کیست که بگوید شاه مرده!
اتفاقا روح وی سراسر گفتمانی را تسخیر کرده که در قالب های شیک و علمی راه وی را در پیش گرفته اند.
«من مخالف افزایش بیشتر حقوق و دستمزد کارگران نیستم … اما گرفتاری این است که … اینها کار نمی‌کنند. کار نکردن خطرناک است…. هر کس که کار نکند، ما دُمش را می‌گیریم و می‌اندازیمش بیرون، مثل یک موش… دانشجویی که علاوه بر برخورداری از آموزش رایگان از دولت حقوق هم می‌گیرد، فردا ممکن است بگوید یک آپارتمان لوکس و یک اتومبیل هم برای من بخرید… ما به کسی اجازه نمی‌دهیم که لوس بشود. ما هر تنبل‌خانه‌ای را می‌ریزیم به هم.»
محمدرضا شاه پهلوی ۱۳۵۵ در این‌باره در گفت‌و‌گو با سردبیر وقت کیهان
✅ @karkhone
اتفاقا روح وی سراسر گفتمانی را تسخیر کرده که در قالب های شیک و علمی راه وی را در پیش گرفته اند.
«من مخالف افزایش بیشتر حقوق و دستمزد کارگران نیستم … اما گرفتاری این است که … اینها کار نمی‌کنند. کار نکردن خطرناک است…. هر کس که کار نکند، ما دُمش را می‌گیریم و می‌اندازیمش بیرون، مثل یک موش… دانشجویی که علاوه بر برخورداری از آموزش رایگان از دولت حقوق هم می‌گیرد، فردا ممکن است بگوید یک آپارتمان لوکس و یک اتومبیل هم برای من بخرید… ما به کسی اجازه نمی‌دهیم که لوس بشود. ما هر تنبل‌خانه‌ای را می‌ریزیم به هم.»
محمدرضا شاه پهلوی ۱۳۵۵ در این‌باره در گفت‌و‌گو با سردبیر وقت کیهان
✅ @karkhone
تا بحث خودکفایی است اجازه بدهید نگاهی داشته باشیم به چند نفر از قهرمانان عرصۀ خودکفایی
اول، دوچۀ بزرگ!
خودکفایی اقتصادی ورد زبان موسولینی بود و در دوران حکومتش کارزارهای بسیاری در این زمینه به راه انداخت، از خودکفایی در غلات و برنج و مبارزه با پشه‌ها گرفته تا استخراج فلزات و ... . این کارزارها جز در حد حرف موفقیتی نداشتند: تلاش برای تولید فولاد بیشتر، باعث واردات زغال سنگ بیشتر شد و اگرچه تولید غلات افزایش یافت، وابستگی کشور به کود هم بیشتر شد.
موسولینی در همه جا و بر همه چیز، به افتخار خودش حرف «م» را حک کرده بود اما در نهایت مردم گفتند این «م» مخفف «مصیبت» است، نه چیز دیگر.
دومی پیشوا است، شاگرد دوچه که بعدتر از استادش جلو زد!
هیتلر باور داشت که برای جنگ افروزی نیازمند اقتصادی خودکفاست. برای این کار صادرات را محدود کرد، انبارهای نگهداری غلات ساخت و مصرف مردم را جیره‌بندی کرد. نتیجۀ کارزار چهارسالۀ رسیدن به استقلال اقتصادی چه بود؟ قحطی گسترده! صف‌هایی طولانی از مردمی که با قحطی روغن و گوشت و کره و میوه مواجه بودند. البته برای چاپ تصاویر و پوسترهای پیشوا هرگز کاغذ کم نیامد.
سوم، خورشید خندان!
اگر قرار باشد فلسفۀ جوچۀ کیم ایل‌سونگ را در یک کلمه خلاصه کنیم، آن کلمه «خودکفایی» است. او باور داشت که برای مردم، مشوق‌های ایدئولوژیک مهم‌تر از پاداش‌های مادی هستند و کارزارهای بسیار به راه انداخت تا کرۀ شمالی را طی دو سال به ژاپن برساند. فکر می‌کنم لازم نباشد درباره‌ی قحطی‌های گستردۀ کرۀ شمالی چیزی بگویم، مثلاً پیش می‌آمد که ماه‌ها در پایتخت گوشت یا روغن گیر نبود. اما خب اهمیتی نداشت چون او «صدها هزار ضربۀ تلافی‌جویانه» به آمریکایی‌های امپریالیست وارد کرده بود و به همین دلیل باید سازمان‌های بین المللی برای ترویج اندیشۀ او تاسیس میشد. خوشبختانه بودجۀ این سازمان‌ها همیشه جور بود.
چهارمی هم کسی نیست جز هم‌وطن دراکولا. سنگ بنای دکترین چائوشسکو خودکفایی اقتصادی بود. او وام‌های کلانی گرفت اما در بحران انرژی ۱۹۷۹، قیمت نفت و به دنبال آن نرخ سود بالا رفت و برای بازپرداخت این بدهی، یک برنامۀ ریاضتی اجرا کرد. صادرات گوشت سه برابر و بسیاری از محصولات روانۀ بازارهای خارجی شد. غذا را جیره‌بندی کردند و برای کالاهای اساسی مثل نان و سیب زمینی صف تشکیل شد. مردم غذای حیوانات را می‌خوردند و در زمستان سوختی نداشتند. اما خب، دوران چائوشسکو هم گواهی بود بر اینکه «هر چه مصیبت بیشتر، صدای پروپاگاندا بلندتر»
✅ @karkhone
اول، دوچۀ بزرگ!
خودکفایی اقتصادی ورد زبان موسولینی بود و در دوران حکومتش کارزارهای بسیاری در این زمینه به راه انداخت، از خودکفایی در غلات و برنج و مبارزه با پشه‌ها گرفته تا استخراج فلزات و ... . این کارزارها جز در حد حرف موفقیتی نداشتند: تلاش برای تولید فولاد بیشتر، باعث واردات زغال سنگ بیشتر شد و اگرچه تولید غلات افزایش یافت، وابستگی کشور به کود هم بیشتر شد.
موسولینی در همه جا و بر همه چیز، به افتخار خودش حرف «م» را حک کرده بود اما در نهایت مردم گفتند این «م» مخفف «مصیبت» است، نه چیز دیگر.
دومی پیشوا است، شاگرد دوچه که بعدتر از استادش جلو زد!
هیتلر باور داشت که برای جنگ افروزی نیازمند اقتصادی خودکفاست. برای این کار صادرات را محدود کرد، انبارهای نگهداری غلات ساخت و مصرف مردم را جیره‌بندی کرد. نتیجۀ کارزار چهارسالۀ رسیدن به استقلال اقتصادی چه بود؟ قحطی گسترده! صف‌هایی طولانی از مردمی که با قحطی روغن و گوشت و کره و میوه مواجه بودند. البته برای چاپ تصاویر و پوسترهای پیشوا هرگز کاغذ کم نیامد.
سوم، خورشید خندان!
اگر قرار باشد فلسفۀ جوچۀ کیم ایل‌سونگ را در یک کلمه خلاصه کنیم، آن کلمه «خودکفایی» است. او باور داشت که برای مردم، مشوق‌های ایدئولوژیک مهم‌تر از پاداش‌های مادی هستند و کارزارهای بسیار به راه انداخت تا کرۀ شمالی را طی دو سال به ژاپن برساند. فکر می‌کنم لازم نباشد درباره‌ی قحطی‌های گستردۀ کرۀ شمالی چیزی بگویم، مثلاً پیش می‌آمد که ماه‌ها در پایتخت گوشت یا روغن گیر نبود. اما خب اهمیتی نداشت چون او «صدها هزار ضربۀ تلافی‌جویانه» به آمریکایی‌های امپریالیست وارد کرده بود و به همین دلیل باید سازمان‌های بین المللی برای ترویج اندیشۀ او تاسیس میشد. خوشبختانه بودجۀ این سازمان‌ها همیشه جور بود.
چهارمی هم کسی نیست جز هم‌وطن دراکولا. سنگ بنای دکترین چائوشسکو خودکفایی اقتصادی بود. او وام‌های کلانی گرفت اما در بحران انرژی ۱۹۷۹، قیمت نفت و به دنبال آن نرخ سود بالا رفت و برای بازپرداخت این بدهی، یک برنامۀ ریاضتی اجرا کرد. صادرات گوشت سه برابر و بسیاری از محصولات روانۀ بازارهای خارجی شد. غذا را جیره‌بندی کردند و برای کالاهای اساسی مثل نان و سیب زمینی صف تشکیل شد. مردم غذای حیوانات را می‌خوردند و در زمستان سوختی نداشتند. اما خب، دوران چائوشسکو هم گواهی بود بر اینکه «هر چه مصیبت بیشتر، صدای پروپاگاندا بلندتر»
✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
Photo
و باز او
ایلان ماسک که در تکاپو برای به دست آوردن کمپانی توئیتر است، طبیعتاً حامیان جدّی دارد که کسانی نیستند جز جمهوریخواهان به ویژه ترامپیان!
ایلان ماسک مدّتها است به مواضع جمهوریخواهان چشمک میزند و در چند وهله به تقویتشان پرداخت... خصوصاً پس از بحران کورونا که به بهانه محدودیتهای کورونایی، کالیفرنیا را ترک کرد و کمپانی را به تگزاس برد که خدمت بزرگی به جمهوریخواهان بود.
رشد شدید ایلان ماسک، مرهون بازی بازار سهام در سال 2020 و ... است که دولت ترامپ، به بهانه آن بحران، به طور بیسابقه، در بازار سهام پول ریخت و ماسک، برنده اصلی این روند بود! با بایبک کردنها و بازی با کریپتوکارنسیها و ... همه چیز را در شرکت خود به هم ریخت...
حالا حامی برجسته تازه او کسی نیست جز...ران دسنتیس، فرماندار فلوریدا که میخواهد به طور علنی، همه تلاشش را در راه موفقیت ماسک در تصاحب توئیتر به کار برد. ماسک میخواهد سختگیری در توئیتر در برابر افراد را از میان ببرد و طبیعتاً حمایت از ترامپ، در این دیدگاه جای خاصّی دارد.
✅ @karkhone
ایلان ماسک که در تکاپو برای به دست آوردن کمپانی توئیتر است، طبیعتاً حامیان جدّی دارد که کسانی نیستند جز جمهوریخواهان به ویژه ترامپیان!
ایلان ماسک مدّتها است به مواضع جمهوریخواهان چشمک میزند و در چند وهله به تقویتشان پرداخت... خصوصاً پس از بحران کورونا که به بهانه محدودیتهای کورونایی، کالیفرنیا را ترک کرد و کمپانی را به تگزاس برد که خدمت بزرگی به جمهوریخواهان بود.
رشد شدید ایلان ماسک، مرهون بازی بازار سهام در سال 2020 و ... است که دولت ترامپ، به بهانه آن بحران، به طور بیسابقه، در بازار سهام پول ریخت و ماسک، برنده اصلی این روند بود! با بایبک کردنها و بازی با کریپتوکارنسیها و ... همه چیز را در شرکت خود به هم ریخت...
حالا حامی برجسته تازه او کسی نیست جز...ران دسنتیس، فرماندار فلوریدا که میخواهد به طور علنی، همه تلاشش را در راه موفقیت ماسک در تصاحب توئیتر به کار برد. ماسک میخواهد سختگیری در توئیتر در برابر افراد را از میان ببرد و طبیعتاً حمایت از ترامپ، در این دیدگاه جای خاصّی دارد.
✅ @karkhone
تکنولوژی پروفسور بالتازاری
کارتون شیرین و در عین حال احمقانه پروفسور بالتازار را که یادتان می‌آید؟ مشکلی که پیش می‌آمد، "مسئولین" یا "مردم" شهر به سراغ دانشمند ریزه و ریشو و محبوب شهر، پروفسور بالتازار، می‌رفتند (ایده‌ای کاملاً نخبه‌گرایانه و چپ‌گرایانه! امروز که به یاد این کارتون افتادم، بدون هیچ آگاهی از کشور سازنده، حدس زدم باید از یک کشور کمونیست در آمده باشد. چک کردم و حدسم درست بود: کارتون در یوگسلاوی کمونیست ساخته شده بود!) جناب پروفسور، با فکر کردن و فکر کردن و فکر کردن، یکباره یک فکر بدیع به سرش می‌زد و می‌رفت چهار تا دگمه را می‌زد و یک ماشین بزرگ شروع میکرد به کار، و آخرش یک ماده شیمیایی یا یک ماشین دیگری بیرون می‌داد که مسئله را، هرچه که بود، حل میکرد، مثلاً با بیرون دادن یک موج عجیب و غریب! کل پروسه خیلی با اجی‌مجی‌لاترجی جادوگران متفاوت نبود.
نمی‌دانم اثر این کارتون بوده یا نه، ولی هر چه که باشد نگاه خیلی از مردم و مسئولین ما به مقوله علم و تکنولوژی نگاهی پروفسور بالتازارانه است!
چند سال پیش، در اوج خشکسالی، دوستی که در یک نهاد حکومتی کار میکرد با من تماس گرفت و گفت که آن نهاد با یک ایرانی مقیم آلمان وارد گفتگو شده. آن ایرانی آلمان‌نشین مدعی شده بود که تکنولوژیی دارد که می‌تواند از مدیترانه ابرها را به سوی هر نقطه‌ای در ایران جذب کند. البته کل دستگاه آن شخص برای این کار به اندازه یک بخاری گازی معمولی بود! به گفته او در این روش از انرژی اورگون استفاده میشود. گویا مبلغ میلیاردی درخواست کرده بود و آن نهاد برای تمام کردن خشکسالی حاضر شده بود تا چندصد میلیون هم بدهد، ولی مذاکرات ناتمام مانده بود و حالا خودِ آن نهاد در تلاش بود که تکنولوژی آن شخص را دوباره سازی کند. این دوست من با من تماس گرفته بود که ببیند آیا می‌توانم کمک‌کنم یا نه. هر چه سعی کردم به او بفهمانم که طرف شارلاتان است و این انرژی اورگون هم یک‌چیز غیرعلمی مزخرف، فایده‌ای نکرد.
پروسه یک اختراع یا یک کشف علمی معمولاً پروسه‌ای مغشوش و مشوش است! مثلاً کارگاه ادیسون را در نظر بگیرید با تعداد زیاد اختراعاتش. بر روی ایده‌ای شروع به کار می‌کردند که همزمان همان ایده را جاهای دیگر هم رویش کار میشد. به جایِ فکر کردن به سبک‌بالتازار، پروسه سعی و خطا به کار می‌رفت و گاهی حتی دزدی از ایده‌های دیگران و .... یا مثلاً اختراع هواپیما که در جاهای مختلف دنیا رویش کار میشد و برادران رایت در کارگاه تعمیر دوچرخه خود، و با اقتباس و یادگیری از راهکارهای قبلی و تصحیح آنها، و با سعی و خطا، بالاخره توانستند چیزی بسازند که قادر بود مسافت اندکی را پرواز کند....
این ایده که تکنولوژی توسط گروهی نخبه که خیلی بلدند فکر کنند جلو میرود، و اینکه دولت باید از این نخبگان حمایت کند ایده‌های پروفسور بالتازاری‌اند که وقتش شده دورشان بیندازیم و از دنیای بچگی در آییم.
