Karkhoone | کارخانه | کارخونه
7.29K subscribers
4.04K photos
472 videos
81 files
1.42K links
کارآفرینی به روایتی دیگر...


وبسایت:
Karkhoone.com

توییتر:
twitter.com/karkhoone

📌گروه تبلیغاتی عدد:
@ADD_ADDS

دالان ارتباطی:
@channel_kar
Download Telegram
اندر خمِ یک کوچه‌ایم


| محمود اولاد

تعداد کل واحدهای مسکونی شهر مشهد ۱ میلیون واحد و اصفهان حدود ۷۰۰ هزار واحد است.وقتی میگیم میخواهیم سالی ۱ میلیون واحد مسکونی بسازیم، تصور کنید یک شهر مشهد در یکسال باید ساخته بشه! خانه فقط چهاردیواری نیست. زیرساخت و خدمات و فضای شهری میخواد!

ادعا:در داخل شهرها میسازیم! جواب:داخل شهرها حتی برای جمعیت موجودشان،خدمات به اندازه کافی نیست.خیابانها شده پارکینگ،سرانه فضای سبز به جای۱۰ متر،در بعضی جاها به۱متر هم نمیرسد.کمبود فضای آموزشی، بهداشتی و ... داریم.حالا در این فضا خانه اضافه شودوجمعیت بره بالاتر بدون افزایش خدمات!

حتی در شهرک ۱۰ هزار واحدی برای ۳۰ هزار نفر جمعیت، فقط ۲۵ درصد شهرک خانه است! ۲۵ درصد خیابان و ۵۰ درصد خدمات و فضاهای شهری. هزینه آماده سازی، ایجاد زیرساختها، ایجاد بسیاری از خدمات غیرانتفاعی مثل فضاهای سبز و تاسیسات شهری و درمانگاه و مسجد و مدرسه، عددهای قابل توجهی است.
این هزینه ها چه به هزینه ساخت هر واحد اضافه شود و ادعا شود قیمت زمین صفر، با اینکه هزینه ساخت مسکن واقعی باشد و این هزینه ها در قیمت زمین دارای خدمات تبلور یابد، روی مبلغ کل اثری ندارد. پس زمین رایگان حرف بی ربطی است. زمین رایگان فقط ریگزارهای کویر است بدون خدمات و زیرساخت!
ادعا: در مناطق جنوب شرق ایران شهرهای جدید میسازیم که باعث توسعه آن مناطق هم شود! پاسخ: اولا ساخت شهر در مناطق بکر، از ساخت شهرهای جدید نزدیک کلانشهرها بسیار پرهزینه تر است. هم از جهت زیرساخت و‌هم ایجاد فضای فعالیت. دوما منکر ظرفیتهای جنوب شرق کشور نیستیم اما ساخت پارس جنوبی چند سال طول کشید؟ الان چقدر شاغل داره؟ حداکثر اشتغال زایی آن چقدر خواهد بود؟ برای چند نفر باید شهر جدید و مسکن ساخت؟ الان چقدر ساخته شده؟ در طول چند دهه برنامه ریزی و ساخت؟ نکند تصور خدایی داریم که بگوییم “کن” “فیکون” شود! سوما مردم حق انتخاب دارند، برده نیستند که بار کامیون کرد فرستاد جایی که دلمون میخواد زندگی کنند!

✅ @karkhone
محمد رضا شاه در کتاب «پاسخ به تاریخ»
سرکوب قیمت ها و دستگیری تجار و صاحبان صنایع در سال 54 اشتباه بود!


«پاسخ به تاریخ » نام کتاب خاطراتی نوشته محمدرضا پهلوی، شاه پیشین ایران است که در اصل به زبان فرانسه و پس از وقوع انقلاب (۱۳۵۷) نگاشته شده‌است. این کتاب بعداً به زبان انگلیسی فارسی برگردانده شد.

اين كتاب در دوران پس از سقوط وی به رشته تحریر درآمده و کم و بیش، هم حالت تعدیل شده ای نسب به سه کتاب قبلی او (انقلاب سفید، ماموریت برای وطنم و به سوی تمدن بزرگ) دارد، و هم در آن نوعی حالت خود انتقادي به چشم می خورد به صورتی که چهره اش را زیاد هم مخدوش نکند. گرچه که کتاب شاه حتی اگر همین انتقادهای کمرنگ را هم نداشت، باز می بایست به عنوان یک مدرک درجه یک اصیل، مورد استفاده پژوهشگران تاریخ ایران قرار گیرد.
بر اساس پیشگفتار «کتاب بیشتر برای خوانندگان اروپایی و امریکایی نوشته شده بود تا ایرانیان. در حقیقت شاه می‌خواسته است در برابر مقالات و گزارش‌های انتقادآمیزی که مطبوعات بین‌المللی درباره‌ی او منتشر می‌کردند دفاعیه‌ای تدوین کند و انتشار دهد.»

در بخشي از کتاب « پاسخ به تاریخ » در خصوص بازار و کنترل آن و تبعاتی که به همراه داشت، آمده است:

در سال ۱۳۵۴ ما اشتباهاتی بزرگ مرتکب شدیم و از دانشجویانی رستاخیزی که خود داوطلب شده بودند خواستیم به کار مراقبت در نرخ کالاها قیمت‌گذاری بپردازند و در بسیاری موارد، طرز رفتار آنان به عکس‌العمل‌هایی منجر شد و نارضایتی‌هایی به وجود آورد، بدون آنکه تعدیل موثری در سیر صعودی نرخ کالاها پدید آورد، خرده فروشان از یک طرف تحت فشار عمده فروشان و واسطه‌ها قرار داشتند که مرتبا قیمت‌ها را افزایش می‌دادند و از طرف دیگر تحت فشار سخت گیری بازرسانِ کم تجربه‌ای که می‌خواستند با سختگیری موجبات تنزل نرخ‌ها را فراهم آورند.

بعضی از بازاریان از این سختگیری‌ها ناراضی بودند و به صف مخالفان پیوستند. عکس العمل دادگاه‌های صنفی در مقابل گرانفروشان خشن و غالباً عادلانه بود اما به نارضایتی‌های گروهی از بازاریان و کسبه دامن زد، البته این شدت عمل به خرده فروشان و کسبه جزء منحصر نبود و گروهی از تجار عمده، مدیران واحدهای صنعتی و فروشگاه ها و شرکت‌های چند ملیتی تحت تعقیب قرار گرفتند و کالاهایی که انحصار کرده بودند مصادره و به معرض فروش گذاشته شد و یا پروانه کسب آنان لغو گردید. با تمام این احوال باید گفت که حاصل کار منفی بود و توفیقی در مبارزه با تورم بدست نیامد.

✅ @karkhone
شعارِ زیبا

| محمود اولاد

تعداد کل واحدهای مسکونی شهر مشهد ۱ میلیون واحد و اصفهان حدود ۷۰۰ هزار واحد است.وقتی میگیم میخواهیم سالی ۱ میلیون واحد مسکونی بسازیم، تصور کنید یک شهر مشهد در یکسال باید ساخته بشه! خانه فقط چهاردیواری نیست. زیرساخت و خدمات و فضای شهری میخواد!

ادعا:در داخل شهرها میسازیم! جواب:داخل شهرها حتی برای جمعیت موجودشان،خدمات به اندازه کافی نیست.خیابانها شده پارکینگ،سرانه فضای سبز به جای۱۰ متر،در بعضی جاها به۱متر هم نمیرسد.کمبود فضای آموزشی، بهداشتی و ... داریم.حالا در این فضا خانه اضافه شودوجمعیت بره بالاتر بدون افزایش خدمات!

حتی در شهرک ۱۰ هزار واحدی برای ۳۰ هزار نفر جمعیت، فقط ۲۵ درصد شهرک خانه است! ۲۵ درصد خیابان و ۵۰ درصد خدمات و فضاهای شهری. هزینه آماده سازی، ایجاد زیرساختها، ایجاد بسیاری از خدمات غیرانتفاعی مثل فضاهای سبز و تاسیسات شهری و درمانگاه و مسجد و مدرسه، عددهای قابل توجهی است.
این هزینه ها چه به هزینه ساخت هر واحد اضافه شود و ادعا شود قیمت زمین صفر، با اینکه هزینه ساخت مسکن واقعی باشد و این هزینه ها در قیمت زمین دارای خدمات تبلور یابد، روی مبلغ کل اثری ندارد. پس زمین رایگان حرف بی ربطی است. زمین رایگان فقط ریگزارهای کویر است بدون خدمات و زیرساخت!
ادعا: در مناطق جنوب شرق ایران شهرهای جدید میسازیم که باعث توسعه آن مناطق هم شود! پاسخ: اولا ساخت شهر در مناطق بکر، از ساخت شهرهای جدید نزدیک کلانشهرها بسیار پرهزینه تر است. هم از جهت زیرساخت و‌هم ایجاد فضای فعالیت. دوما منکر ظرفیتهای جنوب شرق کشور نیستیم اما ساخت پارس جنوبی چند سال طول کشید؟ الان چقدر شاغل داره؟ حداکثر اشتغال زایی آن چقدر خواهد بود؟ برای چند نفر باید شهر جدید و مسکن ساخت؟ الان چقدر ساخته شده؟ در طول چند دهه برنامه ریزی و ساخت؟ نکند تصور خدایی داریم که بگوییم “کن” “فیکون” شود! سوما مردم حق انتخاب دارند، برده نیستند که بار کامیون کرد فرستاد جایی که دلمون میخواد زندگی کنند!

✅ @karkhone
كاهش سرمايه گذاري ها و علت علاقه خصولتي ها به استارتاپ ها

| پدرام سلطانی


در ۱۰ سال گذشته، نرخ رشد سرمایه‌گذاری یا تشکیل سرمایه ناخالص در اقتصاد کشور ما منفی بوده است و نسبت به هر سال وضعیت بدتری پیدا کردیم.

در پایان سال ۹۸ به جایی رسیدیم که میزان سرمایه‌ گذاری در کشور ما از میزان استهلاک سرمایه‌های انباشته یعنی سرمایه‌ گذاری‌های انجام شده در سال گذشته کمتر شده است.

اندازه سرمایه‌ گذاری نسبت به کل تولید ناخالص داخلی در دهه ۸۰ در اقتصاد ایران ۳۰ درصد بوده که در سال ۹۸ به ۱۸ درصد و در سال ۹۹ به ۱۵ درصد رسیده است.

در ۱۵ سال گذشته پس از خصوصی‌سازی، بخش حاکمیتی یا عمومی غیردولتی در کشور ما به طور سرطان‌گونه‌ای رشد کرده که جریان سرمایه‌گذاری را منحرف کرده است. این بخش مالیاتی پرداخت نمی‌کند که به توسعه اقتصاد کمک کند و سودی که به فعالیت‌های اقتصادی‌اش تعلق می‌گیرد، در داخل کشور هزینه نمی‌شود یا صرف موارد غیراقتصادی می‌شود.

