Karkhoone | کارخانه | کارخونه
7.3K subscribers
4.04K photos
472 videos
81 files
1.42K links
کارآفرینی به روایتی دیگر...


وبسایت:
Karkhoone.com

توییتر:
twitter.com/karkhoone

📌گروه تبلیغاتی عدد:
@ADD_ADDS

دالان ارتباطی:
@channel_kar
Download Telegram
‍ در روزهایی که بحران اشغال خاک اوکراین توسّط روسیه هنوز به آن معنا که امروز ذهن بسیاری را به خود مشغول کرده است، آغاز نشده بود و آنچه بود، هشدارها دو طرف و تحرّکات نظامی روسیه و سخنرانی‎ها و تهدیدات آمریکا و متّحدانش بود، کمتر کسی باور می‎کرد که اتّحادی جدّی در ساختار اقتصاد سیاسی غرب برای تقابل با مسکو شکل بگیرد. هم دست‎کم گرفتن خطر اشغال اوکراین رویکرد بسیاری بود و هم تردیدافکنی در اراده جدّی اروپاییان برای تحریم روسیه که در واقع بخشی از ساختار اقتصاد و سیاست اروپا است، مبنای تحلیلهای کارشناسان بود. امّا... وقتی تحریمها از راه رسیدند و روندی که با لغو طرح نورداستریم 2 آغاز شد به ممنوعیتها و تحریمهای بی‎همتا رسید و در حالیکه تنگ شدن فضا برای اقتصاد و سیاست روسیه همچنان ادامه دارد، این پرسش به وجود آمد که این اتّحاد نسبی آمریکا و متّحدانش در زمینه تحریمها، چگونه پدید آمد.
یکی از مهمترین عوامل، یک مدیر سیاسی خاص است که چهره‎ای ویژه در سیاست اروپا و آمریکا است. او کسی نیست جز بیورن زایبرت. او که رئیس دفتر و کابینه رئیس کمیسیون اروپا است، چهره‎ای چندوجهی است که نفوذ و سابقه حضور در مجامع علمی و آکادمیک و نظامی آمریکا و بریتانیا را دارد و در دولت آلمان نیز خدمت کرده است. این زایبرت بود که با رویکرد اروپامحور و آلمان‎محور، با آغاز دولت بایدن، زمینه همکاری میان اروپا و آمریکا را گسترش داد و وقتی که نوبت به ایجاد زمینه اتّحاد در تقابل با روسها رسید، این زایبرت بود که برنامه‎های ویژه‎ای را برای همراه کردن کشورها و سکتورهای مختلف اقتصادی اروپا پیگیری کرد. هنرمندی حیرت‎انگیز او در هماهنگ کردن اروپاییان، به گونه‎ای جذّاب و بدون از بین بردن استقلال اروپا در رفتار سیاسی، اگر آرامش و اطمینان کامل درباره تبعات تحریمها برای خود اروپا را ایجاد نکرده باشد، بسیاری از زمینه‎های نگرانی را از میان برده است.



✅ @karkhone
ایران؛ قربانی سوسیالیسم

محمود طالقانی، مرتضی مطهری و محمد بهشتی چهره‌هایی که هر کدام دست‌کم در مقاطعی از عمرشان پیش یا پس از وقوع انقلاب۵۷ مواضعی اتخاذ کردند که آشکارا تاکید بر نفی مالکیت خصوصی، تایید قیمت‌گذاری برای کالاها و سرکوب قیمت، تمرکزگرایی و تشکیل دولت بزرگ و مداخله‌گر بود که هر کدام مصداق طرفداری از سوسیالیسم و ضدیت با اقتصاد بازار است.

علی شریعتی نیز در دوران دانش‌آموزی همراه پدرش به نهضت خداپرستان سوسیالیست پیوست. اولین کتاب او که در آغاز جوانی‌اش منتشر شد، کتاب «ابوذر؛ خداپرست سوسیالیست» بود. شریعتی روشنفکر اصلی انقلاب۵۷ شمرده می‌شود.

در آرای محمود طالقانی هم سال‌ها قبل از پیروزی انقلاب، نظریاتی مشابه دیدگاه‌های مارکسیستی و ضدیت با اقتصاد آزاد، مترادف دانستن اقتصاد آزاد با سرمایه‌داری و بی‌بندوبار دانستن سرمایه‌داری دیده می‌شود.

مرتضی مطهری، دیگر روحانی انقلابی، نیز اگرچه عمدتاً بر تلاش برای تعریف و تجویز راهی در میانه اقتصاد سرمایه‌داری و اقتصاد مارکسیستی تمرکز داشت، اما درصدد نفی سرمایه‌داری بود و یکی از راهکارهای اقتصادی که ارائه می‌کرد، عبارت بود از «لزوم مالکیت اشتراکی جامعه بر ماشین‌آلات صنعتی به‌عنوان حالتی خاص از تمام اختراعات بشری.»

محمد بهشتی روحانی انقلابی دیگری بود که علاوه بر ایفای نقش «تئوری‌پردازی» اقتصاد دولتی در سال‌های پیش از انقلاب، در «ساختارسازی حقوقی» برای اقتصاد دولتی در جمهوری اسلامی نیز نقشی موثر داشت.

این چهار نفر تنها چهره‌های متنفذی نبودند که مصادیقی از افکار سوسیالیستی در آرا و آثارشان منعکس شد و بعدها در رویه‌ها، سیاست‌ها و قوانین کشور ادامه پیدا کرد.

محمدباقر صدر با تالیف کتاب «اقتصادنا»، حبیب‌الله پیمان با نگارش کتاب «مالکیت، کار و سرمایه» و ابوالحسن بنی‌صدر با کتاب «اقتصاد توحیدی» از دیگر مروجان اقتصاد دولتی و مبلغان سایر مصادیق اقتصاد سوسیالیستی بودند.

سازمان مجاهدین خلق ایران و همچنین سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران بزرگ‌ترین گروه‌های سازمان‌یافته چپگرا بودند که در سال‌های پیش از انقلاب در ترویج آموزه‌های اقتصاد سوسیالیستی نقش‌آفرینی کردند. بسیار قبل تر از شکل گیری این گروه‌ها، حزب توده در تخریب علم اقتصاد و ترویج اندیشه های چپ‌گرایانه پیشینه‌ای روشن داشت.

بزرگ علوی، عبدالحسین نوشین، جلال آل‌احمد و ابراهیم گلستان از جمله تاثیرگذارترین نویسندگانی بودند که در مقاطعی عضو حزب توده بودند. نیما یوشیج، احمد شاملو، صادق هدایت،‌ صادق چوبک و غلامحسین ساعدی نیز در دوره‌هایی از هواداران این حزب بودند. می‌توان گفت عمده نویسندگان و هنرمندان آن دوره متاثر از تبلیغات این حزب، گرایش‌های چپگرایانه داشتند و این گرایش‌ها آشکارا در آثار آنان منعکس می‌شد و تا سال‌ها بر فضای فکری جامعه ایران تاثیرگذار بود.

این تاثیرات تا سال‌های اولیه وقوع انقلاب۵۷ که موسم تدوین قانون اساسی و شکل‌دهی به ساختارهای اقتصادی جمهوری اسلامی بود، با قدرت ادامه داشت، فضای فکری انقلابیون، شعارها و تصمیمات آنان را شکل داد و اقداماتی چون مصادره‌ها و ملی شدن صنایع و بانک‌ها از اولین جلوه‌ها و عوارض آن بود.

از طرفی دیگر باید به جبهه ملی، نیروی سوم، پان‌ایرانیست‌ها و نهضت آزادی(خصوصا جناح چپ آن) نیز اشاره کرد که آشکارا طرفدار سوسیالیسم ملی بودند و از مصادره و دولتی‌شدن اقتصاد حمایت می‌کردند. اعضای نهضت آزادی خصوصا در مصادره اراضی، ملی کردن بانک‌ها و صنایع خصوصی جلودار بودند.

در کنار این انقلابیون، پهلوی نیز آشکارا حامی نوعی سوسیالیسم نفتی بود و شاه علناً دولت خود را سوسیالیستی می‌نامید که حتی از سوسیالیسم اسکاندیناوی پیشرفته‌تر است. ملکه نیز که سابقاً دانشجوی معماری در فرانسه بود در نهان و آشکار سوسیالیسم را تقدیس می‌کرد.

