ورشکستگی بدتر از شکست!

کسانی که در دانشگاه EPFL سوئیس درس خوانده باشند می دانند که شعبه بانک "کِرِدیت سوئیس" (Credit Suisse) در دانشگاه چقدر شناخته شده بود! این عکس درب همان شعبه است اما بی روح و بی نام و نشانی از کردیت سوئیس! جایی که زمانی کلی رونق داشت! در قلب دانشگاه بود و آنقدر شناخته شده بود که علاوه بر امور بانکی، برای همه جور قرار و مدار و آدرس دادن هم استفاده می شد. دقیقا همین جا، 15 سال پیش، شعبه بانک UBS بود یعنی رقیب دیرینه کردیت سوئیس. اما در پی بحران مالی سال 2008، وضعیت UBS آنقدر بد شد که شعبات زیادی از جمله شعبه EPFL را بست و همین زمان رقیبش، یعنی کردیت سوئیس به جایش آمد! حالا روزگار را ببین که اوضاع کردیت سوئیس آنقدر بد شد که نه تنها این شعبه را بست بلکه خودش هم به ارزشی ناچیز به همان بانک UBS واگذار شد تا عامل بحران نشود.مثلا فرض کنید یکی از باشگاه های استقلال و پرسپولیس دیگری را بخرد تا ورشکسته نشود! به همین اندازه این معامله تاریخی و باعث سرافکندگی کردیت سوئیس بود!

به قولی، "ورشکستگی از شکست در جنگ بدتر است!" در شکست معمولا بخشی را می بازی ولی در ورشکستگی همه چیز را!

✅ @karkhone

مالیات عایدی سرمایه و دلال‌ها!

| محمود اولاد

من قصد دارم خانه‌ام را بفروشم و خانه دیگری بخرم. خانه‌ی موردِ نظرم را پیدا کرده‌ام، اما مشتری برای خانه‌ام هنوز پیدا نشده. نگرانم آن خانه به فروش برسد. بیعانه داده‌ام و باید تا 1 ماه بقیه‌ی پول را بدهم. اما مشتری برای خانه‌ام نیست. یک دلال حاضر است خانه‌ی 5 میلیاردی را 4.8 بخرد! 200 میلیون ضرر می‌کنم. اما اگر قبول نکنم بابت فسخ اون معامله، تقریبا همین مقدار باید ضرر و زیان دهم. ضمن اینکه باز باید چند ماه بگردم تا خانه دلخواهم را پیدا کنم که هزینه‌ی زمانی بالائی برام داره و مهمتر اینکه اون خونه که خیلی دلم می‌خواست بخرم را از دست می‌دم، و تازه توی این فاصله، ممکنه خونه باز گرون بشه و نتونم بخرم! با رضایت خاطر، حاضر می‌شم 200 زیر قیمت بفروشم به دلال. اگر این دلال نبود، قطعا ضررم زیاد می‌شد؛ مهم‌ترینش، خونه‌ی مورد دلخواهم از دست می‌رفت و باید باز چند ماه کفش آهنی به پا از این بنگاه به اون بنگاه سر می‌زدم و خونه می‌دیدم.

من دلالم! اون خونه را 4.8 می‌خرم و جای اون فرد، پول من منتظر مشتری برای خانه می‌مانَد. در فاصله‌ای که مشتری پیدا بشه، اگر پولم را توی بانک می‌گذاشتم، از سود بانکی 20 درصد برخوردار بودم. یعنی ماهی حدود 80 میلیون! اینجا ریسک داره! ممکنه یک‌ماهه مشتری پیدا بشه و ممکنه 3 ماه طول بکشه! اگر بیش از 3 ماه شود، عملاً ضرر می‌کنم. حتی اگر ماهی 2 درصد هم قیمت بره بالا و تورم هم ماهی1.5درصد باشه! اما اگر بتونم سریع بفروشم، سود خوبی می‌کنم. من هم مثل هر فعالیت دیگری دارم ریسک می‌کنم. ممکنه در چند معامله سود و در برخی ضرر کنم. سود، پاداش ریسک کردنم است.

من دولتم! دلالی را شغل کاذب می‌دونم. اونها دارند از عدم تقارن اطلاعات سود می‌برن. معاملات سوداگرانه می‌کنند. من باید با تنظیم‌گری بازار، دست اینها را از بازار قطع کنم. سرمایه‌ی اینها باید بره سمت تولید نه سوداگری! هرکسی که در کمتر از یک‌سال مدام خونه بخره و بفروشه، سوداگر محسوب می‌شه و باید مالیات عایدی سرمایه بده! با این راه، باعث می‌شم اینها سرمایه را بردارند برن سمت تولید.

من اقتصاددانم! اقدام دولت را تنظیم‌گری نمی‌دانم، بلکه مداخله‌ی غلط در بازار می‌دانم. چون اگر اون دلال نباشد، اون فروشنده و خریدار متحمل هزینه‌ی مبادلاتی سنگین می‌شن. می‌شه هزینه مبادلاتی را کم کرد. مثلاً از طریق همین سایت‌های اینترنتی فروش خونه، که این کار را کرده. البته لزومی به دخالت دولت هم نیست و اگر بذاره، خود بازار از همین شیوه‌ها با رشد تکنولوژی استفاده می‌کند. اما نمیشه کلاً هزینه مبادلاتی را حذفش کرد. در نتیجه، دلالی کمتر میشه، ولی از بین نمیره. دلالی فعالیت سودمندی برای جامعه است. هرچند، اینجا هم مثل همه بخش‌های اقتصادی، مشکل داریم. اما اون مشکل دلیل بر کلاً بی‌فایده و غیرمولد دانستن این فعالیت نیست. اینجا باید دید دولت چه نقشی در پیچیده شدن فرآیند معاملات در بازار دارد! خود دولت خیلی مواقع، با قوانین و مقرراتی که می‌ذاره، باعث میشه هزینه‌ی مبادلاتی به شدت افزایش یابد و اون هم خُب، باعث گسترده شدن فعالیت دلالی میشه. به دولت می‌گم: اگر میخواهی بخشی از سرمایه‌ی دلالها به سمت تولید بره، ببین چه نقشی در افزایش هزینه‌ی مبادله داری و اون را کم کن! ضمنا به دولت می‌گم: طرف دیگر قضیه را هم ببین! سرمایه را بخوان ببرن سمت تولید، آیا فضای کسب و کار مناسب است؟ ریسک سرمایه گذاری تولیدی پائین و قابل پذیرش هست؟ با قوانین عجیب و غریبت حقوق مالکیت سرمایه‌گذار را زیر پا نمیذاری؟ با انواع مجوزها، زمینه‌ی ایجاد انحصارها را باعث نشدی؟ سیستمت رانتی نیست؟ اینها را باید حل کنی تا بشه گفت داری تنظیم‌گری می‌کنی!


✅ @karkhone

سقوط‌ اصفهان به روایت کروسینسکی

| مرحوم دکترسیدجوادطباطبائی

سقوط اصفهان کتابی است درباره حوادث منجر به یورش محمود افغان به پایتخت حکومت صفوی.
این کتاب بر پایه گزارش‌های تادوش‌کروسینسکی،کشیش مسیحی لهستانی است که آن سالها در اصفهان حضور داشته و مشاهدات و تحلیل‌های خود را درباره یورش افغانان ثبت کرده است.

سیدجوادطباطبایی از میان گزارش‌های دقیق این راهب لهستانی، بخش‌هایی را بازنویسی کرده و در کتاب سقوط اصفهان آورده است.
این کتاب، فقط یک روایت تاریخی ساده نیست بلکه به دلایل مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و مذهبی که منجر به ضعف حکومت صفوی شد اشاره می‌کند از جمله ضعف شاه، رقابت‌های درونی دربار، فساد، وخامت اوضاع اقتصادی، فشارهای مذهبی... به عبارت دیگر، سقوط حکومت صفوی، دلیلی نداشت جز ضعف و اشکالات درونی.

مرور این حوادث در کتاب، آنقدر تلخ است که خواننده چاره‌ای جز آه کشیدن بر این همه درد تاریخی ندارد. نویسنده یورش افغانان را با حمله اعراب و مغولان مقایسه می‌کند، با این تفاوت که حمله افغانها یک حمله خارجی نبود، بلکه شورشی داخلی علیه حکومت مرکزی به حساب می‌آمد.
بخشهایی کوتاه از کتاب سقوط اصفهان:

‏اراده شاه بر آن تعلق گرفته بود که عمارت‌های او چیزی کم نداشته باشند اما اهمیتی نمی‌داد که سپاه فاقد همه چیز باشد.

در زمان شاه عباس (عکس دوره شاه سلطان حسین) مجازات اعمال خلاف بزرگان، اعدام و در مورد عامه مردم، جریمه‌ی مالی بود. زیرا جریمه مالی در مورد بزرگان به سبب توانگری آنان کارساز نیست، در حالی که مجازات اعدام نیز در مورد عامه مردم کارساز نمی‌تواند باشد.