شرکت‌های متعلق به آستان‌ها، نهادهای نظامی و غیردولتی در این بخش‌ها اقتدار اقتصادی را در کنار اقتدار سیاسی دنبال کرده‌اند. امروز هم با حضور در اکوسیستم استارت‌آپی دنبال اقتدارند. توجه این شرکت‌ها به استارت‌آپ‌های بزرگ به این دلیل است که این استارت‌آپ‌ها منبع و ذخیره داده هستند.

✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
اگر سیاست اقتضا کند شوروی همه جوره معامله می کند | سفرنامه عباس مسعودی به شوروی، «پشتِ پرده آهنین چه دیدم؟» چرا، یک هدف بزرگ‌تر از این هم دارند و آن این است که با تمام قوا می‌کوشند جنگ درنگیرد و از هر نغمه‌ای که بوی صلح از آن استشمام شود پشتیبانی کنند و…
اگر سیاست اقتضا کند شوروی همه جوره معامله می کند

| سفرنامه عباس مسعودی به شوروی، «پشتِ پرده آهنین چه دیدم؟»

با کمال صراحت می‌توان گفت که دولت شوروی آن‌قدر که کوشش دارد بر ثروت و نیروی مادی خود بیفزاید و منافع ملت و مملکت خود را ملحوظ دارد هرگز حاضر نیست کوچک‌ترین ارفاق را مگر روی نظر سیاسی با دیگران بکند و الا به خوبی می‌توانست با عدم قطع معاملات خود با ایران و اندک کمک فنی کشاورزی نگذارد مرکبات صفحات شمالی مثل امروز از بین برود و کمبود احتیاجات مرکبات خود را از دولت ایسرائیل (فلسطین) تامین کند.

من تردید ندارم که این خودخواهی و حفظ منافع ملی و مملکتی منحصر به دولت شوروی نیست، هر ملتی چنین است؛ هر کشوری سعی می‌کند بر قدرت اقتصادی و بنیه مالی خود بیفزاید ولی حقا دو ملت همسایه و دو ملتی که مایل‌اند با هم روابط صمیمانه داشته باشند نباید این‌قدر در معاملات با یکدیگر سخت و مشکل داشته باشند و چقدر بجاست که در همین مورد گله‌مندی ملت ایران را از ذخیره طلاهایی که متعلق به ایران و در بانک مسکو باقی مانده است ابراز داریم.

راستی تاسف‌آور است که در این خصوص هیچ اقدامی نمی‌شود و حال آن‌که مختصر طلای ذخیره ایران در برابر ثروت بی‌کران شوروی مانند قطره در دریا است که هیچ به حساب نمی‌آید.

این مسائلی است که در حسن تفاهم و تحکیم صمیمیت و علاقه‌مندی دو ملت تاثیر فراوان دارد و ما که خواهان تفاهم نزدیک بین دو کشور هستیم از روی کمال علاقه این انتقاد را می‌کنیم و امیدواریم نظریه ما را سفارت کبرای شوروی در تهران به مسکو با نظر مساعد و موافقی اعلام دارد و توجه اولیای محترم شوروی را به دو مسئله زیر جلت نماید:

۱- تجدید نظر در روش اقتصادی با ایران و اقدام در توسعه مبادلات تجارتی که بدون شک باعث بالا آمدن سطح زندگی طبقات پایین مردم می‌شود.

۲- تحویل ۱۱ تن طلا و ۷ میلیون و ۷۰۰ هزار دلار ذخیره ملت ایران که پشتوانه اسکناس ماست و اکنون در بانک مسکو امانت می‌باشد.

بحث در سیاست و اقتصاد دولت شوروی ما را به انتقاد از روش اقتصادی آن دولت در ایران کشانید که اصلاح آن را روی هر برنامه‌ای که دولتین توافق کنند رمز تحکیم و تشیید مناسبات دوستانه بین دو ملت می‌دانیم.


منبع: اطلاعات؛ پنج‌شنبه ۲۵ اردی‌بهشت ۱۳۳۱
انتهای متن

✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت! | ندا گنجی شادی معرفتی 19. اسدالله رشیدیان اسدالله رشیدیان بیش از آنکه در عرصه اقتصاد شناخته‌شده باشد، او را به واسطه فعالیت‌های سیاسی‌اش در دهه 30 می‌شناسند؛ نقشی که اسدالله و…
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت!

| ندا گنجی
شادی معرفتی

24. طاهر ضیایی

سهامدار بزرگ شرکت سیمان فارس و خوزستان، بخش اعظم اوقات خود را در حوزه سیاست می‌گذراند. «طاهر ضیایی» به حرفه موروثی خاندان ضیایی که طبابت بود، تمایلی نشان نداد؛ او پس از آنکه مدرک دکترایش را در رشته زمین‌شناسی از دانشگاه وین اخذ کرد به ایران بازگشت و تا مدت‌ها به تدریس در دانشگاه مشغول بود. او به تاسی از پدرش میرزا آقا ضیاءالاطباء که در چندین دوره متوالی به نمایندگی از مردم تربت حیدریه به مجلس شورای ملی راه می‌یافت، به جرگه مردان سیاست پیوست. نخستین نهاد دولتی که طاهر ضیایی به آن پا گذاشت، سازمان برنامه و بودجه بود که در زمان ریاست «جعفر شریف‌امامی» بر این سازمان، ضیایی قائم مقام او بود. معاونت وزارت اقتصاد و بعدها در کابینه شریف‌امامی و اسدالله علم، کرسی وزارت صنایع و معادن به او رسید. با ادغام وزارت بازرگانی و صنایع و معادن، ضیایی به مدیرعاملی بانک اصناف نیز رضایت داد. او تجربه چند دوره سناتوری را هم کسب کرد. ضیایی در اسفند‌ماه 1348، با ادغام اتاق تهران و اتاق صنایع و معادن، و تولد اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران، رئیس اتاق شد و هنگامی که انقلاب مردم ایران در شرف پیروزی بود به آمریکا رفت.

25. محمد ابونصر‌عضد

آموزه‌های دانشگاه «دیژون» فرانسه سرانجام او را به فعالیت در بخش خصوصی سوق داد. محمد ابونصر‌عضد با مدرک مهندسی کشاورزی، مدتی را در وزارت کشاورزی، جنگلبانی و حتی نخست‌وزیری سپری کرد، اما در سال 1332 مشاغل دولتی را رها کرد و ابتدا کارخانه تصفیه شکر اهواز را بنیان نهاد و سپس کارخانه قندسازی دزفول را دایر کرد. او را به عنوان یکی از بنیانگذاران اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران نیز می‌شناسند و چندین دوره در نقش نایب‌رئیس اتاق ایران، هدایت خانه فعالان اقتصادی را بر عهده داشته است. مهندس عضد در سرمایه‏گذارى بانک اعتبارات که فرانسوى‏ها هم در آن مشارکت داشتند، از سهامداران عمده بود.

26. علینقی عالیخانی

سکاندار وزارت اقتصاد در دهه 40. مردی که از بخش خصوصی برخاست و به بالاترین مقام در بخش اقتصاد دولتی رسید. نام عالیخانی از آن جهت در تاریخ اقتصاد عصر پهلوی برجسته مانده که او در کسوت یک مقام دولتی خدمات بسیاری را به بخش خصوصی ارائه کرده است. عالیخانی، پس از گذراندن مقطع دکترای حقوق در پاریس به ایران بازگشت. او در مقطعی کوتاه، فعالیت در دفتر نخست‌وزیری و شرکت نفت را آزمود، اما گویی کانون بخش خصوصی را بر این دو نهاد دولتی ترجیح داد که اتاق بازرگانی تهران را به عنوان مقصد بعدی خود برگزید.

عالیخانی وقتی به وزارت بازرگانی و صنایع و معادن رفت 30ساله بود. بعد از آنکه وزارت صنایع ملی را ادغام کردند و تبدیل به وزارت اقتصاد شد، او اولین وزیر اموراقتصادی و دارایی ایران شد. او در سال 1341 کلید این وزارتخانه را زمانی از اسدالله علم دریافت کرد که نیازها و نارسایی‌های فعالان اقتصادی را از دریچه اتاق تهران رصد کرده بود. نخستین اقدام عالیخانی خصوصی کردن کارخانجات دولتی بود. عالیخانی در مدت هشت سال هدایت این وزارتخانه، چهره‌ای اثر‌گذار و مقتدر از خود به نمایش گذاشت. او حدود دو سال نیز ریاست دانشگاه تهران را بر عهده داشت و مدتی نیز بنیاد پهلوی را مدیریت کرد. عالیخانی اما بار دیگر با کناره‌گیری از پست‌های دولتی به بخش خصوصی روی آورد. گفته می‌شود او سهامدار برخی واحدهای تولیدی از جمله نورد اصفهان و آجر نسوز نیز بوده است.


27. برادران عمید‌حضور

امیر عمید‌حضور، 14ساله بود که فهمید می‌تواند به تنهایی گلیم خود را از کف بازار تهران بیرون بکشد. او به این باور رسید و پدرش نیز پذیرفت که در بازار، امکاناتی برای کسب و کار فرزند نوجوان خود فراهم کند. امیر در 20سالگی پدر را از دست داد و یک‌تنه مسوولیت خانواده خود و مادر و برادرانش را به دوش کشید. اما این مسوولیت بزرگ نیز هرگز، ذره‌ای از پشتکار او نکاست. آن‌گونه که تجارتخانه عمیدی در کمتر از پنج سال دو‌سوم توزیع و واردات کفش را در بازار تهران در دست گرفت. دیری نپایید که امیر و منصور عمید‌حضور با تاسیس «گروه صنعتی بلا» به یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان کفش تبدیل شدند. البته ابعاد فعالیت‌های اقتصادی آنان به تولید و صادرات کفش محدود نماند؛ بانکدارى، تولید کارتن و چرم و البته فعالیت در صنعت نساجی نیز از دیگر موفقیت‌های برادران عمید‌حضور به شمار می‌آید. امیر عمیدحضور در دی‌ماه 1357 به آمریکا رفت و فعالیت‌های اقتصادی خود را از سر گرفت.