✅ @karkhone
صنعت خودروسازی و جوانی جمعیت!

رئیس جمهور پس از بازدید از ایران‌خودرو دستوراتی از قبیل افزایش حداقل پنجاه درصدی تولید، سرمایه‌گذاری در تولید خودروهای برقی و افزایش کیفیت و ایمنی خودروها و ... را به خودروسازان ابلاغ کرد.

در همان روز در اعلامیه فروش فوق‌العاده ایران‌خودرو آمده این شرکت در راستای "قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت" امکان ثبت یک خودرو با قیمت کارخانه (بین پنجاه تا صد میلیون زیر قیمت بازار) را برای مادرانی با دو فرزند و بیشتر که فرزند دوم آن‌ها پس از 19 آبان دنیا آمده باشد را فراهم می‌کند.

اگر هزار خودرو در این طرح به فروش برسد، ایران خودرو از قبل اجرای این طرح صد میلیارد تومان ضرر می‌کند. زیانی که کم و بیش پس از هر فروش فوق‌العاده به خودروسازان تحمیل می‌شود. زیان انباشته خودروسازان به بیش از هشتاد هزار میلیارد رسیده و از آنجایی که تعطیلی این صنعت بعید است، دیر یا زود این زیان از جیب بیت‌المال از طریق بسته نجات دولتی جبران می‌شود.

"مافیای خودرویی" وجود ندارد، مشکل از مدیریت عجیب اقتصادی و خودروسازی کشور است.

منبع: سیاستگذاری صنعتی

✅ @karkhone
کبوتر گلوبُریده
روسیه در نقطۀ بی‌بازگشت

| مهدی تدینی

به نقطۀ بی‌بازگشت رسیدیم. تمام شد! دیگر بازگشتی نیست. دیگر به پیش از بیست‌وچهارم فوریۀ ۲۰۲۲ بازنمی‌گردیم و یک روز دیگر در تقویم تاریخ جهان منحوس شد. شکارچیِ پیرِ اروپا عقب کشید تا خرس سیبری به این طعمۀ بزرگ دندان بساید. اما موج تحریم‌ها و واکنش‌هایی که همگی گام اول یک جنگ اقتصادی فرسایشی است، دیگر امکان عقب‌نشینی به روسیه نمی‌دهد. روسیه به اروپا چنگ و دندان نشان داد و عضلاتِ درهم‌تنیده‌اش را که بافتۀ پیچیده‌ای از تسلیحات و رزمندگان چچنی است، به رخ غرب کشید. در مقابل، غرب هم با این‌که یک گام عقب کشید و خود را نبردگریز نشان داد، اما دمادم جبهه‌اش را منسجم‌تر کرد تا مردمانش از خواب گران بیدار شوند.

خیابان‌های اروپای مرکزی و غربی شلوغ شد و تازیانۀ روسیه‌هراسی این خمار خمود را راست‌قامت کرد... اگر روسیه پیش رود، جبهۀ غرب روزبه‌روز جنگ‌پذیرتر و رزمجوتر می‌شود (و سرنوشت تیره‌تر)، و اگر روسیه از بیم فرسایش جنگ پا پس کشد، باید این ننگ را بپذیرد که اروپا بدون شلیک گلوله‌ای ماشین جنگی‌اش را متوقف کرده است. این همان «آرایش شیطانیِ» جنگ‌های فرسایشی است که عظیم‌ترین قدرت‌ها را در طول تاریخ به زانو درآورده است.

جنگ سرطان است؛ خرچنگ است. چنگک دارد. چنگک‌های بزرگ و زمختی که از پیکر خود جنگ بزرگ‌تر است و وقتی در تن سرزمین و زمانه‌ای فرو می‌رود، حتی تا سال‌ها پس از مرگِ جنگ، همچنان تنِ آن سرزمین را می‌فشارد. اگر به خرمشهر بروید، در جاهایی آثار این چنگک‌ها را سی‌وچند سال پس از آتش‌بس می‌بینید (البته این فقره بیش‌تر از از بی‌کفایتی ماست، تا از بدسگالی جنگ!). هر چه بیش‌تر تاریخ اروپا را خوانده باشید، بیش‌تر این روزها را تداعی‌کنندۀ شروع جنگ‌های جهانی می‌یابید. هیچ‌یک از طرف‌هایی که در آن تابستان منحوس ۱۹۱۴ در غوغا و هلهلۀ مردمانشان وارد جنگ می‌شدند، نمی‌دانستند این جنگ به زودی به «جنگ بزرگ» و چند سال پس از پایانش به «جنگ جهانی اول» معروف می‌شود و فرسایش آن نقشۀ جهان را برای همیشه عوض می‌کند!

در آن جنگ، آلمانی‌‌ها وقتی به سوی پاریس می‌تاختند، هرگز فکر نمی‌کردند به زودی در وِردَن زمینگیر می‌شوند و چند سال جنگ فرسایشی و سنگرنشینی نسلی را می‌سوزاند و کشورشان را نابود می‌کند. تزار روسیه، وقتی با نهایت اعتمادبه‌نفس اعلام بسیج عمومی کرد تا برای پشتیبانی از صربستان علیه اتریش‌ـــ‌مجارستان لشگرکشی کند، هرگز فکر نمی‌کرد سه سال بعد چنان بی‌رمق می‌شود که انقلاب نیم‌بندی او را سرنگون کند، و چه می‌دانست قرار است چند سال بعد، در زیرزمین خانه‌ای دورافتاده با همسر و فرزندان نوجوان و خردسالش به دست انقلابی‌ها به شنیع‌ترین شکل تیرباران شود. راستی کسی می‌داند پیکر تزار و همسرش را کجا به دست سرد خاک سپردند؟

بدترین سرمستی، سرمستی آغاز جنگ است و بدترین خماری، خماری پایان جنگ. ما به نقطۀ بی‌بازگشت رسیدیم. روسیه تنها می‌ماند. چین زیرک‌تر از آن است که رشد اقتصادی‌اش را ـــ که منجنیق پرتابش به قلۀ جهان بوده ـــ فدای ناتوستیزیِ روسیه کند. چین خوب می‌داند این ناتو ترس ندارد، زیرا عنان آن دست دولتمردانی است که میل به ابزار نظامی نه گزینۀ روی میز و نه حتی گزینۀ زیرمیزشان است. جهان دست دولتمردانی است که مطمئنند عصر جنگ گذشته است و تا چاقو زیر گلویشان نگذارید، نمی‌جنگند.

به همین دلیل، چین اقتصادپرست جز قدری حمایت زبانی و پشتیبانی ناچیز اقتصادی لطف دیگری به روسیه نخواهد کرد. وضعیت آرایش قوا بسیار بدتر از آرایش قوا در زمانی است که آلمان در جنگ جهانی اول و دوم وارد جنگ شد. آلمان در جنگ اول، دو امپراتوری را در کنار خود داشت: اتریش‌ــ‌مجارستان و عثمانی (گرچه عثمانی «پیرمرد فرتوت بُسفُر» بود و اتریش‌ــ‌مجارستان نظامی نیمه‎فئودالی). در جنگ جهانی دوم نیز، دو قدرت فاشیستی قلب اروپا را تسخیر کرده بودند: هیتلر و موسولینی؛ ضمن اینکه میان دشمنان اینان، یعنی شوروی و غرب، شکاف ایدئولوژیک بسیار خصمانه‌ای وجود داشت (همین شکاف پس از جنگ تبدیل به جنگ سرد شد).

اما امروز روسیه کسی را ندارد. روسیه تنهاست. این تنهایی تا وقتی جنگ فرسایشی نشده، تله‌ای است که می‌توان از آن جهید، اما وقتی جنگ به نقطۀ بی‌بازگشت رسید، از آن پس فقط خدا باید به داد رسد. وقتی هیتلر به لهستان حمله کرد، ساعاتی نگذشت که فرانسه و بریتانیا به آلمان اعلام جنگ کردند. مردان شمارۀ یک هیتلر در دفتر کار او بودند؛ همه مبهوت و نگران. یکی از آن‌ها که به گمانم گورینگ بود، زیر لب گفته بود، حالا دیگر خدا باید به داد رسد. این را حتی فرماندهان مدهوش آلمان هم می‌فهمیدند. هر ساعت که از بیست‌وچهارم فوریه دور می‌شویم، بیش‌تر یقین می‌یابم که حمله به اوکراین اشتباهی عجیب بود! کبوتر گلوبُریده زنده نمی‎ماند.