فساد اداری و رشوه‌خواری از دربار سرچشمه می‌گرفت و در همه سطوح کشور جریان پیدا می‌کرد...داروغه‌ها به جای محاکمه دزدان، از آنان جریمه می‌گرفتند و اگر برخی از آنان قادر به پرداخت جریمه نبودند، شبانه آنان را آزاد می‌کردند تا از راه دزدی، جریمه پرداخت کنند!

‏کروسینسکی بر آن است که در کشورهایی که تاثیر دیانت و اخلاق بسیار اندک باشد، تنها ترس می‌تواند عامه مردم را در محدوده رعایت وظایف خود نگاه دارد. در آستانه یورش افغانان ترس نیز که یگانه عامل حفظ خانه‌ی از پای‌بست ویران نظام خودکامه بود،از میان رفت.

‏پیش از بر تخت نشستن شاه سلطان حسین نیز تباهی در رفتارهای ایرانیان راه یافته بود اما وخامت وضع اقتصادی، سقوط اخلاقی بی‌سابقه‌ای را بدنبال آورده بود...تنها ملاک تصدی شغل، پرداخت پول بود. همه امور دربار، دائرمدار اخاذی و رشوه‌خواری شد و رشوه جای صناعت و تجارت را گرفت.

کسی که با سکه ده شاهی می‌خوابید، اگر حاکم شهر، شب عوض می‌شد، فردا صبح صاحب تنها پنج شاهی بود.

‏کینه یا در بهترین حالت، نوعی وحشت نسبت به هرچیزی که به فرقه مخالف تعلق داشت، با شیر در جان کودکان وارد می‌شد.

‏اعلام مذهب رسمی که در آغاز و در دوره شکوفایی فرمانروایی صفویان در رویارویی با خلافت عثمانی، نقطه قوتی برای نظام حکومتی ایران به شمار می‌آمد، با چیره شدن ضعف بر ارکان قدرت به نقطه ضعفی جدی تبدیل شد.

وصیت میرویس افغان: ‏اگر ایرانیان بخواهند به شما حمله کنند، به هر قیمتی با آنان صلح کنید اما اگر جرات و توان حمله به شما را پیدا نکردند،خود شما به آنان حمله کنید.

‏محمود در دو سال نخست با بهره گرفتن از بی‌حرکتی دربار، سرزمین‌های هزاره‌نشین را که اهالی آن شیعی مذهب بودند تصرف کرد. اگرچه هزاره‌ها به حکومت مرکزی تمایل داشتند اما حکومت ایران روی خوشی به آنان نشان نداد و آنان به ناچار زیر فشار محمود افغان با او متحد شدند.

در زمان شاه سلطان حسین بر اثر سختگیری و تعصب شریعت‌مداران قشری، مدارای دینی که از زمان شاه عباس موجب شده بود تا معتقدان همه ادیان و مذاهب با صلح و آرامش کنار هم زندگی کنند از میان رفت و مومنان بسیاری از ادیان و مذاهب در تنگنای نخوت رقیبان خود گرفتار شدند.

در ولایاتی که مومنان مذاهبی غیر از تشیع سکونت داشتند، آن شهرها آسانتر به تصرف افغان‌ها در می‌آمد. در کرمان زرتشتیان چنان مورد آزار و اذیت متولیان شریعت رسمی بودند که ورود افغانان را همچون پیام رهایی‌بخش تلقی کردند و محمود افغان به آسانی شهر را به تصرف خود در آورد.

در هر شهر و روستا دودستگی حاکم بود و مردم آنها نمی‌توانستند در برابر دشمن مشترک متحد شوند.

‏کروسینسکی می‌نویسد: در شاه حسی، در بزرگان غیرتی، در مردم اعتمادی و در وزیران تدبیری باقی نمانده بود...بی‌نظمی چنان عمومیت داشت که گویی همه بخش‌های شاهنشاهی ایران در آستانه فروپاشی است.

✅ @karkhone

‍ چین با نقش دیپلماتیک جدیدش به دنبال یک نشست سران خاورمیانۀ جدید است

| سامر سعید، استیون کالین، بنویت فاکون
/ مسعود یوسف‌حصیرچین
وال استریت ژورنال


وقتی در دسامبر گذشته، رهبران عرب در نشست منطقه‌ای ریاض با شی جین‌پینگ دیدار کردند، رئیس حکومت چین ایدۀ بی‌سابقه‌ای را مطرح کرد که به گفتۀ افراد آشنا با برنامه عبارت بود از یک گردهم‌آیی حکام عرب کشورهای خلیج {فارس} و مسئولان ایرانی در پکن در سال 2023. چند روز بعد، تهران هم متعهد شد.
جمعه، چین توافقی را برای احیای رابطۀ میان ایران و عربستان جوش داد که هفت سال با هم ارتباطی نداشتند. همان افراد گفتند برای سال بعد نشست سران گسترده‌تری میان ایران و شش کشور شورای همکاری خلیج {فارس} برنامه‌ریزی شده اما هنوز گزارش نشده است.
ابتکارات دیپلماتیک آقای شی نشان می‌دهد که پکن برای خودش نقشی مرکزی به عنوان یک قدرت جدید در خاورمیانه در نظر گرفته است، منطقه‌ای استراتژیک که دهه‌هاست ایالات متحده تأثیرگذارترین بازیگر خارجی‌اش بوده است. برداشته شدن انحصار تمرکز چین از انرژی و جریان تجارت این منطقه و ورودش به سیاست، نشان از آغاز فصل جدیدی در رقابت میان پکن و واشنگتن دارد.
توافق سعودی و ایران که هفتۀ پیش و پشت درهای بسته در پکن انجام شد به بعضی از حساس‌ترین مسائل میان دو کشوری می‌پردازد که سال‌هاست در دو سوی درگیری‌های نیابتی خاورمیانه قرار دارند.
مسئولان دو کشور گفتند که عربستان سعودی پذیرفته پوشش انتقادی ایران توسط ایران اینترنشنال، یک شبکۀ خبری ماهواره‌ای فارسی زبان که توسط تجار سعودی تأسیس شده، را ملایم‌تر کنند. تهران ایران اینترنشنال را متهم کرده که محرک جنبش اعتراضی چند ماه گذشته است و رئیس سازمان اطلاعاتی ایران آن را یک سازمان تروریستی خوانده.
ایران اینترنشنال می‌گوید مستقل است. سخنگوی ولانت مدیا، مالک این شبکه، گفت «روابط ایران و سعودی هرگز عاملی تأثیرگذار بر گزارش دادن یا خطوط مشی خبری ما نبوده است: هیچ تغییری نخواهند داشت.»
به گفتۀ مسئولان سعودی، ایرانی و آمریکایی، ایران توافق کرده است حملات فرامرزی به عربستان سعودی طرف یمن و شورشیان حوثی تحت حمایت ایران پایان دهد. حوثی‌ها بخش‌هایی از کشور را تحت کنترل دارند و از سال 2015 به این سو با ائتلافی نظامی به رهبری عربستان در جنگند.
تقریباً یک سال است که آتش‌بسی در جریان است و ماه‌هاست حوثی‌ها و سعودی‌ها مشغول مذاکرات مستقیم برای پایان دادن به جنگ هستند که از اهداف مهم دولت بایدن است.
وزارتخانه‌های امور خارجۀ چین، ایران و عربستان سعودی به درخواست‌های ما برای اظهار نظر پاسخی ندادند.
جان آلترمن، از کارشناسان امور خاورمیانۀ اندیشکدۀ مرکز مطالعات راهبردی و بین المللی سعودی، گفت این توافق به رهبران چینی اجازه می‌دهد «تصورشان از نقش جهانی خودشان را به پیش ببرند و این ادعای ایالات متحده را تضعیف کنند که نظمی به رهبری ایالات متحده تنها گزینۀ مسئولانۀ پیش روی دولت‌هاست و همینطور تنها راه پیش‌برد امنیت.»
بعید است که بازگشایی سفارت‌ها و از سرگیری روابط دیپلماتیک تنش‌های امنیتی دیرینه‌ای را که دهه‌هاست ریاض و تهران را از هم جدا کرده و باعث رقابت‌شان برای سلطۀ منطقه‌ای شده، بلافاصله کاهش دهد.
بعضی تحلیلگران غربی و ایرانی می‌گویند که این توافق، بدون سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پایدار نخواهد بود، جناح تندرویی که نفوذ مسلحانه را به سنگ بنای سیاستش در خاورمیانه تبدیل کرده است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هنوز به صورت عمومی در این باره اظهار نظری نکرده است.
از زمان قطع ارتباط این دو کشور در سال 2016، پس از حمله به سفارت سعودی در تهران بابت اعدام یک روحانی سرشناس شیعه به دست دولت سعودی، چندین تلاش نیمه کاره برای سرگیری روابط این دو کشور انجام شده است.
این بار، مسئولان ایالات متحده و سعودی گفتند آنچه ایران را تشویق کرده پای این توافق بیاید، بحران ارزی است که گریبان این کشور را گرفته و اقتصاد ایران را که از قبل بابت تحریم‌های ایالات متحده بر سر برنامۀ هسته‌ایش مشکل داشت دچار بحران کرده و همینطور از پیامدهای ماه‌ها اعتراض علیه حکومت رژیم دینی.
وخامت سریع وضعیت اقتصادی، جشن سال نو ایرانی، نوروز، در 21 مارس را تهدید کرده است. اما پس از اعلام توافق احیای روابط دیپلماتیک با عربستان در روز جمعه، ارز ایران، ریال، با افزایشی 10 درصدی به 450،000 ریال در برابر یک دلار ایالات متحده رسید.
مقامات ایرانی می‌گویند انتظار دارند نزدیکی به عربستان سعودی در زمان انزوای سیاسی و اقتصادی شدید برایشان سود اقتصادی داشته باشد.
جمهوری اسلامی اتحادی نظامی با روسیه آغاز کرده است اما مسکو نتوانسته است کمک اقتصادی فوری فراهم کند.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

| ماریو بارگاس یوسا

فساد زمانی ناگزیر می‌شود که موفقیت یک کسب‌وکار نه متکی به بازار، بلکه وابسته به امضای یک بروکرات پای یک بخشنامه باشد.
چنین نظامی هم‌زمان، هم فعالیت اقتصادی و هم اهالی کسب‌وکار را از راه درست منحرف می‌سازد؛ اینجا است که کاسب‌کاران سعی و استعداد خویش را نه به ارائە خدمت به مصرف‌کنندگان، که به اخذ امتیاز از مقامات دولتی متمرکز می‌سازند.