انتهای بخش هشتم

✅ @karkhone
ادعای یارانه پنهان!

| محمود اولاد

سالهاست با این ادعا که یارانه های فراوانی در کالاهای مختلف بویژه در حاملهای انرژی هست که چون ثروتمندان بیشتر از وسیله نقلیه استفاده میکنند، نصیب آنها میشود و اگر قیمت حاملهای انرژی را واقعی کنیم و یارانه پنهان را حذف کنیم، میتوانیم به چند دهک پایین جامعه، مبالغ قابل توجهی در هر ماه در قالب یارانه نقدی پرداخت کنیم.
اینجا میخواهم با یک حساب سرانگشتی، فقط یک جزء از این ادعا را ثابت کنم که درست نیست. (بقیه موارد هم به همین طریق قابل اثبات است.)
محاسبات مدعیان:
قیمت فوب بنزین: ۲۰ هزار تومن
قیمت داخلی بنزین: حدود ۲ هزار تومن (بخشی ۱۵۰۰ تومن و بخشی ۳ هزار تومن)
اختلاف قیمت: حدود ۱۸ هزار تومن در هر لیتر
میزان مصرف روزانه بنزین: ۸۰ میلیون لیتر
مصرف سالانه ۲۹ میلیارد لیتر
میزان یارانه پنهان ۵۲۲ هزار میلیارد تومان در سال!
تقسیم بر ۸۵ میلیون جمعیت: حدود ۶ میلیون تومان در سال یا ۵۰۰ هزار تومن در ماه!
تازه میتوان به کل ۸۵ میلیون یارانه نداد و مبلغ برای دهکهای پایین بیشتر شود!

خب حالا برگردیم به محاسبات خودمان!
قیمت هیوندای توسان ۲۰۲۲ در دنیا: ۶۰۰ میلیون تومان
قیمت در ایران: بیش از ۲ میلیارد تومان!
میزان گمرکی: بیش از ۶۰۰ میلیون تومان.
میزان مصرف بنزین این خودرو در ماه: ۱۰۰ لیتر
طول عمر خودرو ۲۰ سال!
میزان مصرف در طول کارکرد خودرو: ۲۴ هزار لیتر!
میزان یارانه بنزین (این خودرو فاقد سهمیه است.): ۴۰۸ میلیون تومان!

یعنی مالک این خودرو ۱.۵ برابر یارانه بنزین را فقط از طریق گمرک پرداخت کرده است تازه پرداختی نقدی در زمان صفر نه پرداختی تدریجی در طول ۲۰ سال! بگذریم از اینکه اختلاف قیمت ۳ برابر است!
این کدام یارانه پنهان است که به این فرد رسیده است؟

خب بیایید خودروی داخلی را حساب کنیم: (با پوزش از دارندگان این خودرو، امیدوارم حمل بر بی حرمتی نشود)
ارزش صادراتی پراید: ۸۰ میلیون تومان
قیمت داخل: ۱۲۰ میلیون تومان
اختلاف ۴۰ میلیون تومان
[طبق گزارش ۱۴ اسفند ۱۳۹۷ خبرآنلاین (خبرگزاری تحلیلی ایران) با قیمت پراید، ۱۰ خودرو لوکس از جمله مزدا ۳ کارکرده میتوان خرید! از تفاوت کیفیت مزدا ۳ با پراید چیزی نگویم!]
میزان مصرف بنزین در طول عمر ۱۰ ساله خودرو ۷۲۰۰ لیتر (مصرف ۶۰ لیتر در ماه در نظر گرفته شد)
یارانه بنزین پراید در ۱۰ سال:۱۳۳ میلیون تومان!
یارانه دریافتی حقیقی ۹۳ میلیون تومان.
ضمن اینکه تفاوت احتمال تصادف و فوت پراید با مزدای کارکرده و هزینه اجتماعی آن را در نظر بگیرید، چیزی از یارانه باقی نمی ماند. ضمن اینکه کسانی که پراید دارند، مشمول یارانه نقدی هم خواهند بود.

پ.ن۱: اگر قرار بر آزادسازی قیمتها و حذف یارانه پنهان است، مالیات پنهان چند برابری ( بخشی آشکار از طریق عوارض گمرکی و بخشی پنهان متعلق با رانتخواران و صاحبان مجوز و امضا) هم باید حذف شود. در چنین حالتی، یارانه حذف شده، جایگزین درآمد گمرکی حذف شده خواهد شد و چیزی برای یارانه نقدی نمی ماند!!
پ.ن ۲:عدالت با چپاول فرق دارد.

✅ @karkhone
خلق ثروت يا به چنگ آوردن آن؟

| محمد طبيبيان

در اقتصاد برخلاف فيزيك و شيمى آزمايشگاه نداريم. آزمايشگاه ما تجربه و تاريخ جوامع است. دیدن مستند شش قسمتى در مورد پنج نفر از كار آفرينان و سرمايه داران تاريخى آمريكا باعنوان مستند مردانى كه آمريكا را ساختند نکات ارزشمندی به ما می آموزد.

يك وجه از نكته اى كه مى توان آموخت اخلاقيات شخصى اين سرمايه داران است. اين كه همه تمايل به انجام كار هاى بزرگ براى كشورشان داشتند به همين دليل هم به امورى پرداختند و در آن وقت و انرژى گذاشتند كه در همان منظر تاريخى اهميت بسيار داشت. آمريكا از حدود بيست سال آخر قرن نوزدهم تا بيست سال اول قرن بيستم دچار ركود و بحران اقتصادى بود واز عواقب جنگ هاى پرتلفات و هزينه آن در عذاب. هر كدام از اين مردان صنعت و ماليه بخشى از اقتصاد آمريكا و زير بناهاى مربوطه را ايجاد كردند و آمريكا را در مسير پيشرفت قرار دادند. افرادى كه در مستند فوق الذكر زندگى و كارشان مرور مى شود عبارتند از:

كورنليوس وندربيلت(١٧٩٤-١٨٧٧) كه در خانواده فقيرى به دنيا آمد و كودكى سختى را گذراند ليكن به تدريج مدارج كسب ثروت را پيمود و مهمترين كار او توسعه راه آهن و تكميل زير بنا هاى حمل و نقل در آمريكا بود از افرادى بود كه در نو آورى ايجاد شركت هاى سهامى بزرگ بر اساس مسئوليت محدود و جدايى مديريت از مالكيت دخيل بود، نوعى سازمان توليد كه در آمريكا و ساير كشور ها رواج يافت. او بخشى از ثروت خود را براى ايجاد دانشگاه وندربيلت و ساير مصارف خيريه تخصيص داد.


ديگرى اندرو كارنگى (١٨٣٥-١٩١٩) است. يك مهاجر اسكاتلندى كه دركودكى با خانواده به آمريكا آمد و ابتدا در كار گاه نساجى با حقوق هفته اى دو دلار(به پول امروز حدود ٦٠ دلار)، به كار مشغول بود او نيز از طريق مطالعه و فعاليت توانست هم در امر صنعت هم تاليف دست آورد داشته باشد. او در توسعه صنعت ذوب آهن و توليد صنعتى از طريق ساخت كوره بلند موثر بود. در زمانى كه شركت ذوب آهن خود را فروخت ثرتمند ترين مرد آمريكا (حتى تا كنون - به ارزش آمروز ثروت او ٣٥٠ ميليارد دلار ) بود. او از جمله مقاله اى نوشت تحت عنوان' انجيل ثروت' در اين مقاله استدالال مى كند كه آنچه به حيات انسان ارزش زندگى مى دهد كار خير است. در اين مقاله ثروتمندان را به صرف ثروت در امور خيريه ترغيب كرد و موجى از اين نوع حركت ها ايجاد كرد. خود ٩٥ درصد ثروت خود را خرج ايجاد دانشگاه، كتابخانه، نهاد هاى فرهنگى از جمله كمك به معاش دانشگاهيان كرد. اين جمله مشهور از او است ' هركس ثروتمند بميرد شرمسار مرده است'.

نفر سوم جى پى مورگان(١٨٣٧-١٩١٣) است. او يك بانكدار و فاينانسير بود از خانواده اى ثروتمند. او متوجه اهميت كار نيكولا تسلا در توليد مولد برق متنواب شد. قبلا اديسون سعى كرده بود برق كشى منازل را با برق يك طرفه انجام دهد. ليكن ايراد اين كار و ضعف آن از جمله اين بود كه قابليت انتقال برق را به مسافت طولانى نداشت، برق تسلا داشت. اولين مولد ها ساخته شد و برق رسانى در حد وسيع توسعه يافت و شهر ها، منازل و كارگاه ها در شب روشن شد. شبى كه در يك ميهمانى كه هزار نفر از مشاهير نيو يورك در باغ منزل جى پى مورگان دعوت شده بودند، ناگهان پيشخدمت ها شمع ها و چراغ هاى نفتى روى ميز ها را خاموش كردند. منطقه در تاريكى فرو رفت، كليد برق كه وصل شد درختان و ساختمان نور باران شدند. بايد تجربه شگفت انگيزى بوده باشد. اين واقعه كه تبليغى براى شركت جنرال الكتريك هم بود شروع عصر جديدى از توليد، توليد و مصرف انرژى بود. جى پى مورگان هم بخشى از ثروت خود را به دانشگاه ها در آمريكا و انگلستان بخشيد(ازجمله هاروارد و كالج ترينيتى)، كتاب ها و مجموعه هاى هنرى خود را نيز به موزه تبديل كرد.

نفر چهارم جان راكفلر (١٨٣٩-١٩٣٧) است. تا قبل از فعاليت راكفلر، تصفيه نفت قاعده كلى نداشت. هركس مى توانست در يك انبار مخازن و لوله و كوره و خنك كننده اى را سر هم كند و نفت تصفيه كند و در واقع هم هدف توليد نفت چراغ بود كه در روشنايى و پخت و پز و ساير مصارف استفاده مى شد. اين نفت ها با اكتان هاى مختلف بود و بسيار آتش سوزى ها كه از اين محل حادث شد و در برخى شهر ها كل محل ها در آتش سوخت. راكفلر نفت چراغ را استاندارد كرد و نفتى را به بازار رساند كه فقط در حد چراغ و اجاق مى سوخت...او نيز گرچه در زندگى فردى ممسك بود قسمت قابل توجهى از ثروت خود را خرج ايجاد دانشگاه و نهاد هاى خير عمومى كرد.

نفر پنجم هنرى فورد (١٨٦٣-١٩٤٧) است. شهرت او در ايجاد شركت اتومبيل فورد است كه براى اولين بار خط مونتاژ و توليد انبوه و استاندارد را ابداع كرد و سبب شد اتومبيل در حد بودجه طبقات متوسط قابل خريد باشد. هم او مبتكر جعبه دنده است.

✅ @karkhone
روایت فلاحیان از نامه های استالین

شنبه ۸ فروردین ۱۳۷۷ | ۲۹ ذیقعده ۱۴۱۸ | ۲۸ مارس ۱۹۹۸

پیش از ظهر، تمام وقت به دیدارهاى عید نوروز و سفر مکه گذشت. وزرا، معاونان و مدیران از دولت و دفتر رهبرى و مجمع تشخیص مصلحت نظام و وزارتخانه‌ها آمدند. به خاطر زیادى رفت و آمد، فرصت بحث و مذاکره نبود.