✅ @karkhone
👍1
شرارتی دیگر

نادیا دوریس؛ وزیر دیجیتال، فرهنگ، مدیا و ورزش[چه وزارتخانه پر اسمی!] بریتانیا با وقاحت تمام اعلام می‌کند که در فروش باشگاه چلسی[که تمام افتخاراتش را مدیون رومن آبراموویچ است] از سوی دولت بریتانیا حتی یک پنی به مالک باشگاه نخواهد رسید. از طرفی باشگاه چلسی تنها می‌تواند به صورت محدود فعالیت کند و حق سودآوری و ایجاد درآمد ندارد. رومن آبراموویچ رسماً از سوی دولت بریتانیا تحریم شد و طبق این تحریم تمام دارایی‌‌های او از جمله باشگاه چلسی توقیف شدند. به این ترتیب فرآیند فروش باشگاه چلسی متوقف شده و فروش این باشگاه با دخالت مستقیم دولت بریتانیا انجام خواهد شد. به نظر می‌رسد دولت بریتانیا در پی مصادره باشگاه چلسی باشد.

شرارت احمقانه دولت پوتین در اوکراین این امکان را به دولت‌های شرور غربی نیز داده است تا به این بهانه هر غلطی را مجاز اعلام کنند همانطور که در پاندمی کرونا چنین کردند.

https://www.euronews.com/2022/03/11/uk-ukraine-crisis-britain-sanctions-chelsea-dorries

✅ @karkhone
‍ شکار تک‌شاخ‌های فناوری
چگونه صندوق‌های ثروت دولتی، اقتصاد دیجیتال را تسریع می بخشند؟


صندوق‌های ثروت دولتی اکنون به دنبال این هستند که تامین کنندگان بزرگ نوآوری های داخلی و خارجی بعدی شوند. در ژانویه ۲۰۲۱، شرکت تحویل غذای زومیتو با عرضه اولیه برنامه ریزی شده خود در بورس بمبئی، پیشرفت زیادی کرد و تبدیل به هفتمین عرضه اولیه بزرگ تاریخ هند شد. این شرکت ۵۶۴ میلیون دلار پول جذب کرد و سرمایه گذاران اصلی آن شامل صندوق‌های ثروت ملی مانند ADIA امارات متحده عربی، CPP کانادا، OMERS کانادا، GIC سنگاپو بودند. قبل از عرضه اولیه هم، این شرکت ۲.۱ میلیارد دلار از صندوق‌های سرمایه‌گذاری خصوصی جمع آوری کرده بود، جایی که تخمین زده بودند که صندوق دولتی سنگاپور به اسم Temasek، ۱۰۰ میلیون دلار در آن سرمایه گذاری کند.
زومیتو تنها غول تجارت الکترونیکی در هند نیست که صندوق‌های دولتی بزرگ را به عنوان حامی اصلی خود دارد. در همان ماه، شرکت فلیپ کارت (Flipkart) 3.6 میلیارد دلار با دوره بودجه‌ای جدید که شامل ADQ امارات متحده عربی، CPP و GIC و Khazanah مالزی و QIA قطر بود، بدست آورد. طبق داده های جهانی SWF، تامین مالی جدید موقعیت شرکت فلیپ کارت به عنوان بزرگترین استارت آپ فناوری هند با ارزشگذاری ضمنی ۳۷.۶ میلیارد دلار را تضمین کرد.
همانطور که توسط شرکت‌های زومیتو و فلیپ کارت نشان داده شد، شیوع همه‌گیری کرونا، از بسیاری جهات، روند قدرتمندی را آشکار و سرعت بخشیده است. در این میان، این روند ها در تجارت الکترونیک در بازارهای نوظهوری که رشد سریعی دارند، صندوق‌های ثروت دولتی (SWFs) به عنوان سرمایه گذار خطرپذیر جدید در نظر گرفته می‌شوند. در اینجا یک سوال مطرح می شود؟ چه کسی قدرت را در بازارهای مالی در دست دارد؟ در این پاسخ به این سوال شاید بانک‌های سرمایه‌گذاری بزرگ، شرکت‌های مدیریت دارایی‌ بزرگ و صندوق‌های پوششی باشد که اغلب کانون توجه رسانه‌ها هستند. اما گروه های جدیدی از سرمایه گذاران مستقل که شامل برخی از صندوق‌های ثروت دولتی(sovereign wealth funds)، صندوق‌های بازنشستگی دولتی، صندوق ذخیره بانک مرکزی و دیگر نهادهای دارای سرمایه مستقل، ظهور کرده‌اند تا به تاثیرگذارترین بازیگران بازار سرمایه تبدیل شوند. شرکت‌هایی که ۳۰ تریلیون دلار دارایی تحت مدیریت دارند.
صندوق‌های دولتی مسیر متفاوتی را پس از بحران مالی ۲۰۰۸ طی کرده اند، زمانی که آنها میلیاردها دلار را به غول‌های مالی مانند سیتی بانک، مورگان استنلی، بانک آمریکا، تخصیص دادند ولی به ندرت به عنوان نجات دهندگان سرمایه داری از آنها یاد می شود. با این حال، این دنیای دیجیتال هست که صدای آن بیشتر احساس می‌شود. صندوق های سرمایه گذاری مستقل حالا سرمایه گذاران خطر پذیر قدرتمند و جدید هستند. منابع مالی زیاد آنها همراه با نیاز آنها به تنوع جهانی و براساس بخش، کمک کرد که بازار سرمایه خطرپذیر خصوصی به شرکت های دیجیتالی تبدیل شود. آنها نقش سرمایه گذاری سنتی و منفعل خود را کنار گذاشته و تبدیل به پیشتازان تحول دیجیتالی که الان شاهد هستیم شده اند. ترکیب کردن پول نقد و سرمایه گذاری هوشمندانه باعث ظهور تک شاخ ها(unicorns) شده است. شرکت های خصوصی و استارت آپ های دیجیتالی که ارزش هر کدام بیش از یک میلیارد دلار هست. سرمایه آنها باعث ظهور شرکت های عظیمی مانند علی بابا (َAlibaba)، ایر بی اند بی (AirBnb)، JD.com، تسلا (Tesla)، اوبر (Uber)، وی ورک (WeWork) شده است.

ادامه مطلب

✅ @karkhone
یکی از راه‌های آسان توسعه‌ی صنعتی در کشورهای کم‌درآمد، دسترسی بدون محدودیت گمرکی به بازار کشورهای توسعه‌یافته می‌باشد. خیلی از اوقات کشورهای توسعه‌یافته علاقه‌ای به برچیدن محدودیت‌های گمرکی بر کالاهای کار-محور کشورهای کم‌درآمد ندارند، اما در مواردی که این محدودیت‌ها را بر می‌دارند تأثیر بارزی بر توسعه‌ی کشورهای ‌کم‌درآمد می‌گذارند. صنعت پوشاک بنگلادش (نیروی محرکه‌ی رشد شتابان کشور) غالباً از دسترسی بدون محدودیت گمرکی به بازار اتحادیه‌ی اروپا بهره برده است. در دهه‌ی ۷۰، ۸۰ و ۹۰ میلادی، کشورهای توسعه‌یافته محدودیت‌هایی گمرکی بر کالاهای پوشاک و نساجیِ کشورهای در حال توسعه وضع کردند (موسوم به قرارداد MFA)، اما کالاهای بنگلادش از این قرارداد مستثنی شد. این سیاست بازار غرب را به سود بنگلادش و به زیان رقبای بنگلادش ناتراز کرد و به توسعه‌ی صنعت و صادرات پوشاک کشور انجامید. به طور مشابه، قانون 'رشد و فرصت برای آفریقا' که دولت آمریکا در ۲۰۰۱ اجرا کرد، محدودیت‌های گمرکی را بر کالاهای پوشاک آفریقایی برداشت و به صنعت و صادرات آفریقا کمک کرد.