✅ @karkhone
کارتون شیرین و در عین حال احمقانه پروفسور بالتازار را که یادتان می‌آید؟ مشکلی که پیش می‌آمد، "مسئولین" یا "مردم" شهر به سراغ دانشمند ریزه و ریشو و محبوب شهر، پروفسور بالتازار، می‌رفتند (ایده‌ای کاملاً نخبه‌گرایانه و چپ‌گرایانه! امروز که به یاد این کارتون افتادم، بدون هیچ آگاهی از کشور سازنده، حدس زدم باید از یک کشور کمونیست در آمده باشد. چک کردم و حدسم درست بود: کارتون در یوگسلاوی کمونیست ساخته شده بود!) جناب پروفسور، با فکر کردن و فکر کردن و فکر کردن، یکباره یک فکر بدیع به سرش می‌زد و می‌رفت چهار تا دگمه را می‌زد و یک ماشین بزرگ شروع میکرد به کار، و آخرش یک ماده شیمیایی یا یک ماشین دیگری بیرون می‌داد که مسئله را، هرچه که بود، حل میکرد، مثلاً با بیرون دادن یک موج عجیب و غریب! کل پروسه خیلی با اجی‌مجی‌لاترجی جادوگران متفاوت نبود.
نمی‌دانم اثر این کارتون بوده یا نه، ولی هر چه که باشد نگاه خیلی از مردم و مسئولین ما به مقوله علم و تکنولوژی نگاهی پروفسور بالتازارانه است!
چند سال پیش، در اوج خشکسالی، دوستی که در یک نهاد حکومتی کار میکرد با من تماس گرفت و گفت که آن نهاد با یک ایرانی مقیم آلمان وارد گفتگو شده. آن ایرانی آلمان‌نشین مدعی شده بود که تکنولوژیی دارد که می‌تواند از مدیترانه ابرها را به سوی هر نقطه‌ای در ایران جذب کند. البته کل دستگاه آن شخص برای این کار به اندازه یک بخاری گازی معمولی بود! به گفته او در این روش از انرژی اورگون استفاده میشود. گویا مبلغ میلیاردی درخواست کرده بود و آن نهاد برای تمام کردن خشکسالی حاضر شده بود تا چندصد میلیون هم بدهد، ولی مذاکرات ناتمام مانده بود و حالا خودِ آن نهاد در تلاش بود که تکنولوژی آن شخص را دوباره سازی کند. این دوست من با من تماس گرفته بود که ببیند آیا می‌توانم کمک‌کنم یا نه. هر چه سعی کردم به او بفهمانم که طرف شارلاتان است و این انرژی اورگون هم یک‌چیز غیرعلمی مزخرف، فایده‌ای نکرد.
پروسه یک اختراع یا یک کشف علمی معمولاً پروسه‌ای مغشوش و مشوش است! مثلاً کارگاه ادیسون را در نظر بگیرید با تعداد زیاد اختراعاتش. بر روی ایده‌ای شروع به کار می‌کردند که همزمان همان ایده را جاهای دیگر هم رویش کار میشد. به جایِ فکر کردن به سبک‌بالتازار، پروسه سعی و خطا به کار می‌رفت و گاهی حتی دزدی از ایده‌های دیگران و .... یا مثلاً اختراع هواپیما که در جاهای مختلف دنیا رویش کار میشد و برادران رایت در کارگاه تعمیر دوچرخه خود، و با اقتباس و یادگیری از راهکارهای قبلی و تصحیح آنها، و با سعی و خطا، بالاخره توانستند چیزی بسازند که قادر بود مسافت اندکی را پرواز کند....
این ایده که تکنولوژی توسط گروهی نخبه که خیلی بلدند فکر کنند جلو میرود، و اینکه دولت باید از این نخبگان حمایت کند ایده‌های پروفسور بالتازاری‌اند که وقتش شده دورشان بیندازیم و از دنیای بچگی در آییم.
✅ @karkhone
در دفاع از تصمیم مادیران
| علی سرزعیم
در خبرها آمده که شرکت مادیران در واکنش به افزایش شدید حداقل دستمزد و متوسط دستمزد، 30 درصد از نیروهای خود را تعدیل کرده است. برخی سایتهای خبری در واکنش به این قضیه خواستار ورود نهادهای نظارتی و تهدید قضایی برای مدیران آن شده اند.
طبیعتا معاونت نیروی کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مثل همیشه به سرعت وارد می شود و از ابزارهای خود برای دادن حکم برگشت به کار استفاده می کند فارغ از اینکه این تصمیمات و احکام فله‌ای چه اثراتی برای تولید، صنعت و اقتصاد داشته است. طبعا در فضای مجازی نیز موجی از همدلی با کسانی برقرار شده که شغل خود را از دست داده اند. به رغم فضای ایجاد شده باید گفت تصمیم مدیران این شرکت می تواند درست و قابل دفاع باشد. مهم این است که اولویت را در چه چیز قرار دهیم.
در نگاه اقتصادی بنگاه موجودی است که حیات آن به سود وابسته است و مدیران هر شرکت موظف هستند که سود شرکت را بیشینه کنند و اگر قیمت نهاده های تولید از جمله دستمزد نیروی کار یا نرخ ارز یا قیمت دیگر نهاده ها تغییر کرد، ترکیب تولید را طوری تغییر دهند که این هدف را بتوانند کماکان دنبال کنند. حال اگر دست مدیران را ببندند که نتوانند تعداد ترکیب تولید را متناسب با تغییر نظام قیمتها، تغییر دهند، سود بنگاه کاهش یافته و گاه به عرصه زیاندهی می افتند.
کاملا روشن است که زیان ده شدن یک بنگاه به قیمت حفظ نیروهای شاغل تصمیم قابل دفاعی نیست زیرا یک بنگاه تولید به جای تعدیل 30 درصد نیروها نهایتا ورشکست شده و مجبور می شود 100 درصد نیروهایش را تعدیل کند. وقتی که سود بنگاه نیز کاهش یابد سهامداران نفع کمی می برند. از دید بسیاری این اصلا اشکال ندارد زیرا با خود می گویند که عدم تعدیل بنگاه به قیمت کاهش سود سهامداران امر قابل دفاعی است. این نگاه، نگاهی کوتاه مدت و اغواگر است اما درست نیست زیرا وقتی سود یک بنگاه کم شود بازدهی سرمایه گذاری در آن بنگاه کم می شود و سرمایه گذاران دیگر حاضر نمی‌شوند در آن سرمایه گذاری جدید انجام دهند و شرکت به مرور زمان دچار استهلاک و میرا شدن می رود. همچنین سودی که شرکت می کند در خیلی از مواقع صرف سرمایه گذاری جدید در همان بنگاه برای ایجاد خطوط تولید جدید و یا ایجاد واحدهای جدید می شود. لذا کاهش سود در بلندمدت فرصت‌های اشتغال زایی جدیدی را از بین می برد.
با این توصیف مشخص می شود که باید بین دو چیز انتخاب کرد:
گزینه الف) نیروی انسانی موجود تعدیل نشود ولی در بلندمدت کل حیات بنگاه در معرض تهدید قرار گیرد و همه تعدیل شوند یا فرصت‌های اشتغال جدیدی خلق نشود،
ب) بگذاریم با تعدیل کوتاه مدت نیروی موجود، حیات و سودآوری بنگاه تضمین شود و در بلندمدت شرکت بتواند فرصت‌های جدیدی خلق کند. به عبارت دیگر برخی کشورها نظیر کشور ما حیات شرکت را فدای نیروی کار موجود می کنند و به سادگی می پذیرند که به شرکت آسیب برسد اما در مقابل کشورهای غربی هستند که نیروی کار را فدای شرکت می کنند و می گذارند شرکت با قدرت و سودآوری ادامه حیات داشته باشد تا در بلندمدت فرصت‌های شغلی خوبی خلق کند.
دقیقا به همین دلیل است که در کشورهای غربی شرکتهای زیادی دیده می شوند که سابقه صدساله دارند اما در ایران شرکتهای کمی هستند که عمرشان به بیش از سی سال برسد.
با این توصیف مشخص می شود که تصمیم مدیران این شرکت لزوما محکوم نیست و می تواند قابل دفاع باشد. اینکه حداقل دستمزد با جهش شدید روبرو شود طبیعتا چنین پیامدی دارد و نمی‌توان با قدرت قهریه مانع از بروز این پیامدها شد. در بنگاه های بزرگ دولتی که حساسیتی در قبال سود و زیان وجود ندارد کارگران خواستار رشد شدید دستمزد می شوند اما در بنگاه های خصوصی کوچک، کارگران می دانند که خیلی مواقع امکان افزایش شدید وجود ندارد و آنها شغلشان را از دست خواهند داد و یا مجبور می شوند به شکل سیاه و محروم از حقوق قانونی کار کنند و به همین دلیل با آن مخالفند. در ایران نمایندگان جامعه کارگری عمدتا از شرکتهای بزرگ انتخاب می شوند و منافع کارگران بنگاه های بزرگ دولتی را نمایندگی می کنند و توجهی به پیامدهای چنین تصمیماتی بر کارگران بنگاه های خصوصی کوچک ندارند.
نتیجه راهبردی: اقتصاد دستور بردار نیست. اگر سیاستی مثل رشد شدید حداقل دستمزد اتفاق افتد نمی توان با زور و تهدید مانع از تحقق پیامدهای آن شد و پیامدهای آن به شکلی مثل اخراج نیرو، کاهش سود، عقب افتادن یا تعلیق ایجاد خطوط تولید جدید و سرمایه گذاری جدید ظاهر می شود. لذا باید در اتخاذ چنین تصمیماتی بسیار حساس بود و از دانش و تجربه کارشناسی بیشترین استفاده را کرد.
✅ @karkhone
| علی سرزعیم
در خبرها آمده که شرکت مادیران در واکنش به افزایش شدید حداقل دستمزد و متوسط دستمزد، 30 درصد از نیروهای خود را تعدیل کرده است. برخی سایتهای خبری در واکنش به این قضیه خواستار ورود نهادهای نظارتی و تهدید قضایی برای مدیران آن شده اند.
طبیعتا معاونت نیروی کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مثل همیشه به سرعت وارد می شود و از ابزارهای خود برای دادن حکم برگشت به کار استفاده می کند فارغ از اینکه این تصمیمات و احکام فله‌ای چه اثراتی برای تولید، صنعت و اقتصاد داشته است. طبعا در فضای مجازی نیز موجی از همدلی با کسانی برقرار شده که شغل خود را از دست داده اند. به رغم فضای ایجاد شده باید گفت تصمیم مدیران این شرکت می تواند درست و قابل دفاع باشد. مهم این است که اولویت را در چه چیز قرار دهیم.
در نگاه اقتصادی بنگاه موجودی است که حیات آن به سود وابسته است و مدیران هر شرکت موظف هستند که سود شرکت را بیشینه کنند و اگر قیمت نهاده های تولید از جمله دستمزد نیروی کار یا نرخ ارز یا قیمت دیگر نهاده ها تغییر کرد، ترکیب تولید را طوری تغییر دهند که این هدف را بتوانند کماکان دنبال کنند. حال اگر دست مدیران را ببندند که نتوانند تعداد ترکیب تولید را متناسب با تغییر نظام قیمتها، تغییر دهند، سود بنگاه کاهش یافته و گاه به عرصه زیاندهی می افتند.
کاملا روشن است که زیان ده شدن یک بنگاه به قیمت حفظ نیروهای شاغل تصمیم قابل دفاعی نیست زیرا یک بنگاه تولید به جای تعدیل 30 درصد نیروها نهایتا ورشکست شده و مجبور می شود 100 درصد نیروهایش را تعدیل کند. وقتی که سود بنگاه نیز کاهش یابد سهامداران نفع کمی می برند. از دید بسیاری این اصلا اشکال ندارد زیرا با خود می گویند که عدم تعدیل بنگاه به قیمت کاهش سود سهامداران امر قابل دفاعی است. این نگاه، نگاهی کوتاه مدت و اغواگر است اما درست نیست زیرا وقتی سود یک بنگاه کم شود بازدهی سرمایه گذاری در آن بنگاه کم می شود و سرمایه گذاران دیگر حاضر نمی‌شوند در آن سرمایه گذاری جدید انجام دهند و شرکت به مرور زمان دچار استهلاک و میرا شدن می رود. همچنین سودی که شرکت می کند در خیلی از مواقع صرف سرمایه گذاری جدید در همان بنگاه برای ایجاد خطوط تولید جدید و یا ایجاد واحدهای جدید می شود. لذا کاهش سود در بلندمدت فرصت‌های اشتغال زایی جدیدی را از بین می برد.
با این توصیف مشخص می شود که باید بین دو چیز انتخاب کرد:
گزینه الف) نیروی انسانی موجود تعدیل نشود ولی در بلندمدت کل حیات بنگاه در معرض تهدید قرار گیرد و همه تعدیل شوند یا فرصت‌های اشتغال جدیدی خلق نشود،
ب) بگذاریم با تعدیل کوتاه مدت نیروی موجود، حیات و سودآوری بنگاه تضمین شود و در بلندمدت شرکت بتواند فرصت‌های جدیدی خلق کند. به عبارت دیگر برخی کشورها نظیر کشور ما حیات شرکت را فدای نیروی کار موجود می کنند و به سادگی می پذیرند که به شرکت آسیب برسد اما در مقابل کشورهای غربی هستند که نیروی کار را فدای شرکت می کنند و می گذارند شرکت با قدرت و سودآوری ادامه حیات داشته باشد تا در بلندمدت فرصت‌های شغلی خوبی خلق کند.
دقیقا به همین دلیل است که در کشورهای غربی شرکتهای زیادی دیده می شوند که سابقه صدساله دارند اما در ایران شرکتهای کمی هستند که عمرشان به بیش از سی سال برسد.
با این توصیف مشخص می شود که تصمیم مدیران این شرکت لزوما محکوم نیست و می تواند قابل دفاع باشد. اینکه حداقل دستمزد با جهش شدید روبرو شود طبیعتا چنین پیامدی دارد و نمی‌توان با قدرت قهریه مانع از بروز این پیامدها شد. در بنگاه های بزرگ دولتی که حساسیتی در قبال سود و زیان وجود ندارد کارگران خواستار رشد شدید دستمزد می شوند اما در بنگاه های خصوصی کوچک، کارگران می دانند که خیلی مواقع امکان افزایش شدید وجود ندارد و آنها شغلشان را از دست خواهند داد و یا مجبور می شوند به شکل سیاه و محروم از حقوق قانونی کار کنند و به همین دلیل با آن مخالفند. در ایران نمایندگان جامعه کارگری عمدتا از شرکتهای بزرگ انتخاب می شوند و منافع کارگران بنگاه های بزرگ دولتی را نمایندگی می کنند و توجهی به پیامدهای چنین تصمیماتی بر کارگران بنگاه های خصوصی کوچک ندارند.
نتیجه راهبردی: اقتصاد دستور بردار نیست. اگر سیاستی مثل رشد شدید حداقل دستمزد اتفاق افتد نمی توان با زور و تهدید مانع از تحقق پیامدهای آن شد و پیامدهای آن به شکلی مثل اخراج نیرو، کاهش سود، عقب افتادن یا تعلیق ایجاد خطوط تولید جدید و سرمایه گذاری جدید ظاهر می شود. لذا باید در اتخاذ چنین تصمیماتی بسیار حساس بود و از دانش و تجربه کارشناسی بیشترین استفاده را کرد.
✅ @karkhone
👍1
از خون دل نوشتم نزدیک دوست نامه
انی رایت دهرا من هجرک القیامه
دارم من از فراقش در دیده صد علامت
لیست دموع عینی هذا لنا العلامه
پرسیدم از طبیبی احوال دوست گفتا
فی بعدها عذاب فی قربها السلامه
حافظ چو طالب آمد جامی به جان شیرین
حتی یذوق منه کاسا من الکرامه
✅ @karkhone
انی رایت دهرا من هجرک القیامه
دارم من از فراقش در دیده صد علامت
لیست دموع عینی هذا لنا العلامه
پرسیدم از طبیبی احوال دوست گفتا
فی بعدها عذاب فی قربها السلامه
حافظ چو طالب آمد جامی به جان شیرین
حتی یذوق منه کاسا من الکرامه
✅ @karkhone
سهام شرکت نت فیلیکس تو یه روز سی درصد دیگه ریزش کرد. ینی یک سوم شرکت پر.
