


✅ @karkhone

‍ پیش‌نیاز اصلی گذار موفق اقتصادی در شرایط امروز

سالی که گذشت، انبوهی از چالش‌ها متنوع در مسیر جهانی‌تر شدن اقتصاد ایران به وقوع پیوست. در شرایطی که چشم‌انداز رشد عموم کشورهای جهان در سال ۲۰۲۳ محدود است، کاهش نرخ ارز و افزایش قیمت مواد غذایی اتمسفری را ایجاد کرده که جمعیت زیادی را به سمت فقر مزمن سوق می‌دهد. در برخورد منطقی با تکانه‌های خارجی خاص و مشترک، اتکاء صرف به راهبردهای تحریم‌شکنی و وابستگی بیشتر به بازار کشورهای همجوار، ضمن تحمیل هزینه‌ سنگین، انعطاف‌پذیری اقتصادی را به میزان قابل توجه‌ای کاهش می‌دهد. در این شرایط همزمان با تلاش برای کاستن از شدت نیش تحریم‌ها، تدبیر راهبردهای توسعه‌ای متناسب با هدف مقاوم‌سازی رشد بلندمدت در برابر تکانه‌ها،‌ ماموریت اول دولت است تا با کاستن از اثرات تکانه‌های خارجی همراه با ارتقاء ظرفیت‌های صنعتی، گذار ساختاری لازم را به همراه ‌‌آورده، پیشرفت پایدار و مستحکم کشور در مسیر توسعه را تضمین کند.

نسخه‌های سنتی گذار ساختاری بر محورهایی چون هدفمندی در هزینه‌کردها، ایجاد اقطاب صنعتی، گسترش بخش خدمات مکمل و تقویت پیوندهای پسین و پیشین را به طور معمول توصیه می‌کنند. در این مسیر سیاست‌گذار باید اصل هدفمندی در هزینه‌کرد منابع را رعایت کند. سیاست‌های هدفمند، از جمله سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و سرمایه انسانی، برای حمایت از تحول ساختاری مد نظر ضروری هستند. ایجاد قطب‌های صنعتی پایدار و گسترش بخش خدمات از طریق گردشگری یا تجارت الکترونیکی برای شروع کارآفرینی و تسریع توسعه صنعتی لازم است که مبنایی برای توسعه فعالیت‌های تولیدی در سایر بخش‌ها مانند زیرساخت‌ها و فناوری خواهند بود. در این قطب‌های صنعتی، تولیدکنندگان با ارتقای تجهیزات و بسته‌بندی بهتر محصولات، زنجیره ارزش تولید را ارتقاء می‌دهند و در بازارهای جدید ارزآورتری ورود می‌کنند. ایجاد پیوندهای تولیدی پسین و پیشین بین بخش‌های کشاورزی و صنعتی با ارزش افزوده بالا یکی دیگر از این اولویت‌ها است.

اما این نسخه‌های سنتی به رغم رشدزایی،‌ شرایط مطلوبی به همراه نیاوردند و نشان دادند اگر چه شروط لازم را در بطن خود نهفته دارند، فاقد یک شرط کافی هستند. آمار سازمان ملل متحد نشان می‌دهد به رغم آنکه طی دو دهه گذشته، ۴۶ کشور کمتر توسعه‌ یافته رشد اقتصادی به طور نسبی قابل توجه‌ای را به ثبت رسانده‌اند و میانگین نرخ سالانه رشد اقتصادی آنها طی دوره ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۹ برابر ۵.۷ درصد بوده، اما امروز مساله اساسی آنها این است که این رشد اقتصادی لزوما منجر به برآیندهای توسعه‌ای نشده و عمده‌ این کشورها کماکان تصویری وخیم از فقر، ناامنی غذایی و نابرابری دارند.