توسعه‌ی صنعتی همیشه نیازمند راه‌های پیچیده‌ای مثل تدوین برنامه‌های عریض و طویل توسعه نیست. همین که کشورهای توسعه‌یافته مایل به واردات آزادانه‌ی کالای توسعه‌نیافتگان باشند و از انقباض صنایع کار-محورشان (که با مزیت نسبی‌شان هم سازگار نیست) نهراسند، کمک شایانی به رشد توسعه‌نیافتگان می‌کنند. از همین رو قدرت گرفتن سیاستگذاران 'مرکانتلیست' و حمایتگرایان گمرکی در کشورهای ثروتمند (که در دو طیف چپ و راست سیاسی حضور دارند)، رشد کشورهای کم‌درآمد را کاهش می‌دهد.

✅ @karkhone
آمازون چقدر مالیات داد؟ اپل چقدر؟ در ایران چطور؟

| محمدرضا اسلامی

در آخرین روزهای هر سال، بحثی که توسط متخصصین و کارشناسان مدیریت مالی و بازار سرمایه مطرح می شود این است که درآمدهای مالیاتی دولت (در سال گذشته) چقدر بوده است؟

امسال هم این بحث در ایران مطرح شد، و در بخشهای مختلف خبری، به آن پرداخته شد.(مثلا این لینک)

کلمه مالیات، گاه ما را به یاد کارتون رابین هود، و آن داروغه ناتینگهام می‌اندازد که خانه به خانه سراغ منزل فقرا می رفت و حتی از میان گچِ پایِ شکسته، یک سکه پس انداز را بیرون می کشید. مالیات و نقش آن در توسعه و مدیریت یک کشور را با یک رویکرد مقایسه ای بررسی کنیم:

یک- آمازون پارسال چقدر مالیات داد؟
در سال گذشته شرکت آمازون دو میلیارد و صد میلیون دلار به دولت فدرال مالیات پرداخت کرده است (لینک). این رقم معادل ۶ درصد از سود شرکت بوده است.
برای اینکه یک دید واقعی از این “عدد” داشته باشیم به ژاپن برویم و نگاهی به گزارش مالی شرکت پاناسونیک داشته باشیم. تمام جهد بلیغ مدیریت پاناسونیک با بکارگیری بیش از سیصدهزار متخصص ژاپنی، درآمد یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلاری بوده است.
یعنی امپراطوری پاناسونیک (محصول خرد و همّت مرحوم ماتسوشیتا) با آنهمه سابقه و گذشته، تمام درآمدش کمتر از ۲ میلیارد دلار‌ بوده در حالی که آمازون بیش از درآمد پاناسونیک، مالیات داده!

این سوال پیش می آید که پس درآمد آمازون چقدر بوده که چنین عدد بزرگی‌ را به دولت مالیات می‌دهد؟

آمازون در سال ۲۰۲۱ معادل ۳۵میلیارد دلار‌ سود داشته است!
حیرت آور است. یک شرکت، به اندازه “فروشِ” نفتِ یک کشور نفتخیز “سود” داشته است. و از قِبل این سود، دولت فدرال هم منتفع شده است.

دو - مالیات شرکت اپل
در سال گذشته شرکت اپل بیش از هفت برابر شرکت آمازون به دولت مالیات داده است! اپل توانسته در سال گذشته بیش از ۱۴ میلیارد دلار مالیات بدهد(لینک). یعنی اپل به زندگی “هر شهروند کشورش” ۴۲ دلار کمک کرده است. به تعبیر دیگر اپل باعث شده دولت بتواند به هر شهروند یک کشور سیصدوسی میلیون نفری ۴۲ دلار خدمات بهداشتی، آموزشی، رفاهی و… بدهد.

سه- در ایران کارمندان مالیات می دهند
در بخش خبری روز دوشنبه ۲۳ اسفند گزارشی در رادیو ایران پخش شد که خلاصه محتوای گزارش این بود:
کل درآمد مالیاتی دولت در کشور ما حدود ۵۰۰هزار میلیارد تومان است و چرا بخش مهمی از آن مالیات کارمندان (بخش عمومی و خصوصی) است؟

در لایحه بودجه ۱۴۰۱ (که از سوی دولت سیزدهم به مجلس شورای اسلامی ارائه شده) دولت سیزدهم برای بودجه عمومی کشور درآمدهای مالیاتی ۵۲۷ هزار میلیارد تومانی را برآورد کرده است.

یعنی کل‌ درآمد مالیاتی دولت ایران (“اگر” محقق شود) در سال جدید حدود ۱۷.۵ میلیارد دلار خواهد بود.
یعنی “کل مالیات” در کشور ایران حدودا معادل مالیاتی است که دو‌ شرکت اپل و آمازون به دولت فدرال می پردازند!

ممکن است گفته شود مقایسه ایران و آمریکا در این بحث بی معناست. بله این صحیح است و هدف “مقایسه” نیست بلکه بحث، توجه به ریشه توسعه و فقر در یک کشور است.
مالیات، ستون فقرات دولت است (اموالکم التی جعل الله لکم قیاماً) و ستون فقرات وقتی‌ معنی‌دارد که “استخوان” وجود داشته باشد. شرکتهای بزرگ، استخوانهای ستون فقرات هستند. تا استخوان وجود نداشته باشد، ثروتی تولید نخواهد شد که مالیاتی اخذ شود.
وقتی مالیات دهنده ی استخواندار وجود نداشته باشد، داروغه ناتینگهام باید برود سراغ کارمند بدبخت، و از میانه گچ پای شکسته یک سکه بیرون بکشد.

مالیات گرفتن از کارمند بی معناست. مالیات از خلقِ ثروت است که معنی دارد. مالیاتی که تویوتا به دولت ژاپن می دهد معنی دارد و نه آن مالیاتی که کارمند استانداریِ استان هیوگو می دهد.

فقر
مساله اساسیِ فقر در کشور ایران، فقرِ‌ِ ناشی از نبود شرکتهای بزرگ است. شرکتهایی که در تراز بین المللی کار کنند و خلق ثروت نمایند. از مالیات ۵۲۷ هزار میلیارد تومانی کشور ایران، حدود ده درصد اش را کارمندان باید بدهند. این یعنی چرخش فقر. من از تو حقوق می گیرم و تو از من مالیات!

مساله اساسی در کشور ما، چراییِ شکل نگرفتن پاناسونیک (یا مشابه پاناسونیک)، چرایی شکل نگرفتن اپل(یا مشابه اپل) در میان ما ایرانیان است. این سوال، که چرا ما فقیرِ از داشتنِ شرکتهای عظیم باقی مانده ایم، یک سوال پایه ای در بحث مالیات است.
در بحث سلطان سوشی در ژاپن به این پرداخته شد که تا زمانی که نپذیریم سوشی هم باید سلطان داشته باشد، تا زمانی که نپذیریم فولاد هم باید سلطان داشته باشد، و بخواهیم مساله را با اعدام حل کنیم، بنگاههای بزرگ اقتصادی شکل نخواند گرفت.
(سلطان، و نه دلال. سلطان خلق ثروت می کند ولی دلال، فقط دلالی)

البته تحمل کردن سلطان، امر آسانی نیست. این را از زمان سعدی می دانیم. اینکه دولت بپذیرد حضور چندین سلطان دریک اقلیم را.

✅ @karkhone
👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ثبت اولین NFT قرن پانزدهم هجری شمسی توسط مرکز پژوهش‌های تکنولوژی هلدینگ دانش بنیان گرین وب
----
مرکز پژوهش‌های تکنولوژی هلدینگ دانش‌بنیان گرین وب، به عنوان یکی از مراکز پیشرو در صنعت بلاکچین ایران، ثبت اولین NFT قرن پانزدهم هجری خورشیدی را رقم زد.

آنچه از دیرباز در بین ایرانیان و شیعیان جهان اسلام در لحظه تحویل‌ سال ماندگار است، شنیدن صدای نقاره‌های حرم مطهر رضوی برای اعلام تحویل سال و آغاز بهاری دوباره است. همزمان سازی ثبت اولین NFT قرن پانزدهم هجری خورشیدی و ماندگار کردن این آوای فرهنگی، مذهبی و باستانی با استفاده از تکنولوژی بلاکچین اتفاقی مبارک بوده است که با هدف ثبت لحظه اولین نقاره زنی حرم مطهر رضوی در قرن پانزدهم توسط مرکز پژوهش‌های تکنولوژی هلدینگ دانش‌بنیان گرین وب اتفاق افتاد.
اطلاعات بیشتر در خصوص عرضه و فروش این اثر بزودی منتشر خواهد شد.