سهام نتفلکیس انقدر ریخته که پیش‌بینی میشه تا ۳ ماه آینده ورشکست بشه. عاقبت سیاست زوری که باید تو هر سریالی LGBT باشه یا از این قبیل چپوندن اقلیت‌ها تو فیلم و سریال‌ها و بها دادن به بازیگرانی که تنها استعدادشون همجنسگرا بودنه. امیدوارم درس عبرتی باشه برای سایر کمپانی‌ها.
که خب نیست. چرا؟
چون کمپانی دیزنی اعلام کرده بیش از نیمی از تولیدات جدیدش کاراکتر هایی از جامعه LGBT خواهد بود.
✅ @karkhone
سهام نتفلکیس انقدر ریخته که پیش‌بینی میشه تا ۳ ماه آینده ورشکست بشه. عاقبت سیاست زوری که باید تو هر سریالی LGBT باشه یا از این قبیل چپوندن اقلیت‌ها تو فیلم و سریال‌ها و بها دادن به بازیگرانی که تنها استعدادشون همجنسگرا بودنه. امیدوارم درس عبرتی باشه برای سایر کمپانی‌ها.
که خب نیست. چرا؟
چون کمپانی دیزنی اعلام کرده بیش از نیمی از تولیدات جدیدش کاراکتر هایی از جامعه LGBT خواهد بود.
✅ @karkhone
ابربدهکاران در یک نگاه
ابربدهکاران نظام بانکی ایران؛ وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها و شرکتهای دولتی هستند. بانک‌ها نیز متعلق به وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی هستند. تامین مالی اقتصاد دولتی ایران از طریق چاپ و خلق بی‌رویه پول صورت می‌گیرد
1. ابربدهکاران بانک دولتی ملی:
وزارت اقتصاد
وزارت نیرو
شهرداری تهران
شرکت نفت و گاز پارس جنوبی
شهرداری قم
شرکت راه‌آهن
سازمان ملی زمین و مسکن
2. ابربدهکاران بانک دولتی سپه:
گروه مادر تخصصی بازرگانی دولتی ایران
گروه سهامی پشتیبانی امور دام کشور
3. ابربدهکاران بانک دولتی کشاورزی:
صنايع فيلم و كاغذ آريا
سازمان مركزی تعاون روستايی
خدمات حمايتی كشاورزی
مسكن كاركنان شركت مخابرات
مادر تخصصی بازرگانی دولتی
صنايع شير تهران شهداد
آرد تهران باختر
فولاد شرق كاوه
گروه صنعتی و پژوهشی زرکام
بازرگانی آراد تجارت توس
فرآوری ماهی قشم
شركت سهامی پشتيبانی امور دام
قند شهدای دزفول
گروه صنعتی داور
گروه گودرز روشن بخش
گروه صدر فولاد
4. ابربدهکاران بانک ملت:
ايران خودرو
نفت ايرانول
سايپا
پارس خودرو
توزيع دارو پخش
صنايع توليدی کروز
صنايع کاشی و سراميک الوند
گروه تامين قطعات ايران خودرو
فولاد مبارکه اصفهان
نفت ستاره خليج فارس
گروه مالی ملت
5. ابربدهکاران بانک تجارت:
ایران خودرو
فولاد مبارکه اصفهان
شرکت مخابرات ایران
سایپا
گروه سرمایه گذاری اهداف
گروه مدیریت سرمایه گذاری امید
صنایع پتروشیمی خلیج فارس
گروه سرمایه گذاری غدیر
گروه سازمان تامین اجتماعی
گروه سرمایه گذاری نفت و گاز تامین
گروه سرمایه گذاری نیروهای مسلح
گروه معدنی و صنعتی گل گهر
پالایش نفت اصفهان
پالایش نفت تهران
کرمان موتور
صندوق بازنشستگی کشوری
سرمایه گذاری توسعه معادن و فلزات
6. ابربدهکاران بانک کارآفرین:
گسترش الكترونیك تدبیر ایران
توسعه انرژی تدبیر
سرمایه گذاری دارویی تأمین
مجتمع صنایع غذایی میهن
گلرنگ
سرمایه گذاری غدیر
سرمایه گذاری اهداف
ایران خودرو
سرمایه گذاری آرمان
گروه مصطفی باقرزاده خورسندی
توربو كمپرسور نفت
فولاد جهان آرا اروند
بوتان
گروه سرمایه گذاری مشترك
فولاد مباركه اصفهان
گروه محمد حسین پونكی
گروه بنیاد بركت ستاد اجرایی
7. ابربدهکاران بانک رفاه کارگران:
شستا(شرکت سرمایه‌گذاری تامین)
نفت و گاز پتروشیمی تامین
سازمان تامین اجتماعی
کرمان موتور
گروه بازرگانی دولتی ایران
ایران ترانسفو
سایپا
✅ @karkhone
ابربدهکاران نظام بانکی ایران؛ وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها و شرکتهای دولتی هستند. بانک‌ها نیز متعلق به وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی هستند. تامین مالی اقتصاد دولتی ایران از طریق چاپ و خلق بی‌رویه پول صورت می‌گیرد
1. ابربدهکاران بانک دولتی ملی:
وزارت اقتصاد
وزارت نیرو
شهرداری تهران
شرکت نفت و گاز پارس جنوبی
شهرداری قم
شرکت راه‌آهن
سازمان ملی زمین و مسکن
2. ابربدهکاران بانک دولتی سپه:
گروه مادر تخصصی بازرگانی دولتی ایران
گروه سهامی پشتیبانی امور دام کشور
3. ابربدهکاران بانک دولتی کشاورزی:
صنايع فيلم و كاغذ آريا
سازمان مركزی تعاون روستايی
خدمات حمايتی كشاورزی
مسكن كاركنان شركت مخابرات
مادر تخصصی بازرگانی دولتی
صنايع شير تهران شهداد
آرد تهران باختر
فولاد شرق كاوه
گروه صنعتی و پژوهشی زرکام
بازرگانی آراد تجارت توس
فرآوری ماهی قشم
شركت سهامی پشتيبانی امور دام
قند شهدای دزفول
گروه صنعتی داور
گروه گودرز روشن بخش
گروه صدر فولاد
4. ابربدهکاران بانک ملت:
ايران خودرو
نفت ايرانول
سايپا
پارس خودرو
توزيع دارو پخش
صنايع توليدی کروز
صنايع کاشی و سراميک الوند
گروه تامين قطعات ايران خودرو
فولاد مبارکه اصفهان
نفت ستاره خليج فارس
گروه مالی ملت
5. ابربدهکاران بانک تجارت:
ایران خودرو
فولاد مبارکه اصفهان
شرکت مخابرات ایران
سایپا
گروه سرمایه گذاری اهداف
گروه مدیریت سرمایه گذاری امید
صنایع پتروشیمی خلیج فارس
گروه سرمایه گذاری غدیر
گروه سازمان تامین اجتماعی
گروه سرمایه گذاری نفت و گاز تامین
گروه سرمایه گذاری نیروهای مسلح
گروه معدنی و صنعتی گل گهر
پالایش نفت اصفهان
پالایش نفت تهران
کرمان موتور
صندوق بازنشستگی کشوری
سرمایه گذاری توسعه معادن و فلزات
6. ابربدهکاران بانک کارآفرین:
گسترش الكترونیك تدبیر ایران
توسعه انرژی تدبیر
سرمایه گذاری دارویی تأمین
مجتمع صنایع غذایی میهن
گلرنگ
سرمایه گذاری غدیر
سرمایه گذاری اهداف
ایران خودرو
سرمایه گذاری آرمان
گروه مصطفی باقرزاده خورسندی
توربو كمپرسور نفت
فولاد جهان آرا اروند
بوتان
گروه سرمایه گذاری مشترك
فولاد مباركه اصفهان
گروه محمد حسین پونكی
گروه بنیاد بركت ستاد اجرایی
7. ابربدهکاران بانک رفاه کارگران:
شستا(شرکت سرمایه‌گذاری تامین)
نفت و گاز پتروشیمی تامین
سازمان تامین اجتماعی
کرمان موتور
گروه بازرگانی دولتی ایران
ایران ترانسفو
سایپا
✅ @karkhone
از ابتهاج تا ترکان؛ چهره‌های اقتصاد ایران در قرن چهاردهم
در قرنی که گذشت، سیاستمداران و مدیران مختلفی برای توسعه ایران تلاش کردند که شاید نام هفت نفر از آنان بیش از بقیه به چشم می‌آید:
۱. ابوالحسن ابتهاج
بی‌تردید ابتهاج را باید پایه‌گذار برنامه‌ریزی توسعه در ایران نامید. نقش او در تشکیل شورای اقتصاد، تثبیت جایگاه سازمان برنامه، تاسیس نظام فنی و اجرایی کشور و تربیت نسلی از تکنوکرات‌های ایرانی مثل خداداد فرمانفرمائیان و مهدی سمیعی که بعدها هریک جداگانه منشأ خدمات گوناگونی شدند، انکارناپذیر است. دستاورد دیگر ابتهاج، تامین مالی و اجرای برنامه عمران خوزستان شامل احداث سد دز و توسعه کشاورزی و صنعت نیشکر در خوزستان بود که تاثیرات عمیقی بر اقتصاد ملی و منطقه‌ای به جای گذاشت.
۲. علینقی عالیخانی
جوان تحصیلکرده اقتصاد در پاریس که با تأسیس وزارت اقتصاد در ۱۳۴۱ تصدی آن را تا ۱۳۴۷ بر عهده داشت را می‌توان شکل‌دهنده بخش خصوصی جدید در اقتصاد ایران دانست که با بهره‌گیری از ابزارهای سیاستی که در اختیار داشت توانست طبقه تاجر و واردکننده را به طبقه صنعتگر تبدیل کند. عالیخانی با یکپارچه‌سازی سیاستهای تجاری و صنعتی و با استفاده از تیم منسجم و هماهنگ معاونین خود، سالهای طلایی رشد اقتصادی ایران در دهه چهل را رقم زد.
۳. رضا نیازمند
نیازمند که به عنوان بنیانگذار «سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران» و معاون صنعتی وزارت اقتصاد در دهه طلایی چهل شناخته میشود را باید پدر صنایع سنگین ایران نیز دانست. ذوب‌آهن، ماشین‌سازی، تراکتورسازی و صنعت مس برای اولین بار در ایران توسط نیازمند احداث و پایه‌گذاری شد. نیازمند همچنین با تأسیس «سازمان مدیریت صنعتی» نقش موثری در ارتقای سطح مدیریت صنایعی که توسط بخش خصوصی ایجاد شده بود ایفا کرد.
۴. محمدرضا نعمت‌زاده
نعمت‌زاده هم در جایگاه وزیر و هم در جایگاه معاون وزیر نقش ویژه‌ای در اقتصاد ایران بازی کرده است. رشد چشمگیر صنایعی مثل سیمان و صنعت غذایی در سالهای پس از جنگ با تلاشهای او در جایگاه وزیر صنایع و معادن (۱۳۷۶-۱۳۶۸) اتفاق افتاد. اما دستاورد اصلی نعمت‌زاده را باید در دوران مدیرعاملی شرکت ملی صنایع پتروشیمی (NPC) طی سالهای ۱۳۸۴-۱۳۷۶ جستجو کرد: جذب سرمایه‌گذاری ۱۶ میلیارددلاری برای احداث مجتمع‌های پتروشیمی و تبدیل ماهشهر و عسلویه از روستاهای متروکه به قطب پتروشیمی خاورمیانه که باعث شد وی به درستی لقب «پدر صنعت پتروشیمی ایران» را یدک بکشد.
۵. اکبر ترکان
تنها فرد غیرنظامی که در ایران به مقام وزارت دفاع رسید، پس از وزارت دفاع در جایگاه وزیر راه و ترابری (۱۳۷۶-۱۳۷۲) با تاسیس «شرکت فرودگاه‌های کشور» و «شرکت حمل و نقل ریلی رجا» سطح خدمات حمل و نقل هوایی و ریلی ایران را به طرز چشمگیری ارتقا داد. سپس مسئولیت سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (۱۳۸۰-۱۳۷۶) را بر عهده گرفت و صنعت خودروسازی کشور را از طریق ادغام و تملک شرکتهای پراکنده یکپارچه‌سازی کرد که به تشکیل دو گروه خودروسازی «سایپا» و «ایران‌خودرو» انجامید. پس از آن در کسوت مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس، حساس‌ترین بخش‌های طرح توسعه پارس جنوبی را راهبری کرد. آخرین یادگار ترکان برای اقتصاد ایران، مجتمع آلومینیوم جنوب (سالکو) بود که ایران را از سال ۱۴۰۰ به صادرکننده آلومینیوم مبدل ساخت.
۶. بیژن نامدار زنگنه
شیخ‌الوزرای جمهوری اسلامی وقتی در سن ۳۴ سالگی وزیر نیروی دولت سازندگی شد که در روزنامه‌ها «جدول خاموشی» منتشر میشد. زنگنه با تأسیس «مپنا» و «فراب»، مدیریت پروژه و ساخت تجهیزات نیروگاهی در ایران را به‌عنوان گلوگاه توسعه صنعت برق بومی کرد، طوری که مخالفان آن روز، امروز زبان به تحسین مپنا گشوده‌اند. تلاش زنگنه برای توانمندسازی شرکتهای ایرانی در جایگاه وزیر نفت نیز ادامه یافت و با تأسیس «پتروپارس» و مشارکت دادن آن در فازهای اولیه پارس جنوبی، یک پیمانکار توانمند در صنعت نفت ایران متولد شد. دستاورد اصلی زنگنه در بعد سخت‌افزاری، پارس جنوبی است، بیابانی که تبدیل به پایتخت انرژی ایران شد. اما مهمترین دستاورد نرم‌افزاری شیخ‌الوزرا، «ایرانی‌سازی» مدیریت پروژه و ساخت در صنعت نفت و نیرو بود که آثار آن را امروز در نیروگاهها، میادین نفتی، پالایشگاه‌ها و سدها می‌توان مشاهده کرد.
۷. اکبر هاشمی رفسنجانی
واژه «توسعه» در ایران بعد از انقلاب با نام اکبر هاشمی رفسنجانی گره خورده است. روحانی روستازاده‌ای که خود تکنوکرات نبود، اما به «نخ تسبیح» تکنوکرات‌های عصر جمهوری اسلامی تبدیل شد. مشی سیاسی و اقتصادی هاشمی را می‌توان در «توسعه‌گرایی» خلاصه کرد که وجه تمایز او با اکثر روحانیون شیعه بود. مهمترین نقش هاشمی پس از حمایت و برکشیدن نسلی از تکنوکرات‌ها، ایفای نقش اساسی در تصویب و ابلاغ «سیاستهای کلی اصل ۴۴» بود که عرصه را برای حضور بخش خصوصی در اقتصاد ایران باز کرد.