✅ @karkhone

پیام مهم کتاب «انقلاب گلوبوتیک» نوشته «ریچارد بالدوین»

در نحوه اثرگذاری رباتیک و اتوماسیون بر نظام صنعتی و جهانی‌شدن، یکی از بهترین منابع، کتاب «انقلاب گلوبوتیک» نوشته نظریه‌پرداز معروف تجارت بین‌الملل «ریچارد بالدوین» است که در سال ۲۰۱۹ منتشر شد. نمودارها در بیان اندیشه «بالدوین» ساده و گویا هستند. نویسنده معتقد است انقلاب فناوری دیجیتال از مجرای اتوماسیون، توسعه صنعت‌محور را دشوارتر و از مجرای جهانی‌شدن، توسعه خدمات‌محور را ساده‌تر می‌کند و از آنجایی که موفقیت در بخش خدمات بر اساس عوامل کاملا متفاوتی نسبت به موفقیت در تولید است، استراتژی‌ها و ذهنیت‌های توسعه باید تغییر کنند.

در واقع برخلاف گذار صنعتی‌شدن که اشتغال را از مزرعه به کارخانه می‌برد، گذار خدماتی‌شدن اشتغال را از کارخانه به اداره برده و گذار دیجیتالی‌شدن (بکارگیری بیشتر ربات‌ و اتوماسیون‌) اشتغال را از بخش خدمات به حوزه‌های تحت پوشش خدمات به ویژه خدمات صادرات-محور خواهد برد. شاهد مثال مهم او نیز مقایسه دو کشور چین و هند است که اگر در گذشته شالوده رشد اقتصادی چین بر بخش صنعت بنا نهاده شد، امروز بنیان‌های رشد اقتصادی هند بر بخش خدمات صادراتی استوار شده است.

از نظر «بالدوین» از آنجا که اتوماسیون صنعتی به معنای تولید بدون اشتغال است، لذا به تدریج راهبردهای توسعه کشورهای در حال توسعه نیازمند بازنگری هستند تا بتوان با راهبردهای اشتغال‌زا سطح رفاه لازم را برای عموم جامعه فراهم ساخت.

✅ @karkhone

هنری هازلیت در یک سخنرانی در سال ۱۹۶۴

وقتی سر برمی‌گردانم و به زندگی حرفه‌ای خودم نگاه می‌کنم، می‌توانم دلایل زیادی برای دل‌سردی، دل‌سردی شخصی‌ پیدا کنم. کم تلاش نکرده‌ام. یک دوجین کتاب نوشته‌ام. در بیشتر ۵۰ سال گذشته، از بیست سالگی به این طرف عملا هر هفته می‌نوشته‌ام؛ خبر، سرمقاله، ستون، مقاله. به گمانم در مجموع باید نزدیک به ده هزار سرمقاله، مقاله و ستون نوشته باشم؛ چیزی نزدیک به ده میلیون کلمه! که هنوز در بازار هست! معادل نزدیک به ۱۵۰ کتاب متوسط!
با این‌همه چه چیزی عایدم شده؟... دنیا بی‌اندازه سوسیالیستی‌تر از زمانی شده که من کارم را آغاز کردم... با وجود این به آینده امیدوارم. گذشته از هرچیز، هنوز تندرستم، می‌توانم بنویسم، می‌توانم اندیشه‌های نامحبوب و بی‌طرفدار را بنویسم و هنوز دست برنداشته‌ام. بسیاری از شما هم همین‌طور. پس این پیغام من به شما است: دل‌شاد باشید، سرزنده باشید. اگر هنوز در این جنگ پیروز نشده‌اید، هنوز هم آن را نباخته‌اید... حتی آن عده از ما که به هفتاد سالگی رسیده‌ایم یا از آن گذشته‌ایم، نمی‌توانیم دست روی دست بگذاریم و باقی زندگی‌مان را زیر نور آفتاب فلوریدا چرت بزنیم. روزگار، بی‌باکی می‌طلبد. سخت‌کوشی می‌طلبد. اما اگر ضروریات زیادند، به این خاطر است که آن‌چه در معرض خطر قرار گرفته، حتی از این هم مهم‌تر است. آن‌چه در این میان در خطر افتاده، آینده آزادی انسان، آینده تمدن است.


پ،ن: اسب تروای سوسیالیسم در قامت عدالت اجتماعی، مصادره اموال کارآفرینان مستقل و سرمایه‌داران، حمایت از معیشت مردم، حمایت از تولید داخل، توزیع یارانه‌ها، مالیات‌بندی‌ها و تحدید ورود کالاها، تحدید آزادی‌های اقتصادی، که همه و همه در راستای رفاه خلق انجام می‌شود، دیگر پنهان نیست! و چیزی عیان‌تر از گسترش سوسیالیسم و رسواتر از پدران مهربان سوسیالیست و حامی خلق نیست. سوسیالیسم دیگر اسب تروا ندارد که پنهانی وارد شود. سوسیالیسم همین‌جاست. آزادی و تمدن سال‌هاست که جان می‌دهد و سال دیگری ورق می‌خورد...


✅ @karkhone

| کرستوفر جی.کوین،‌پیتر جی. بوتکه

بازار چیست؟ یک گرایشی در بین مردم وجود دارد که فکر می‌کنند بازارها موجوداتی هستند که تخصیص و توزیع منابع را تعيين تکلیف می‌کنند. بارها شنیده‌ایم که «بازار» مسئول کاهش فرصت‌های شغلی، از دست‌رفتن برخی فعالیت‌های اقتصادی و افزایش نابرابری در توزیع درآمد و نظایر این‌ها محسوب می‌شود. چنین تصوّراتی این واقعیت را نادیده می‌گیرند که بازارها صرفاً انتخاب تک تکِ شرکت‌کنندگان در مبادلات را بازتاب می‌دهند.«بازار» یک مکان مشخص یا یک موجودیت نیست و هیچ هدفی را دنبال نمی‌کند و همچنین هیچ قدرتی برای انتخاب کردن ندارد بلکه «بازار» صرفاً نتایج حاصل از اهداف، طرح‌ها و انتخاب‌های تعداد زیادی از آحاد جامعه (تقاضاکنندگان و عرضه کنندگان) را که آزادانه و داوطلبانه انتخاب کرده‌اند که با سایرین تعامل و مراوده داشته باشند بازتاب می‌دهد. با این وصف، روش دقیق‌تر توصیف «بازار این است که آن را مجموعه‌ای [آرایه‌ای] از مراودات و تعاملات داوطلبانه، متغیر، مداوم و دارای هم‌پوشانی افراد بدانیم که هر کدام اهداف منحصر به فرد خودشان را دنبال می‌کنند و نهایتاً الگویی از تخصیص و توزیع منابع اشکار خواهد شد.

بازارها ارزشمند هستند زیرا برای تحقق اهداف مختلف‌مان معمولاً نیاز داریم با سایر کسانی که اهدافشان را دنبال می‌کنند، هماهنگ شویم. گذشته از همه این‌ها، یکی از ویژگی‌های بارز جامعۀ ثروتمند این است که افراد مقدار ناچیزی از آن‌چه مصرف می‌کنند را خودشان به طور مستقیم تولید می‌کنند و در عوض بیشتر آن‌ها برای تولید آن کالاها و خدماتی که به نظرشان ارزشمند است به سایر افراد اطمینان کرده که می‌توانند آن‌ها را از طریق مبادله به دست آورند.

