Karkhoone | کارخانه | کارخونه
7.29K subscribers
4.04K photos
472 videos
81 files
1.42K links
کارآفرینی به روایتی دیگر...


وبسایت:
Karkhoone.com

توییتر:
twitter.com/karkhoone

📌گروه تبلیغاتی عدد:
@ADD_ADDS

دالان ارتباطی:
@channel_kar
Download Telegram
یادداشتِ «عالیخانی وزیر محبوب من» یادگاری است از زنده‌ یاد رضا نیازمند. او در این نوشته شرح می‌دهد که نقش علینقی عالیخانی در توسعه صنعتی ایران در دهه ۴۰‌چه بود، چگونه تیمی از افراد تکنوکرات را دور خود جمع کرد و در مدت ۷ سال و نیمی که در راس وزارت اقتصاد وقت که ترکیبی از وزارتخانه‌های صنایع، معادن، کشاورزی، بازرگانی و گمرک بود، ایران را بدون استفاده از درآمد نفتی، تا حدودی صنعتی کرد.


عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/1)

| رضا نیازمند

ستاره ای بدرخشید و ماه مجلس شد
دل رمیده ما را انیس و مونس شد

من وزرای زیادی را دیده بودم و با افراد بسیار قوی مانند ابتهاج و شریف امامی کار کرده بودم ولی هیچ کدام مانند عالیخانی نبودند.
عالیخانی را- از لحظه ای که دیدم – وزیر من و محبوب من شد. من اورا بشدت دوست داشتم و دارم و هرگز لذت کارکردن با او را فراموش نمی کنم.
حیف که روزگار غدار ما را از هم جدا کرد – یکی در آنطرف کره خاکی و دیگری در این سمت کره خاکی.
اسدالله علم در 28 تیر 1341 فرمان نخست وزیری را از شاه گرفت و نخست وزیر شد – او پس از شش ماه کابینه خود را ترمیم کرد و دکتر علیقلی عالیخانی را به سمت وزیر بازرگانی و صنایع و معادن به شاه معرفی کرد.
من در وزارت صنایع و معادن رئیس مرکز راهنمائی صنایع بودم -که یک روز گفتند وزیر جدید برای معرفی خود به وزارتخانه میاید.
در طبقه اول ساختمان وزارت صنایع و معادن مرکزی بود بنام :"مرکز راهنمائی صنایع :که در زمان وزارت شریف امامی تاسیس شده بود و در آن چند ین کارشناس خارجی و گروهی کارکنان تخصصی ایرانی کار میکردند . کار این اداره راهنمائی صاحبان صنایع جدید التاسیس بود .
وقتی که من در سازمان برنامه رئیس ایرانی هیئت امریکائی جرج فرای بودم شریف امامی رئیس شورای عالی سازمان برنامه بود و کار هیئت جرج فرای را دیده بود – بهمین جهت وقتی وزیر صنایع شد – مرکز راهنمائی صنایع را – مشابه هیئت جرج فرای - تشکیل داد و عده کارشناس مدیریت از موسسه آرتور – د – لیتل امریکائی استخدام کرد که به ایران بیایند و به ایرانیان مدیریت صنعتی بیاموزند.
در ابتدا شریف امامی شخصی بنام فیروز را بریاست این مرکز منصوب کرد– بعد از حدود یکسال و اندی اورا عوض کرد و از من خواست که ریاست آن مرکز را بعهده بگیرم.
من باسابقه چهار سال کار با هیئت جرج فرای – سر و صورتی به این مرکز دادم و شهرتی برای آن بوجود آوردم . بطوریکه در وزارت صنایع و معادن مشهور ترین مدیر آن زمان شدم. البته سابقه کاری من هم درخشان بود