آن شرط کافی و کلید حل معمای فوق این است که کشورهای در حال توسعه عموما به جز چند استثناء، ظرفیت محدودی برای واکنش به تکانه‌های برون‌زا داشته‌اند که پیشرفت اجتماعی-اقتصادی آنها را شکننده کرده است. شاهد بودیم که آنها در مواجهه با تکانه قوی کووید-۱۹، بدترین عملکرد اقتصادی-اجتماعی خود را طی نیم قرن گذشته داشتند. قدرت پایین انعطاف‌پذیری آنها نیز عموما ناشی از تنوع اقتصادی پایین، توسعه محدود سرمایه‌های انسانی و ضعف و شکنندگی نظام تولید است که مجموعه این سه عامل را فقدان «ظرفیت مولد» می‌نامیم.

برای انعکاسی واقعی‌تر و ارائه تصویری عینی‌تر از مدعای فوق، یکی از بهترین شاخص‌هایی که به کار می‌آ‌ید، «شاخص ظرفیت مولد» آنکتاد است که عواملی چون سرمایه طبیعی، سرمایه انسانی، انرژی، فناوری اطلاعات و ارتباطات، حمل و نقل، بخش خصوصی، نهادها و عملکرد تغییرات ساختاری برای محاسبه تقریبی از این ظرفیت مولد در نظر گرفته می‌شوند. هر چه ظرفیت مولد یک اقتصاد در حال توسعه بالاتر برود، سرانه تولید ناخالص داخلی افزایش بیشتری پیدا می‌کند و هر نوع رشد دیگری که توجه‌ای به ظرفیت‌های مولد نداشته باشد، توسعه‌ای نامتوازن و تاول‌گونه با همه عوارض فقر و نابرابری را به همراه خواهد داشت .

ادامه مطلب

✅ @karkhone

#ائتلاف_برای_فردا

وعده ما شنبه ۲۰ اسفند ماه ۱۴۰۱ محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران
از ساعت ۸ لغایت ۱۶

✅ @karkhone

| ران پال

دولتها هیچ چیزی از خودشان ندارند، آنها نمی توانند چیزی تولید کنند و هرگز هم نکرده اند، تمام آنچه می توانند انجام دهند دزدیدن از گروهی و دادن به گروهی دیگر [اقربا، خودیها، ذی نفوذان] با ویران کردن اصول آزادی است و ما باید این فرایند را به چالش بکشیم.

✅ @karkhone

هزینه‌های نابودی یک هوس

| فرهاد فخرآبادی

رفیقی دارم که نزدیک به یکی از بخش‌های صاحب قدرت در کشور است. نزدیک انتخابات سال 1400؛ در یکی از دورهمی‌های روزانه‌ای که داشتیم از او پرسیدم که فلانی ما که تکلیف‌مان را مشخص کرده‌ایم، تو چرا از رئیسی دفاع می‌کنی. این آدم در بین تایید صلاحیت شده‌ها ناتوان‌تر از ناتوان‌هاست.

جواب داد: «ما هم می‌دانیم توانایی ریاست دولت را ندارد؛ منتهی فکر می‌کنیم که او و پدرزنش سودایی در سر دارند و از دل همین سوداست که در بین مردم پچ‌پچ‌هایی شنیده می‌شود که قرار است رئیسی در آینده به فلان جایگاه در کشور برسد در حالی که آن صندلی الان صاحب دارد و برای صندلی که صاحب دارد برنامه‌ دارند. رئیسی باید رئیس جمهور شود تا ناتوان بودنش مشخص شده که از دل همین ناتوانی سودای بزرگ از سرش خارج شود.»

اینکه تحلیل دوست نزدیک به بخش صاحب قدرت چقدر دقیق باشد را نمی‌دانم و اصولا قضاوتی درباره آن بحث ندارم زیرا سند و مدرکی دال بر این سودا وجود ندارد اما از آنجا که دوستم را آدمی صادق می‌دانم، به دلیل اصلی حمایت همه‌جانبه دستگاه صاحب قدرت کشور از رئیسی برای رسیدن به پاستور اعتماد می‌کنم و می‌گویم به احتمال زیاد این موضوع واقعا وجود داشته که آنها از رئیسی حمایت کردند که در ریاست جمهوری چهره‌اش خراب شده تا سودای بزرگ از سرش خارج شود.