اندیشمندانی که در حوزه اقتصاد اتريشى کار می‌کنند، بیان می‌کنند که اقتصاددانان باید از تمرکز صرف بر تعادل ایستا دست بردارند و بر تبیین اصول زیربنایی در عملکرد «فرایند» بازار تمرکز کنند این اصول زیربنایی کلیدی عبارتند از:
بازارها به وجود مجموعه خاصی از نهادها وابسته هستند؛ این نهادها امکان آشکار شدن قیمت‌ها برای محاسبات
اقتصادی را فراهم می‌کنند.
محاسبات اقتصادی نقش راهنما را برای هماهنگی سرمایه بازی می‌کنند؛ هماهنگی سرمایه در بستر زمان و در یک ساختار سرمایه گسترده‌تر به منظور تولید کالاهای مصرفی با ارزش افزوده، باید ایجاد شود.
بازارها از طریق اكتشاف اُنتروپرنرها در مواجهه با جهل محض پیش می‌روند.
فرایند اکتشاف اُنتروپرنرها مستمراً ادامه دارد و یک سلسله با پایان باز است.


✅ @karkhone

صنعت تولید علم جعلی در چین: چگونه تهدید ناشی از کارخانه‌های مقاله‌سازی در حال افزایش است؟

| فاینانشال‌تایمز

در بیش از دو دهه اخیر پژوهشگران چینی به بخشی از مهم‌ترین منتشرکنندگان مقالات علمی در دنیا تبدیل شده‌اند. موسسه مطالعات علمی واقع در ایالات متحده که سازمانی است برای تحلیل مسائل حوزه پژوهش، دریافته است که چین در سال 2021، حجمی بالغ بر 23 درصد مقاله در دنیا را تولید کرده است و با این حجم از تولید مقاله، در رتبه دوم بعد از ایالات متحده قرار می‌گیرد.
در عین حال، تعداد ارجاع به مقالات چینی به طرزی چشم‌گیری ارتقا پیدا کرده است، به نحوی که در سال گذشته برای نخستین بار از حیث مقالات دارای بیشترین ارجاع، از ایالات متحده پیش افتاده است. این آمار را موسسه ملی علوم و فناوری ژاپن اعلام کرده است. البته این آمار تا حد زیادی از ارجاع به پژوهش‌های چینی‌ها به عنوان نخستین کسانی که به ژنوم ویرویس کووید 19 اشاره کرده بودند، متأثر است. چینی‌ها در زمینه‌های نو مانند فناوری کووانتوم، ژنتیک و علوم فضایی، و در کنار آن آزمایش موشک‌های هایپر سونیک در دو سال قبل، به تقویت این دیدگاه منجر شده است که چین به سمت توسعه هژمونی جهانی خود در زمینه علم و تکنولوژی در حال حرکت است.
اما متخصصان بر این عقیده‌اند که حجم بالای تولیدات پژوهشی چین از کیفیت پایین برخوردار بوده و حتی بخشی از آنها بیهوده و بی‌ثمر هستند. همچنین انگیزه بخشی از تولیدکنندگان این مقالات کسب جوایز حوزه پژوهشی است، که بقا در نظام دانشگاهی را نیز باید به آن اضافه کرد. یکی از فیزیک‌دان‌های چینی گفته است برای آنکه بتوانیم در فضای دانشگاهی چین دوام بیاوریم باید تعداد بالایی مقاله منتشر کنیم و در نتیجه تمرکز ما بیشتر بر کمیت است تا کیفیت.
مشکلی که باعث می‌شود ردیابی پژوهش های تقلبی و جعلی دشوار شود این است که هیچ ناشری، هرچند تیزبین و دقیق، توان کشف همه تقلب‌ها را ندارد. ممکن است تا زمانی که تقلب یک پژوهشگر کشف نشده است، بتواند سال‌ها یافته‌های کذب و ساختگی منتشر کند. در حوزه زیست پزشکی این مسأله اهمیتی ویژه دارد چون با پدیده درمان سروکار دارد.
افزایش و فزونی‌یافتن پژوهش‌های مشکوکی که کمک کرده‌اند تا چین به یک مرکز قدرت علمی و تکنولوژیکی تبدیل شود توجه تعدادی از پژوهش‌گران مستقلی را به خود جلب کرده است که به بررسی تولیدات علمی این کشور می‌پردازند. یکی از این پژوهشگران، دیوید باینلر است. او روانشناسی است که قبلاً در نیوزیلند کار می‌کرد. او دریافته است که تعداد 150 مقاله در حوزه زیست پزشکی از اساتید دانشگاه جیلین چین، از داده‌های محدود مشابه استفاده کرده‌اند. بر آن اساس وی نتیجه گرفته است که دانشگاه جیلین درون خود یک کارخانه مقاله‌سازی دارد. دو پژوهشگر دیگر این حوزه نیز به فاینانشال تایمز گفته‌اند که دانشگاه جیلین پیشگام تولید مقالات و پژوهش‌های تقلبی است. این دانشگاه به درخواست فاینانشال تایمز برای ارائه توضیح، پاسخ نداد.
تخمینی که از درصد تولیدات علمی تقلبی انجام شده است، بازه‌ای بین 2 تا 20 درصد کل مقالات منتشر شده را شامل می‌شود. در این امر اتفاق نظر وجود دارد که چین یکی از بدترین متخلفان جهان در حوزه تولیدات علمی است، هر چند که کارخانه‌های مقاله‌سازی فقط محدود به چین نیست.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

فراخوان سرمایه‌گذاری در شرکت‌های نوپا

صندوق نفت در نظر دارد در راستای رسالت خود که همانا کمک به شرکت‌های فناور و نوپا می‌باشد و همچنین به منظور حمایت از بومی‌سازی فناوری‌های صنایع نفت،گاز، پتروشیمی و انرژی، نسبت به شناسایی طرح‌های استراتژیک و تحول‌آفرین در صنایع مذکور (از طریق فراخوان که متعاقبا منتشر می‌گردد) اقدام کند.

طرح‌های منتخب و برگزیده در فراخوان‌های مذکور در مسیر فرایند سرمایه‌گذاری صندوق نفت قرار خواهند گرفت.

جزییات و توضیحات تکمیلی در خصوص فراخوان و همچنین رسته‌های اولویت‌دار صندوق نفت متعاقباً از طریق تارنمای صندوق نفت اعلام خواهد شد.

ما، توسط یک چیز هدایت می‌شویم: “شما”

Www.ioiv.ir

ناگفته‌های مناظره دوشنبه شب دکتر غنی زاده و دکتر درخشان در برنامه جهان‌آرا

آن مرجع قدرت که هدایت تمامی فعالیت‌های اقتصادی را در ید قدرت خود دارد صرفاً کنترل اسباب کم اهمیت‌تر زندگی ما را در ید قدرت خود نخواهد داشت، بلکه اختیار تخصیص تمام وسایل محدود به همه اهداف‌مان در ید قدرت خود خواهد داشت. و هر آن کس که همه فعالیت‌های اقتصادی را در ید قدرت خود دارد وسیله دست‌یابی به همه اهداف‌مان را هم در مهار خواهد داشت و بدین ترتیب اوست که تصمیم می‌گیرد کدام اهداف را می‌توانیم برآورده سازیم و کدام را نه. این لب مطلب است. کنترل اقتصادی صرفاً مهاربخشی قابل تفکیک از باقی بخش‌های حیات بشری نیست‌؛ مهار تمامی آن وسایلی است که برای تحقق همه اهدافمان لازم خواهد بود. و هر آن کس که کنترل ابزار و وسایل را در اختیار داشته باشد اختیاردار این خواهد بود که کدام اهداف را باید برآورده کرد و کدام را نکرد، اوست که تعیین می‌کند انسان‌ها به چیز باور داشته و در راه چه چیز باید جهد کنند.