کمى در مورد علت همکارى عربستان سعودی در امر نفت صحبت شد که گفتم، مطابق قرارهایى که در ریاض گذاشتیم، عمل مى‌کنند. از وزرا خواستم، همکارى با عربستان را جدى بگیرند.
.
آقاى سیدعلی‌اصغر حجازى از دفتر رهبرى، از آثار مهم سفر به عربستان سعودی، در تحسین روابط و حل مشکل نفت و به خصوص حذف آقاى شیخ علی عبدالرحمن حذیفى، از امامت مسجد مدینه تمجید کرد.

این مسأله در اظهارات بسیارى از دیدارکنندگان امروز بود. کم‌کم از آثار سفر مطلع مى‌شوند و وضع مبهم آن، تبدیل به یک حرکت مثبت و سازنده مى‌شود.

آقاى سیدمحمد میرمحمدى، گله داشت‌که چرا ایشان را نبرده‌ایم؛ با توجه به اینکه اکثر اعضای دفتر همراه بوده‌اند.

آقاى دکتر مُعین، وزیر فرهنگ و آموزش عالی گفت، حرکتى براى همکارى در سطح دانشگاه‌ها شروع کرده و گفت، عربستان سعودی در تهیه مقالات علمى بین‌المللى، از ما جلو افتاده است.

یکشنبه ۹ فروردین ۱۳۷۷ | 30 ذی القعده ۱۴۱۸ | ۲۹ مارس ۱۹۹۸

آقاى محمدعلی زم، رییس حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی تحلیلى داشت از آثار سیاسى و اقتصادى آن و خلع‌سلاح مراکز وهابى و افراطى سُنّى در سراسر دنیا که تحت تأثیر عربستان سعودی، علیه ما تبلیغ مى‌کردند.

آقاى مسیح مهاجرى، مدیرمسئول روزنامه جمهوری اسلامی که معمولاً در رابطه با عربستان، مطالب منفى در روزنامه مى‌نویسد هم موضع معتدلى گرفته و گفت، با اصل تحسین روابط موافق است.

آقاى زنگنه، وزیر نفت آمد. خوشحال است، از فشارى که بعد از اجلاس جاکارتا و سقوط قیمت نفت، روى او بوده است، نجات یافته و براى بحث و تصمیمات در جلسه فرداى اوپک در وین، مشورت کرد.

قرار شد، از کاهش تولید اعضا پشتیبانى‌کند. گفت، بناست که خط لوله‌اى به ظرفیت ۴۰۰ هزار بشکه، براى انتقال نفت آسیاى میانه از شمال به تهران ایجاد کنند..

عصر آقاى فلاحیان وزیر سابق اطلاعات آمد. تحلیلى از محور فعالیت جریان‌هاى ضدولایت‌فقیه و منجمله روزنامه جامعه، ارایه داد.

معتقد است که مخاطب رهبرى در مشهد این روزنامه بوده و از مواضع تبلیغى دولت براى پوشش ضعف و اداره کشور انتقاد داشت.

نقل‌کرد که استالین به رؤساى جمهورى‌هاى شوروى، سه نامه دربسته مى‌داده که در هر شرایطى، یکى را باز کنند و آن را عمل کنند:

۱- هنگام شروع کار که دستور این بوده، کارهاى گذشته به شدت محکوم شود.
۲- اگر نتوانستند کار مهمى انجام دهند، خبر از تشکیل گروه‌هاى کارى براى بررسى و طرح اصلاحات آینده بدهند و بگویند مخالفان مانع کارند.
۳- اگر باز هم موفق نبودند، استعفا بدهند.

گفت آماده انتشار روزنامه مى‌شود.

منبع: خاطرات هاشمی رفسنجانی در سال ۱۳۷۷

✅ @karkhone
از پرل هاربر تا خلیج فارس

جنگ جهانی دوم که آغاز شد، آمریکا ابتدا اعلام بی‏‌طرفی کرد اما آرام آرام به پشتیبانی و فروش مواد صنعتی و اسلحه به متفقین پرداخت.
در آن زمان ژاپن به عنوان یکی از سه ضلع پیمان سه جانبه (متحدین) از جانب متفقین و آمریکا تحت تحریم بود. این کشور بدون دسترسی به آهن، نفت، کتان، لاستیک و دیگر مواد حیاتی توان ادامه جنگ در چین را نداشت به همین دلیل وارد مذاکراتی فشرده با آمریکا شد تا بتواند این مواد را تهیه کند. (مقایسه کنید با تحریم ایران) ممانعت روزولت از ارائه پیشنهادی درخور، باعث شد تا دولت میانه‌روی ژاپن به سرکردگی کونویه شکست خورده و دولتی جدید و جنگ‌طلب به ریاست ژنرال توجو در ژاپن سر کار آید (مقایسه با فشار بر روحانی در وضعیت فعلی و تغییر ادبیات دیپلماتیک دولت او) در نوامبر 1941، سفیر آمریکا در ژاپن طی تلگرافی به وزارت خارجه اعلام کرد که تحریم‌های اقتصادی ممکن است ژاپن را وادار به یک هاراکیری ملی کرده و این کشور وارد جنگ با آمریکا شود. بخش اعظمی از منابع خبری آمریکا نیز به این کشور اطلاع می‌دادند که ژاپن دست به حمله‌ای علیه آمریکا خواهد زد.
ژاپنی‏ ها برای دسترسی به مواد خام، برنامه حمله به شرق آسیا از جمله سنگاپور، فیلیپین، اندونزی و هنگ کنگ را طراحی کردند اما از یک موضوع بی‏‌خبر بودند. با توجه به فشاری که آمریکا بر ژاپن اعمال می‏‌کرد که مانع از رسیدن مواد اولیه به ژاپن می‏‌شد، روزولت با توجه به رمزگشایی از پیام‏‌های مقامات ژاپنی، پایگاه پرل هاربر را تقریباً بدون دفاع برای حمله ژاپنی، مهیا کرد!

رمزگشایی از ارتباطات ژاپنی‏‌ها نشان می‏‌داد آنها یک ضرب‏‌العجل غیرقابل تغییر برای رسیدن توافق با آمریکا بر سر دسترسی به مواد اولیه ابلاغ کرده‏‌اند. در مواجهه با آن، روزولت یک ضرب‏‌العجل برای سه روز قبل از ضرب‏‌العجل ژاپنی‏‌ها برای آنان ارسال کرد شامل؛ از چین خارج شوند، از هند و چین خارج شوند و از بلوک متحدین خارج شوند! (مقایسه کنید با شروط دوازده‌گانه پمپئو)

مشخص بود که ژاپنی‏‌ها به هیچ وجه چنین ضرب‏‌العجلی را نخواهند پذیرفت. یک روز قبل از پایان یافتن ضرب‏‌العجل ژاپنی‏‌ها که مصادف با دو روز بعد از ضرب‏‌العجل آمریکا بود، یک پیام توسط انگلیس‏‌ها ردیابی شد که مشخص می‏‌کرد ژاپنی‏‌ها به دلیل تحقیرآمیز بودن ضرب‏‌العجل آمریکا، آن را رد خواهند کرد. این در حالی بود که نزدیک‏ترین پایگاه آمریکا به ژاپن یعنی پرل هاربر، عملاً در بی‏‌خبری مطلق از تصمیمات کاخ سفید به سر می‏‌برد!
در حالی که به مک آرتور در فیلیپین خبر داده شده بود که آماده جنگ باشد، برای پرل هاربر هشدار خرابکاری ارسال شد و دستور داده شد که از هرگونه جابجایی اجتناب شود! آن هم در حالی که انگلیسی‌ها، خبر حرکت ناوگان ژاپن به سمت اقیانوس آرام و پرل هاربر را به آمریکایی‌ها ارسال کرده بودند. کاخ سفید می‏‌دانست که ژاپنی‏‌ها طی روزهای آینده به پرل هاربر حمله می‏‌کنند اما پرل هاربر را بی‏‌خبر گذاشتند تا این حمله کاملاً غافلگیرکننده به نظر برسد!

در ارسال پیام به پرل هاربر آنقدر تأخیر صورت گرفت که سرانجام وقتی پیام به فرماندهی پرل هاربر رسید که پرل هاربر در ستونی از آتش در حال سوختن بود! روز بعد، روزولت به راحتی مجوز ورود به جنگ را از کنگره گرفت!
هیأت ژاپنی مذاکره کننده هم آنقدر معطل نگه داشته شد تا وقتی بمب‏‌های ژاپنی در حال ریخته شدن روی پرل هاربر بود، به جای پیشنهاد تجاری، نامه قطع رابطه آمریکا به ژاپن به آنها تسلیم شود!

شباهت‏‌های زیادی در آرایش فعلی ایران و آمریکا هم دیده می‏‌شود! شاید با تروریستی خواندن نهادهای حاکمیتی، قطع معافیت فروش نفت و تنگ‏‌تر شدن و شدت یافتن حلقه تحریم‏‌ها، جمهوری اسلامی هم دست به همان کاری بزند که ژاپنی‏‌ها در پرل هاربر مجبور به انجام آن شدند. البته، این احتمال در مقیاسی کوچکتر از پرل هاربر ممکن است رخ دهد اما همین برای کنگره آمریکا کفایت می‏‌کند!

✅ @karkhone
آخ سوختم....!
راه نجات ايران از نگاه مرتضي قلي خان صنيع الدوله

| مهدي تديني

پانزدهم بهمن ۱۲۸۹، تهران، مخبرالدوله ــ ساعتی مانده به غروب آقای وزیر پس از یک روز کاری سوار بر کالسکه به خانه آمد. تا کالسکه ایستاد صدای شلیک بلند شد. مردی از شیشۀ کالسکه وزیر را به گلوله بست. ضارب فرار کرد و وزیر غرق خون کف کالسکه افتاد. تنها کلامی که از او شنیدند این بود که «سوختم…».

او را نیمه‌جان به خانه بردند و ساعتی بعد درگذشت. او مرتضی‌قلی‌خان بود، معروف به صنیع‌الدوله؛ دولتمردی که همۀ فکر و ذکرش احداث معدن و خط‌آهن و کارخانه بود. این ایده که هزینۀ ساخت راه‌آهن باید از منابع داخلی و با مالیات بر کالاهای اساسی مثل قند و چای تأمین شود، ایدۀ او بود که سال‌ها بعد رضاشاه پیاده کرد. چرا صنیع‌الدوله را کشتند و قاتل که بود؟

مرتضی‌قلی خان از خاندان «هدایت» بود. افراد این خاندان تحصیلات عالی داشتند. پدرش، علی‌قلی خان، معروف به مخبرالدوله، چهار پسر داشت: مرتضی‌قلی، محمدقلی، مهدی‌قلی و حسین‌قلی که همه دولتمرد شدند. مهدی‌قلی شش سال نخست‌وزیر رضاشاه بود (مرتضی‌قلی پسرعموی پدر صادق هدایت می‌شد).