مدت‌هاست به دلیل حمایت‌شان از رئیسی برای رسیدن به پاستور فکر می‌کنم. واقعا هزینه‌های نابودی یک هوس باید چه میزان باشد و یک کشور چرا باید به خاطر از بین بردن هوس یک جریان به این حال و روز بیافتد. دلار 56 هزار تومانی شوخی نیست، سکه 31 میلیون تومانی طنز نیست. این‌ها را شاید ارباب قدرت و نوچه‌هایشان جدی تصور نکنند، اما مردم در سفره‌های خود با گوشت و پوست و استخوان‌شان این مسائل را احساس می‌کنند.

آری؛ قربانی بزرگ از بین بردن یک هوس مردم ایران هستند، آنها که فقیرتر شدن‌شان دیگر روز به روز نیست، ساعت به ساعت، دقیقه به دقیقه احساس می‌کنند که چقدر فقیرتر شده‌اند و چه ناامیدی بزرگی از دل این اوضاع بر چهره جامعه خواهد نشست.

ذکر یک پی‌نوشت را در این یادداشت ضروری می‌دانم، در رفاقت تلاش دارم سیاست را دخالت ندهم. به همین دلیل است که دوستانی با اندیشه‌های مختلف دارم. پس لطفا داستان‌سازی نشود که چرا دوستی داری که نزدیک به یکی از بخش‌های صاحب قدرت در کشور است.

✅ @karkhone

محتسب شیخ شد و فِسقِ خود از یاد بِبُرد

| صلاح الدین خدیو

کارکنان خانم داروخانه ها، باید مقنعەی مشکی بپوشند.
مسئول فنی هم روپوش سفید و سایر کارکنان، جامه ای به رنگ های سبز یا آبی به تن کنند!
همه هم از دم، اخلاق اسلامی را مراعات کنند!
اشتباه نکنید!
این دستور العمل از جانب کمیتەی انقلاب اسلامی شعبەی فلان منطقەی تهران در سال 60 صادر نشده است!
بخشنامەی هستەی گزینش آموزش و پرورش یا دانشگاه فرهنگیان هم نیست!
دستور وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان به مکتب خانه های نسوان کابل هم نمی باشد!
این دستورالعمل سازمان غذا و داروی کشور خطاب به داروخانه های بخش خصوصی است!
شگفتا سازمانی که نامش به نحوی خیره کننده با فساد و رانت و تعارض منافع عجین شده، بی پروا بر جایگاه امام محمد غزالی نشسته است!
غالب مدیران آن - نە همە و بە استثنای اقلیتی شریف - " لوک " های خوش شانسی هستند که دست درازشان به هر سفره ای می رسد.
از داروخانه های زنجیره ای در نقاط سوق الجیشی گرفته تا شرکت های واردات و صادرات دارو و نیز سهام کارخانجات داروسازی و مهم تر از همه اختیار تعیین رویکردها و جهت گیری های کلان بازار و صنعت دارو.
اگر روزی هیاتی حقیقت یاب، جعبە سیاه معاونت های غذا و دارو را در وزارتخانه و دانشگاه های علوم پزشکی باز کند، بدون شک نامەی اعمالشان را بدست چپ خواهد داد!
نهادی که خود هم قانون گذار است، هم مجری، هم ناظر و هم قاضی و از کم ترین تفکیک نهادی بی بهره است و بیشترین زمینه را برای فساد و رانت خواری هم داراست.
برای تجسم موضوع، قوەی مجریەی کشوری بدوی را تصور کنید که همزمان وظیفەی مجلس و قوەی قضائیه را هم بر دوش دارد و از هر نظارت و حسابرسی رهاست.
اخلاق نهادی حکم می کند که این سازمان به شرح وظایف خود مطابق قانون عمل نماید.
آیا توانسته کمبود دهها و صدها قلم دارو را که آه از نهاد دردمندان و بیماران بی بضاعت درآورده چاره نماید؟
برای حل معضل قاچاق دارو و عرضەی آن از کانال های غیر رسمی چه تمهیدی اندیشیده؟
نیک می دانیم که ایران دارای یکی از بدترین نرخ های مصرف دارو در جهان است.
امری که آسیب هایی چون عوارض دارویی، مقاومت های آنتی بیوتیکی، تشخیص های نادرست، ارزبری های فاجعه بار و ...در پی داشته است.
آیا سازمان غذا و دارو با انگیزه های صرفا اقتصادی که از وضعیت تعارض منافع در آن ناشی می شود، به این بلبشو دامن نزده؟
برندبازی و مکمل محوری در صنعت داروسازی با اقتصادی چند میلیارد دلاری، تمهید چه کسانی است؟