فریدریش فون هایک، یکی از بزرگ‌ترین اقتصاددانان و فیلسوفان سیاسی سده بیستم

✅ @karkhone

بحران بولیوی محدودیت‌های پوپولیسم چپ را به نمایش می‌گذارد

| ترجمۀ مسعود یوسف‌حصیرچین
/ اکونومیست


چندین هفته است که صحنه‌های حیرت‌انگیزی در بولیوی اتفاق می‌افتد. در یک ماه گذشته، پس از اینکه معلوم شد صرافی‌ها دیگر دلار ندارند، بانک مرکزی مستقیماً به مردم دلار فروخته است. صف‌های طولانی برای خرید دلار در خیابان‌های لاپاز، پایتخت، درست شده است. بانک مرکزی انتشار داده‌های مربوط به ذخایر ارزهای خارجی‌اش را متوقف کرده که نشان می‌دهد مقدار اسکناس‌های باقی مانده‌اش به میزان خطرناکی کم است. با فرار سرمایه‌گذاران، ارزش اوراق دولتی ریزش کرده است: اوراقی که موعد بازپرداختشان 2028 است، به ازای هر دلار ارزش، 48 سنت معامله می‌شوند.
کابوس بولیوی بازتاب چند مشکل کوتاه مدت است، از جمله افزایش نرخ بهره در سرتاسر جهان و افزایش قیمت سوخت به دلیل جنگ در اوکراین. این مسائل وام گرفتن را گران‌تر کرده‌اند و قیمت کالاهای وارادتی را افزایش داده‌اند. اما علت اصلی این مخمصه مدل اقتصادی غیرمسئولانه‌ای است که از زمان به قدرت رسیدن پوپولیست‌های چپ در حدود دو دهه پیش در حال اجرا بوده است. در سال 2006، اوو مورالس، یک کشاورز سابق کوکا، پس از رسیدن به ریاست‌جمهوری پایان «عصر استعماری و نئولیبرال» را اعلام کرد  و تصویری از چه گوارا، یک انقلابی مارکسیست خشن، را که با برگ‌های کوکا درست شده بود پشت میزش آویزان کرد. امروز، هزینۀ کامل پوپولیسم اقتصادی روشن‌تر می‌شود، همینطور درس‌هایی که دیگر کشورهای آمریکای لاتینی که وسوسه شده‌اند آن را امتحان کنند می‌توانند از آن بگیرند.
درس اول قدیمی است: روی رونق کالا حساب نکن: وقتی مورالس به قدرت رسید، بخت یارش بود و قیمت گاز طبیعی بالا رفت و ثروت بادآورده‌ای را نصیب کشوری کرد که حتی امروز هم چهار دهم درصد گاز جهانی را تولید می‌کند. صادرات افزایش یافت. بولیوی توانست انباشت ذخایر ارزی‌اش را به بیشترین میزان در تاریخش برساند: از معادل 12 درصد تولید ناخالص داخلی در سال 2003 به 52 درصد آن در سال 2012. آقای مورالس و آرسه، که الآن رئیس‌جمهور است و قبلاً وزیر اقتصاد بود، با استفاده از این درآمدها دست به خرج‌های گزافی زدند، از جمله یارانۀ سوخت، که ارزششان حدود 4 درصد تولید ناخالص داخلی در سال 2022 بود. متأسفانه قیمت بنزین و تولید رو به کاهش بوده است و چشمۀ پول دارد خشک می‌شود.
درس دوم، مراقب تثبیت قیمت ارز باشید. در سال 2008، نرخ ارز ثابتی معرفی شد که از سال 2011 به این سو، هر دلار، 96/6 بولیویانو بود. این اقدام تا مدتی تورم را پایین نگه داشت و برای اقتصادی با تلاطم‌های تاریخی ثباتی به وجود آورد. اما با گذشت زمان، معلوم شد این تثبیت قیمت بسیار پرهزینه است. به جای ارائۀ ثبات، مشکلات را زیر فرش قایم کرده است.
بالاخره، خصومت نسبت به سرمایۀ خصوصی بی‌جواب نمی‌ماند. بولیوی یک دورۀ عیاشی ملی‌سازی داشت که شامل میادین گاز و شبکۀ برق هم می‌شد. رفتار دولتش با کسب و کارها کینه‌توزانه بوده است. همانطور که انتظار می‌رود، سرمایه‌گذاری‌ها آب رفت. در پنج سال گذشته ،جریان سرمایه‌گذاری بلند مدت شرکت‌های چند ملیتی از اوج 12 درصد تولید ناخالص داخلی در سال 1999 به میانگین یک دهم درصد رسیده است. احتمالاً مجموع سرمایه‌گذاری فقط 14 درصد تولید ناخالص داخلی باشد که پایین‌ترین نرخ در آمریکای جنوبی است. هیچ شرکت بزرگی در فهرست نیست.
سخنرانی آقای آرسه برای جذب کارآفرینان کمی زیادی دیر است. فقط گزینه‌های بد پیش رویش مانده است. دولتش می‌توانست ریاضت اقتصادی وضع کند، از وام دهندگان چند جانبه وام‌های حتی بیشتری بگیرد، بعضی از ذخایر لیتیومش را به چین نکول بدهد یا بفروشد که شرکت‌های دولتی‌اش با حقوق مالکیت عجیب و غریب مشکلی ندارند اما قیمت‌های بسیار پایین می‌خواهند.
تعداد کمی از دیگر کشورهای آمریکای لاتین نرخ ارز ثابت دارند. اما بسیاری‌شان به یک نوع کالا وابسته‌اند. و این منطقه با حضور دولت‌های چپ‌گرا در قدرت، «موج صورتی» جدیدی را تجربه می‌کند که بحثشان این است که چقدر به غریزۀ قوی دخالت دولتی‌شان میدان بدهند. این پیغام از بولیوی، کشوری که به معنای واقعی کلمه دارد پول‌هایش تمام می‌شود، می‌گوید که محدودیت‌هایی وجود دارد.


✅ @karkhone

آیا شنیده‌ای داستان کسی را که دستش سوخت؟
و تو چه میدانی که سوختن چیست؟

بسیاری اوقات با این تحلیل تقلیل‌گرایانه مواجه می‌شویم که گروه طرفدار دخالت و برنامه‌ریزی از پیش تعیین شده، با توسل به ذکر و پیشگویی خطی یک سری رویدادهایی، سعی می‌کند بگوید رابطه جبری میان متغیرهای گوناگون را کشف کرده و مسیر صحیح برای نیل به هدف مشخص شده.
سپس اینگونه نتیجه می‌گیرند که مسیر مشخص، این هم برنامه، چند قدم بر می‌داریم و تمام.
حالا ابرقدرت شده‌ایم!

اما آیا اینطور است؟
نه! اگر اینطور بود که مشکلی نداشتیم.

حتی با فرض اینکه مدعیان چنین روشهایی، نسبت به آنچه که گفته‌اند، آگاه باشند و با فرض درستی قطعه استدلال‌هایی که مرتب نموده‌اند، باز هم مشکلاتی وجود دارد.
البته هیچکدام از این اخوی‌ها تا به حال نتوانسته‌اند حتی یکی از مفروضاتشان را هم توجیه کنند، با این حال می‌خواهیم برایشان ارفاق قائل شویم و بگوییم که تا اینجا پذیرفتیم و شما درست می‌گویید.

یک مثال:
فرض کنید برای صبحانه می‌خواهید چایی داغی نوش جان کنید.
استکان چایی که هدف باشد، مکان مشخصی دارد. به خوبی هم واضح است.
توسط دستان می‌خواهید آن را بردارید.
دست هم مال خودتان است. کنترل کامل روی دست خود دارید، نشان به آن نشان که برای اظهار تسلط بر موضوعی، مثل می‌آورید که مثل کف دست می‌شناسید.
مسیری را در لحظه اول تصور می‌کنیم و دست را دراز می‌کنیم سمت چایی داغ!
لکن با چشمان بسته!
بله، با چشم بسته.
وقتی مسیر مشخص باشد، هدف هم مشخص و ابزار هم مشخص، آیا نیازی به چشم دارید؟
ظاهرا نه.
نتیجه را می‌توان پیشبینی کرد.
یا دست را داخل چایی داغ نموده و می‌سوزیم یا استکان را واژگون کرده و ...
اگر هم مثل حلزون آهسته اقدام کنیم، شاید پس از یخ کردن چایی و البته در میان خنده اهل سفره، بتوانیم به آن دست پیدا کنیم.
راستی چشم چه کاری می‌کرد که در طول مسیر، کار اینقدر مشکل شد؟

در واقع تصور باطلی است که بپنداریم مسیر مشخص است.
مسیر هیچگاه مشخص نیست. همواره عدم قطعیت‌هایی وجود دارد و لازم است در طی حرکت دیفرانسیلی، مداوم حرکت و مکان دست به مغز ارسال شده و تصحیح شود تا بتوانیم چایی را برداریم.
نه تنها دست ما سرخود از مسیر منحرف می‌شود و نیاز به تصحیح مداوم و پیوسته مسیر حرکت دارد، بلکه از بدو حرکت هم در هیچ مسیر مشخصی حرکت را شروع نمی‌کند، بلکه در حین حرکت راه خودش را توسط رصد و پردازش پیوسته پیدا می‌کند.
حتی مسیر اولیه که تصور می‌کنیم نیز وهم‌آلود است و هیچ مشخصات دقیقی هم ندارد.
به عبارت دیگر، مسیر حرکت، یک میل کلی است نه واقعا مسیر!
بله، مسیر، نتیجه حرکت دیفرانسیلی بود که پس از اتمام کار، تازه معلوم می‌شود نه اینکه از پیش معلوم باشد.

و البته که اجتماع به مراتب پیچیدگی‌های بیشتری نسبت به عمل چایی نوشیدن دارد.
بینهایت پیچیده‌تر.

مدیریتی هم که بر مبنای پیشگویی و وضع قوانین به ظاهر عالمانه باشد، همینطور است.
در واقعیت، عملا مسیری وجود ندارد و درجات آزادی بیشمار کنش‌های فردی انسان باعث می‌شود که مسیر حرکت اقتصادی بازار و مردم (مجموعه‌ای از کنش‌های فردی) قابل پیشبینی نباشد.
این همان جایی است که جناب برنامه‌ریز می‌گوید: «بله، هر لحظه مسیر نیاز به کنترل دارد، پس بیاید کنترل را بیشتر کنیم، چند سامانه هم طراحی کنیم و ادوات رصد (فضولی و جاسوسی) نصب کنیم تا راحت‌تر به مردم خدمت کنیم و آنها را در مقابل سوختن، صیانت کنیم. این طفل معصوم‌ها به ما نیاز دارند!»
از این رو سیاست‌های کنترل‌گرانه همیشه به شکست منتهی می‌شوند.
البته حقا که در یک مورد، نیل به هدف میسر شده بود، آن هم پس از یخ کردن چایی.
در حالی که کسی واقعا در بازار آزاد فلسفه‌بافی نمی‌کند و خودش را میان آمار مختلف خفه نکرده است، موفق هم هست و این همان سحر و جادوی بازار آزاد است. همان جادویی که هیچ چیز خاصی جز خود ما و کنش های فردی تک تک ما ندارد.
پس زمانی که کنش ما آزاد باشد، خصلت خودکنترلی و رصد دائمی فعالیت ما توسط شخص خودمان باعث به وجود آمدن نظمی می‌شود که در ظاهر آشفته است، اما عمیقا منظم، قاعده‌مند و بی‌نهایت هوشمند.
چیزی که طرح‌های جبارانه و از پیش برنامه‌ریزی شده را برای عوام جذاب می‌کند، ظاهر ارتشی و نظامی آن است که باعث می‌شود مخاطب خیال کند که با طرحی بسیار پیشرفته و در عین حال ساده‌انگارانه، درست مثل خطکش فلزی تراشکاری سر و کار دارد که البته در نهایت شکست می‌خورد، باز هم شکست می‌خورد و دوباره شکست خواهد خورد تا اینکه شکست خورندگان فعلی، جایشان را با شکست‌خورندگان بعدی عوض کنند.