مرتضی‌قلی در زمان ناصرالدین‌شاه در آلمان درس معدن خواند و وقتی به ایران بازگشت به مقامات بالا رسید. در چند کابینه وزیر بود، از وزیر فواید عام تا وزیر مالیه و فرهنگ. با محترم‌السلطنه، دختر مظفرالدین‌شاه ازدواج کرد، اما داماد شاه بودن فایدۀ خاصی برایش نکرد. وزیر بودن و داشتن مقامات عالی ویژگی خاصی نیست، آنچه در مورد او جذاب است، تکاپوهایش برای «صنعتی‌سازی» ایران است. از تلاش برای احداث معدن تا احداث کارخانۀ ریسندگی و به خصوص ایده‌هایی برای بهبود وضع مالی، بودجه و احداث راه‌آهن.

در همین رؤیاها به سر می‌برد که چهار سال پس از مشروطه به قتل رسید. پس از سوءقصد، دو نفر در تعقیب و گریز از سوی مردم و پلیس بازداشت شدند که هر دو خارجی بودند، یکی فردی گرجی‌ـ‌روس به نام ایلاریون و دیگری یک ارمنی به نام ایوان. ضارب همان فرد گرجی بود و مدعی بود برای صنیع‌الدوله در مازندران کار کرده و چون حق و حقوقش را کامل نداده او را کشته است.

شرح ترور او را به نوشتاری دیگر می‌سپرم. فقط بگویم، ضاربان او طبق قانون کاپیتولاسیون تحویل دولت روسیه شدند و اصلاً معلوم نیست با چه مجازاتی روبرو شدند. از دیگر سو، ادعاهای ضارب به خصوص دربارۀ تهیۀ تفنگ باورپذیر نیست و به احتمال زیاد افرادی ایرانی یا خارجی ضارب را مأمور قتل صنیع‌الدوله کرده بودند، به خصوص خود روس‌ها.

صنیع‌الدوله رساله‌ای دارد با عنوان «راه نجات» و در آن نجات ایران از وضع موجود را احداث راه‌آهن معرفی می‌کند. نکتۀ بسیار جالب دریافت عمیقی است که او از مفهوم «امنیت» دارد. می‌گوید امنیت فقط داشتن نیروی نظامی نیست، وقتی کشور آموزش و پرورش درستی ندارد تا مردم تخصصی برای نان درآوردن کسب کنند و وقتی کشور راه‌های مناسبی ندارد تا مردم معیشت خود را تأمین کنند، امنیت وجود ندارد. دقیقاً چنین می‌گوید:

«بالفرض در مملکتی قوۀ حربیه و نظمیه به اندازه‌ای تکمیل شده باشد که مافوق آن متصور نباشد. ولی از مردمش به علت نادانی [= عدم تخصص] غیر از… عملگی کاری برنیاید، و یا به واسطۀ بی‌راهی [= عدم جاده‌کشی] از مسافت قلیل مایحتاج خود را حمل و نقل نتوانند و به این جهات بیچاره بمانند. باز جان آن‌ها در مخاطره است، هرچند امنیت بلاواسطه [= نظامی] به سر حد کمال رسیده باشد.»

صنیع‌الدوله در این رساله شرح می‌دهد سرانۀ مصارف عمومی (یعنی بودجۀ عمومی) در ایران بسیار ناچیز است و دلیلش این است که مردم فقیرند و نمی‌توانند مالیات چندانی دهند. باید راهی یافت تا در کوتاه‌ترین زمان بتوان بودجۀ عمومی را از طریق مالیات بالا برد. او جملۀ درخشانی دارد؛ می‌گوید: «تمام رمز مملکت‌داری همین است که باید در مملکت تولید ثروت نمود؛ یعنی اسبابی فراهم کرد که ثروت اهل مملکت رو به تزاید گذارد تا بتوانند متناسب با مکنت خود مالیات زیادتری بدهند.»

اما تعلیم و تربیت زمانبر است، می‌ماند «جاده‌سازی». می‌گوید راه نجات ایران این است که در اسرع وقت راه‌آهن ساخته شود و شرح می‌دهد از این طریق سالی میلیون‌ها تومان از جیب مردم ذخیره می‌شود و می‌توان آن را روانۀ بودجۀ عمومی کرد، ضمن اینکه با گسترش راه‌ها تجارت داخلی سریع رشد می‌کند. اما بیش از همه تأکید دارد بودجۀ این کار نه از خارج، بلکه از جیب مردم ایران باید تأمین شود! رضاشاه ۲۰ سال بعد، همین ایده را برای احداث راه‌آهن به کار بست.

✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت! | ندا گنجی شادی معرفتی 24. طاهر ضیایی سهامدار بزرگ شرکت سیمان فارس و خوزستان، بخش اعظم اوقات خود را در حوزه سیاست می‌گذراند. «طاهر ضیایی» به حرفه موروثی خاندان ضیایی که طبابت بود،…
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت!

| ندا گنجی
شادی معرفتی

28. گروه فرمانفرماییان

عبدالحسین میرزا‌فرمانفرما از نوادگان قاجار، صاحب هفت همسر و 36 فرزند دختر و پسر بود. اما جمعیت این خانواده، مانع از آن نشد که فرزندان فرمانفرماییان از تحصیل در اروپا یا آمریکا باز بمانند. از میان پسران و دختران او، خداداد بیش از همه در وادی سیاست ماندگار شد. از دیگر افراد این خانواده که در تاریخ این دوره نقش ایفا کردند، می‌توان به ستاره و مهرماه فرمانفرماییان اشاره کرد.


29. خداداد فرمانفرماییان

از صاحب‌نام‌ترین تحصیل‌کردگان ایرانی خارج از کشور که ابوالحسن ابتهاج موفق به جذب آنها در سازمان برنامه شد و یک تیم متخصص را تشکیل داد. آشنایی او با «ابوالحسن ابتهاج» در آمریکا کلید ورود او به دستگاه دولت بود. او تا مقطع دکترا در دانشگاه‌های کلرادو و استنفورد اقتصاد خواند و سپس به ایران بازگشت. او که به دعوت ابتهاج، مدتی به استخدام سازمان برنامه درآمده بود به ریاست این سازمان رسید. گفته می‌شود، فرمانفرماییان و ابتهاج در تحولات ساختار برنامه‌ریزی ایران نقش جدی داشته‌اند. او مدتی نیز رئیس بانک مرکزی بود. اما مدیر عاملی شرکت سهامی فرش و شرکت سهامی نفت پارس، مدیریت شرکت سهامی لامپ پارس، عضویت در هیات‌مدیره بانک صنعت و معدن، عضویت در هیات‌مدیره شرکت سهامی لامپ ایران و پیمانکاری سازمان برنامه، بخشی از فعالیت‌های اقتصادی خاندان فرمانفرماییان بوده است. او در دوران نخست‌وزیری هویدا، به علت اختلافات با او، استعفا داد.


30. عبدالحمید قدیمی‌نوایی

پدر «عبدالحمید قدیمی‌نوایی» از مدیران میانی دولتی بود و به سبب ماموریت‌های شغلی به شهرهای مختلف ایران سفر می‌کرد. اما عبدالحمید، دوران دبیرستان خود را در «دارالفنون» سپری کرد. او که از جوانان وابسته به حزب توده بود، سپس به آمریکا سفر کرد تا با تحصیل در دانشگاه «برکلی» کالیفرنیا با مدرک مهندسی ساختمان به ایران بازگردد. عبدالحمید قدیمی پس از بازگشت، شرکت مهندسی ساختمان ملی را تاسیس کرد که البته گفته می‌شود «برادران فاتح»، «هدایت بهبهانی» و «علی ابراهیمی» نیز در تاسیس این شرکت سهیم بوده‌اند. اما گرایشات سال‌های جوانی او به ایدئولوژی حزب توده مانع از آن نشد که بعدها از ساخت عمارت‌های معروف درباری و ویلاهای سلطنتی، مانند کاخ شمس و کاخ نوشهر خودداری کند.

31. محمود لاجوردی

خاندان لاجوردی از مشهورترین فعالان اقتصادی قبل از انقلاب بودند که کمتر در زمینه سیاست فعالیت می‌کردند. خانواده لاجوردی فعالیت اقتصادی خود را از سال 1270 خورشیدی، با فعالیت سید‌محمد لاجوردی و برادرش آغاز کرد. این فعالیت‌ها، توسط محمود لاجوردی ادامه یافت. لاجوردی‌ها تا اوایل دهه 1330 بیشتر در زمینه اقتصاد فعالیت می‌کردند، اما وقتی آینده را در توسعه صنعت دیدند، به صنعت روی آوردند. لاجوردی‌ها در بسیاری زمینه‌ها جزو پایه‌گذاران بخش خصوصی مدرن در ایران محسوب می‌شوند. آنها اولین شرکت کامپیوتری ایران را بعد از شرکت ملی نفت ایران تاسیس کردند که با داشتن بیش از 250 پردازنده مرکزی نظام پرداخت حقوق کارمند و دستمزد کارکنان و کارگران، حسابداری و هزینه‌های سرمایه‌گذاری را با محاسبات کامپیوتری انجام می‌داد. آنان اولین شرکت خصوصی بودند که بیمه درمانی را برای کارمندان خود راه‌اندازی کردند. سید‌محمود در حجره پدر، الفبای تجارت را آموخت. گفته می‌شود او در شش‌سالگی به مکتب رفت اما چیزی نیاموخت. سید‌محمود در مدرسه دیگری که در کاشان تاسیس شده بود، توانست خواندن و نوشتن بیاموزد. او استعدادش را در عرصه فعالیت‌های اقتصادی یافت و در سال 1320 نخستین شرکت تجاری خانوادگی‌اش را به نام آرین تاسیس کرد. او از سال‌های 1310 به بعد تا تاسیس سلسله آرین نیز در برخی شرکت‌های تمام ایالتی، تنباکو و قند و توتون و … به عنوان بازرس و هیات‌مدیره فعال بود. سید‌محمود لاجوردی تا مهر‌ماه 1363 در ایران ماند و در این سال برای معالجه سرطان به آمریکا رفت و در همان‌جا درگذشت.