گرین وب
https://instagram.com/greenwebco
گرین پلاس
https://instagram.com/greenplus.tech

#تبلیغ
گفتم مرا غم تو خوشتر ز شادمانی
گفتا که در ره ما غم نیز شادمان است

فقدان رضا تهرانچی، بنیان‌گذار گروه صنعتی ویتانا و خالق برند محبوب بیسکوییت مادر را محضر صنعتگران و تولیدکنندگان این مرز و بوم تسلیت می‌گوییم.

@karkhone
| بری وین

ماهاتمیر در تحقق رویایش برای سوق دادن مالزی به سوی کشوری مدرن و صنعتی وقت را هدر نداد و تبدیل شدن مالزی به کشوری کاملا توسعه‌ یافته تا ۲۰۲۰ را هدف اصلی خود قرار داد. طی ۲۲ سال نخست‌ وزیری او با متوسط رشد اقتصادی سالانه ۶.۱ درصدی، مالزی یکی از موفق‌ ترین کشورهای در حال توسعه جهان شد. شگفت‌ آورتر اینکه این کشور، کشوری با اکثریت مسلمان بود و این نشان می‌داد که اسلام با حکومت پارلمانی و مدرنیزه سر ناسازگاری ندارد. در این اثنا برنامه عملیاتی مثبت و جامعی در این جامعه به لحاظ قومی متکثر اِعمال شد که بر پیشرفت تحسین‌ برانگیز آن بیش از پیش افزود. وقتی دولت اقدام به توسعه زیر ساخت‌هایی نظیر بزرگراه‌ها، فرودگاه‌ها، آسمان‌ خراش‌ها، پل‌ها و بنادر ترابری کرد، مردم مالزی دوچرخه و موتورهای خود را کنار گذاشتند و خودرو سوار شدند. با رشد نرخ صادرات از ۳۰ درصد به بیش از ۷۰ درصد، اقتصاد مالزی قدرتمند شد و به رتبه بیستم کشورهای صادرکننده رسید.

✅ @karkhone
‍ | محمد ایمانی

«افسانهٔ دوران طلایی رفاه در زمان اعلیٰحضرت»؛ یا چرا با این همه تجربهٔ شکست توسعه از بالا و دولت‌گرایی و سوسیالیسم‌بازی (ایضاً سوسیال‌دموکراسی)، ایرانی‌ها دست از دولت‌پرستی و افسانه‌سازی برنمی‌دارند؟!

"ما در راه سفر به کاشان بودیم و باید از جنوب تهران عبور می‌کردیم. من به چشمانم نمی‌توانستم اعتماد کنم! شرایطی که آدم‌ها در آن زندگی می‌کردند باورنکردنی نبود. آلونک‌هایی که با قوطی و حلبی ساخته شده بودند پر از کثافت و نایلون‌هایی که رویش کشیده شده بود. کثافت و آشغال از کانال‌ها بالا زده بود. آب سیاه بود و بدبو [آبی که مردم مجبور به آشامیدن آن بودند.] پاکروان به حضور شاه رسید و مشاهداتش را بازگو کرد. شاه گفته بود مردم آن منطقه اینگونه زندگی می‌کنند. پاکروان به شاه گفته بود اگر از دیدگاه انسانی فوراً اقدامی نمی‌کنید فکری برای امنیّت [دولت] خودتان بکنید. این انبوه جمعیت میلیونی که در [حاشیهٔ] پایتخت زندگی می‌کنند منفجر خواهند شد و ما هم با این انفجار دود خواهیم شد. پاکروان فردای آن روز عکس‌هایی را که گرفته بودیم به شهبانو نشان داد. دیگر خیلی دیر شده بود. [حاشیه‌نشینانی که محصول سیاست سوسیالیستی اصلاحات ارضی یا همان انقلاب سفید بودند و اندکی بعد تبدیل به پابرهنگان انقلاب شدند.]

…

سال‌های بداقبالی پادشاه بود، با موش دواندن اعراب حجاز، قیمت نفت سقوط کرده و طرح‌های بلندپروازانه شاه معطل مانده بود، تورم و بیکاری غوغا می‌کرد، ناظری خارجی از دیدن این همه جوان بیکار ناراضی در جنوب پایتخت تعجب کرده بود که چطور رژیم سلطنتی هنوز سرپاست، در دوران رونق از روستاهای مختلف همه برای کار به پایتخت آمده بودند و با کاهش درآمدهای دولت و رکود پیامد آن، خیلی‌هایشان بیکار شده بودند. بمب نارضایتی به کار افتاده بود.

از آن سو سدها هم تکمیل نشده بود و تولید برق کافی نبود، در تهران گاه تا ۹ ساعت قطعی برق را شاهد بودیم. دانشجویان و روشنفکران هم که سایه شاه مستبد را با تیر می‌زدند. پاکروان عکس‌ها گرفته و به شاه و ملکه نشان داده بود که خطر جدی‌تر از اینهاست، می‌گفتند که بعد از آن مرتب با شاه در این مورد دیدار می‌کرد و نقل کرده است که شاه بیمار را همچون غریقی درمانده می‌دید که در چشمان او می‌خواند چقدر به کمک‌اش نیازمند است. اما کاری از کسی برنیامد، کل قضایا یکسال بیشتر طول نکشید و شد آنچه که شد.

(به نقل از فاطمه پاکروان، همسر حسن پاکروان از رؤسای ساواک)

ضمیمه تصویر بخشی از کتاب که سال ۱۹۸۳ در دانشگاه هاروارد منتشر شده بعلاوه چند تصویر از حلبی‌آباد‌نشین‌‌شدگانِ اصلاحات ارضی

✅ @karkhone
| فرانسیس فوکویاما

‍ در انگلستان و اروپای غربی"شهرنشینی" پیامدِ صنعتی شدن و پیامدِ نیاز به احداث صنایع جدید در شهرهایی مجهز به مجاری ارتباطی بود، در چنین شرایطی نظم تحمیل شده به وسیلهٔ کار در کارخانه ها باعث گذر از اجتماع طبیعی به جامعهٔ عقلانی/سیاسی شد و اجتماعات سنتی را از طریق تقسیم کار مدرن دوباره سازماندهی کرد.. اما بالعکس، الگوی شهرنشینی در خاورمیانه، بالکان و آفریقا متفاوت بود چون شهرنشینی بیشتر از آنکه پیامد صنعتی شدن باشد نتیجهٔ جابجایی [یا تبدیل] اهالی روستا به شهر بود، لذا اجتماع طبیعی دست نخورده باقی ماند این همان "مدرنیزاسیون بدون توسعه" است که در شرایط بد اقتصادی و نبود اقتصاد صنعتی پویا، شهرهای وسیعی با حفظ ارزش هایِ روستایی و حفظ سازمان های اجتماعی روستایی تشکیل یافته اند، در این شهرها خبری از تقسیم کار گسترده مدرن به مانند آنچه در غرب روی داده بود نیست. در این شرایط نه یک پرولتاریای قوی صنعتی و نه یک طبقه متوسط گسترده وجود دارد. بلکه بالعکس، انبوهی از گروه های بزرگ فقرای شهری را می‌توان دید.. این پدیده باعث می‌شود که یک نظام حامی پرور با ائتلافی از نخبگان در راستای توزیع فساد و رانت به وجود بیآید، چون مسیر روشنی برای گذر از اشتغال غیر رسمی به صنعتی شدنِ مبتنی بر اشتغال وجود ندارد، در نتیجه برای تأمین امنیت اقتصادی نخبگان، رانت و سود پیشنهادی از سوی سیاسیون و دولت مردان راه های به مراتب بهتر و مطمئن تری نسبت به بخش آزاد و خصوصی هستند.