✅ @karkhone

مخاطرات سیاست صنعتی
(نگاهی به دو یادداشت وال‌استریت ژورنال در هفته جاری)

سیاست جدید اجتماعی صنعتی بایدن – سردبیر

یارانه‌های دولتی هرگز رایگان نیستند و اکنون به عینه می‌بینیم که شرکت‌های نیمه‌هادی آمریکا و سایرین چه هزینه‌ای برای امضای سیاست صنعتی پرزیدنت بایدن می‌پردازند. آنها (به جای پیشتازی علمی) خدمت‌گزاران قراردادی یک سیاست اجتماعی ترقی‌خواهانه شده‌اند. دموکرات‌ها سال گذشته جمهوری‌خواهان را برای تصویب قانون ۲۸۰ میلیارد دلاری تراشه خود که شامل ۳۹ میلیارد دلار کمک مالی مستقیم به سازندگان تراشه و ۲۵ درصد اعتبار مالیاتی سرمایه‌گذاری می‌شود، تحت فشار قرار دادند. جمهوری‌خواهان امیدوار بودند که این امر «جو مانچین» سناتور ویرجینیای غربی را ارضاء کرده باشد، اما پس از تصویب «قانون دانش و تراشه» (مصوب ۹ آگوست ۲۰۲۲)، او به سرعت «قانون کاهش تورم» (مصوب ۱۶ آگوست ۲۰۲۲) را بیرون آورد و به تصویب رساند.

اکنون دولت از یارانه نیمه هادی‌ها برای تحمیل بسیاری از سیاست‌های اجتماعی خود استفاده می‌کند که پیش‌تر آنها را در لایحه «نظام حمایتی بهتر» (۱) گنجانده بود و شکست خورده بود. روز سه‌شنبه، «جینا ریموندو»، وزیر بازرگانی، قوانین جدیدی برای سازندگان تراشه ارائه کرد و باطن اصلی سیاست را در گفتگو با نیویورک تایمز خیلی خلاصه لو داد «حتی اگر کنگره هم نمی‌خواست ما کاری را که باید انجام می‌دادیم، در اجرا با استفاده از یارانه‌ها انجام می‌دادیم».

با قضیه مراقبت از کودکان شروع کنیم، که سازندگان تراشه‌های متقاضی بیش از ۱۵۰ میلیون دلار کمک فدرال، ملزم به ارائه این نوع کمک‌ها به کارمندان و کارگران ساختمانی خود شده‌اند. پیدا کردن نیروی کار برای راه‌اندازی این مراکز نگهداری از کودکان، به ویژه در مناطق روستایی، ممکن است حتی از یافتن نیروی کار برای ساخت و راه‌اندازی کارخانه‌های تراشه نیز سخت‌تر باشد. نیروی کار شاغل در حوزه مراقبت از کودکان هنوز در آمریکا ۵۸۰۰۰ نفر کمتر از وقوع همه‌گیری کووید-۱۹ است. زمانی که تقاضا برای مراقبت از کودکان بالا برود، دستورالعمل وزارت بازرگانی عملا این هزینه را برای تمامی والدین که در نزدیکی کارخانه تراشه زندگی می‌کنند نیز افزایش می‌دهد.

هر چه زودتر از این تخیلات بیرون بیایید. هیچ مراقبتی از کودکان انجام نخواهد شد و سازندگان تراشه‌ها مجبور خواهند بود برنامه‌های مراقبت از کودک خود را به همراه دیگر ذینفعان، اعم از دولت‌های ایالتی و محلی و گروه‌های محلی متخصص در امر مراقبت از کودکان، صرفا به شکلی طراحی کنند که این کمک‌ها را دریافت کنند.

سازندگان تراشه باید به کارگران ساختمانی دستمزدهای تعیین‌شده توسط اتحادیه‌ها را بپردازند و به شدت تشویق می‌شوند (به عبارت بهتر ملزم می‌شوند) که قرارداد کار معین با آنها ببندند که به اتحادیه‌ها اجازه می‌دهد حقوق، مزایا و قوانین کار را به همه کارگران دیکته کنند. ایالت‌هایی که قرارداد کار معین را به نفع کارگران محدود کرده‌اند، اگر بخواهند از این بذل و بخشش فدرال بهره‌مند شوند، ممکن است مجبور شوند قوانین کار خود را تغییر دهند، که به ضرر همه کارگران شغل‌های دیگر در آن ایالت خواهد بود.

همچنین سازندگان باید از آنچه دولت «اصول مشاغل خوب» نام نهاده پیروی کنند که تضمین می‌کند به کارگران تمام‌وقت و پاره‌وقت مزایای عائله‌مندی داده شود که امنیت اقتصادی و تحرک کارگران را بهبود می‌بخشد. سازندگان تراشه باید در برنامه‌های خود خدمات جامع خود، مانند مراقبت از بزرگسالان، کمک‌ هزینه رفت و آمد یا کمک هزینه مسکن، را برای حمایت از افراد محروم و از نظر اقتصادی ضعیف جامعه شرح دهند. به عبارت بهتر، دولت دارد از طریق یارانه‌های صنعتی یک سیستم رفاهی «از گهواره تا گور» را به اقتصاد تحمیل می‌کند.

خانم رایموندو، وزیر بازرگانی، سوسیالیست نیست، اما در اینجا او بدل به مجری سیاهه دستورات چپ دموکرات شده است. آیا او برای آینده سیاسی خود برنامه‌ای دارد؟ او این مداخله عظیم در اقتصاد خصوصی را با این ادعا توجیه می‌کند که سازندگان تراشه موفق نخواهند شد مگر اینکه راهی برای جذب، آموزش، به کارگیری و اشتغال زنان بیابند. اما شرکت‌ها نیازی ندارند که دولت به آنها بگوید چگونه کارگران را جذب و حفظ کنند. این اقدامات خانم رایموندو صرفا هزینه‌های تجاری را افزایش می دهد.

جدا تمسخرآمیز است که سازندگان تراشه‌ برای کاهش هزینه‌ها، تولید خود را به آسیا منتقل کنند و تولید تراشه در آمریکا ۴۰ درصد گرانتر از خارج از کشور باشد. یکی از دلایل اصلی آن همین انبوهی از مجوزهای دولت است و حالا سازندگان تراشه‌‌ که یارانه فدرال دریافت می‌کنند همچنان باید از مقررات بیشتری ذیل «قانون سیاست ملی محیط‌زیست» تبعیت کنند.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

به یاد دارم زمان کنکور از معلم‌هامون می‌پرسیدیم که این همه راه طولانی استاد، روش تستیش چیه که سریع‌تر به جواب برسیم؟ بیشتر هم توی درسای محاسباتی مثل فیزیک و ریاضی مصداق داشت و هر چی هم که به کوران کنکور نزدیک‌تر میشیدیم بخصوص توی سال‌های آخر و پیش‌دانشگاهیی این سوال بیشتر پرسیده میشد. اکثرا هم میگفتن اما چه اونایی که میگفتن راه تستی رو و چه اونایی که راه تستی احیانا نداشت درموردش ازمون میپرسیدن " واقعا فکر می‌کنید طراح سوالات این روش‌ها رو نمیدونه؟" و این سوال همه چی رو خراب میکرد. چون از سمتی روش تستی کارایی نداشت و از طرفی راه حل اصلی زمان‌بر بود!
این سوالِ درست و جواب به این سوال مبین خیلی چیزا بود اون روزای جوونی.

حالا اما باید پرسید مگه عرضه‌کننده که اینجا میشن این دو کارخونه اختلاف قیمت های بازار رو نمیدونه که اینطور داره به ثمن بخس محصولش رو عرضه میکنه؟!
این آخرین لیست اعلام قیمتی قبل از اون مرحوم هست.

اون بنده خدا که استیضاح شد و رفت. ما موندیم خبرنگار واحد مرکزی که بیش از حد در نقش سخنگویی‌اش فرو رفته. به خودت بیا مرد. به خودمون بیاییم مردم. اون مرد رفت!


✅ @karkhone

با خوش‌رقصی دیوانه‌اش کرده‌اید!