انتهای بخش نهم
✅ @karkhone
ارسنجاني وزیر کشاورزی نیست بلکه وزیر کشاورزان است

| خاطرات مئیر عزری" (یهودی اصفهانی تبار و اولین نماینده دولت اسراییل در ایران)

در بسیاری کشورها منجمله ایران اینکه مقام بالا دست نگران محبوبیت مقام اجرایی پایین دست شود اتفاق غیر معمولی نیست، در ایران ما اما موقع تحولات و تصمیم های بزرگ این مساله حادتر و به قیمت خالی کردن زیر پای مسئول بخت برگشته تمام می شود.
یکی از نمونه های این رفتار که "مئیر عزری" در کتاب خاطراتش (خاطرات مئیر عزری- ص 472 ) آورده مربوط به زمانی می شود که انقلاب سفید شاه اتفاق افتاده و کمی بعد هم همکاری اسراییلی ها در دشت قزوین و شیرازو مابقی نقاط باعث بهبود برخی محصولات کشاورزی و (به قول عزری: سه متری شدن ذرت های 40سانتی) شده است .

وزیر کشاورزی در این دوره، کسی نیست جز دکتر ارسنجانی که دامنه محبوبیتش آنقدری است که برخی دختران به او نامه می نویسند و تقاضای ازدواج می کنند . موشه دایان به ایران می آید و از مراغه و قزوین و ..بازدید می کند تا نوبت دیدار با شاه در کاخ فرا می رسد، عزری می نویسد:

گل سرسبد دیدارهای موشه دایان از ایران در کاخ شاه بود که در آن ارسنجانی، دایان را "سرباز و وزیر کشاورزی" اسراییل معرفی کرد و او را ستود. در پایان جشن، شاه از دایان پرسید:"ارسنجانی را چگونه وزیری یافتند"؟ دایان پاسخ داد:" او وزیر کشاورزی نیست بلکه وزیر کشاورزان است". این پاسخ بی پیرایه و روشن دایان زنگی موجدار در سرشاه شد و دریافت که کشاورزان ارسنجانی را به راستی دوست دارند بنابراین همین که فرصت به چنگش افتاد او را از ایران دور کرد وروانه ایتالیا کرد!...ارسنجانی بعدها این سفر را تبعید اجباری خواند.

*حسن ارسنجانی وزیر کشاورزی، مجری اصلی برنامهٔ اصلاحات ارضی در ایران

✅ @karkhone
اگر در جریان اخبار و خروجی های مهم نشستِ پیرامون این عکس هستید، رو خودتون حساب ویژه باز کنید.
بعد از دو سال مرخصی کرونایی، با دو خبر مهم

✅ @karkhone
دوعاملی که کره جنوبی را پیش انداخت؛
جلب اعتماد ملی و هنر عبور از بحران های مالی

| مجتبی لشکر بلوکی

ما با هم شروع کردیم؛ حدود شصت سال پیش! اما کره جنوبی اکنون جزو قدرت های اقتصادی جهان و دارای کیفیت زندگی بالاتری است. این در حالی است که ایران با وجود داشتن منابع غنی تر و شرایط مناسب تر عقب ماند! شاید بلافاصله چالش‌های خاص پیش روی ایران را برشمریم که از کنترل ما خارج بود. اما مشکلات پیش روی کره اگر از ما بیشتر نبود کمتر هم نبود


کره جنوبی در عرض کمتر از بیست سال، چهار بحران را تجربه کرد: استقلال از ژاپن، جنگ کره جنوبی و شمالی، انقلاب آوریل 1960 و کودتای نظامی.

پس از جنگ دو کره و در ‌‌نهایت جدایی این دو از یکدیگر، نود درصد برق شبه جزیره و هشتاد درصد تولیدات معدنی و شیمیایی و فلزی در بخش شمالی قرار گرفت و کره جنوبی از این امکانات محروم شد و خروج تکنسین‌های ژاپنی نیز بر وخامت اوضاع افزود.

حاصل این جنگ خانمان‌سوز چیزی جز کشته شدن پنج میلیون نفر کره نبود! اوضاع اقتصادی بسیار اسف‌بار بود. فقر کره جنوبی در زمینه منابع طبیعی باعث شد که تأمین غذای مردم نیز با دشواری‌ همراه باشد.

درآمد سرانه اهالی این کشور در دهه ١٩٦٠ حدود هفتاد دلار بود یعنی کمتر از درآمد سرانه کشورهایی مانند هاییتی و اتیوپی. یعنی فقر مطلق!

اما چگونه کشوری اینچنین به درآمد سرانه ملی سی هزار دلار رسید؟ برای پیشرفت کره ریشه های متعددی برشمرده اند. در این نوشته کوتاه فقط می خواهم روی دو نکته تاکید کنم و برای ایران آینده درس بیاموزيم.


1. جلب اعتماد عمیق ملی و همگام سازی ملت

هنر حاکمیت کره جنوبی آن بود که مردم را همراه خود کرد و مناسبات ملی را به گونه ای چید که مردم، حاکمیت را باور کردند و همراه او شدند و در زمان های حساس نه در برابر و نه در کنار که در پشت حاکمیت ایستادند. بگذارید چند مثال کوچک بزنم:

دولت کره برای گرفتن وام های بین المللی به شدت در مخمصه افتاده بود. آمریکا آنان را پس زده بود. دولت کره هزاران کارگر معدن و پرستار به سوی آلمان غربی اعزام کرد. مزیت کارگران کره‌ای این بود که آنها از همه ملیت‌ها با سوادتر بودند. این کارگران درآمدهای خود را به کره می‌فرستادند و دولت کره با وجود کم بودن مقدار آن، با وثیقه گذاشتن این درآمدها به اخذ وام از بانک‌های خارجی از جمله دویچه بانک آلمان موفق شد.

طی بحران مالی 1997 ارزش پول کره سقوط کرد و قیمت طلا سیر صعودی سرسام‌‌آوری را آغاز کرد. در پاسخ به این اوضاع، مردم کره در کمپین ملی طلا با بخشیدن داوطلبانه طلا به دولت جهت فائق آمدن بر بحران جهان را شگفت‌زده کردند!

با شیوع آنفلوآنزای خوکی از مکزیک در سال 2009، کارکنان شرکت‌های کره ای در مکزیک با پوشیدن ماسک به کار خود ادامه دادند که نتیجه آن افزایش نفوذ شرکت‌های کره ای در آن بازار بود. این در حالی بود که کارکنان سایر ملت‌ها ترجیح دادند که برای حفظ سلامتی خود مکزیک را ترک کنند.

۲. مهارت تبدیل کردن بحران‌های مالی به سکوهای پیشرفت

دومین متغیری که دوست دارم آن را برجسته کنم، مهارت تبدیل بحران به سکوی پرش است. چند مثال فشرده را با هم مرور کنیم:

سال 1973 میلادی جنگی بین اعراب و اسرائیل شروع شد و قیمت نفت بیش از سه برابر شد! این ضربه مهلکی بود به اقتصاد کره که یک قطره نفت نداشت و تازه شروع به سرمایه‌گذاری در صنایع مربوطه آن کرده بود. اما دولت کره یک تصمیم استراتژیک گرفت: تمرکز روی فرصت رشد بالای ساخت و ساز در خاورمیانه (به خاطر بالا رفتن قیمت نفت) و اعزام کارگران خود به منطقه و احداث پروژه‌هایی به ارزش سالیانه 10 میلیارد دلار.

حدود سال 1997 بحران مالی آسیا از تایلند آغاز شد و کشورهای آسیای شرقی را فرا گرفت. شش شرکت از ده شرکت بزرگ کره ای تا مرز سقوط رفتند. دولت کره تا مرز ورشکستگی پیش رفت و زیر بار بزرگ ترین وام (قرض) تاریخ رفت. کره این وضعیت را به یک فرصت اصلاحات عمیق تبدیل کرد: شرکت های ورشکسته بسته و یا ادغام شدند و شرکت های بزرگ دست به تجدید ساختار زدند. دولت کره این تحولات را با قاطعیت عملیاتی کرد. نتیجه اصلاحات فوق العاده بود:ذخایر ارزی کره از چهار میلیارد دلار، به صد میلیارد رسید و کره سه سال زودتر وامش را پس داد! (برگرفته از نوشته آقای دکتر زینت بخش)

✅ @karkhone
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت!

| ندا گنجی
شادی معرفتی

32. اکبر لاجوردی

عضوی از خانواده بزرگ نیل‌فروش‌ها و بنیانگذار اصلی «صنایع بهشهر». ابتکار اکبر لاجوردی برای توسعه صنعت نساجی ایران، اعطای بورس تحصیلی به دانشجویان این رشته بود. گفته می‌شود او با نیت حمایت از برادرش «سید‌محمود» به اتاق بازرگانی رفت اما بعدها در جایگاه رئیس سندیکای نساجی به گستره فعالیت‌های خود در اتاق افزود. اکبر لاجوردی، مدیریت کارخانه‌های «مخمل کاشان»، «راوند کاشان» و «پلی‌اکریل» را نیز بر عهده داشت. او اما با وقوع انقلاب، ایران را ترک نکرد و برای بازگرداندن اموال و دارایی‌های خود، نامه‌های اعتراض‌آمیزی به سازمان حفاظت و توسعه برای انکار وابستگی به رژیم شاه نوشت. اکبر تا اواخر تابستان 1359 در ایران ماند، اما پس از ترور برادرش «احمد» به آمریکا رفت و فعالیت‌های اقتصادی خود را از سر گرفت.

33. حبیب لاجوردی

حبیب لاجوردی اما هنگامی که پا به دوره میانسالی گذاشت، راه خود را از برادرانش جدا کرد. اگرچه او نیز پس از پایان تحصیلاتش، بخشی از مدیریت گروه صنعتی بهشهر را بر عهده گرفت، اما اکنون از او به عنوان یک محقق یاد می‌شود. او از دانش‌آموختگان دانشگاه‌های «هاروارد» و «ییل» در رشته MBA و اقتصاد بود. او در سال 1348 از فعالیت‌های اقتصادی دست کشید و مرکز مطالعات مدیریت را در تهران تاسیس کرد و تا سال 1357 نیز در این مرکز به تدریس پرداخت. حبیب لاجوردی، مدیر پروژه تاریخ شفاهی ایران در مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه هاروارد است.