✅ @karkhone
در قرنی که گذشت، سیاستمداران و مدیران مختلفی برای توسعه ایران تلاش کردند که شاید نام هفت نفر از آنان بیش از بقیه به چشم می‌آید:
۱. ابوالحسن ابتهاج
بی‌تردید ابتهاج را باید پایه‌گذار برنامه‌ریزی توسعه در ایران نامید. نقش او در تشکیل شورای اقتصاد، تثبیت جایگاه سازمان برنامه، تاسیس نظام فنی و اجرایی کشور و تربیت نسلی از تکنوکرات‌های ایرانی مثل خداداد فرمانفرمائیان و مهدی سمیعی که بعدها هریک جداگانه منشأ خدمات گوناگونی شدند، انکارناپذیر است. دستاورد دیگر ابتهاج، تامین مالی و اجرای برنامه عمران خوزستان شامل احداث سد دز و توسعه کشاورزی و صنعت نیشکر در خوزستان بود که تاثیرات عمیقی بر اقتصاد ملی و منطقه‌ای به جای گذاشت.
۲. علینقی عالیخانی
جوان تحصیلکرده اقتصاد در پاریس که با تأسیس وزارت اقتصاد در ۱۳۴۱ تصدی آن را تا ۱۳۴۷ بر عهده داشت را می‌توان شکل‌دهنده بخش خصوصی جدید در اقتصاد ایران دانست که با بهره‌گیری از ابزارهای سیاستی که در اختیار داشت توانست طبقه تاجر و واردکننده را به طبقه صنعتگر تبدیل کند. عالیخانی با یکپارچه‌سازی سیاستهای تجاری و صنعتی و با استفاده از تیم منسجم و هماهنگ معاونین خود، سالهای طلایی رشد اقتصادی ایران در دهه چهل را رقم زد.
۳. رضا نیازمند
نیازمند که به عنوان بنیانگذار «سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران» و معاون صنعتی وزارت اقتصاد در دهه طلایی چهل شناخته میشود را باید پدر صنایع سنگین ایران نیز دانست. ذوب‌آهن، ماشین‌سازی، تراکتورسازی و صنعت مس برای اولین بار در ایران توسط نیازمند احداث و پایه‌گذاری شد. نیازمند همچنین با تأسیس «سازمان مدیریت صنعتی» نقش موثری در ارتقای سطح مدیریت صنایعی که توسط بخش خصوصی ایجاد شده بود ایفا کرد.
۴. محمدرضا نعمت‌زاده
نعمت‌زاده هم در جایگاه وزیر و هم در جایگاه معاون وزیر نقش ویژه‌ای در اقتصاد ایران بازی کرده است. رشد چشمگیر صنایعی مثل سیمان و صنعت غذایی در سالهای پس از جنگ با تلاشهای او در جایگاه وزیر صنایع و معادن (۱۳۷۶-۱۳۶۸) اتفاق افتاد. اما دستاورد اصلی نعمت‌زاده را باید در دوران مدیرعاملی شرکت ملی صنایع پتروشیمی (NPC) طی سالهای ۱۳۸۴-۱۳۷۶ جستجو کرد: جذب سرمایه‌گذاری ۱۶ میلیارددلاری برای احداث مجتمع‌های پتروشیمی و تبدیل ماهشهر و عسلویه از روستاهای متروکه به قطب پتروشیمی خاورمیانه که باعث شد وی به درستی لقب «پدر صنعت پتروشیمی ایران» را یدک بکشد.
۵. اکبر ترکان
تنها فرد غیرنظامی که در ایران به مقام وزارت دفاع رسید، پس از وزارت دفاع در جایگاه وزیر راه و ترابری (۱۳۷۶-۱۳۷۲) با تاسیس «شرکت فرودگاه‌های کشور» و «شرکت حمل و نقل ریلی رجا» سطح خدمات حمل و نقل هوایی و ریلی ایران را به طرز چشمگیری ارتقا داد. سپس مسئولیت سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (۱۳۸۰-۱۳۷۶) را بر عهده گرفت و صنعت خودروسازی کشور را از طریق ادغام و تملک شرکتهای پراکنده یکپارچه‌سازی کرد که به تشکیل دو گروه خودروسازی «سایپا» و «ایران‌خودرو» انجامید. پس از آن در کسوت مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس، حساس‌ترین بخش‌های طرح توسعه پارس جنوبی را راهبری کرد. آخرین یادگار ترکان برای اقتصاد ایران، مجتمع آلومینیوم جنوب (سالکو) بود که ایران را از سال ۱۴۰۰ به صادرکننده آلومینیوم مبدل ساخت.
۶. بیژن نامدار زنگنه
شیخ‌الوزرای جمهوری اسلامی وقتی در سن ۳۴ سالگی وزیر نیروی دولت سازندگی شد که در روزنامه‌ها «جدول خاموشی» منتشر میشد. زنگنه با تأسیس «مپنا» و «فراب»، مدیریت پروژه و ساخت تجهیزات نیروگاهی در ایران را به‌عنوان گلوگاه توسعه صنعت برق بومی کرد، طوری که مخالفان آن روز، امروز زبان به تحسین مپنا گشوده‌اند. تلاش زنگنه برای توانمندسازی شرکتهای ایرانی در جایگاه وزیر نفت نیز ادامه یافت و با تأسیس «پتروپارس» و مشارکت دادن آن در فازهای اولیه پارس جنوبی، یک پیمانکار توانمند در صنعت نفت ایران متولد شد. دستاورد اصلی زنگنه در بعد سخت‌افزاری، پارس جنوبی است، بیابانی که تبدیل به پایتخت انرژی ایران شد. اما مهمترین دستاورد نرم‌افزاری شیخ‌الوزرا، «ایرانی‌سازی» مدیریت پروژه و ساخت در صنعت نفت و نیرو بود که آثار آن را امروز در نیروگاهها، میادین نفتی، پالایشگاه‌ها و سدها می‌توان مشاهده کرد.
۷. اکبر هاشمی رفسنجانی
واژه «توسعه» در ایران بعد از انقلاب با نام اکبر هاشمی رفسنجانی گره خورده است. روحانی روستازاده‌ای که خود تکنوکرات نبود، اما به «نخ تسبیح» تکنوکرات‌های عصر جمهوری اسلامی تبدیل شد. مشی سیاسی و اقتصادی هاشمی را می‌توان در «توسعه‌گرایی» خلاصه کرد که وجه تمایز او با اکثر روحانیون شیعه بود. مهمترین نقش هاشمی پس از حمایت و برکشیدن نسلی از تکنوکرات‌ها، ایفای نقش اساسی در تصویب و ابلاغ «سیاستهای کلی اصل ۴۴» بود که عرصه را برای حضور بخش خصوصی در اقتصاد ایران باز کرد.
✅ @karkhone
به نام خداوند بخشاینده مهربان
پرده اول
بگو: شما را به يك چيز اندرز مى‌دهم: دو به دو و يک به يك براى خدا قيام كنيد.
۱۰ سال پیش بود. تا به حال گمرک را از نزدیک ندیده بودم. هنوز از هواپیما پیاده نشده ما را بردند یک محوطه دیوارکشی شده با یک درب بزرگ را نشانمان دادند و گفتند این گمرک است. نگاهمان به همه چیز جور دیگری بود. هر کامیونی را که کسی نمیگشت و از آنجا خارج میشد می گفتیم قاچاق است. البته الان طور دیگری فکر می کنم. اتفاقا خیلی از بارها را هم نمی گشتند!
درب خروج از همه جا عجیب تر بود. انتظار داشتم منظورشان همان درب بزرگی باشد که از آن وارد گمرک شدیم. آن روز فهمیدم درب خروج گمرک یک اداره است با رئیس و تعدادی کارشناس و ارزیاب و بارشمار و اپراتور ثبات. فهمیدم درب خروج گمرک درب اقتصاد کشور است. فهمیدم این درب با کاغذ و دستی و دستنویس کنترل می شده، آنهم با تعداد بسیار کمی کارمند. فهمیدم گمرک یک سیستم دارد به نام «آسیکودا» که اطلاعات اظهار را جمع می کند، ولی درباره اطلاعات ورود و خروج کالا کاملا کار یدی بوده تا اینکه سامانه ما آنجا مستقر شده است. یک نگاه به یک برگ باسکول قدیمی مینداختید کاملا این موضوع را می فهمیدید. برگ باسکول یک فرم بود که داخلش دست نویس شماره ماشین و وزن را نوشته بودند. یک مهر بزرگ هم زیر هر کدامش خورده بود. هیچ جایی هم نبود که اطلاعات این کاغذها را در آن وارد کنند. رسید انبارها هم به همین ترتیب. دفترهای ثبت اطلاعات را که دیگر نگو.
درست یک سال قبل از آن، قاچاق محموله سوختی کشف شده بود که نقطه پیدایش ماجرا بود. داستانش را قبل تر ها نقل کرده ام. آن زمان می خواستند به این سوال پاسخ دهند که شرکت قاچاقچی چقدر قاچاق کرده است و برای این کار باید کوهی از کاغذها را بررسی می کردند. کاغذهایی که حتی ثبت در آن ها با کلی مشکل همراه بود.
نقطه پیدایش ماجرا اینجا بود. نقطه ای که باید به این جمع بندی می رسیدیم که می توانیم برای کشور کاری کنیم. با این که میخواستیم و دوست داشتیم ولی گمان نمی کردیم که بگذارند. برای همین رفقا ایده هایشان را نوشتند و شد RFP یک سامانه برای اداره درب خروج گمرک. بردند دادند به یکی از این شرکت های داده پردازی. آن ها هم قیمت گذاشتند ۱۵ میلیارد تومان و گفتند فقط در یک گمرک به مدت سه سال پایلوت می کنند و اجرا در باقی گمرکات بر عهده خودتان. معاون بازرسی وقت ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز وقتی آن قیمت را دید گفت اینقدر پول نداریم و رفقا هم گفتند این کاری بود که از ما برمی آمد. نقل به مضمون به رفقا گفتند که مرده شور درسی که خواندید را ببرند که به کار مملکت نمی آید!
با توجه به تجارب قبلی خیلی امیدی به این که کار به نتیجه برسد نبود. حتی امیدی به این که وقتی به نتیجه رسید جمعش نکنند. شاید بتوان گفت تنها روزنه ای باز شده بود و مثل خیلی اوقات می توانستیم بگوییم به ما چه؟ و شاید اولین جرم ما این بود که نتوانستیم بگوییم به ما چه؟! هر کداممان برای این نتوانستن دلایل خود را داشتیم.
رفقا استخاره کردند. آیه آمد که «بگو: شما را به يك چيز اندرز مى‌دهم: دو به دو و يک به يك براى خدا قيام كنيد. سپس بينديشيد، تا بدانيد كه در يار شما ديوانگى نيست. اوست كه شما را از آمدن عذابى شديد مى‌ترساند.» (سوره سبا آیه ۴۶)
دیگر خدا چطور می توانست به ما راه را نشان بدهد؟ آن جا بود که ما فقط به واسطه چند ترم تحصیل در رشته کامپیوتر و پاس کردن چند واحد برنامه نویسی و مهندسی نرم افزار و .... و بدون هیچ دانش و فهمی از کلان یک اقتصاد، فقط هدفمان این شد که کاری کنیم که اگر کسی دزدی کرد مثل همان قاچاقچی سوخت، بفهمیم که چقدر برده؟!
چند بار دیگر هم به فراخور مشکلاتی که پیش آمد رفقا استخاره کردند باز هم همان آیه آمد.
برای خیلی از ما قرار بود این داستان ۱۰ روز یا نهایتا یک ماه و دو ماه طول بکشد ولی از آن روز نخست بیش از ۱۰ سال می گذرد.
این ها که می نویسم بخشی از داستان این ده سال است.
✅ @karkhone
پرده اول
بگو: شما را به يك چيز اندرز مى‌دهم: دو به دو و يک به يك براى خدا قيام كنيد.
۱۰ سال پیش بود. تا به حال گمرک را از نزدیک ندیده بودم. هنوز از هواپیما پیاده نشده ما را بردند یک محوطه دیوارکشی شده با یک درب بزرگ را نشانمان دادند و گفتند این گمرک است. نگاهمان به همه چیز جور دیگری بود. هر کامیونی را که کسی نمیگشت و از آنجا خارج میشد می گفتیم قاچاق است. البته الان طور دیگری فکر می کنم. اتفاقا خیلی از بارها را هم نمی گشتند!
درب خروج از همه جا عجیب تر بود. انتظار داشتم منظورشان همان درب بزرگی باشد که از آن وارد گمرک شدیم. آن روز فهمیدم درب خروج گمرک یک اداره است با رئیس و تعدادی کارشناس و ارزیاب و بارشمار و اپراتور ثبات. فهمیدم درب خروج گمرک درب اقتصاد کشور است. فهمیدم این درب با کاغذ و دستی و دستنویس کنترل می شده، آنهم با تعداد بسیار کمی کارمند. فهمیدم گمرک یک سیستم دارد به نام «آسیکودا» که اطلاعات اظهار را جمع می کند، ولی درباره اطلاعات ورود و خروج کالا کاملا کار یدی بوده تا اینکه سامانه ما آنجا مستقر شده است. یک نگاه به یک برگ باسکول قدیمی مینداختید کاملا این موضوع را می فهمیدید. برگ باسکول یک فرم بود که داخلش دست نویس شماره ماشین و وزن را نوشته بودند. یک مهر بزرگ هم زیر هر کدامش خورده بود. هیچ جایی هم نبود که اطلاعات این کاغذها را در آن وارد کنند. رسید انبارها هم به همین ترتیب. دفترهای ثبت اطلاعات را که دیگر نگو.
درست یک سال قبل از آن، قاچاق محموله سوختی کشف شده بود که نقطه پیدایش ماجرا بود. داستانش را قبل تر ها نقل کرده ام. آن زمان می خواستند به این سوال پاسخ دهند که شرکت قاچاقچی چقدر قاچاق کرده است و برای این کار باید کوهی از کاغذها را بررسی می کردند. کاغذهایی که حتی ثبت در آن ها با کلی مشکل همراه بود.
نقطه پیدایش ماجرا اینجا بود. نقطه ای که باید به این جمع بندی می رسیدیم که می توانیم برای کشور کاری کنیم. با این که میخواستیم و دوست داشتیم ولی گمان نمی کردیم که بگذارند. برای همین رفقا ایده هایشان را نوشتند و شد RFP یک سامانه برای اداره درب خروج گمرک. بردند دادند به یکی از این شرکت های داده پردازی. آن ها هم قیمت گذاشتند ۱۵ میلیارد تومان و گفتند فقط در یک گمرک به مدت سه سال پایلوت می کنند و اجرا در باقی گمرکات بر عهده خودتان. معاون بازرسی وقت ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز وقتی آن قیمت را دید گفت اینقدر پول نداریم و رفقا هم گفتند این کاری بود که از ما برمی آمد. نقل به مضمون به رفقا گفتند که مرده شور درسی که خواندید را ببرند که به کار مملکت نمی آید!
با توجه به تجارب قبلی خیلی امیدی به این که کار به نتیجه برسد نبود. حتی امیدی به این که وقتی به نتیجه رسید جمعش نکنند. شاید بتوان گفت تنها روزنه ای باز شده بود و مثل خیلی اوقات می توانستیم بگوییم به ما چه؟ و شاید اولین جرم ما این بود که نتوانستیم بگوییم به ما چه؟! هر کداممان برای این نتوانستن دلایل خود را داشتیم.
رفقا استخاره کردند. آیه آمد که «بگو: شما را به يك چيز اندرز مى‌دهم: دو به دو و يک به يك براى خدا قيام كنيد. سپس بينديشيد، تا بدانيد كه در يار شما ديوانگى نيست. اوست كه شما را از آمدن عذابى شديد مى‌ترساند.» (سوره سبا آیه ۴۶)
دیگر خدا چطور می توانست به ما راه را نشان بدهد؟ آن جا بود که ما فقط به واسطه چند ترم تحصیل در رشته کامپیوتر و پاس کردن چند واحد برنامه نویسی و مهندسی نرم افزار و .... و بدون هیچ دانش و فهمی از کلان یک اقتصاد، فقط هدفمان این شد که کاری کنیم که اگر کسی دزدی کرد مثل همان قاچاقچی سوخت، بفهمیم که چقدر برده؟!