✅ @karkhone
راز موفقیت ترامپ

| دینش دسوزا

ترامپ در کتاب معروف خود، هنر معامله می‌نویسد: آغاز شغل من از جایی بود که نمی‌خواستم شغل پدرم را ادامه دهم. پدر او در کار خرید و فروش املاک و مستقلات بود و شگفت انگیز این‌که ترامپ از طریق واحدهای کنترل و تثبیت اجاره در محله «Queen» در شهر بروکلین پول در می‌آورد. ترامپ یک فرد محتاط و هوشیار است. از نظر او بهترین راه پول‌سازی، اجاره دادن است. ترامپ می‌خواست روزی از روی پل پریده و به منهتن رفته و کسب و کار راه بیندازد. جمع‌کردن اجاره‌های کم را نمی‌توانست ادامه دهد. دلش می‌خواست کاری ماندگار انجام دهد. کاری که ارزش تلاش زیاد را داشته باشد.
او می‌گوید : چالش ساختن یک بنای باشکوه در وست ساید منهتن فکر مرا درگیر کرد، یا یک هتل بزرگ در کنار گرند سنترال استیشن در پارک اونیو و فورتی سکند استریت.

شومپیتر در این مورد چه می‌تواند بگوید؟ او می‌نویسد : یکی از ویژگی‌های کارآفرین، آرزوی داشتن یک امپراطوری خصوصی است. در حقیقت می‌خواهد سلسله‌ای داشته باشد که بعد از او رویاهایش را دنبال کنند. به نظر شومپیتر این نزدیک‌ترین رویکرد به سیستم فرمان‌روایی قرون وسطا است. انگیزه کارآفرین موفقیت مالی اولیه نیست، بلکه آرزوی غلبه، وسوسه مبارزه، نشان دادن برتری خود به دیگران و موفقیت، نه به خاطر نتیجه آن، بلکه فقط به خاطر خود موفقیت است.
شومپیتر آن را به ورزش تشبیه می‌کند. دستاورد مالی یک «مشاهده دوم» است، که عمدتا به عنوان شاخص موفقیت و نشانه پیروزی برآورد می‌شود.
دستاورد مالی سراسر تابع لذت خلق‌کردن، لذت انجام کار و لذت استفاده از انرژی و استعداد فرد است.
ترامپ در شغل اول خود روی هتل کمودور متمرکز شد. این هتل سال 1919 ساخته شد و به نام وندربیلت نام‌گذاری شد. در میانه دهه 1970 بازار خرید و فروش املاک کساد شد. ترامپ می‌گوید : قیمت هتل به طور باور نکردنی پایین آمد. کمودور دیگر کهنه بود. نمای ساختمان کثیف و راهروها رنگ‌ورو رفته شده بودن. مدیر هیچ اهمیتی نمی‌داد. علی‌رغم نرخ پایین در کمودور هیچ‌کس میل ماندن در آن‌جا را نداشت.
ترامپ می‌نویسد: «اما وقتی به هتل نزدیک شدم یک منظره کاملا متفاوت نظرم را جلب کرد. حدودا نه صبح بود و هزاران عابر شیک‌پوش کانکتیکوت و وسچستر از گرند سنترال ترمینال و ایستگاه قطار رو به پایین سرازیر شدند.
این‌جا یک انتقاد وجود دارد. احتمالا یک استاد دانشگاه آن را این طور تفسیر کند مثلا تضاد عجیب بین عابران شیک پوش و کمودور ورشکسته و اینکه زمانی، آن یک هتل تاریخی بود ولی اکنون تاریخ از کنار آن می‌گذرد.
تفسیر ترامپ بسیار کسل‌کننده است. «آن‌جا یک فرصت شغلی است، یک مکان باشکوه که هر روز مشتری‌های جذاب از انجا تردد می‌کنند. مشکل، خود هتل است نه اطراف آن، اگر می‌توانستم آن را تغییر شکل دهم، یک مکان فوق‌العاده می‌شد. فقط تسهیلات، این کار را تضمین می‌کند.»
ترامپ به فکر یک کسب و کار جدید یعنی خریدن کمودور افتاد. آن فکر احمقانه‌ای برای یک آدم شجاع است. ولی فکر بزرگی بود. و باعث شروع همه چیز شد. پس این اولین کاری است که کارآفرینان انجام می‌دهند : آن‌ها یک فکر جدید و ریسک‌پذیر در سر دارند. لزوما چیز جدیدی اختراع نمی‌کنند، اختراع مهارت و استعداد متفاوتی می‌طلبد. کارآفرینان محصول جدیدی را با یک چشم‌انداز و روش جدید پیش‌بینی می‌کنند و راه تازه‌ای را در زندگی انتخاب می‌کنند.

این ایده جدید، یک ترکیب بدیع که کارآفرین به دست می‌آورد، برای همه قابل دیدن است. به قول شومپیتر، اکثر مردم ایده‌های تازه را درک نمی‌کنند و فقط دوست دارند شغل روزانه و معمولی خود را داشته باشند. آن‌ها از تلاش و کار خود خسته شده و اشتیاقی به اکتشافات جدید ندارند. در نتیجه انرژی و انگیزه‌ای برای تصور اوضاع جدید برای آن‌ها باقی نمی‌ماند. اکثر مردم به کارآفرینان به چشم نامتعارف و دیوانه نگاه می‌کنند.

شومپیتر می‌گوید گام اول برای داشتن شغل جدید، تصور آن، ولی گام دوم بررسی نحوه انجام آن است. ویژگی دوم کارآفرین، سازماندهی کسب و کار است.
ابتدا ترامپ برای خرید کمودور پول کمی داشت و پدرش نیز کمکی نکرد. او تجربه‌ای نیز در راه اندازی و اداره یک هتل مجلل کسب نکرده بود. بنابراین با مالکان هتل که قصد تخلیه آن را داشتند، مذاکره کرد. ترامپ آن‌ها را قانع کرد که قرارداد را امضا کنند. سپس به بانک رفت و به آن‌ها گفت اگر وام دلخواه او را بدهند، به علاوه برگردادن پول بازسازی هتل، تضمین می‌کند که کمودور را احیا کند. ترامپ اعتراف می‌کند که آن مثل شعبده بازی بود. پول را از بانک گرفت، فروشندگان پذیرفتند و ترامپ کمودور را به دست آورد.
ادامه دارد ...
/ آمریکا تحت لوای سوسیالیسم

ادامه مطلب

✅ @karkhone
توئیتر در خطر

ایلان ماسک، 9.2 درصد سهام توئیتر را خریده و به طور رسمی، در هیأت مدیره این شرکت جای گرفته است. با توجّه به سابقه سیاه او در استفاده از توئیتر برای تأثیرگذاری به شدّت منفی بر بازار سهام در دو سال اخیر و به ویژه در تکانه‎های ابتدایی بحران کورونا، این رویداد چندان جذّاب نیست.

او با خرید ۹.۲ درصد سهام توییتر به ارزش ۲.۹ میلیارد دلار بزرگترین سهامدار توییتر شده است.

با این خرید قیمت سهام توییتر ۲۶ درصد رشد کرد.

✅ @karkhone
شوک‌درمانی برای نئولیبرال‌ها

اخیراً یادداشتی از جوزف استیگلیتز در پروجکت سندیکت دربارۀ تهاجم روسیه به اوکراین منتشر شده که بخش‌هایی از آن را در ادامه می‌خوانید. استیگلیتز در این نوشته توضیح داده که مانند بحران‌های پیشین در اقتصاد جهانی (نظیر حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر، بحران مالی ۲۰۰۸، همه‌گیری کووید-۱۹، یا انتخاب ترامپ در آمریکا)، این جنگ نیز اشتباه بزرگ اتکای صرف به بازارها را برجسته کرده، و باید به‌دنبال جایگزینی دیدگاه اقتصادی جدیدی باشیم.

هر یک از این رویدادها پیامدهای اقتصادی زیادی داشته است. همه‌گیری توجه‌ها را به عدم تاب‌آوری اقتصادهای به‌ظاهر قوی جلب کرد. آمریکای ابرقدرت حتی نمی‌توانست محصولات ساده‌ای مانند ماسک و سایر تجهیزات محافظ تولید کند، چه رسد به اقلام پیچیده‌تری مانند ونتیلاتور. این بحران درک ما از شکنندگی اقتصادی را بیشتر کرد و یکی از درس‌های بحران مالی جهانی را تکرار کرد؛ زمانی که ورشکستگیِ تنها یک شرکت (شرکت برادران لِمن)، باعث فروپاشی تقریباً کل سیستم مالی جهانی شد.