✅ @karkhone

بن سلمان با ستارگان فوتبال به دنبال چیست؟

| صابر گل عنبری

بعد از جام جهانی قطر، جذب کریستیانو رونالدو به تیم النصر عربستان مهم‌ترین خبر فوتبالی بود. رونالدو با بزرگ‌ترین قرارداد تاریخ فوتبال و امکاناتی باورنکردنی راهی عربستان شد. جهان فوتبال هنوز در شوک قرارداد بود که خبر رسید الهلال نیز در حال مذاکره با لیونل مسی است. دیروز هم یک رسانه عربستانی از مذاکره الهلال با نیمار گفت. اخبار جسته گریخته‌ای نیز درباره احتمال جذب ستارگان دیگری همچون رویس، بوسکتس، ایکاردی و راموس منتشر شده است.
چه بسا برخی خرید فوق ستاره‌های فوتبال جهان به وسیله باشگاه‌های پولدار عربستان را به رقابت‌های باشگاهی و تیمی ربط دهند، اما واقعیت این است که جذب آن‌ها یک اقدام صرف باشگاهی نیست، بلکه پروژه‌ حکومتی چند منظوره‌ است. باشگاه‌های عربستان هر چند پولدارند و منابع مالی قابل توجهی دارند، اما در این سطح هم نیست که چنین ارقام بزرگی را پوشش دهند. دخل و خرج باشگاه النصر نشان می‌دهد که در اوت گذشته تنها 5.4 میلیون یورو از بودجه‌ 119 میلیون یوروی‌اش برای فصل 2021 ـ 2022 باقیمانده است؛ در حالی که هزینه قرارداد رونالدو تقریبا دو برابر این رقم است. هر چند گفته می‌شود، اسپانسرهای النصر در تامین این مبلغ سهیم بودند، اما شاهزاده عبدالعزیز بن ترکی وزیر ورزش طی سخنانی، غیر مستقیم به نقش وزارتش در کمک به النصر اشاره داشت.
این کمک‌ها و حمایت‌های حکومتی در چارچوب همان چشم‌انداز 2030 عربستان صورت می‌گیرد که محمد بن سلمان ولیعهد این کشور در سال 2016 ارائه کرد و اهداف کلانی را در حوزه‌های مختلف از جمله ورزشی ترسیم کرده است که تا سال 2030 تحقق یافته باشد.
در این چشم‌انداز اقتصادی ترسیم شده است که سهم بخش ورزش در تولید ناخالص داخلی تا 2030، به 1 تا 1.5 درصد برسد؛ به این معنا که سهم این بخش به رقم تقریبی 175 میلیارد دلار برسد. در کل، ورزش در سیاست‌گذاری‌های شیخ‌نشین‌های خلیج فارس و چشم‌انداز پیشگفته کارکردهای فراورزشی اقتصادی سیاسی دارد.
در این راستا، ورزش و توسعه ورزش‌های مختلف در راس اهتمامات سه کشور قطر، عربستان و امارات در یک دهه اخیر قرار گرفته است. همین عربستانِ بن سلمان در پنج سال گذشته در کنار تاسیس ورزش‌ها و فدراسیون‌های ورزشی جدید، پول زیادی خرج توسعه فوتبال و ورزش‌های گلف و اتومبیل رانی و غیره کرده‌ و با اهتمام خاصی به میزبانی مسابقات ورزشی سال گذشته برای نخستین بار میزبان رالی اتومبیل‌رانی فرمول یک شد.