چند بار دیگر هم به فراخور مشکلاتی که پیش آمد رفقا استخاره کردند باز هم همان آیه آمد.
برای خیلی از ما قرار بود این داستان ۱۰ روز یا نهایتا یک ماه و دو ماه طول بکشد ولی از آن روز نخست بیش از ۱۰ سال می گذرد.
این ها که می نویسم بخشی از داستان این ده سال است.
✅ @karkhone
👍1
بسیاری می‌گویند از اساس ورود صنعت در بخش های
مرکزی ایران که همواره مشکل آب داشته‌اند منجر به
مهاجرت بیشتر و درنهایت بارگذاری اضافه بر منابع
آبی مرکز ایران شده است.
با این وصف آیا کسانی که از ابتدا صنعت نساجی را به اصفهان آوردند و عنوان
منچستر شرق را به این شهر دادند اشتباه کردند؟
مهم آوردن فلان صنعت نیست، بیش از آن باید توجه
کرد که چه کسی این کار را میکند: دولت یا کارآفرین؟
هردو هم می‌توانند اشتباه کنند ولی یکی از جیب بقیه و با
پیامدهای جانبی بسیار چنین میکند و دیگری با هزینه و
ریسک شخصی. یکی اگر اشتباه کرد ورشکست می شود و
از بازار بیرون میرود و دیگری بدون توجه به نتایج کارش
میخواهد همه چیز را عوض کند تا واقعیت شبیه رویایش
شود و صدای رعیت را بخواباند.
مرحوم فضل الله دهش
یعنی نخستین کسی که صنعت نساجی اصفهان را راه‌انداخت
فردی میهن‌دوست، دانشمند و پرتالش بود و
باوجود تمام کاستی‌ها و جنگ و هزار مصیبت توانست
رویای خودش را محقق کند.
ظهور به اصطلاح منچستر شرق را وامدار او هستیم؛ او ریسک کرد. شاید شکست
می‌خورد ولی دستکم زیان آن بسیار محدود بود.
این موضوع را مقایسه کنید با ابر پروژه های دولتی که اغلب
بدون توجیه اقتصادی به فرموده این و آن اجرا میشود و
بعد از مشخص شدن اشتباه ها هم سالها پول عمومی
صرف تنفس مصنوعی به مرده میشود.
✅ @karkhone
مرکزی ایران که همواره مشکل آب داشته‌اند منجر به
مهاجرت بیشتر و درنهایت بارگذاری اضافه بر منابع
آبی مرکز ایران شده است.
با این وصف آیا کسانی که از ابتدا صنعت نساجی را به اصفهان آوردند و عنوان
منچستر شرق را به این شهر دادند اشتباه کردند؟
مهم آوردن فلان صنعت نیست، بیش از آن باید توجه
کرد که چه کسی این کار را میکند: دولت یا کارآفرین؟
هردو هم می‌توانند اشتباه کنند ولی یکی از جیب بقیه و با
پیامدهای جانبی بسیار چنین میکند و دیگری با هزینه و
ریسک شخصی. یکی اگر اشتباه کرد ورشکست می شود و
از بازار بیرون میرود و دیگری بدون توجه به نتایج کارش
میخواهد همه چیز را عوض کند تا واقعیت شبیه رویایش
شود و صدای رعیت را بخواباند.
مرحوم فضل الله دهش
یعنی نخستین کسی که صنعت نساجی اصفهان را راه‌انداخت
فردی میهن‌دوست، دانشمند و پرتالش بود و
باوجود تمام کاستی‌ها و جنگ و هزار مصیبت توانست
رویای خودش را محقق کند.
ظهور به اصطلاح منچستر شرق را وامدار او هستیم؛ او ریسک کرد. شاید شکست
می‌خورد ولی دستکم زیان آن بسیار محدود بود.
این موضوع را مقایسه کنید با ابر پروژه های دولتی که اغلب
بدون توجیه اقتصادی به فرموده این و آن اجرا میشود و
بعد از مشخص شدن اشتباه ها هم سالها پول عمومی
صرف تنفس مصنوعی به مرده میشود.
✅ @karkhone
Telegram
attach 📎
ناکارآیی سیاستی در ژاپن؟
در سالهای بعد از جنگ جهانی، وزارت MITI (صنعت و تجارت) در ژاپن بر واردات فناوری توسط بخش خصوصی نظارت میکرد. اکثر فناوری‌ها باید با مجوز می‌تی وارد میشد. هدف سیاست این بود که تنها فناوری‌هایی وارد کشور شوند که به افزایش صادرات، کاهش واردات یا هردو کمک کند تا تراز پرداخت‌های ارزی کشور بهبود یابد. هدف دیگرِ سیاست این بود که تنها شرکت‌هایی مجاز به واردات یک فناوری خاص باشند که قابلیت‌های فنی لازم برای یادگیری آن فناوری را داشته باشند و به کمک آن بتوانند کالایی تولید و تجاری‌سازی کنند.
این سیاست یک «دست‌انداز بروکراتیک» در راه واردات و یادگیری فناوری بود و انتظار می‌رفت که شتاب پیشرفت فناوری را کاهش دهد. در یک نمونه‌ی شناخته‌شده، زمانی که سونی شرکت نوپایی بود قصد واردات فناوری ترانزیستور داشت اما بروکرات‌های می‌تی معتقد بودند که سونی قابلیت‌های فنی ضعیفی دارد و توان توسعه‌ی فناوری واردشده را ندارد. این مخالفت دست‌اندازی در مسیر توسعه‌ی این شرکت بود. سونی به قدری با می‌تی سروکلّه زد که نهایتاً با وقفه‌ای بلند مجوز واردات فناوری را دریافت کرد.
زمانی که سونی سرآمدِ فناوری ترانزیستور شد، معلوم شد که بروکرات‌های می‌تی به قدر آنتروپرنورهای سونی (آکیو موریتا و ماسارو ایبوکا) دوراندیشی تجاری نداشتند. اگرچه واردات فناوری ترانزیستور دست آخر به تأیید می‌تی رسید، اما در این بین یک منبع کمیاب اقتصادی (زمان) هم هدر رفت. می‌توان احتمال داد که شرکتهای دیگری مشابه سونی نیز با تأخیر در واردات فناوری روبرو شده باشند و حتی آنهایی که به قدر سونی بر خواسته‌شان پافشاری نمی‌کردند، در واردات فناوری ناکام مانده باشند.
دولت ژاپن سیاست‌هایی برای تشویق یادگیری فناورانه اجرا میکرد، نظیر تخفیف‌های مالیاتی و پرداخت یارانه به شرکت‌ها جهت واردات و کاربست آزمایشی فناوری، سازماندهی گروه‌های مشترک مطالعاتی فناوری، دعوت و پشتیبانی مالی از فن‌شناسان خارجی، ارسال هیئت‌های فن‌شناسی به خارج، ترجمه و انتشار نوشتجات فنی خارجی، و هدایت منابع کمیاب ارزی به سمت واردات فناوری؛ اما مقررات سختگیرانه‌ای که برای واردات فناوری خارجی اعمال میکرد، می‌توانست منافع سیاستهای کارآمدش را کمرنگ کند.
سیاست کنترل ورود فناوری علیرغم هزینه‌هایش (نظیر کاهش سرعت انباشت فناوری)، منافعی نظیر بهبود تراز پرداخت ارزی نیز داشت. تراز پرداخت ژاپن در اوایل وضعیت خوبی نداشت و به همین خاطر وزارت می‌تی با فروشندگان فناوری خارجی چانه‌زنی میکرد که فناوری‌شان را با هزینه‌ی مناسبی به شرکتهای ژاپنی بدهند، و همچنین حواسش بود که فناوری منسوخی وارد کشور نشود. با اینحال، منافع این سیاست‌ها باید در مقایسه با هزینه‌هایش سنجیده شود. تجربه‌ی شرکت سونی نشان می‌دهد که این سیاست در مواردی شتاب پیشرفت فناورانه را کاهش داده است.
نکته‌ی دیگری که باید اشاره کرد این است که زمانی که از سیاستگذاری موفق توسعه در ژاپن صحبت می‌کنیم به این معنا نیست که بروکرات‌های ژاپن 'هیچ' سیاست اشتباهی اجرا نکردند. کنترل‌های شدیدی که بر ورود فناوری اعمال میشد و برخی از سیاستهای ناکارآمد دیگر نشان می‌دهد که بروکرات‌های ژاپن گاهی نقش مؤثری در توسعه‌ی صنعتی ایفا نمی‌کردند. نکته‌ای که باید در نظر داشته باشیم این است: داستان‌های موفق توسعه بدین خاطر موفقند که منافع سیاستهای کارآمد عمومی بر هزینه‌ی سیاستهای ناکارآمد چربیده است. حتی در بخش خصوصی نیز (مثلاً، صندوق‌های سرمایه‌ی خطرپذیر) شکست‌ها بیش از موفقیت‌هاست. کارآفرینان 'موفق' بخش خصوصی اکثرِ بازدهی‌شان را از اقلّ سیاست‌هایشان به دست می‌آورند (موسوم به قاعده‌ی ۲۰/۸۰). این بدان معناست که کارآفرینان موفق نیز اکثر سیاست‌هایشان 'موفق' محسوب نمی‌شود.
ناشر: CollectiveAction
✅ @karkhone
در سالهای بعد از جنگ جهانی، وزارت MITI (صنعت و تجارت) در ژاپن بر واردات فناوری توسط بخش خصوصی نظارت میکرد. اکثر فناوری‌ها باید با مجوز می‌تی وارد میشد. هدف سیاست این بود که تنها فناوری‌هایی وارد کشور شوند که به افزایش صادرات، کاهش واردات یا هردو کمک کند تا تراز پرداخت‌های ارزی کشور بهبود یابد. هدف دیگرِ سیاست این بود که تنها شرکت‌هایی مجاز به واردات یک فناوری خاص باشند که قابلیت‌های فنی لازم برای یادگیری آن فناوری را داشته باشند و به کمک آن بتوانند کالایی تولید و تجاری‌سازی کنند.
این سیاست یک «دست‌انداز بروکراتیک» در راه واردات و یادگیری فناوری بود و انتظار می‌رفت که شتاب پیشرفت فناوری را کاهش دهد. در یک نمونه‌ی شناخته‌شده، زمانی که سونی شرکت نوپایی بود قصد واردات فناوری ترانزیستور داشت اما بروکرات‌های می‌تی معتقد بودند که سونی قابلیت‌های فنی ضعیفی دارد و توان توسعه‌ی فناوری واردشده را ندارد. این مخالفت دست‌اندازی در مسیر توسعه‌ی این شرکت بود. سونی به قدری با می‌تی سروکلّه زد که نهایتاً با وقفه‌ای بلند مجوز واردات فناوری را دریافت کرد.
زمانی که سونی سرآمدِ فناوری ترانزیستور شد، معلوم شد که بروکرات‌های می‌تی به قدر آنتروپرنورهای سونی (آکیو موریتا و ماسارو ایبوکا) دوراندیشی تجاری نداشتند. اگرچه واردات فناوری ترانزیستور دست آخر به تأیید می‌تی رسید، اما در این بین یک منبع کمیاب اقتصادی (زمان) هم هدر رفت. می‌توان احتمال داد که شرکتهای دیگری مشابه سونی نیز با تأخیر در واردات فناوری روبرو شده باشند و حتی آنهایی که به قدر سونی بر خواسته‌شان پافشاری نمی‌کردند، در واردات فناوری ناکام مانده باشند.
دولت ژاپن سیاست‌هایی برای تشویق یادگیری فناورانه اجرا میکرد، نظیر تخفیف‌های مالیاتی و پرداخت یارانه به شرکت‌ها جهت واردات و کاربست آزمایشی فناوری، سازماندهی گروه‌های مشترک مطالعاتی فناوری، دعوت و پشتیبانی مالی از فن‌شناسان خارجی، ارسال هیئت‌های فن‌شناسی به خارج، ترجمه و انتشار نوشتجات فنی خارجی، و هدایت منابع کمیاب ارزی به سمت واردات فناوری؛ اما مقررات سختگیرانه‌ای که برای واردات فناوری خارجی اعمال میکرد، می‌توانست منافع سیاستهای کارآمدش را کمرنگ کند.
سیاست کنترل ورود فناوری علیرغم هزینه‌هایش (نظیر کاهش سرعت انباشت فناوری)، منافعی نظیر بهبود تراز پرداخت ارزی نیز داشت. تراز پرداخت ژاپن در اوایل وضعیت خوبی نداشت و به همین خاطر وزارت می‌تی با فروشندگان فناوری خارجی چانه‌زنی میکرد که فناوری‌شان را با هزینه‌ی مناسبی به شرکتهای ژاپنی بدهند، و همچنین حواسش بود که فناوری منسوخی وارد کشور نشود. با اینحال، منافع این سیاست‌ها باید در مقایسه با هزینه‌هایش سنجیده شود. تجربه‌ی شرکت سونی نشان می‌دهد که این سیاست در مواردی شتاب پیشرفت فناورانه را کاهش داده است.
نکته‌ی دیگری که باید اشاره کرد این است که زمانی که از سیاستگذاری موفق توسعه در ژاپن صحبت می‌کنیم به این معنا نیست که بروکرات‌های ژاپن 'هیچ' سیاست اشتباهی اجرا نکردند. کنترل‌های شدیدی که بر ورود فناوری اعمال میشد و برخی از سیاستهای ناکارآمد دیگر نشان می‌دهد که بروکرات‌های ژاپن گاهی نقش مؤثری در توسعه‌ی صنعتی ایفا نمی‌کردند. نکته‌ای که باید در نظر داشته باشیم این است: داستان‌های موفق توسعه بدین خاطر موفقند که منافع سیاستهای کارآمد عمومی بر هزینه‌ی سیاستهای ناکارآمد چربیده است. حتی در بخش خصوصی نیز (مثلاً، صندوق‌های سرمایه‌ی خطرپذیر) شکست‌ها بیش از موفقیت‌هاست. کارآفرینان 'موفق' بخش خصوصی اکثرِ بازدهی‌شان را از اقلّ سیاست‌هایشان به دست می‌آورند (موسوم به قاعده‌ی ۲۰/۸۰). این بدان معناست که کارآفرینان موفق نیز اکثر سیاست‌هایشان 'موفق' محسوب نمی‌شود.
ناشر: CollectiveAction
✅ @karkhone
Google Books
Technology and Industrial Development in Japan
This book studies the industrial development of Japan since the mid-nineteenth century, with particular emphasis on how the various industries built technological capabilities. The Japanese were extraordinarily creative in searching out and learning to use…
👍1
مردی هست که میخواهد چند تخته بسازد. او نمی تواند سالی یک تخته بسازد، زیرا او فقط ده انگشت خود را دارد. من یک ارّه و یک رنده به او قرض می‌دهم - دو ابزاری که ثمره‌ی کار من است و من خودم باید در مزایای آنها سهیم باشم. او به جای یک تخته، صد تا تخته می‌سازد و پنج تا به من می‌دهد. پس من از بهره‌ی وسایلم او را به جای یک تخته، صاحب نود و پنج تخته کردم -و شما می‌گویید او را تبدیل به برده کرده و غارت می‌کنم. عجب! به لطف یک ارّه و رنده که من با عرق پیشانی خود ساخته‌ام، تولید صد برابری از خلأ پدید آمده است. سعادت جامعه صد برابر میشود. کارگری که نمی‌توانست یک تخته بسازد، صد تا ساخته است. و چون او آزادانه و داوطلبانه یک بیستم این مازاد را به من تسلیم میکند، شما من را به‌عنوان ظالم و یک دزد می‌نمایانید! کارگر شاهد افزایش کار خود در بهره‌وری خواهد بود، بشریت شاهد بزرگ شدن دایره‌ی فرصت‌های خود خواهد بود و من به تنهایی، تولیدکننده‌ی این نتایج، باید از سهیم بودن در آنها منع شوم!