جنگ پوتین در اوکراین نیز افزایش قیمت مواد غذایی و انرژی را تشدید کرده و برای بسیاری از کشورهای درحال‌توسعه و اقتصادهای نوظهور پیامدهای شدیدی دارد. اروپا نیز به‌دلیل اتکا به گاز روسیه به‌شدت آسیبپذیر است. این نگرانی هم به‌درستی وجود دارد که چنین وابستگی‌هایی چه‌بسا موجب شود تا واکنش‌های درخوری به اقدامات فاحش روسیه در این جنگ داده نشود.

بیش از ۱۵ سال پیش، در کتاب «کارآمد کردن جهانی‌سازی» [این کتاب با عنوان «نگاهی نو به جهانی‌سازی» به فارسی ترجمه شده است]، پرسیدم: «آیا هر کشوری ریسک‌های [امنیتی] را به‌عنوان بخشی از هزینه‌ای که برای اقتصاد جهانی کارآمدتر با آن مواجه هستیم، می‌پذیرد؟ آیا اروپا به‌سادگی می‌پذیرد که چون روسیه ارزان‌ترین تأمین‌کنندۀ گاز است از روسیه گاز بخرد، بدون توجه به پیامدهایی که برای امنیت آنها دارد؟» متأسفانه، پاسخ اروپا نادیده گرفتن خطرات آشکار برای دستیابی به سود کوتاه‌مدت بود.

ضعف تاب‌آوری کنونی، شکست بنیادین نئولیبرالیسم و چارچوب سیاستی آن است. بازارها به‌الذاته نزدیک‌بین هستند و مالی‌شدن اقتصاد آنها را نزدیک‌بین‌تر هم کرده است. آنها مخاطره‌های کلیدی را جدی نمی‌گیرند. علاوه بر این، فعالان بازار می‌دانند که وقتی ریسک‌ها سیستماتیک هستند، سیاست‌گذاران نمی‌توانند دست روی دست بگذارند و تماشا کنند. دقیقاً به این دلیل که بازارها چنین ریسک‌هایی را مدنظر ندارند، سرمایه‌گذاری بسیار کمی روی تاب‌آوری انجام می‌شود و درنهایت هزینه‌های جامعه بیشتر می‌شود.

راه‌حلی که معمولاً پیشنهاد می شود، واداشتن شرکت‌ها به پذیرفتن بیشتر عواقب اقداماتشان است. این منطق مستلزم قیمت‌گذاری اثرات خارجی منفی نظیر انتشار گازهای گلخانه‌ای است. گزینه‌هایی نظیر سیاست‌گذاری‌ها و مقررات صنعتی می‌توانند اقتصاد را در مسیر درست حرکت دهند، اما «قواعد بازی» نئولیبرالی مداخله برای افزایش تاب‌آوری را دشوارتر کرده است. نئولیبرالیسم بر دیدگاهی خیالی از شرکت‌های منطقی استوار است که به‌دنبال به حداکثر رساندن سود بلندمدت خود هستند. تحت این نظام، شرکت‌ها قرار است از ارزان‌ترین منبع خرید کنند، و اگر خودِ شرکت‌ها نتوانند خطرات ناشی از وابستگی به گاز روسیه را به‌درستی تحلیل کنند، دولت‌ها بنا نیست مداخله کنند!

دولت آلمان سال‌ها مروج فعال وابستگی متقابل اقتصادی شد. تفسیر خوشبینانه از موضع آلمان این است که امیدوار بود از طریق تجارت می‌توان روسیه را رام کرد. اما فساد مانع از این شد، به‌ویژه در دوران گرهارد شرودر؛ صدراعظم آلمان، که مراحل حساسی از مناسبات کشورش با روسیه را برعهده داشت، و سپس برای شرکت گازپروم؛ غول گازی دولتی روسیه، کار کرد!

امروزه چالش اصلی، ایجاد هنجارهای جهانی مناسبی است که از طریق آن حمایت‌گرایی را از اقدامات مشروع به نگرانی‌های مربوط به وابستگی و امنیت متمایز کند و سیاست‌های داخلی سیستماتیکی را در این رابطه توسعه دهد. این امر مستلزم بررسی چندجانبه و طراحی دقیق سیاست برای جلوگیری از اقدامات سوگیرانه‌ای است که در دورۀ ترامپ با توجیه نگرانی برای «امنیت ملی» رخ داد؛ برای مثال اعمال تعرفه بر خودروها و فولاد کانادا.

اما مسئله صرفاً اصلاح چارچوب تجارت نئولیبرالی نیست. در طول همه‌گیری، هزاران نفر جان خود را از دست دادند، زیرا قوانین مالکیت معنوی سازمان تجارت جهانی مانع از تولید واکسن در بسیاری از نقاط جهان شد. همین قوانین موجب شدند تا با تداوم شیوع ویروس، جهش‌های جدیدی به وجود آمد که آن را در مقابل نسل اول واکسن‌ها مسری‌تر و مقاوم‌تر کرد.

ما باید بازاندیشی در جهانی‌سازی و قوانین آن را شروع کنیم. ما بهای گزافی برای ارتدوکس فعلی پرداخته‌ایم. امید است به درس‌های شوک‌های بزرگ این قرن توجه بیشتری کنیم.

یادداشت استیگلیتز در پروجکت سندیکیت

✅
@karkhone
تولیدات دانشگاه

مجید شریف واقفی به همراه همسرش لیلا زمردیان بخاطر عقاید ضدآمریکایی در شرکت جنرال الکتریک بمب‌گذاری نمودند. وقتی شریف در یک واحد صنعتی بمب‌گذاری کرد و سرایدار بیچاره آنجا را کشت، هرگز تصور نمی‌کرد که نامش بر سردر مشهورترین دانشگاه صنعتی ایران قرار بگیرد. دانشگاه صنعتی آریامهر پس از انقلاب۵۷ به احترام مجید شریف واقفی که از فارغ التحصیلان دوره اول مهندسی برق این دانشگاه بود به دانشگاه صنعتی شریف نام‌گذاری شد. شریف واقفی یکی از رهبران سازمان مجاهدین خلق بود. پس از مدتی بعضی از سران این گروه تصمیم گرفتند ایدئولوژی سازمان را از التقاط مارکسیسم اسلامی به مارکسیسم الحادی تغییر دهند که بخاطر مخالفت توسط دیگر اعضای سازمان مجاهدین ترور شد.

پ.ن: تمام خیابان‌های ایران، دانشگاه‌ها، مراکز دولتی، پژوهشی و حتی مذهبی به نام امثال شریف، شریعتی، نواب صفوی، فاطمی، طالقانی و... است. کسانی که خودشان گمان نمی‌کردند که روزگاری نامشان همه ایران را ببلعد.

✅ @karkhone
ایرانی که ساخته نشد

مجموعه‌ای نیمه مستند هست به نام «مردانی که آمریکا را ساختند» با عنوان انگلیسی «The men who built America». برخلاف انتظار اولیه‌ای که ممکن است از عنوان این مجموعه داشته باشیم، در این فیلم هیچ سخنی از سیاست‌مداران، متفکران و دانشمندان نیست،‌ بلکه تمامی فیلم به توصیف زندگی پنج کارآفرین بزرگ می‌پردازد که در یک فاصله پنجاه ساله از ۱۸۶۵ تا ۱۹۱۵ صنایع بزرگ آمریکا را پایه‌ریزی کرده و آمریکا را به عنوان بزرگ‌ترین قدرت جهانی وارد قرن بیستم کردند. کرنلیوس وندر بیلت در صنعت راه آهن، اندرو کارنگی در صنایع فولاد، جان راکفلر در صنعت نفت، جی پی مورگان در بانک‌داری و سرانجام هنری فورد در صنایع اتومبیل‌سازی. فیلم نشان می‌دهد که چگونه آنها از پایین‌ترین طبقات اجتماعی برخاستند و با رقابت‌های جان فرسا کارگاه‌های کوچک خود را به صنایع غول آسای انحصاری تغییر شکل داده، هزاران شغل ایجاد کرده و در مقیاس امروزی میلیاردها دلار ثروت آفریدند. بعضی از آنها هم در نیمه‌ی دوم عمر خود قسمت اعظم ثروت‌شان را به موسسات خیریه‌ی بزرگ، دانشگاه‌ها، کتابخانه‌ها و مراکز بهداشتی بخشیدند. این‌ها الهام بخش نسل بعدی صنعت‌گران و کارآفرینان بودند که تا امروز نیز ادامه آن را می‌بینیم. البته در پایان فیلم،‌ کسانی که قبل از انقلاب را دیده‌اند، حسرت عمیقی بر دل‌های‌شان می‌نشیند، چرا که زمانه‌ای را به یاد می‌آورند که البته در مقیاسی کوچک‌تر، کارآفرینان بزرگی نیز در ایران ظهور کردند و گستره وسیعی از صنایع خصوصی را در ایران پایه‌گذاری کردند، افرادی مثل حاجی محمد تقی برخوردار (صنایع توشیبا و لوازم خانگی)، محمد رحیم ایروانی (بنیانگذار کفش ملی) برادران خیامی (بنیانگذار صنعت خودروسازی)، محسن آزمایش (صنایع خانگی آزمایش)، برادران لاجوردی (گروه صنعتی بهشهر)، برادران رضایی(صنایع فولاد)، محمد تقی توکلی (ماشین‌سازی تبریز) و بسیاری دیگر که اموال همگی آنها پس از انقلاب مصادره شد، خود آنها آواره شدند و صنایع آنها نیز رو به ویرانی کامل نهاد که دیگر حتی اسمی از آنها را نیز نمی‌شنویم .
"تنها به کمک یک قوه تخیل قوی می‌توانیم تصور کنیم که اگر آن مصادره‌ها صورت نگرفته بود اکنون کشور ما در چه وضعیتی بود و تک تک ما چه نوع زندگی‌ای می‌داشتیم."