اعلیحضرت[پهلوی دوم] شروع کردند به فرمایشات حکیمانه که: «انقلابی که ما در ایران کردیم لنین در شوروی، مائو در چین و کاسترو در کوبا نکردند، در ایران ما زمین را به روستاییان دادیم، فئودال‌ها را خلع ید کردیم، بی‌آن‌که از دماغ کسی خون بیاید»، سپس رو کرد به دکتر [پرویز ناتل]خانلری که: «من شنیده‌ام شما علاوه بر استادی در زبان و ادبیات فارسی و فرهنگِ ایرانی صاحب نظریات و افکاری در زمینهٔ مسائل اجتماعی ایران هستید. به‌نظرِ شما نباید این افکار ما تئوریزه شود و در دانشگاه‌های ایران و جهان تدریس شود؟» دکتر خانلری درماند که چه بگوید، گفت: «به‌گمان این خدمتگزار این افکار باید در کمیته‌های تخصصی بررسی شود و صاحب‌نظران اقدام کنند.» ظاهراً اعلیحضرت از این حرف خوشش نیامد و رو کرد به من که: «آقای [دکتر محمود] صناعی من شنیده‌ام که شما علاوه بر دانش تخصصی خود، در دانشگاه لندن، شاگرد هارولد لسکی بوده‌اید. این‌کاری که ما در ایران کردیم، لنین در شوروی، مائو در چین، کاسترو در کوبا...به‌نظرِ شما نباید این افکار تئوریزه و تدریس شود؟» گفتم: «همانطور که آقای خانلری به عرض مبارک رساندند این افکار باید در کمیته‌های تخصصی بررسی شود و تصمیم گرفته شود.» شاه ظاهراً از این جواب‌ها خوشش نمی‌آمد. منتظر جواب مقدر و در انتظار تأیید و تکریم بود. نوبت که به دکتر باهری رسید، گفت: «چاکر از دوستان خود در عجبم که چرا فرمایشات مبارک را موکول به کمیته و کمیسیون می‌کنند. اَظهر مِن‌الشمس است که همهٔ نظریات اعلیحضرت هر‌چه زودتر باید به زبان‌های مختلف ترجمه شود و در دانشگاه‌های جهان تدریس شود.» اعلیحضرت از پاسخ باهری بسیار خوشحال و خشنود شد. با لبخند قهوه‌اش را نوشید و گفت: «بله، من هم این‌جور خیال می‌کنم. آقایان مرخص‌اند.»
موقع خروج از کاخ، باهری ملامت‌کنان به دکتر خانلری گفت: «مگر سرت به تنت سنگینی می‌کند؟ "باید بررسی شود" یعنی چه؟ باید همین جواب را می‌دادی که من دادم.» و پاسخ دکتر خانلری این بود که: «همین خوش‌رقصی‌ها را می‌کنید که دیوانه‌اش کرده‌اید!»

یادها و دیدارها
تالیف ایرج پارسی‌نژاد، چاپ اول، تهران؛ فرهنگ نشر نو، ص ۲۱۰-۲۱۱

✅ @karkhone

صنعت کفش چگونه با دخالت‌های دولتی نابود شده است؟

| اصلان علی عباسی

در عید نوروز ۱۴۰۲ به تبریز شهر زادگاهم سفر کردم. فرصتی دست داد تا با یک نفر از صنعتگران باسابقه کفش در تبریز گپ و گفتی داشته باشم. این صنعتگر به مدت ۶۰ سال در صنعت قالبسازی کفش فعالیت کرده است. وی از زمانیکه قالب کفش با دست و با زحمت بسیار ساخته می‌شد تا زمان حال که با دستگاههای تزریق پلاستیک این کار انجام می‌شود، تجربه حضور در این صنعت را دارد.
از ایشان سوالی در خصوص امکان صادرات کفش دست‌دوز تبریز پرسیدم. در پاسخ به سوالم، خاطره‌ای از حضور ایتالیایی‌ها در تبریز برای سرمایه‌گذاری و تولید کفش دست‌دوز برای صادرات به ایتالیا نقل کرد. این واقعه به سال ۱۳۹۶ باز می‌گردد که طی آن ایتالیایی‌ها در تبریز به استادان و صنعتگران با سابقه‌ی کفش دست‌دوز مراجعه کرده بودند تا با ارائه پیشنهادی قابل توجه، همکاری برای تولید و صادرات کفش به ایتالیا را آغاز کنند. در این پیشنهاد همکاری، دستمزد استادان کفش دست‌دوز رقم قابل توجهی بود و آنها را ترغیب می‌کرد که به این پیشنهاد پاسخ مثبت بدهند. ضمن اینکه چنین همکاری، آموزش به افراد جدید و حفظ این صنعت در تبریز را تضمین می‌کرد. اما مشکل و موانع تولید از آنجایی آغاز می‌شود که پای دولت و بوروکرات‌های دولتی به این موضوع باز می‌شود. به این صورت که این همکاری صنعتی باید به صورت رسمی توسط وزارت صمت و سایر دستگاه‌های دولتی مورد رصد قرار گیرد. در پروسه بررسی سازمان صمت تاکید شده بود که مبالغ دریافتی از ایتالیایی‌ها ابتدا باید به صندوقی که در وزارتخانه پیش‌بینی شده است واریز شود و سپس در وزارت صمت و بر مبنای تصمیم مسوولان مربوطه، مبالغ دریافت شده به ریال و با نرخ تبدیل مورد نظر دولت به تولیدکنندگان کفش در تبریز پرداخت شود!!! این نوع واسطه‌گری در تولید و شریک شدن در سفره تولیدکنندگان که توسط بوروکرات‌های پشت میزنشین اعمال می‌شود بزرگترین ضربه به تولید است و این بوروکرات‌ها بدون اندک زحمتی، حاصل کار و زحمات سایرین را به حساب خود واریز می‌کنند. همچنین اگر واردات مواد اولیه‌ نظیر چرم با کیفیت و درجه یک که برای تولید کفش لازم است، ضرورت داشته باشد انواع دریافتی‌ها مانند حقوق ورودی، مالیات و سایر موانع موجب افزایش قیمت مواد اولیه می‌شود و مزیت و سودآوری تولید را کاهش می‌دهد و به مانعی برای تولید تبدیل می‌شود. علاوه بر اینها، ایشان تأکید می‌کرد که صنایع خرد و نیمه خرد تحت فشار سنگین قوانین و مقررات دولتی و بیمه و مالیات قرار دارند و امکان ادامه حیات از آنها سلب شده است‌.
اما آخرین مسأله‌ای که ایشان گفت بسیار تاسف آور است. وی با افسوس گفت این اساتید کفش دست‌دوز در حالیکه می‌توانستند در شغل تخصصی خود فعالیت کنند و با سرمایه‌گذاران اروپایی همکاری داشته باشند، برای امرار معاش ناچار به رانندگی و مسافرکشی شده‌اند! نتیجه‌ی این شرایط نابودی صنعت کفش و از بین رفتن مهارت و تخصص تولید کفش دست‌دوز در تبریز است. بنابراین در سال‌های آینده اساتیدی که بتوانند کفش دست‌دوز تولید کنند و به دیگران نیز این مهارت را آموزش دهند در این صنعت حضور نخواهند داشت و به تاریخ خواهند پیوست. به این ترتیب صرفاً تولید کفش با دستگاههای صنعتی می‌تواند ادامه حیات بدهد که این مورد نیز از دخالت‌های دولتی در امان نیست و چه بسا در آینده به طور کامل از بین برود. این نمونه از وضعیت صنعت کفش دست‌دوز، به خوبی نشان می‌دهد چگونه مزیت‌های نسبی و پتانسیل‌های اقتصادی در ایران با دخالت‌های دولتی و قوانین و مقررات زائد از بین می‌رود که نتیجه‌ای جز کاهش رشد اقتصادی و افزایش بیکاری و فقر ندارد.

✅ @karkhone

تحریف ممنوع!

در سالروز درگذشت دکتر علینقی عالیخانی، عده‌ای از فعالین رسانه‌ای و اقتصادی یادبودی در کلاب‌هاوس با حضور اعضای خانواده آن مرحوم ترتیب دادند. نکته عجیب روایت کاملا تحریف شده از نحوه سیاستگذاری دهه چهل و دلایل موفقیت آن دوره بود. حتی برای توصیف رویکرد اقتصادی آن دوره نقل قولی از میلتون فریدمن مطرح شد!

در حالی که اگر کسی کمترین آشنایی با رویکرد اقتصادی دکتر عالیخانی داشته باشد، می‌داند که رویکرد دهه چهل چیزی به جز راهبرد جایگزینی واردات با تلاش‌هایی برای تشویق صادرات نبود. رویکردی که در بسیاری از کشورهای در حال توسعه آن زمان، از کره و هند گرفته تا پاکستان و ترکیه مرسوم بود. در مقاله‌ای که در خصوص ویژگی‌های حکمرانی اقتصادی دهه چهل نوشته‌ام و به زودی منتشر می‌شود، اهم ویژگی‌های آن دوره را در موارد زیر خلاصه کردم:

1. طبق تجربه اکثر دولت‌های توسعه‌گرا، وجود یک سازمان محوری برای برنامه‌ریزی و پیگیری سیاست‌های توسعه‌ای حیاتی است. در ایران دهه چهل ابروزارتخانه اقتصاد که شامل بخش صنعت، تجارت و گمرک می‌شد چنین نقشی را با همکاری سازمان برنامه و بانک مرکزی ایفا می‌کرد.