✅ @karkhone
✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
به نام خداوند بخشاینده مهربان پرده اول بگو: شما را به يك چيز اندرز مى‌دهم: دو به دو و يک به يك براى خدا قيام كنيد. ۱۰ سال پیش بود. تا به حال گمرک را از نزدیک ندیده بودم. هنوز از هواپیما پیاده نشده ما را بردند یک محوطه دیوارکشی شده با یک درب بزرگ را نشانمان…
پرده دوم
ای نوح کشتی ات را بساز....
شاید هر کسی ما را می دید با خودش می گفت این ها دیگر از کجا آمده اند؟ یک مشت بچه ریشو! با یک مسئول که به آن دکتر می گویند. شاید این تنها مشخصه مشترک ما در آن روزها و در نگاه اول بود.
ما ولی در محاصره همه آن ها که یا فکر می کردند نمی توانیم، یا فکر می کردند آمده ایم دورمان را بزنیم و برویم، یا فکر می کردند یک مشت بچه تهرانی هستیم که کله شان داغ کرده و به زودی فروکش می کند، یا فکر می کردند که این موی دماغ ها کی هستند؟ داشتیم کشتی مان را می ساختیم. شاید هیچ کس باورش نمی شد که بتوانیم. نمی دانم بچه ها خودشان باورشان می شد یا نه؟! قطعا هر کسی یک بار شک کرده که آیا میتوانیم یا نه؟ ولی این را میدانم که هیچ کس دوست نداشت که پا پس بکشد.
برای خیلی از ما این کار آن قدم آخری بود که قرار بود حجت را بر ما تمام کند که دیگر برای این مملکت نمی شود کار کرد. اگر حجت بر ما تمام می شد می توانستیم به زندگی شخصی مان برسیم. میرسیدیم به نقطه خمینی تو شاهد باش. نقطه ای که به نظر خودمان دیگر وظیفه ای نداشتیم و چه چیز بهتر از این؟ اما تا همین لحظه که این ها را می نویسم او که صاحب ید مبسوطه است نگذاشته که این حجت بر ما تمام شود.
یک بار وسطای کار رفتیم عسلویه که توضیح بدهیم چه می خواهیم بکنیم. مسخره مان کردند! در راه بازگشت از عسلویه در یک نمازخانه بین راهی توقف کردیم. بچه ها از سر دلشکستگی قرآنی برداشتند و استخاره کردند. آیه آمد که:
«و [نوح] كشتى را می ساخت و هر بار كه اشرافى از قومش بر او می گذشتند او را مسخره می كردند می گفت اگر ما را مسخره می كنيد ما [نيز] شما را همان گونه كه مسخره می كنيد مسخره خواهيم كرد.» (سوره هود آیه ۳۸)
خدا مثل همیشه چراغ هدایتش را برای ما فرستاده بود. فهمیدیم که بی توجه به این داستان ها باید کشتی مان را بسازیم. زیاده گویی نکنم. کشتی مان را ساختیم و در اوج ناباوری درآمد درب خروج گمرک بوشهر در سه ماهه ابتدای کار نسبت به سال قبلش بیش از ۶ برابر شد. در حالی که از نظر آسیکودا واردات چه از نظر حجم و چه از نظر ارزش تغییر آنچنانی نکرده بود. کشتی ما در آن زمان تنها یک سامانه ای بود که درب خروج گمرک را مکانیزه کرده بود. اطلاعات باسکول را به صورت الکترونیک جمع آوری می کرد و به جای استفاده از کاغذ پروانه، اطلاعات را از پایگاه های داده آسیکودا بارگزاری می کرد. از خدا که پنهان نیست از شما چه پنهان، حتی رسید زمانی که آن ها که مسخره مان کردند را مسخره کردیم!
رئیس گمرک بوشهر بعد از آن که از سازمان جهانی گمرک برگشته بود و فهمید که چه کرده ایم، نامه ای چند صفحه ای نوشت به تهران که اگر میخواهید با قاچاق مبارزه کنید راهش این است. گفت این ها را برای آخرتم نوشته ام!
اما اولین مواجهه ها با محصول ما از طرف تهران این بود که به شما چه؟ به چه حقی این کار را کرده اید؟ فقط یک نفر در حراست گمرک از بچه ها قدردانی کرد و خدا قوتی گفت و نقل به مضمون گفت من می فهمم که شما چه کردید؟
رئیس گمرک ایران عوض شد. حراستش هم. روسا و مدیران می روند و می آیند. نمی گویم مدیر جدید که می آید چه می کند! نظر و تجربه ام از زیست در جمهوری اسلامی را برای خودم نگه می دارم. اینجا را می توانید هر کدامتان بر اساس تجربه خودتان تصور کنید.
به ما ولی گفتند شما شخصیت حقوقی ندارید. پس می روید با فلان شرکت قرارداد می بندید. فقط همین را می گویم که از شرکتی که حراست یک سازمان به شما معرفی می کند، انتظار دیگری داشتیم و با چیز دیگری روبرو شدیم. می خواستند کشتی مان را به ثمن بخس بفروشیم. قیمتش مهم نبود. نتیجه اش برایمان مهم بود. نتیجه اش می شد آن که یک عده از این محل به آلاف و الوفی برسند و آن هدفی که ما مد نظر داشتیم هم که هیچ، به باد رود. از شما چه پنهان یکی مان می گفت خوب است پول را بگیریم و برویم پی کارمان. ولی مجموعا تصمیم این شد که آن کشتی را خراب کنیم!!! ما نیامده بودیم که پول به جیب بزنیم. نیامده بودیم که پله شویم برای دیگران. نیامده بودیم که کثافت کاری دیگران را تمیز کنیم. ما می خواستیم برای انقلاب و مملکت کار کنیم. کشتی مان را می خواستند بگیرند تا بعدا هر کار دلشان خواست با آن بکنند. ما هم ترجیح دادیم که سوراخش کنیم. قراردادی هم نداشتیم پس مشکلی هم نبود.
همینقدر از خریتمان به شما بگویم که اگر اتفاقات بعدی نمیفتاد، قطعا همین کار را می کردیم!
✅ @karkhone
ای نوح کشتی ات را بساز....
شاید هر کسی ما را می دید با خودش می گفت این ها دیگر از کجا آمده اند؟ یک مشت بچه ریشو! با یک مسئول که به آن دکتر می گویند. شاید این تنها مشخصه مشترک ما در آن روزها و در نگاه اول بود.
ما ولی در محاصره همه آن ها که یا فکر می کردند نمی توانیم، یا فکر می کردند آمده ایم دورمان را بزنیم و برویم، یا فکر می کردند یک مشت بچه تهرانی هستیم که کله شان داغ کرده و به زودی فروکش می کند، یا فکر می کردند که این موی دماغ ها کی هستند؟ داشتیم کشتی مان را می ساختیم. شاید هیچ کس باورش نمی شد که بتوانیم. نمی دانم بچه ها خودشان باورشان می شد یا نه؟! قطعا هر کسی یک بار شک کرده که آیا میتوانیم یا نه؟ ولی این را میدانم که هیچ کس دوست نداشت که پا پس بکشد.
برای خیلی از ما این کار آن قدم آخری بود که قرار بود حجت را بر ما تمام کند که دیگر برای این مملکت نمی شود کار کرد. اگر حجت بر ما تمام می شد می توانستیم به زندگی شخصی مان برسیم. میرسیدیم به نقطه خمینی تو شاهد باش. نقطه ای که به نظر خودمان دیگر وظیفه ای نداشتیم و چه چیز بهتر از این؟ اما تا همین لحظه که این ها را می نویسم او که صاحب ید مبسوطه است نگذاشته که این حجت بر ما تمام شود.
یک بار وسطای کار رفتیم عسلویه که توضیح بدهیم چه می خواهیم بکنیم. مسخره مان کردند! در راه بازگشت از عسلویه در یک نمازخانه بین راهی توقف کردیم. بچه ها از سر دلشکستگی قرآنی برداشتند و استخاره کردند. آیه آمد که:
«و [نوح] كشتى را می ساخت و هر بار كه اشرافى از قومش بر او می گذشتند او را مسخره می كردند می گفت اگر ما را مسخره می كنيد ما [نيز] شما را همان گونه كه مسخره می كنيد مسخره خواهيم كرد.» (سوره هود آیه ۳۸)
خدا مثل همیشه چراغ هدایتش را برای ما فرستاده بود. فهمیدیم که بی توجه به این داستان ها باید کشتی مان را بسازیم. زیاده گویی نکنم. کشتی مان را ساختیم و در اوج ناباوری درآمد درب خروج گمرک بوشهر در سه ماهه ابتدای کار نسبت به سال قبلش بیش از ۶ برابر شد. در حالی که از نظر آسیکودا واردات چه از نظر حجم و چه از نظر ارزش تغییر آنچنانی نکرده بود. کشتی ما در آن زمان تنها یک سامانه ای بود که درب خروج گمرک را مکانیزه کرده بود. اطلاعات باسکول را به صورت الکترونیک جمع آوری می کرد و به جای استفاده از کاغذ پروانه، اطلاعات را از پایگاه های داده آسیکودا بارگزاری می کرد. از خدا که پنهان نیست از شما چه پنهان، حتی رسید زمانی که آن ها که مسخره مان کردند را مسخره کردیم!
رئیس گمرک بوشهر بعد از آن که از سازمان جهانی گمرک برگشته بود و فهمید که چه کرده ایم، نامه ای چند صفحه ای نوشت به تهران که اگر میخواهید با قاچاق مبارزه کنید راهش این است. گفت این ها را برای آخرتم نوشته ام!
اما اولین مواجهه ها با محصول ما از طرف تهران این بود که به شما چه؟ به چه حقی این کار را کرده اید؟ فقط یک نفر در حراست گمرک از بچه ها قدردانی کرد و خدا قوتی گفت و نقل به مضمون گفت من می فهمم که شما چه کردید؟
رئیس گمرک ایران عوض شد. حراستش هم. روسا و مدیران می روند و می آیند. نمی گویم مدیر جدید که می آید چه می کند! نظر و تجربه ام از زیست در جمهوری اسلامی را برای خودم نگه می دارم. اینجا را می توانید هر کدامتان بر اساس تجربه خودتان تصور کنید.
به ما ولی گفتند شما شخصیت حقوقی ندارید. پس می روید با فلان شرکت قرارداد می بندید. فقط همین را می گویم که از شرکتی که حراست یک سازمان به شما معرفی می کند، انتظار دیگری داشتیم و با چیز دیگری روبرو شدیم. می خواستند کشتی مان را به ثمن بخس بفروشیم. قیمتش مهم نبود. نتیجه اش برایمان مهم بود. نتیجه اش می شد آن که یک عده از این محل به آلاف و الوفی برسند و آن هدفی که ما مد نظر داشتیم هم که هیچ، به باد رود. از شما چه پنهان یکی مان می گفت خوب است پول را بگیریم و برویم پی کارمان. ولی مجموعا تصمیم این شد که آن کشتی را خراب کنیم!!! ما نیامده بودیم که پول به جیب بزنیم. نیامده بودیم که پله شویم برای دیگران. نیامده بودیم که کثافت کاری دیگران را تمیز کنیم. ما می خواستیم برای انقلاب و مملکت کار کنیم. کشتی مان را می خواستند بگیرند تا بعدا هر کار دلشان خواست با آن بکنند. ما هم ترجیح دادیم که سوراخش کنیم. قراردادی هم نداشتیم پس مشکلی هم نبود.
همینقدر از خریتمان به شما بگویم که اگر اتفاقات بعدی نمیفتاد، قطعا همین کار را می کردیم!
✅ @karkhone
مقاله مهمّ والاستریت ژورنال درباره داستان پشت سر برنامه ایلان ماسک برای خرید توئیتر
https://www.wsj.com/articles/the-shadow-crew-who-encouraged-elon-musks-twitter-takeover-tesla-jack-dorsey-11651260119
پ.ن: حضرتشون با خرید بعدی میخوان یک جماعتی رو از اسنیف کردن، راحت کنن!
✅ @karkhone
https://www.wsj.com/articles/the-shadow-crew-who-encouraged-elon-musks-twitter-takeover-tesla-jack-dorsey-11651260119
پ.ن: حضرتشون با خرید بعدی میخوان یک جماعتی رو از اسنیف کردن، راحت کنن!
✅ @karkhone
گوشه دیگری از مراسم اسکار امسال
| محمدرضا اسلامی
اسکار امسال، به دلیل سیلی جناب ویل اسمت و عنان از کف دادنش در حین برگزاری مراسم خبرساز شد، ولی شاید این حاشیه باعث شد که متن ماجراها کمتر دیده شود. حال که چند روز از این مراسم پرحاشیه فاصله گرفته ایم بی مناسبت نیست که به گوشه دیگری از این رویداد هم نظری بیندازیم؛
انیمیشن انکانتو (افسون Encanto) یکی از برندگان اسکار امسال بود. دنیای انیمیشن چون که بیشتر مورد توجه کودکان و بچه هاست شاید گاه کمتر مورد توجه قرار بگیرد (در مقام مقایسه با فیلم سینمایی)؛ ولی چند نکته درباره این کارتن جالب توجه است:
1. بودجه ساخت این اثر حدود ۱۲۰ میلیون دلار بوده است (لینک). اگر بخواهیم معادلِ این بودجه را در دنیای ساختمان (و پروژه های عمرانی) در نظر بگیریم، می توان به مقایسه این انیمیشن با شاهکار جناب رجب طیب اردوغان در اجرای پروژه سازه مسجد چاملیجا استانبول پرداخت. هزینۀ تمام شدۀ پروژۀ طراحی و اجرای آن مسجد حدود ۱۰۰ میلیون دلار ذکر شده است. یعنی شرکت والت دیزنی می توانست بجای تولید این انیمشن، مگاپروژه ساختمانی در حد و شانِ سازه مسجد عظیم چاملیجای استانبول اجرا کند (و ۲۰ میلیون دلار هم اضافه بماند).
2. این سوال مطرح می شود که چرا عقلِ مدیران و گردانندگان والت دیزنی به این واقعیت قد نمی دهد که بروند و ۱۲۰ میلیون دلار را در بازار مِلک و مسکن بِورلی هیلز یا منهتن نیویورک بکار بندازند؟ و بجای اینکه با ۱۲۰ میلیون دلار «یک انیمیشن» تولید کنند، چندین مِلکِ مرغوب(!) بخرند و بعد از مدتی بفروشند (یا حتی ساخت و ساز کنند) و پولدار(تر) شوند؟
چرا عده ای انسان، بجای اینکه «سرمایه» را در کار «معامله» به گردش درآورند، بر کارِ «تولید» (ولو تولید پویانمایی) متمرکز شده اند؟
چه می شود که یک ساختار/سازمان مولّد باقی می ماند و به ورطه «دلالی» نمی غلطد.