آقای لاجوردی (دادستان تهران) و آقای ایروانی هر دو در بازار تهران در کنار هم‌حجره داشتند. ایروانی کفش و آقای لاجوردی روسری می‌فروخت. ایروانی متوجه تحولات دهه‌ی چهل شد، غرفه کفش‌فروشی را به کفش ملی تبدیل کرد. وقتی کفش ملی را داشتیم در چین، تایوان، کره و تایلند از صنعت و تولید خبری نبود. آقای ایروانی کفش ملی را تأسیس کرد و آقای لاجوردی هم‌حجره‌ای او دادستان شد و اموال او را مصادره کرد. (برگرفته از گفتگو با حسین مرعشی).

✅ @karkhone
‍ نکته ای قابل توجه از بنیانگذار شرکت پاناسونیک

ما خواهیم برد و شما خواهید باخت. کاری که از دست‌تان برنمی‌آید چون شکست شما یک بیماری درونی است. شرکت های شما بر مبنای اصول تیلور کار می‌کنند. بدتر آنکه ذهن شما هم تیلوری است. شما با ایمان راسخ معتقدید که مدیریت صحیح یعنی مسئولین اجرایی در یک طرف و کارگران در طرف دیگر، در یک طرف مردانی که فکر می‌کنند و در طرف دیگر مردانی که فقط کار می‌کنند. از نظر شما مدیریت صحیح هنر تحویل نرم و آرام ایده‌های اجرایی به دست کارگران است. ما مرحله تیلوری را پشت‌سر گذاشته‌ایم. ما می‌دانیم که تجارت به طرز وحشتناکی پیچیده شده است. بقا در محیطی که هر روز بیش از پیش انباشته از خطرها و امور غیرمترقبه و رقابت می‌شود، تلاشی بس نامعلوم است.

بنابراین یک شرکت باید تعهد پایدار ذهن تمام کارکنانش را داشته باشد تا به بقای خود ادامه دهد ... ما می‌دانیم که هوش و ذکاوت معدودی تکنوکرات – هرچقدر درخشان و خارق‌العاده – در رویارویی با این چالش‌ها به کلی عاجز می‌ماند. تنها هوش و ذکاوت تمام کارکنان است که می‌تواند به یک شرکت اجازه دهد در رویارویی با پَستی‌وبلندی های ملزومات محیط تازه‌اش زنده و سربلند بیرون آید. آری، ما خواهیم برد و شما خواهید باخت چون شما نمی‌توانید ذهن‌تان را از نظام تفکر تیلوری که ما هیچ‌گاه نداشتیم، رها کنید.

/ اسراری که باید به اشتراک گذاشته شوند، کنوسوکه ماتسوشیتا

✅ @karkhone
‍ برجام و فرجام ایران

| مهدی تدینی


کوتاه و صریح می‌نویسم ـــ و به قول پاپ پیوس یازدهم، در آن بیانیۀ معروفش در سال ۱۹۳۷، «با نگرانی سوزان». آنچه بیمناکش بودم رخ داد: مذاکرات وین متوقف شد. پیداست مذاکره‌کنندگان کوشیده‌اند این «خبر بد» را با «لحن خوب» و جملات امیدبخش بیان کنند. بورِل، مسئول سیاست خارجی اتحادیۀ اروپا، خواسته است کدهایی هم در خبر بگنجاند و از تأثیر «عوامل بیرونی» سخن گفته. بر کسی پوشیده نیست که این عوامل بیرونی «جنگ روسیه» است.

هیچ‌گاه متوهم نبوده‌ام که فکر کنم با احیای برجام اوضاع ایران گل و بلبل خواهد شد. ما مردم ایران مرغ عروسی و عزاییم. اما با این سطح از فشار اقتصادی و معیشتی و با سوختن زندگی مردم زیر بار تورم و نابودی ساده‌ترین آرزوهای مردم زیر بار مناقشۀ هسته‌ای و نیز با توجه به ناکارآمدی در ادارۀ امور، تردیدی ندارم که به برجام نیاز داریم؛ حتی اگر منافع عینی آن اندک باشد. اما پس از حملۀ روسیه به اکراین روزبه‌روز بیشتر اصرار داشته‌ام که برجام در اسرع وقت احیا شود. دلیلش را در نوشته‌های پیشین مفصل شرح داده‌ام. مناسبات دنیا به هم ریخته و هیچ کشوری از فردا خبر ندارد. بیم آن می‌رود که جهان در آستانۀ یک فاجعه باشد. اوضاع جهان شکننده است و اگر قرار باشد گسل‌ها گشوده شود، ایران به حکم وضعیت ژئوپولتیکِ موجود «روی گسل» قرار دارد.

دوباره هشدار می‌دهم! کل مناسبات و معادلات ایران عوض شده است. همۀ معادلاتِ پیش از بیست‌وچهارم فوریۀ ۲۰۲۲ را بگذارید کنار! جهان عوض شده! تحلیل و سیاست ما نیز بی‌درنگ باید متناسب با خطرهای جدید تغییر کند. امروز دلایلم برای بازگشت به برجام دلایل سه هفته پیش نیست. ایران برای بالا بردن امنیت و ایجاد بازدارندگی به برجام نیاز دارد. غرب هم امروز به دلیل بحران موجود بسیار بیشتر از قبل به احیای برجام نیاز دارد. با توجه به پیشرفت‌های هسته‌ای ایران، انباشت زمان و بحران جنگ، سطح ریسک از حد مجاز بالاتر رفته است. بی‌تعارف و بی‌پرده هشدار می‌دهم مراقب ایران و ایرانیان باشید! سرنوشت ما دست شماست و توان ما نامحدود نیست. شما نمی‌توانید همۀ عوامل خطر را شناسایی و مهار کنید! سطح ریسک را پایین بیاورید. این جمله را روزی صد بار در ذهن یادآوری کنید: «اوضاع جهان عوض شده!»

سخنی هم با مخالفان سنتی برجام دارم: دو گروهی که با انگیزه‌های متضادِ حکومت‌دوستی و حکومت‌ستیزی از اول مخالف برجام بوده‌اند! برجام یک «ایدۀ اصلاح‌طلبانه» نیست که از دو منظر متضادِ حکومت‌دوستانه یا حکومت‌ستیزانه از آن متنفر باشید و بگویید «پیف‌پیف!» نه تنها هیچ تضمینی وجود ندارد که نبودن برجام به هدف سیاسی شما کمک کند، بلکه بیم آن هم می‌رود که نبودن برجام تأثیری برخلاف اهداف سیاسی شما داشته باشد. سرنوشت مردم ایران بدون برجام در خطر است و هیچ‌کدام از شما دو گروهِ متضاد نیز بدون برجام به هدفتان نمی‌رسید! سیاست هر دوی شما «زمین سوخته» است! البته فرقی نمی‌کند که بگویم «زمین سوخته» یا «مردم سوخته»!

✅ @karkhone