در همين حال، محمد بن سلمان که رشک‌گونه به جام جهانی فوتبال قطر می‌نگریست، در سودای میزبانی جام جهانی 2030 یا 2034 و قبل از آن جام ملت‌های آسیا در سال 2027 است و جذب ستارگان فوتبال و انتخاب رونالدو به عنوان سفیر ورزشی عربستان در جهان می‌تواند کمک شایانی به این اهداف بن سلمان بکند.
توسعه ورزش در عربستان چند منظوره است که جدا از اهداف داخلی در راستای اهتمامات نسل جوان عربستان نقش یک کاتالیزور و تسهیل کننده مهم را برای توسعه اقتصادی ایفا می‌کند. یکی از این کارکردهای اقتصادی آن در حوزه گردشگری است که در این بخش، هدف 100 میلیون سفر را تا سال 2030 تعریف کرده است. در این میان نیز هنوز چند صباحی از اقامت رونالدو در عربستان نگذشته که سعودی‌ها استفاده از او برای ترویج گردشگری و جلب توجه جهانیان به آن را آغاز کرده‌اند و این امر در سفر او با معیت وزیر ورزش عربستان به منطقه "الدرعیه" که سالیانه میزان جشنواره پرطرفدار "شب‌های الدرعیه" است، نمود داشت و تا توانستند فیلم‌های حضور او در این منطقه را جهانی کردند. تصور کنید، وقتی رونالدو با حدود 500 میلیون فالوور در اینستاگرام فیلمی یا عکسی از حضور خود در یک منطقه گردشگری در عربستان منتشر می‌کند، چه تبلیغ بزرگی برای این صنعت در آن کشور صورت گرفته است.
کما این که احتمالا بن سلمان از حضور چهره‌های جهانی برای ترویج ابرپروژه‌هایی چون "نئوم" و یا بزرگ‌ترین شهر تفریحی جهان "قدیه" که سه برابر پاریس مساحت دارد، استفاده خواهد کرد.
اما کارکرد دیگر ورزش و جذب ستارگان تغییر نگاه جهانی از عربستانی سنتی به عربستانی دیگر است که بن سلمان با دادن یک سری آزادی‌های بی‌سابقه اجتماعی و فرهنگی و نه سیاسی در حال ساخت آن و شناساندنش به جهان است که یکی از اهداف عمده آن باز اقتصادی و تسهیل جذب سرمایه‌گذاری خارجی است؛ اما جنگ یمن، قتل فجیع خاشقچی و اتهامات حقوق بشری چالش‌های جدی در این مسیر در سال‌های اخیر بوده و هستند. او به نوعی با آتش بس در یمن و تبلیغ آن تلاش کرد که پیامدهای جهانی جنگ را کنترل کند و هم اکنون با جذب چهره‌های معروف در کنار هزینه میلیون‌ها دلار از طریق شرکت‌های تبلیغاتی غربی و آمریکایی در کنار پیگیری اهداف پیشگفته، در صرافت عبور از چالش‌های حقوق بشری و بهبود وجهه خود و عربستان در جهان است.