34. قاسم لاجوردی

آنچه «قاسم لاجوردی» را از سایر افراد خاندان لاجوردی متمایز می‌ساخت، میل برتری‌جویی او بود؛ این ویژگی را «سید‌محمود لاجوردی» پدرش، برازنده او می‌دانست. قاسم لاجوردی در مدرسه تجارت، رشته بازرگانی را برگزید. لاجوردی البته پیش از آنکه برای ادامه تحصیل راهی آمریکا شود، بخشی از سهام شرکت آرین را که از جمله بنگاه‌های اقتصادی خانوادگی او بود، به نام خود ثبت کرد. او در مدت اقامتش در این کشور، نمایندگی شرکت آرین را نیز در آمریکا تاسیس کرد. قاسم لاجوردی از بنیانگذاران صنایع «بهشهر» و «بانک بین‌المللی ایران و ژاپن» نیز به شمار می‌رود. او به عرصه تجارت اکتفا نکرد و نیم‌نگاهی نیز به سپهر سیاست داشت. لاجوردی می‌خواست با ورود به بدنه قدرت، بهبود وضعیت فضای کسب و کار را دنبال کند. او پس از یک بار شکست در انتخابات اتاق بازرگانی تهران، سرانجام به فعالیت‌های تشکیلاتی بخش خصوصی راه یافت و حتی بعدها در نقش یک سناتور نیز ظاهر شد. او در سال 1389 در ایالت آریزونای آمریکا در بیمارستان درگذشت. لاجوردی‌ها بیش از 80 شرکت و کارخانه در نقاط مختلف کشور از جمله تهران، کاشان، بهشهر، کرمانشاه، قزوین، مشهد، گنبد کاووس، گرگان، نکا، اراک، خرمشهر، نوشهر و حومه محمودآباد تاسیس کردند. در این شرکت‌ها که عمدتاً در چارچوب گروه صنعتی بهشهر بود تا سال 1357 بیش از 15 هزار مهندس، کارشناس، مدیر، کارمند و کارگر مشغول به کار بودند.


35. محمد‌رحیم متقی‌ ایروانی

خاطره کیکرزهای دوست‌داشتنی و نشان فیل در بیضی زردرنگ. ایروانی از پیشتازان و بنیانگذاران صنعت مدرن کفش در ایران است که از سال 1336 تا 1357 بیش از 52 شرکت در صنعت کفش و چرم و بیش از 400 فروشگاه زنجیره‌ای کفش ملی در سطح ایران تاسیس کرد. ایروانی می‌دانست چگونه عطش مصرف کفش‌هایش را در میان ایرانیان بیفزاید که در سال‌های میانی دهه 50 حجم تولیدات خود را به 100 هزار جفت کفش در روز رساند. کفش ملی، نه‌تنها پاپوش مردان و زنان ایرانی بود که کفش ارتش سرخ اتحاد جماهیر سوسیالیستی و مردان و زنان مجاری، لهستانی و رومانیایی و حتی اروپایی را تامین می‌کرد. ایروانی پیش از انقلاب دو برادر را که در زلزله بویین‌زهرا خانواده خود را از دست داده بودند، به فرزندخواندگی پذیرفت و بعدها برای ادامه تحصیل به اروپا فرستاد. همین دو برادر در روزهای انقلاب در کارخانه را به روی ایروانی بستند و او را از ملک خویش بیرون کردند. کفش ملی پس از مصادره، زیرمجموعه سازمان صنایع ملی ایران شد، اما چندی بعد بابت رفع دیون (بدهی دولت) به سازمان بازنشستگی کشوری واگذار شد و امروز رونق چندانی ندارد. ایروانی پس از عزیمت به آمریکا ابتدا کارخانه‌ای برای تولید کفش و چرم‌سازی در «بوستون» تاسیس کرد و در قاهره نیز کارخانه کفش استاندارد را بنیان گذاشت. حتی در حوالی شهر آتلانتا در ایالت جرجیا «پارک صنعتی کامن‌ولث» و صنایع جرجیا و کارخانجات کفش اوکاباشی را با مشارکت شرکت‌های ایتالیایی و ژاپنی که در ایران با او همکاری داشتند تاسیس کرد و سرانجام در 12 اسفند 1384 درگذشت.


انتهای بخش دهم

✅ @karkhone
به هویدا گفتم موضوع تشنگی و گرسنگی مردم را نمی شود ماست مالی کرد

| یادداشت های علم، جمعه۲۷ خرداد ۱۳۵۶

به هویدا گفتم: «موضوع تشنگی و گرسنگی را نمی‌شود مثل سایر کار‌ها ماست‌مالی کرد، اگر آب نباشد، آن هم در این گرما آدم می‌میرد. برق را راه بیندازید.» قدری خجل شد. گفت: «البته، البته.»، ولی این حرف‌ها نیست. کار از پایه خراب است. اکنون باز در تهران بی‌برقی است.

نخست‌وزیر هم گاهی با لباس دفاع ملی عکس تیراندازی خود را به روزنامه‌ها می‌دهد. گاهی هم شهردار خرقان می‌شود و لباده مردم خرقان را به تن می‌کند. کار به حدی مسخره شده که از تصور خارج است.

در منزل ماندم. [ذوالفقار علی] بوتو استدعای شرفیابی کرده بود، موافقت فرمودند. آیت‌الله [احمد]خوانساری تلن کرد که «در قم برق نیست و مردم بی‌آب مانده‌اند.» تلفنی عرض کردم.

فرمودند: «فوری به دولت بگو.» به نخست‌وزیر [هویدا]تلفن کردم. گفت: «الان یک نفر آدم می‌فرستم.» گفتم: «آدم فرستادن چه فایده دارد؟ موضوع تشنگی و گرسنگی را نمی‌شود مثل سایر کار‌ها ماست‌مالی کرد، اگر آب نباشد، آن هم در این گرما آدم می‌میرد. برق را راه بیندازید.» قدری خجل شد. گفت: «البته، البته.»، ولی این حرف‌ها نیست. کار از پایه خراب است.

اکنون باز در تهران بی‌برقی است، من‌جمله منزل خودم هر شب برق قطع می‌شود و ناچار یک موتور برق کوچک خریده‌ام که این دو سه روزه به کار بیفتند. گرچه از این کار خجلم که از همرنگی و همدردی مردم بیرون می‌آیم، ولی چاره ندارم؛ سیم‌های تلفن فوری من به اتاق‌های مختلف قطع می‌شود و گرفتارم. نخست‌وزیر هم گاهی با لباس دفاع ملی عکس تیراندازی خود را به روزنامه‌ها می‌دهد.

گاهی هم شهردار خرقان می‌شود و لباده مردم خرقان را به تن می‌کند. کار به حدی مسخره شده که از تصور خارج است. خیال نخست‌وزیر هم راحت است که کار کمیسیون شاهنشاهی برای نمایش اتوکریتیک است، نه تنبیه کسی.

من گاهی از حوصله و بردباری و ملاحظات و دوراندیشی شاهنشاه محبوبم انگشت تحیر به دندان می‌گیرم. اما به هر حال یقین دارم که اشتباهی نمی‌کند و کار خودش را بلد است. مشکلات و محظورات او را که ما نمی‌دانیم. ولی می‌ترسم یکدفعه امور از داخله بگسلد، ولی امیدوارم چنین چیزی پیش نیاید.

از اخبار مهم جهان موافقت بوتو با مخالفین برای تجدید انتخابات است. دیگر انتخابات اسپانیا پس از چهل سال که با آرامشی خاص برگزار شد. حزب طرفدار پادشاه و طرفدار اعتدال، متعلق به سوارز نخست‌وزیر ۴۴ ساله و عاقل آن‌جا اکثریت نسبی را برد، اما نه اکثریت قطعی. پس از از آن سوسیالیست کارگر، بعد کمونیست‌ها (پس از چهل سال که قانونی شدند) و بعد فرانکیستها.

خبر مهم دیگر مخالفت سناتور‌های آمریکا با کارتر رئیس‌جمهور در مورد خارج کردن ارتش آمریکا از کره جنوبی است. خیلی شدید هم به او اخطار کردند که رئیس‌جمهور حق این فضولی‌ها را بدون مشورت با کنگره ندارد. چند روز پیش هم که به برنامه انرژی او مخالفت کلی کردند که او هم کنگره را ملامت و متهم نمود که آلت [دست]صنایع بزرگ است. الله اشغل الظالامین بالظالمین، یا یشغِلُ الحمقاء بالاحمقاء!


گزارش سفر یکی از رجال ناصری [اشاره به سفرنامه خراسان نوشته علینقی حکیم‌الممالک از رجال دوره ناصری] را به سیستان این‌جا می‌گذارم. این حشمت‌الملک، پدربزرگ من، بالاخره یک خونی در رگ‌های من دارد که مرا این چند روزه از خوابیدن مانع آمده است.

✅ @karkhone
یارانۀ کشاورزی در اقتصادهای آزاد و صنعتی

| رضا امیدی

توزیع یارانه به‌ویژه یارانۀ کالایی چه در سمت تولید و چه در سمت مصرف به‌عنوان یکی از مصداق‌های بارز مداخلۀ دولت در مکانیسم بازار شناخته می‌شود. طی سال‌های اخیر این مسئله در ایران به‌گونه‌ای بازنمایی می‌شود که گویی ایران تنها کشوری است که چنین یارانه‌هایی می‌پردازد و مدام تکرار می‌شود که هیچ کشوری در دنیای امروز به‌ویژه به بخش تولید یارانه نمی‌دهد و تمام یارانه‌ها صرفاً به‌صورت نقدی به افراد داده می‌شود. فضای سیاست‌گذاری کشور نیز پر شده از چنین گزاره‌هایی؛ بحثی درگرفته با عنوان یارانۀ پنهان، و «حذف» آن به‌عنوان حل‌المسائل اقتصاد و سیاست معرفی می‌شود، بدون اینکه کوچک‌ترین مطالعه‌ای در زمینۀ ارزیابی اجتماعی و اقتصادی و سیاسی آن انجام شده باشد! در این متن کوتاه که داده‌های آن برگرفته از آژانس بین‌المللی انرژی، سازمان همکاری اقتصادی و توسعه، و سایت کوچک‌سازی دولت فدرال گرفته شده، آماری از یارانۀ بخش کشاورزی در جهان ارائه شده است.

در آمریکا در سال ۲۰۱۹ حدود ۲۴ میلیارد دلار یارانه به بخش کشاورزی (منهای شیلات و دامپروری) اختصاص یافته است. این رقم تقریباً ۱.۳ برابر کل یارانۀ نفت و مشتقات نفتی در ایران است. در تدوین بودجۀ سال ۲۰۱۹ آمریکا بحثی در گرفت مبنی بر هدفمندکردن یارانه‌های کشاورزی. معیار پیشنهادی این بود که یارانه صرفاً به کشاورزانی اختصاص یابد که درآمد سالانۀ آن‌ها کمتر از ۵۰۰ هزار دلار است. برآورد دولت این بود که با اعمال این محدودیت حدود ۶ میلیارد دلار صرفه‌جویی می‌شود. جالب این است که در سال ۲۰۱۶ میانگین درآمد خانوارهای کشاورز حدود ۱۱۸ هزار دلار، و ۴۲ درصد بیش از میانگین درآمد خانوارهای آمریکایی بوده است. با این وجود، با پیشنهاد دولت مبنی بر کاهش رقم یارانه‌ها و حذف کشاورزان پردرآمد موافقت نشد و یارانه‌ها در سال ۲۰۱۹ نسبت به سال قبل از آن حدود ۲۰ درصد نیز افزایش یافت.