3. والت دیزنی کجاست؟ و چیست؟
والتر الیاس والت دیزنی همچون بسیار نوابغ دیگر (همانند فضل الرحمن خان و ...) عمر بلندی نداشت. در ۱۹۰۱ از پدر و مادری مهاجر (ایرلندی - آلمانی) در شیکاگو به دنیا آمد و در ۱۹۶۶ از دنیا رفت. در مدت اقامتش در این دنیای ما، میکی موس را خلق کرد. در ۱۹۲۳ (یعنی در ۲۲ سالگی) خودش کارِ صداپیشگی میکی موس را انجام داد و از آن روز تا اسکار امسال (یعنی ۹۹ سال بعد از میکی موس)، همچنان این شرکت دارد کار/تولید می کند.
مساله اساسی در خصوص والت دیزنی «ابتر نبودن» و «ادامه دار» بودنِ این شرکت است. تصور کنیم که چند نفر از بچه های مستعد ایرانی (مثلا دو برادر در تبریز) در اردیبهشت ماه ۱۴۰۱ (امسال) یک شرکت پویانمایی تاسیس کنند و ۹۸ سال بعد شرکتِ آنها در سال ۱۴۹۹ هجری شمسی در جشنوارۀ فیلم فجر همچنان «محصول» پویانمایی تولید کند و همچنان جوایز بین المللی کسب کند.
در این رویا، آنچه که تلخ است اینکه باید امیدوار باشیم این دو برادر به سرنوشت «برادران خیامی» دچار نشوند و به محض اینکه ثروتمند شدند رابطۀ برادری و همکاری آنها به «مو» نرسد و شرکت ابتر نشود.
والت دیزنی یک شرکت است که محصولات پویانمایی تولید می کند ولی همزمان یک نماد است. نمادِ «مستدام» بودن و ادامه دار بودن. پس سوال اساسی این نیست که چرا مدیرانِ شرکت والت دیزنی سرمایه خود را در کار دلالی ملک و املاک نمی اندازند، بلکه سوال اساسی این است که چطور می شود که «حرکت تولیدی» ادامه دار می شود؟
4. از میکی موس تا جنرال موتورز!
خوب است نگاهی به اسامی هیات مدیره والت دیزنی داشته باشیم. در میان افرادی که "اکنون" رهبری این شرکت را بر عهده دارند
(Board of Directors)
اسامی افراد ارزشمندی را می بینیم. یکی از آنها خانم مری بارا است.خانم مری بارا مدیرعامل جنرال موتورز است(!) و یکی از موفق ترین مدیران صنعت خودرو ارزیابی می شود.
چرا چنین فرد ارزشمندی در هدایت و مدیریت والت دیزنی حضور دارد؟
چون کارِ تولید، بخشنامه ای و دستوری نیست؛ اینگونه نیست که دستور بدهیم و بشود، بلکه باید زنجیره ای از انسانهای ارزشمند در مجموعه ای فراگرد هم آیند و هر کس در گوشه ای از کار نقشی داشته باشد تا که "محصول" تولید شود. افرادی با تجربیات ارزشمند در حوزه بازرگانی و مدیریت مالی و اساسا اداره بنگاههای غول پیکر.
والت دیزنی برای اینکه زنده بماند از امثال مری بارا یا خانم سافارا کتز (مدیرعامل اوراکل) یا خانم ماریا النا لاگومازینو (مدیراجرایی کوکاکولا! و مدیرسابق بانک مورگان) استفاده می کند.
5. والت دیزنی و پاناسونیک
شگفت آور است که بدانیم که در سال گذشته درآمد والت دیزنی (حدود ۲ میلیارد دلار)، به اندازۀ درآمد پاناسونیک بوده که با صدها کارخانه و ده ها مرکز اختراعات و ۳۰۰هزار مهندس منضبط ژاپنی، محصولات پیچیدۀ الکتریکی تولید می کند.
ماجرا اینقدر جدی است.
✅ @karkhone
| محمدرضا اسلامی
اسکار امسال، به دلیل سیلی جناب ویل اسمت و عنان از کف دادنش در حین برگزاری مراسم خبرساز شد، ولی شاید این حاشیه باعث شد که متن ماجراها کمتر دیده شود. حال که چند روز از این مراسم پرحاشیه فاصله گرفته ایم بی مناسبت نیست که به گوشه دیگری از این رویداد هم نظری بیندازیم؛
انیمیشن انکانتو (افسون Encanto) یکی از برندگان اسکار امسال بود. دنیای انیمیشن چون که بیشتر مورد توجه کودکان و بچه هاست شاید گاه کمتر مورد توجه قرار بگیرد (در مقام مقایسه با فیلم سینمایی)؛ ولی چند نکته درباره این کارتن جالب توجه است:
1. بودجه ساخت این اثر حدود ۱۲۰ میلیون دلار بوده است (لینک). اگر بخواهیم معادلِ این بودجه را در دنیای ساختمان (و پروژه های عمرانی) در نظر بگیریم، می توان به مقایسه این انیمیشن با شاهکار جناب رجب طیب اردوغان در اجرای پروژه سازه مسجد چاملیجا استانبول پرداخت. هزینۀ تمام شدۀ پروژۀ طراحی و اجرای آن مسجد حدود ۱۰۰ میلیون دلار ذکر شده است. یعنی شرکت والت دیزنی می توانست بجای تولید این انیمشن، مگاپروژه ساختمانی در حد و شانِ سازه مسجد عظیم چاملیجای استانبول اجرا کند (و ۲۰ میلیون دلار هم اضافه بماند).
2. این سوال مطرح می شود که چرا عقلِ مدیران و گردانندگان والت دیزنی به این واقعیت قد نمی دهد که بروند و ۱۲۰ میلیون دلار را در بازار مِلک و مسکن بِورلی هیلز یا منهتن نیویورک بکار بندازند؟ و بجای اینکه با ۱۲۰ میلیون دلار «یک انیمیشن» تولید کنند، چندین مِلکِ مرغوب(!) بخرند و بعد از مدتی بفروشند (یا حتی ساخت و ساز کنند) و پولدار(تر) شوند؟
چرا عده ای انسان، بجای اینکه «سرمایه» را در کار «معامله» به گردش درآورند، بر کارِ «تولید» (ولو تولید پویانمایی) متمرکز شده اند؟
چه می شود که یک ساختار/سازمان مولّد باقی می ماند و به ورطه «دلالی» نمی غلطد.
3. والت دیزنی کجاست؟ و چیست؟
والتر الیاس والت دیزنی همچون بسیار نوابغ دیگر (همانند فضل الرحمن خان و ...) عمر بلندی نداشت. در ۱۹۰۱ از پدر و مادری مهاجر (ایرلندی - آلمانی) در شیکاگو به دنیا آمد و در ۱۹۶۶ از دنیا رفت. در مدت اقامتش در این دنیای ما، میکی موس را خلق کرد. در ۱۹۲۳ (یعنی در ۲۲ سالگی) خودش کارِ صداپیشگی میکی موس را انجام داد و از آن روز تا اسکار امسال (یعنی ۹۹ سال بعد از میکی موس)، همچنان این شرکت دارد کار/تولید می کند.
مساله اساسی در خصوص والت دیزنی «ابتر نبودن» و «ادامه دار» بودنِ این شرکت است. تصور کنیم که چند نفر از بچه های مستعد ایرانی (مثلا دو برادر در تبریز) در اردیبهشت ماه ۱۴۰۱ (امسال) یک شرکت پویانمایی تاسیس کنند و ۹۸ سال بعد شرکتِ آنها در سال ۱۴۹۹ هجری شمسی در جشنوارۀ فیلم فجر همچنان «محصول» پویانمایی تولید کند و همچنان جوایز بین المللی کسب کند.
در این رویا، آنچه که تلخ است اینکه باید امیدوار باشیم این دو برادر به سرنوشت «برادران خیامی» دچار نشوند و به محض اینکه ثروتمند شدند رابطۀ برادری و همکاری آنها به «مو» نرسد و شرکت ابتر نشود.
والت دیزنی یک شرکت است که محصولات پویانمایی تولید می کند ولی همزمان یک نماد است. نمادِ «مستدام» بودن و ادامه دار بودن. پس سوال اساسی این نیست که چرا مدیرانِ شرکت والت دیزنی سرمایه خود را در کار دلالی ملک و املاک نمی اندازند، بلکه سوال اساسی این است که چطور می شود که «حرکت تولیدی» ادامه دار می شود؟
4. از میکی موس تا جنرال موتورز!
خوب است نگاهی به اسامی هیات مدیره والت دیزنی داشته باشیم. در میان افرادی که "اکنون" رهبری این شرکت را بر عهده دارند
(Board of Directors)
اسامی افراد ارزشمندی را می بینیم. یکی از آنها خانم مری بارا است.خانم مری بارا مدیرعامل جنرال موتورز است(!) و یکی از موفق ترین مدیران صنعت خودرو ارزیابی می شود.
چرا چنین فرد ارزشمندی در هدایت و مدیریت والت دیزنی حضور دارد؟
چون کارِ تولید، بخشنامه ای و دستوری نیست؛ اینگونه نیست که دستور بدهیم و بشود، بلکه باید زنجیره ای از انسانهای ارزشمند در مجموعه ای فراگرد هم آیند و هر کس در گوشه ای از کار نقشی داشته باشد تا که "محصول" تولید شود. افرادی با تجربیات ارزشمند در حوزه بازرگانی و مدیریت مالی و اساسا اداره بنگاههای غول پیکر.
والت دیزنی برای اینکه زنده بماند از امثال مری بارا یا خانم سافارا کتز (مدیرعامل اوراکل) یا خانم ماریا النا لاگومازینو (مدیراجرایی کوکاکولا! و مدیرسابق بانک مورگان) استفاده می کند.
5. والت دیزنی و پاناسونیک
شگفت آور است که بدانیم که در سال گذشته درآمد والت دیزنی (حدود ۲ میلیارد دلار)، به اندازۀ درآمد پاناسونیک بوده که با صدها کارخانه و ده ها مرکز اختراعات و ۳۰۰هزار مهندس منضبط ژاپنی، محصولات پیچیدۀ الکتریکی تولید می کند.
ماجرا اینقدر جدی است.
✅ @karkhone
Telegram
karkhone
از میکی موس تا پاناسونیک
انقلاب و غذا
پیش از انقلاب کوبا، برنامه‌ای از تلویزیون پخش میشد که در آن خانمی به نام نیتزا ویلاپول به کوبایی‌ها آموزش آشپزی می‌داد، آن وسط مسط‌ها هم کالاهای آمریکایی تبلیغ میکرد. بعد از انقلاب، همه منتظر تعطیلی برنامه بودند که ناگهان معلوم میشود کماندانته‌ی مهربانی‌ها، حضرت فیدل، به این برنامه علاقه‌مند است و از همین رو پخش برنامه ادامه پیدا کرد، البته نیتزا باید قبول میکرد که برنامه‌اش در خدمت انقلاب باشد! او هم قبول کرد. چه اتفاقی افتاد؟ ساده است، در بازار چیزی جز سیب زمینی پیدا نمی‌شود؟ نیتزا به شما یاد می‌دهد با سیب زمینی غذاهای خوشمزه بپزید. برنامه‌ی بعدی باز هم سیب زمینی و باز هم سیب زمینی و باز هم سیب زمینی اما خوبی انقلاب این است که همیشه در حال پیشرفت است و مثلاً مردم کوبا، کشوری که مردمش پیش از انقلاب بیشتر استیک می‌خوردند تا لبنیات، دیگر گوشت نداشتند اما در اینجا هم خانم نیتزا به داد انقلاب رسید و گفت امروز می‌خواهم به شما یاد بدهم چطور بدون گوشت استیک درست کنید! درست خواندید! استیکِ بدون گوشت! مواد لازم، گریپ فروت! بله، گریپ فروت را توی مواد می‌خوابانید و بعد مثل استیک درست می‌کنید!
وضع غذا و خوردوخوراک از موضوعات اصلی جوک‌های کشورهای انقلابی بوده است، مثلاً این جوک کوبایی را داشته باشید:
- سه دستاورد انقلاب؟
+ آموزش، بهداشت و ورزش.
- سه ناکامی‌اش؟
+ صبحانه، ناهار، شام.
یا این یکی را که مردم شوروی می‌گفتند:
- آقا گوشت ندارید؟
+ اشتباه اومدید، ما اینجا ماهی نداریم، قصابی اون طرف خیابونه، اونجا گوشت ندارند.
اما این یکی جوک نیست، یکی از اهالی کامبوج در مصاحبه‌ای می‌گفت در یکی از جلسات خودانتقادی، مردی اعتراف میکند یک بار که خیلی گرسنه بوده، یک بلال چیده و خورده است.
واکنش‌ها؟ لابد ضدانقلاب است که گرسنه‌اش شده!
چه اتفاقی افتاد؟ دیگر پیدایش نشد، به عبارتی مرد!
✅ @karkhone
پیش از انقلاب کوبا، برنامه‌ای از تلویزیون پخش میشد که در آن خانمی به نام نیتزا ویلاپول به کوبایی‌ها آموزش آشپزی می‌داد، آن وسط مسط‌ها هم کالاهای آمریکایی تبلیغ میکرد. بعد از انقلاب، همه منتظر تعطیلی برنامه بودند که ناگهان معلوم میشود کماندانته‌ی مهربانی‌ها، حضرت فیدل، به این برنامه علاقه‌مند است و از همین رو پخش برنامه ادامه پیدا کرد، البته نیتزا باید قبول میکرد که برنامه‌اش در خدمت انقلاب باشد! او هم قبول کرد. چه اتفاقی افتاد؟ ساده است، در بازار چیزی جز سیب زمینی پیدا نمی‌شود؟ نیتزا به شما یاد می‌دهد با سیب زمینی غذاهای خوشمزه بپزید. برنامه‌ی بعدی باز هم سیب زمینی و باز هم سیب زمینی و باز هم سیب زمینی اما خوبی انقلاب این است که همیشه در حال پیشرفت است و مثلاً مردم کوبا، کشوری که مردمش پیش از انقلاب بیشتر استیک می‌خوردند تا لبنیات، دیگر گوشت نداشتند اما در اینجا هم خانم نیتزا به داد انقلاب رسید و گفت امروز می‌خواهم به شما یاد بدهم چطور بدون گوشت استیک درست کنید! درست خواندید! استیکِ بدون گوشت! مواد لازم، گریپ فروت! بله، گریپ فروت را توی مواد می‌خوابانید و بعد مثل استیک درست می‌کنید!
وضع غذا و خوردوخوراک از موضوعات اصلی جوک‌های کشورهای انقلابی بوده است، مثلاً این جوک کوبایی را داشته باشید:
- سه دستاورد انقلاب؟
+ آموزش، بهداشت و ورزش.
- سه ناکامی‌اش؟
+ صبحانه، ناهار، شام.
یا این یکی را که مردم شوروی می‌گفتند:
- آقا گوشت ندارید؟
+ اشتباه اومدید، ما اینجا ماهی نداریم، قصابی اون طرف خیابونه، اونجا گوشت ندارند.
اما این یکی جوک نیست، یکی از اهالی کامبوج در مصاحبه‌ای می‌گفت در یکی از جلسات خودانتقادی، مردی اعتراف میکند یک بار که خیلی گرسنه بوده، یک بلال چیده و خورده است.
واکنش‌ها؟ لابد ضدانقلاب است که گرسنه‌اش شده!
چه اتفاقی افتاد؟ دیگر پیدایش نشد، به عبارتی مرد!
✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
پرده دوم ای نوح کشتی ات را بساز.... شاید هر کسی ما را می دید با خودش می گفت این ها دیگر از کجا آمده اند؟ یک مشت بچه ریشو! با یک مسئول که به آن دکتر می گویند. شاید این تنها مشخصه مشترک ما در آن روزها و در نگاه اول بود. ما ولی در محاصره همه آن ها که یا فکر…
پرده سوم
و خدایی که نمی گذارد حجت بر شما تمام شود.