✅ @karkhone

شی جین‌پینگی که کسی انتظارش را نداشت

| روچیر شارما فایننشال تایمز
/ ترجمۀ مسعود یوسف‌حصیرچین


در اواخر اکتبر، هنگامی که در کنگرۀ پنج سالۀ حزب کمونیست چین شی تسلطش را بر این حزب تثبیت کرد، تمام جهان به خود لرزید. چنین به نظر می‌رسید که شی مصمم است چین را به عصر مائو تسه‌تونگ، الگویش، عقب ببرد. ایدئولوژی سخت‌گیرانه‌اش را بر دومین اقتصاد بزرگ جهان مسلط‌تر کرد که پیامدهای وخیمی برای باقی جهان داشت.
آخرین چیزی که از رئیس‌جمهور مستبدی در آغاز یازدهمین سال حضورش در قدرت انتظار می‌رود، عقب‌گردی ناگهانی است. با این حال، طی چند هفتۀ اخیر دولت شی تلاش‌هایش را برای کنترل کووید 19، شرکت‌های بزرگ فناوری، بازار املاک و دیگر چیزها برعکس کرد. حمایتش از جنگ روسیه در اوکراین را هم به میزان چشمگیری کاهش داده و از تنش‌هایش با ایالات متحده و از مناقشات مرزی‌اش در دریای چین جنوبی کاسته است. این نرم‌خویی هیچ شباهتی به شی نداشت، حتی بعضی گمانه‌زنی کردند که او دیگر سیاست دولت را مشخص نمی‌کند.
چنین چیزی بعید است – در کنگره، شی دشمنانش را در سرتاسر حزب تصفیه و متحدانش را منصوب کرد. اما چرخش 180 درجه‌ای در چند سیاست قطعاً اتفاق افتاد و شک و باعث شد جان دربارۀ چیزهایی که فکر می‌کرد دربارۀ شی می‌داند، که تندرویی انعطاف‌ناپذیر است، دچار شک و تردید شود. آیا حالا در برابر مسئولان نگران، افکار عمومی، اقتصاد در حال افول انعطاف نشان می‌داد؟
پاسخ شاید تمام موارد بالا باشد. در سال 2022، سیاست کووید، سرکوب فناوری و سقوط املاک شی، اقتصاد را به رکود کشاند. اقتصاد ظاهراً در چهارمین فصل منقبض شده که احتمالاً رشد سالانه را تا 3 درصد پایین می‌آورد. این بر اساس داده‌های رسمی چین است – واقعیت احتمالاً بدتر باشد. از دهۀ 1970 به این سو رشد چین این قدر پایین نبوده است و حالا سرعت رشدش بیش از باقی جهان نیست که این مسئله هم از دهۀ 1970 به این بی‌سابقه است.
چنین عملکرد ضعیفی تهدیدی جدی علیه حکومت اقتدارگرایی است که مشروعیتش را بر بنیان رونق چین و جایگاه جهانی‌اش بنا نهاده است. در حالی که این کاهش رشد، تجمعات خیابان علیه «کووید صفر» را تشدید می‌کرد، بعضی معترضان جرئت کردند خواهان کناره‌گیری شی شوند. گفته می‌شود مسئولان درون دولتش تشویقش می‌کنند اقتصاد را نجات دهد. با این همه، اگر هم از میان ناظران چین کسانی فکر می‌کردند که رهبر بزرگ تغییر مسیر خواهد داد، تعدادشان کم بود.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

وعده ما شنبه ۲۰ اسفند ماه ۱۴۰۱ محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران
از ساعت ۸ لغایت ۱۶

لینک توییت

#ائتلاف_برای_فردا

✅ @karkhone

| آرویند پاناگاریا

هند از اواسط دهه ۱۹۶۰ تا ۱۹۹۰ سیاست اعطای خودکار ممنوعیت واردات برای محصولی که تولید کننده داخلی قصد تولید آن را داشت اجرا می‌کرد. در ۱۹۸۰ دولت یک قدم جلوتر رفت و برنامه تولید مرحله‌ای را به کار گرفت. تحت این برنامه به هر تولید کننده به شرطی اجازه تولید یک محصول یا بیشتر داده می‌شد‌ که او می‌پذیرفت بطور تصاعدی اجزاء وارداتی آن محصول را با منشاء داخلی؛ از طریق تولید خودش و یا ابتیاع از سایر تامین کنندگان داخلی جایگزین کند.‌ هدف بنیادین‌ این سیاست تشویق به تولید آن اقلامی بود که تا آن زمان در هند تولید نمی‌شدند. تلاش هند برای تنوع بخشی از طریق کنترل سخت‌ گیرانه واردات توسعه را برای دهه‌ها به عقب انداخت. در هند تنها بعد از آغاز اصلاحات ۱۹۹۱ بود که با گشودن اقتصاد بر روی تجارت خارجی و کنار گذاشتن دلبستگی وافر به تنوع بخشی، شاهد سرعت گرفتن رشد شدند.

✅ @karkhone