براساس آمارها، از مجموع یارانۀ بخش کشاورزی در جهان، سهم کشورهای OECD حدود ۲.۵ برابر کشورهای درحال‌توسعه و نوظهور است. در کشورهای OECD به‌طور میانگین بیش از ۳۰ درصد درآمد ناخالص کشاورزان از طریق یارانه تأمین می‌شود؛ یارانۀ بیمه‌ای، تضمین قیمت محصولات، یارانۀ تسهیلات، و ... این نسبت در کشورهایی نظیر نروژ و ایسلند بالای ۵۰ درصد و در کرۀ جنوبی، سوییس، و ژاپن بالای ۴۵ درصد است. یک سؤال مهم این است که چرا کشورهایی که تحت عنوان «صنعتی» شناخته می‌شوند چنین سطحی از یارانه را به بخش کشاورزی اختصاص می‌دهند؟ این موضوع دستکم با بسیاری از آنچه در نظریه‌های توسعه‌ای گفته می‌شود، همخوانی ندارد.

نگاهی به چین هم بد نیست. در سال‌های اخیر مدام این گزاره تکرار شده که ایران تقریباً معادل چین به بخش نفت و مشتقات آن یارانه می‌دهد. براساس داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی، کل یارانۀ نفت و مشتقات نفتی (بنزین و گازوییل و ...) ایران در سال ۲۰۱۹ حدود ۱۸ میلیارد دلار بوده است؛ جایگاه پنجم بعد از کشورهای هند، اندونزی، عربستان، و چین. چین با جمعیتی ۱۶ برابر جمعیت ایران، تقریباً ۳۰ برابر ایران تولید ناخالص داخلی دارد و یارانه‌ای که به بخش کشاورزی اختصاص می‌دهد نزدیک به ۲۲۰ برابر یارانۀ بخش کشاورزی در ایران است! یارانۀ کشاورزی در چین به‌تنهایی بیش از ۱۲ برابر یارانۀ نفت و مشتقات نفتی و حدود ۳ برابر کل یارانۀ انرژی (نفت و برق و گاز) در ایران است.

پی‌نوشت: در اینکه نظام یارانه در ایران ایرادهای اساسی دارد تردیدی نیست، اما بازنمایی مسئلۀ یارانه به‌نحوی که گویی تنها ایران است که چنین نظام یارانه‌ای دارد، بسیار فریبنده است. نشستن تکنیسین‌ها و مهندسان اقتصادی به‌جای اقتصاددانان، جایگزین‌شدن عدد و رقم‌های حسابداری به‌جای ارزیابی و تحلیل اقتصادی و اجتماعی، و ساده‌سازی سیاست‌گذاری، به‌تعبیر کلاوس اوفه؛ جامعه‌شناس آلمانی، تنها به تداوم و تشدید حکومت‌ناپذیری و ناکارآمدی هرچه‌بیشتر نظام حکمرانی می‌انجامد.

✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت! | ندا گنجی شادی معرفتی 32. اکبر لاجوردی عضوی از خانواده بزرگ نیل‌فروش‌ها و بنیانگذار اصلی «صنایع بهشهر». ابتکار اکبر لاجوردی برای توسعه صنعت نساجی ایران، اعطای بورس تحصیلی به دانشجویان…
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت!

| ندا گنجی
شادی معرفتی

36. مهدی میر‌اشرافی

فرزند سید حسین شکوه‌السلطان. او فارغ‌التحصیل دانشکده افسری بود و به خدمت ارتش درآمد. پس از اشغال ایران توسط قوای متفقین از ارتش استعفا داد و با تاسیس روزنامه جنگ به فعالیت مطبوعاتی روی آورد و پس از مدتی امتیاز روزنامه آتش را گرفت که از روزنامه‌های تندرو و منتقد دولت قوام بود. او در مجلس هفدهم به عنوان نماینده مشکین‌شهر به مجلس راه یافت و در دوره نهضت ملی شدن نفت، در دعوای مصدق و کاشانی طرف کاشانی را گرفت و در روزنامه‌اش علیه مصدق بسیار نوشت. روز 28 مرداد، پس از کودتا اولین کسی بود که در رادیو خبر سقوط مصدق و به حکومت رسیدن زاهدی را اعلام کرد. او پس از کودتا، بار دیگر در دوره‌های نوزدهم و بیستم به مجلس راه یافت و علاوه بر خرید دو کارخانه پارچه‌بافی در اصفهان، روزنامه‌اش را گسترش داد و چاپخانه بزرگی خرید. گفته می‌شود بخشی از سهام کارخانه ریسندگی «تاج اصفهان» به واسطه تلاش‌های بی‌شائبه‌‌اش برای تحکیم حکومت کودتا از سوی شاه به او اعطا شد. او اما پنج سال بعد، یعنی در سال 1338 با خرید بخش دیگری از سهام کارخانه تاج، مدیریت این کارخانه را به دست گرفت. پس از مدتی، فعالیت این واحد تولید به دلیل فرسودگی ماشین‌آلات، متوقف شد و او با انتقال بخشی از این تجهیزات در جاده تهران، کارخانه تاج را تاسیس کرد. این کارخانه در سال 1349 با بحران مالی مواجه شد و در مرداد‌ماه سال 1350، هیات حمایت از صنایع از سوی بانک ملی ماموریت یافت که این کارخانه را تحت تملک درآورد. مهدی میراشرافی و پسرش، کیوان، با پیروزی انقلاب دستگیر و در دادگاه انقلاب اسلامی اصفهان به اعدام محکوم شدند.

37. برادران نمازی

بانک «هنگ‌کنگ» شانگهای، بانک «شاهنشاهی انگلیس و ایران» و کمپانی کشتیرانی «شبه‌جزیره و شرق»، بزرگ‌ترین بنگاه‌های اقتصادی است که خاندان نمازی در آن سرمایه‌گذاری کرده‌اند. بزرگان خاندان نمازی دو برادر به نام‌های «محمد‌حسن» و «محمد‌حسین» بودند که این سرمایه‌گذاری‌ها نخست از سوی آنان صورت گرفته بود. اگرچه این دو برادر به ترتیب در سال‌های 1310 و 1326‌دار فانی را وداع گفتند، اما فرزندان نمازی‌ها نیز به خوبی جوهره خود را در توسعه کسب و کار پدران‌شان نشان دادند. محمد فرزند محمدحسن، پس از سال‌ها سکونت و تجارت در آمریکا، به ایران بازگشت و در کابینه زاهدی به عنوان مشاور وزیر گماشته شد. اما مهدی فرزند محمدحسین، نقش جدی‌تری در پهنه سیاست ایران ایفا کرد. او تا دوره چهاردهم بدون وقفه نمایندگی مجلس شورای ملی را عهده‌دار بود و البته به عضویت مجلس سنا نیز درآمد. گفته می‌شود این برادران در تجارت تریاک نیز دست داشته‌اند. مهدی نمازی نمایندگی شرکت «بیوک» و صادرات کتیرا به اروپا و آمریکا را نیز در اختیار داشت. او در سال 1351 درگذشت.

38. سعید هدایت

فرزند غلامعلی مکرم‌الملک در سال 1297 خورشیدی متولد شد. پس از اتمام تحصیلات عالی و اخذ دانشنامه مهندسی در رشته راه و ساختمان، به شغل آزاد روی آورد. مهندس هدایت در سال 1335 در دوره نوزدهم قانونگذاری به نمایندگی از شهرستان زنجان وارد مجلس شورای ملی شد. او در دوره بعد، از سوی مردم تهران به وکالت انتخاب شد. علاوه بر این قائم‌مقام دبیر کل حزب مردم بود.

39. مهندس حاج‌مهدی هرندی

کرمانی‌ها روشنایی خانه‌هایشان را باید مرهون تدبیر «حاج‌مهدی هرندی» بدانند. مردی که منشاء خیرات بسیاری در زادگاهش بود. زادگاهش را به بخش‌ها و تجهیزات بیمارستانی از جمله بخش سوانح سوختگی بیمارستان شفای کرمان، مدرسه و کتابخانه‌‌های عمومی تجهیز کرد. او در سال 1312 متولد شد و تحصیلات خود را در انگلیس و آمریکا گذراند. حاج‌مهدی گویی آرزوهای بسیاری برای شهر و دیار خود در سر داشت؛ او می‌خواست کویر را آباد کند، اما نخستین ارمغان مهدی هرندی به مردم کرمان در روزهایی که بسیاری از شهرها هنوز از برق محروم بودند، برق بود. او در صنعت نساجی نیز فعالیت داشت و بنیانگذار چند کارخانه پوشاک نظیر «برک» و «ایران پوپلین» بود؛ هرندی در آذر‌ماه 1357 در 57سالگی به دیار باقی شتافت. علی هرندی، پس از انقلاب توانست بخشی از اموال پدرش را که مزارع کشاورزی بود، باز پس بگیرد.
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت! | ندا گنجی شادی معرفتی 32. اکبر لاجوردی عضوی از خانواده بزرگ نیل‌فروش‌ها و بنیانگذار اصلی «صنایع بهشهر». ابتکار اکبر لاجوردی برای توسعه صنعت نساجی ایران، اعطای بورس تحصیلی به دانشجویان…
40. منصور یاسینی

در سال 1310 در تهران به دنیا آمد. پس از اتمام تحصیلات در حد سیکل، به فعالیت در رشته‌های مختلف اقتصادی و بازرگانی از قبیل تولید شیشه، پارچه و خرید و فروش آنها و واردات و فروش ماشین‌آلات روی آورد. او همچنین مدیر عامل و رئیس هیات‌مدیره کارخانجات ممتاز، عضو هیات‌مدیره و سهامدار شرکت‌های آبگینه، تولی‌پلاس و پارس شیشه و عضو هیات‌مدیره بانک شهریار نیز بوده است. یاسینی در سال 1354 در دوره بیست و چهارم به عنوان نماینده مردم تهران وارد مجلس شورای ملی شد. او در مدت نمایندگی مجلس به اتهام احتکار و تخلف از مقررات قانون نظام صنفی و ارتکاب اعمالی از جمله احتکار شیشه و گرانفروشی، مورد تعقیب قضایی قرار گرفت و در سال 1357 مصونیت پارلمانی او سلب شد.

انتهای متن

✅ @karkhone