2. گرد هم آمدن عده‌ای از تکنوکرات‌های شایسته که عموما خارج از حلقه نخبگان سیاسی آن روز محسوب می‌شدند باعث ظهور پدیده‌ای شد که به جزیره شایستگان معروف است. نفوذ ناپذیری و کارآمدی نسبی از ویژگی‌های اصلی این جزیره شایستگان بود.

3. استفاده بجا از بنگاه‌های دولتی در مواردی که بخش خصوصی توانایی یا تمایل سرمایه‌گذاری در آن حوزه‌ها را نداشت. تاسیس سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران در تيرماه 1346 با دو وظيفه اصلي ايجاد بنگاه‌هاي صنعتي جديد و نوسازي بنگاه‌هاي فرسوده در همین راستا بود.

4. کمک به تامین مالی بخش خصوصی توسط دو بانک توسعه‌ای حرفه‌ای انجام می‌گرفت. دو بانک اعتبارات صنعتی و بانک صنعتی و معدنی با مدیریت کارآمد و شایسته وظیفه تامین مالی سرمایه‌گذاری‌های صنعتی را به خوبی انجام دادند.

5. ارتباط مداوم وزارت اقتصاد با بخش خصوصی موجب حرکت جریان اطلاعات بین بخش عمومی و خصوصی و اعتماد متقابل بین دو طرف شد.

6. سیاست‌های حمایتی و تشویقی همراه با نظارت و در صورت لزوم استفاده از ابزار تنبیه بکار گرفته می‌شد. به این معنی که اگر گیرنده رانت عملکرد ضعیفی داشت، حمایت‌ها قطع می‌شد. بقول دکتر عالیخانی "بخش خصوصی می‌توانست از حمایت استفاده کند ولی سوء استفاده نه". البته بخشی از این توانایی انتظام دولت ناشی از نوپا بودن صنعتگران مدرن و نفوذ سیاسی محدودشان بود.

7. یکی از ابزارهای مهم حمایتی، تشویق ورود به حوزه‌های جدید سرمایه‌گذاری با ایجاد انحصار موقت بود. به این شکل که به سرمایه‌گذار گفته می‌شد با سرمایه‌گذاری در حوزه‌های جدید تا چند سال برای آن فعالیت پروانه ساخت دیگری صادر نشده و جلوی واردات آن کالا هم محدود می‌شود. این رویکرد یکی از بزرگترین موانع سرمایه‌گذاری در حوزه‌های جدید که معروف به آثار جانبی اولین سرمایه‌گذار است (Stiglitz, 1989; Hausmann & Rodrick, 2003) را رفع می‌کند.

منبع

✅ @karkhone

چرا دلار همیشه برنده است؟

| فرانچسکو گوئررا
/ رویترز

گزارش‌های افول دلار، به صورت حیرت‌آوری بزرگ‌نمایی می‌شوند. نوسانات فرسایشی سهم دلار آمریکا از ذخایر ارزی جهانی، همراه با افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی، صحبت‌ها درباره پایان دادن به سلطه پول ایالات متحده را دوباره برانگیخته است. در واقع، وضعیت کلی بدون تغییر باقی می‌ماند. نقش بزرگی که ایالات متحده در بازارهای سرمایه، تجارت و بدهی ایفا می‌کند، وضعیت موجود را تقویت می‌کند. تا زمانی که اقتصاد جهانی تحت بازنگری کامل قرار نگیرد، دلار همچنان در صدر خواهد بود.

اقتصاد جهانی با دلار کار می‌کند. هرچند این موضوع بسیاری از خارجی‌ها را می‌آزارد. اتکای بیش از حد به ارز آمریکایی می‌تواند منجر به بی‌ثباتی در بازارهای نوظهور، کاهش جریان‌های تجاری و ایجاد سرریزهای جهانی شود، مانند زمانی که بازارهای مالی در مارس 2020 ذوب شدند.

این مشکل از زمان تاج‌گذاری دلار به عنوان ارز ذخیره اصلی پس از جنگ جهانی دوم وجود داشته است. در سال 1971، جان کانلی، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده به طعنه معروفی گفت که «دلار واحد پول ماست، اما مشکل شماست». در سال 2019، تقریبا 50 سال بعد، مارک کارنی، رئیس بانک مرکزی انگلستان نیز همین احساسات را ابراز کرد.

مدعیان کنونی تاج‌و‌تخت ارز جهانی عبارتند از؛ یوان چین و ارزهای دیجیتال. جمهوری خلق چین مدت‌ها تلاش کرده است تا استفاده بین‌المللی از پول خود را ترویج کند. جدیدترین طرح چین این است که پرداختی‌هایش به صادرکنندگان نفت، به یوان باشد تا دسترسی به ارز چین را افزایش دهد. در همین حال، برخی از بانک‌های مرکزی کشورها، ارزهای دیجیتال را به عنوان راهی برای ایجاد یک اقتصاد جهانی متعادل‌تر که در آن هیچ کشوری بر دیگران سلطه ندارد، تبلیغ می‌کنند.

ایالات متحده هم که از ارز خود به عنوان سلاحی در برابر دشمنانش استفاده می‌کند، جست‌وجوی این جایگزین‌ها را تحریک کرده است. پس از حمله روسیه به اوکراین، آمریکا و متحدانش نزدیک به نیمی از 640 میلیارد دلار ذخایر ارزی این کشور را مسدود کردند. ایالات متحده همچنین دلارهای افغانستان، ایران و ونزوئلا را هدف قرار داده است. این در حالی است که بانک‌هایی که تحریم‌های آمریکا را دور می‌زنند با جریمه های سنگینی روبرو هستند.

طرفداران تغییر سلطه دلار، به کاهش مداوم سهم دلار از ذخایر ارزی بانک‌های مرکزی کشورها اشاره می‌کنند. بر اساس گزارش صندوق بین‌المللی پول، این رقم در سال 1999 در حدود 70 درصد بود که با کاهش محسوسی به 59 درصد در سال 2022 رسیده است.

در همین حال، بر اساس محاسبات فدرال رزرو، سهم ایالات متحده از تولید اقتصاد جهانی از 32 درصد در سال 1980 به 24 درصد در سال 2020 کاهش یافته است. در حالی که سهم این کشور از تجارت جهانی در همین دوره از 14 درصد به 11 درصد کاهش نشان می‌دهد.

با این حال، از جنبه‌های دیگر، کنترل دلار بر اقتصاد جهان مانند همیشه پابرجا است. بر اساس گزارش بانک تسویه حساب‌های بین‌المللی، دلار در آوریل سال گذشته 88 درصد از کل مبادلات ارزی را تشکیل می‌دهد. فدرال رزرو تخمین می‌زند که بین سال‌های 1999 تا 2019، دلار 96 درصد از صورتحساب‌های تجاری در قاره آمریکا، 74 درصد در منطقه آسیا-اقیانوسیه و 79 درصد در بقیه جهان را به خود اختصاص داده است. بانک‌ها برای حدود 60 درصد از کل سپرده‌ها و وام های بین‌المللی از دلار استفاده کرده‌اند.

همچنین عوامل ساختاری نیز دخیل هستند. بازارهای سرمایه ایالات متحده به اندازه کافی عمیق و نقدشونده هستند که بتوانند پس‌اندازهای کشورهای نوظهور و توسعه‌یافته را جذب کنند. بنابراین عواید حاصل از «مازاد پس‌انداز» بین‌المللی در دارایی‌های ایالات متحده هضم می‌شوند.

عملکرد دلار به عنوان تسهیل‌کننده فعالیت‌های اقتصادی در سطح جهان تأثیر مهم دیگری نیز دارد: دلار قوی‌تر، تجارت جهانی را بهتر تحت کنترل می‌گیرد. تحقیقات والنتینا برونو از امریکن یونورسیتی و هیون سونگ شین از BIS نشان می‌دهد که وقتی ارزش پول ایالات متحده افزایش می‌یابد، تجارت برای شرکت‌های کشورهای دیگر، گران‌تر می‌شود. این امر اثر سنتی افزایش صادرات کشور صاحب پول داخلی ضعیف‌تر را خنثی می‌کند.

این موضوع مسئله‌ای را نیز روشن می‌کند که محققان فدرال رزرو آن را "دایره امپراتوری" نامیده‌اند. وقتی دلار تقویت می‌شود، از سرعت تجارت و رشد جهانی می‌کاهد. از آن‌جایی که رشد اقتصادی ایالات متحده کمتر به سایر نقاط جهان وابسته است، این امر جذابیت دارایی‌های دلاری را برای سرمایه‌گذاران خارجی افزایش می‌دهد. این به نوبه خود سلطه دلار بر اقتصاد جهان را تقویت کرده و ارزش آن را بالا می‌برد.

ادامه مطلب

منبع


✅ @karkhone