قراری با هم گذاشتیم که ما پا پس نکشیم. به ما گفت زیپ جیبتان را ببندید و دهانتان را باز کنید. کار که کار خدا بود ولی واقعا ما برخلاف آن که اینگونه راحت تر بودیم که حجت بر ما تمام شود ولی از سر دلسوزی به دنبال راه نجاتی بودیم.
شاید باورتان نشود ولی در تمام این سال ها مهم ترین دلیل که پا پس نکشیدیم، قول و قراری بود که با او گذاشتیم.
یک هو ورق برگشت. انگار توانایی های ما را کشف کرده باشند! قرارداد با شرکت معرفی شده به کلی کنار رفت. از ما خواستند که کشتی مان را در بزرگترین بندر کشور پیاده کنیم.
خوشحال پیش راهنمایمان رفتیم و گفتیم استاد چه نشسته ای که ما را کشف کردند. روشنمان کرد که این چاه است! گفت شما هنوز تجربه اش را ندارید. آن ها هم می دانند. قرار است غرقتان کنند.
گفتیم عجب رکبی خوردیم. به اینجایش فکر نکرده بودیم. با بچه ها جمع شدیم در اتاقی ۶ متری که مقر ما بود در درب خروج گمرک بوشهر. آنجا برای بچه ها هم محل خواب و استراحت بود و هم برنامه نویسی. همانجا کد می زدند و همانجا هم خسته که می شدند می خوابیدند. سرور هم همانجا بود!
جمع بندی بچه ها این بود که ۱- خدا با ماست. ۲- ما همه خریم! ۳- آخرش اوینه!
اما همچنان باید برویم. استدلالمان این بود که ما نیامده ایم پول به جیب بزنیم. دنبال خودنمایی هم نیستیم. آمده ایم کاری انجام دهیم. اگر بزرگترین بندر کشور را بتوانیم فتح کنیم معلوم می شود توانایی فتح کل کشور را هم داریم و اگر نتوانیم حجت بر ما تمام می شود و می رویم به زندگی مان می رسیم! احتمالا شما هم قبول کردید که درجه خریت ما در حد اعلا بود. رفتیم و گفتیم استاد تصمیم این است. گفت پس چرا؟ بهتان که گفتم اوضاع از چه قرار است! گفتیم بله ولی استدلالمان این است. نگاهی کرد و بعد از کمی مکث گفت پس بروید خدا به همراهتان. فقط مواظب برق آن جا هم باشید!!!
در عرض یک هفته خرد خرد و با کمک بچه های بسیج دانشگاه های استان هرمزگان ۴۰ ۴۵ نفر در بزرگترین بندر کشور جمع شدیم. قبل از ورود ما تیم شناسایی رفته بود و همه جا را بررسی کرده بود. به ما گفته بودند ۲۲ باسکول برای توزین بارها در بندر وجود دارد. ما ولی ۴۰ باسکول پیدا کردیم! تقریبا هر شرکت صادراتی که در گمرک انبار داشت برای خودش باسکول مجزایی داشت. چند روز اول را به جمع آوری اطلاعات پرداختیم.
باز کسی فکرش را نمی کرد. آن کسی هم که پیشنهاد اولیه کار را داده بود که ما آنجا برویم بعدها گفت من دیدم دیگر شرایط بندر بدتر از چیزی که هست نمی شود و برای همین گفتم شما بیایید! این هم روزنه دیگری بود.
آن قدر آن بندر بزرگ بود و بلبشو که از هر طرف شروع می کردیم یک جای دیگر بیرون می زد.
گیر کردیم. هر چند کسی نفهمید و نگذاشتیم که بفهمند ولی می توانم با جرئت بگویم که حداقل ۳ روز گیج بودیم و نمی توانستیم کار را شروع کنیم. حتی نمی دانستیم از کجا شروع کنیم؟ هر روز یک جا را انتخاب می کردیم و فردا که حضور پیدا می کردیم نمی دانستیم چه کنیم؟
آخر سر ولی تصمیم گرفتیم که از باسکول ها شروع کنیم. همه می گفتند راننده کامیون ها اعتصاب می کنند و شما نمی توانید. شرکت توزین الکتریک که متولی باسکول های بندر بود خیالش یک طورهایی راحت بود که اینها نمی توانند! یک مشت بچه را چه به این حرفا؟! آن روزها قبض های توزین در راهروی سرویس واردات و در مغازه های داخل بندر خرید و فروش می شد.
ما ولی با حضور آن ها که برایمان سوال برانگیز هم بود، مصمم تر می شدیم. در نهایت پس از ۵ شبانه روز کار بی وقفه انگار موفق شدیم. آنقدر اتفاق آن روزها افتاد که هنوز هم برایمان عجیب است. در کمال ناباوری همانطور که به ما هشدار داده بودند برق قطع شد! محور کامیون روی باسکول شکست! سرور به مشکل خورد و مجبور به عقبگرد ۱ ساعته شدیم. دوباره از ابتدا شروع کردیم. راننده ها ولی هیچگاه مسئله ما نبودند. همه این ها در محوطه ای ۲۵۰۰ هکتاری! یک بار مسافت زیادی را ظل آفتاب مرداد ماه از این طرف بندر تا آن طرفش پیاده رفتم! وقتی رسیدم از شدت گرما زدگی تا شب همانجا افتادم تا بچه ها آمدند و بردنم! هر کدام از راننده ها خاطره ای بودند برای خودشان و کلی اتفاق دیگر.
چشم به هم گذاشتیم یک ماه گذشته بود و ما بندرعباس بودیم. کار باسکول ها که تمام شد، باقی بخش ها را یکی یکی اضافه کردیم. کار راه اندازی و پشتیبانی بندر تا آخر سال و حتی بیشتر ادامه داشت و ما به صورت شیفت های هفتگی در بندر حضور داشتیم تا کار پایدار شود.
از روز و شب های بندر شهید رجایی بندرعباس خاطرات بسیار داریم. شاید مجموعا بیشتر از ۳۶۵ شبانه روز را آنجا سپری کرده باشم. از خرید و فروش بیجک بار دیده ام تا ... .
✅ @karkhone
و خدایی که نمی گذارد حجت بر شما تمام شود.
قراری با هم گذاشتیم که ما پا پس نکشیم. به ما گفت زیپ جیبتان را ببندید و دهانتان را باز کنید. کار که کار خدا بود ولی واقعا ما برخلاف آن که اینگونه راحت تر بودیم که حجت بر ما تمام شود ولی از سر دلسوزی به دنبال راه نجاتی بودیم.
شاید باورتان نشود ولی در تمام این سال ها مهم ترین دلیل که پا پس نکشیدیم، قول و قراری بود که با او گذاشتیم.
یک هو ورق برگشت. انگار توانایی های ما را کشف کرده باشند! قرارداد با شرکت معرفی شده به کلی کنار رفت. از ما خواستند که کشتی مان را در بزرگترین بندر کشور پیاده کنیم.
خوشحال پیش راهنمایمان رفتیم و گفتیم استاد چه نشسته ای که ما را کشف کردند. روشنمان کرد که این چاه است! گفت شما هنوز تجربه اش را ندارید. آن ها هم می دانند. قرار است غرقتان کنند.
گفتیم عجب رکبی خوردیم. به اینجایش فکر نکرده بودیم. با بچه ها جمع شدیم در اتاقی ۶ متری که مقر ما بود در درب خروج گمرک بوشهر. آنجا برای بچه ها هم محل خواب و استراحت بود و هم برنامه نویسی. همانجا کد می زدند و همانجا هم خسته که می شدند می خوابیدند. سرور هم همانجا بود!
جمع بندی بچه ها این بود که ۱- خدا با ماست. ۲- ما همه خریم! ۳- آخرش اوینه!
اما همچنان باید برویم. استدلالمان این بود که ما نیامده ایم پول به جیب بزنیم. دنبال خودنمایی هم نیستیم. آمده ایم کاری انجام دهیم. اگر بزرگترین بندر کشور را بتوانیم فتح کنیم معلوم می شود توانایی فتح کل کشور را هم داریم و اگر نتوانیم حجت بر ما تمام می شود و می رویم به زندگی مان می رسیم! احتمالا شما هم قبول کردید که درجه خریت ما در حد اعلا بود. رفتیم و گفتیم استاد تصمیم این است. گفت پس چرا؟ بهتان که گفتم اوضاع از چه قرار است! گفتیم بله ولی استدلالمان این است. نگاهی کرد و بعد از کمی مکث گفت پس بروید خدا به همراهتان. فقط مواظب برق آن جا هم باشید!!!
در عرض یک هفته خرد خرد و با کمک بچه های بسیج دانشگاه های استان هرمزگان ۴۰ ۴۵ نفر در بزرگترین بندر کشور جمع شدیم. قبل از ورود ما تیم شناسایی رفته بود و همه جا را بررسی کرده بود. به ما گفته بودند ۲۲ باسکول برای توزین بارها در بندر وجود دارد. ما ولی ۴۰ باسکول پیدا کردیم! تقریبا هر شرکت صادراتی که در گمرک انبار داشت برای خودش باسکول مجزایی داشت. چند روز اول را به جمع آوری اطلاعات پرداختیم.
باز کسی فکرش را نمی کرد. آن کسی هم که پیشنهاد اولیه کار را داده بود که ما آنجا برویم بعدها گفت من دیدم دیگر شرایط بندر بدتر از چیزی که هست نمی شود و برای همین گفتم شما بیایید! این هم روزنه دیگری بود.
آن قدر آن بندر بزرگ بود و بلبشو که از هر طرف شروع می کردیم یک جای دیگر بیرون می زد.
گیر کردیم. هر چند کسی نفهمید و نگذاشتیم که بفهمند ولی می توانم با جرئت بگویم که حداقل ۳ روز گیج بودیم و نمی توانستیم کار را شروع کنیم. حتی نمی دانستیم از کجا شروع کنیم؟ هر روز یک جا را انتخاب می کردیم و فردا که حضور پیدا می کردیم نمی دانستیم چه کنیم؟
آخر سر ولی تصمیم گرفتیم که از باسکول ها شروع کنیم. همه می گفتند راننده کامیون ها اعتصاب می کنند و شما نمی توانید. شرکت توزین الکتریک که متولی باسکول های بندر بود خیالش یک طورهایی راحت بود که اینها نمی توانند! یک مشت بچه را چه به این حرفا؟! آن روزها قبض های توزین در راهروی سرویس واردات و در مغازه های داخل بندر خرید و فروش می شد.
ما ولی با حضور آن ها که برایمان سوال برانگیز هم بود، مصمم تر می شدیم. در نهایت پس از ۵ شبانه روز کار بی وقفه انگار موفق شدیم. آنقدر اتفاق آن روزها افتاد که هنوز هم برایمان عجیب است. در کمال ناباوری همانطور که به ما هشدار داده بودند برق قطع شد! محور کامیون روی باسکول شکست! سرور به مشکل خورد و مجبور به عقبگرد ۱ ساعته شدیم. دوباره از ابتدا شروع کردیم. راننده ها ولی هیچگاه مسئله ما نبودند. همه این ها در محوطه ای ۲۵۰۰ هکتاری! یک بار مسافت زیادی را ظل آفتاب مرداد ماه از این طرف بندر تا آن طرفش پیاده رفتم! وقتی رسیدم از شدت گرما زدگی تا شب همانجا افتادم تا بچه ها آمدند و بردنم! هر کدام از راننده ها خاطره ای بودند برای خودشان و کلی اتفاق دیگر.
چشم به هم گذاشتیم یک ماه گذشته بود و ما بندرعباس بودیم. کار باسکول ها که تمام شد، باقی بخش ها را یکی یکی اضافه کردیم. کار راه اندازی و پشتیبانی بندر تا آخر سال و حتی بیشتر ادامه داشت و ما به صورت شیفت های هفتگی در بندر حضور داشتیم تا کار پایدار شود.
از روز و شب های بندر شهید رجایی بندرعباس خاطرات بسیار داریم. شاید مجموعا بیشتر از ۳۶۵ شبانه روز را آنجا سپری کرده باشم. از خرید و فروش بیجک بار دیده ام تا ... .
✅ @karkhone
دانشگاه و تربیت کارمند
نظام آموزش دولتی و حکومت چاق‌شده‌ی پهلوی باعث شد قشری جدید بوجود بیاید. ادارات حکومتی از چهار وزارتخانه در اواخر قاجار به یازده وزارتخانه افزایش یافت. وزارتخانه‌هایی که نیاز به کارمند داشت. آنها طبقه‌ی جدیدی را ساختند که "حقوق‌بگیر" نام گرفت. استخدام در ادارات دولتی و کارمند شدن دغدغه جوانان آموزش دیده شد. این جوانان حالا به جای ادامه‌ی کار و پیشه‌ی اجدادی دغدغه‌ی کارمند شدن داشتند.
شغل و پیشه در ساختار سنتی ایران "هویت‌ساز" بود و تداوم شغل به معنای تداوم فرهنگ.
صاحبان مشاغل و صنایع، نسل به نسل حرفه‌شان را از پدر به پسر منتقل کردند. محلات و خیابان‌ها بر اساس پیشه ساخته میشد و شکل می‌گرفت. مانند راسته فرش‌فروش‌ها یا کفاش‌ها. اما ایرانی که رضاخان ساخت این چنین بود: ۱۲سال آموزشِ دولتیِ اجباری+۲سال خدمت اجباری+۴سال تحصیل در تهران. طبیعی بود این جوان دیگر به حرفه پدری برنمی‌گشت. او می‌ماند تا کارمند دولت شود. این ساختار متمرکز و دولتی طوری شکل گرفت که تبادل و تنوع فرهنگی و قومیتی را از بین برد، مشاغل و مزایای صنفی و خانوادگی عملاً ناقص شد و استمرار میان نسلی هم قطع گشت.
✅ @karkhone
نظام آموزش دولتی و حکومت چاق‌شده‌ی پهلوی باعث شد قشری جدید بوجود بیاید. ادارات حکومتی از چهار وزارتخانه در اواخر قاجار به یازده وزارتخانه افزایش یافت. وزارتخانه‌هایی که نیاز به کارمند داشت. آنها طبقه‌ی جدیدی را ساختند که "حقوق‌بگیر" نام گرفت. استخدام در ادارات دولتی و کارمند شدن دغدغه جوانان آموزش دیده شد. این جوانان حالا به جای ادامه‌ی کار و پیشه‌ی اجدادی دغدغه‌ی کارمند شدن داشتند.
شغل و پیشه در ساختار سنتی ایران "هویت‌ساز" بود و تداوم شغل به معنای تداوم فرهنگ.
صاحبان مشاغل و صنایع، نسل به نسل حرفه‌شان را از پدر به پسر منتقل کردند. محلات و خیابان‌ها بر اساس پیشه ساخته میشد و شکل می‌گرفت. مانند راسته فرش‌فروش‌ها یا کفاش‌ها. اما ایرانی که رضاخان ساخت این چنین بود: ۱۲سال آموزشِ دولتیِ اجباری+۲سال خدمت اجباری+۴سال تحصیل در تهران. طبیعی بود این جوان دیگر به حرفه پدری برنمی‌گشت. او می‌ماند تا کارمند دولت شود. این ساختار متمرکز و دولتی طوری شکل گرفت که تبادل و تنوع فرهنگی و قومیتی را از بین برد، مشاغل و مزایای صنفی و خانوادگی عملاً ناقص شد و استمرار میان نسلی هم قطع گشت.
✅ @karkhone