در نیمه آخر جنک بین المللی دوم – بواسطه جنگ- ایران نتوانست قطعات یدکی برای ماشین های نساجی وارد کند و ماشین های نساجی مازندران یکی پس از دیگری از کار می افتادند. مهندس زنگنه رئیس بنگاه صنعتی بود و تمام کارخانه های دولتی تحت نظر این بنگاه قرار گرفته بود.
من مدیر فنی کارخانه تعمیرات مکانیکی ونک بودم . مهندس زنگنه از من خواست که این مشکل خوابیدن ماشین های نساحی را حل کنم . منهم بلا فاصله به مازندران رفتم و دستور دادم که 20 درصد ماشین های نساجی را از کار خارج کنند و آنها را اوراق کنند و از قطعات منفصله آنها بقیه ماشین ها را بکار بیاندازند . بدین ترتیب تعداد قابل ملاحظه ای از ماشین های نساجی بکار افتاد.
در ضمن من در کارخانه تعمیرات مکانیکی - که مدیر فنی بودم - مشغول ساخت یدکی برای ماشین آلات نساجی شدم و موقتا کارخانه ها بکار افتادند تا جنگ تمام شد .و این اولین موفقیت کاری من شد.
بعد از آن - در زمان وزارت شریف امامی شرکت نساجی ایران به وزارت صنایع منتقل شد . این شرکت با 8 هزار کارگر – ده سال بود که ضرر میداد . شریف امامی وزیر صنایع سود آور کردن این کارخانه را به من محول کرد و من در طی فقط یازده ماه این شرکت را نوسازی کردم و سود آور نمودم.
در زمان نخست وزیری دکتر علی امینی برنامه اصلاحات ارضی اجرا شد و در نتیجه آن رکود اقتصادی سرتاسر مملکت را فرا گرفت . همه پولداران ترسیده بودند . وسرمایه های خود را مخفی کرده بودند تا جائی که هیچ کس حتی برای خودش هم خانه نمی ساخت در نتیجه تمام کارخانه های سیمان در ایران تعطیل شدند.
در این موقع مهندس فریور وزیر صنایع شد . دولت یک کارخانه سیمان در شهر ری داشت. فریور کارخانه سیمان دولتی را بمن سپرد تا چاره ای بیندیشم . من در آن دوران یگانه کسی بودم که کارخانه سیمانش سود کلان داد – و شهرت من افزایش یافت.
همه اینها کوله بار های پر ثمری بود که من در پرونده خود داشتم و موجب شده بود که در وزارت صنایع معادن وزنی سنگین تر از معاوین آن وزارتخانه برای من حاصل کند.
بدین جهت روزی که عالیخانی برای اولین مرتبه به این وزارتخانه آمد و خواست با مدیران درجه اول وزارتخانه دیدار کند و برای آنان سخن رانی کند – من ارشد کارمندان آن گرد همائی بودم .

✅ @karkhone
شريعتی، شاگردان شريعتی و اقتصاد ملی؛
تکفیر بورژوازی صنعتی زیر گنبد «آبی» حسینیه ارشاد
(2/1)

اگر نام گوینده این سخنان را ندانید، فکر می کنید چه کسی گفته و از کدام تریبون پخش شده است؟

«در چشم ما بورژوازی پلید است، نه‌ تنها نابود می‌شود که باید نابودش کرد. نه ‌تنها به‌ این‌ علت که با تولید جمعی -در نظام صنعتی جدید- مغایر است، محکوم است، بلکه بیشتر به ‌این‌ علت که ضد انسانی است و جوهر انسان‌ها را به تباهی می‌کشاند و تمامی «ارزش‌ها» را به «سود» بدل می‌کند و فطرت را به «پول» و انسانی را که در طبیعت جانشین خداست… به گرگ خون‌خوار بدل می‌کند یا روباه مکار و یا موش سکه‌پرست و اکثریت خلق را گله‌ای میش می‌سازد که باید پوزه در خاک بچرند تا پشمشان را بچینند و شیرشان را بدوشند و پوستشان کنند و کار را که تجلی روح خدا در آدمی است به مزد بفروشند و در نهایت… خداپرستی (را). به مصرف‌پرستی که فلسفه زندگی خوک است، تغییر می‌دهد؛ و بنابراین سوسیالیسم -بدان گونه که ما تلقی می‌کنیم- تنها به این خاطر مقبول نیست که در مسیر جبری تاریخ، پس از سرمایه‌داری حتمی الوقوع است، بلکه به این خاطر است که انسان را که تنها موجودی است که «ارزش» می‌آفریند و به تعبیر اسلام حامل روح خداست. از بندگی اقتصادی در نظام سرمایه‌داری و زندان مالکیت استثماری و منجلاب بورژوازی آزاد می‌کند… تماشای این روح خداوند که اینک موش شده است و سکه می‌اندوزد و می‌جود، خوک شده است و تنها شکم است و زیر شکم و درنده شده است و کارش به این‌ و آن چنگ زدن و لگد پراندن و گاز گرفتن و فریب دادن و پامال کردن و خود جلو افتادن و ربودن و گریختن و انباشتن، سخت رقت‌آور و طاقت فرساست»

سخنانی که خواندید نه از کام چپ‌گرایان کوبایی و یا دولتمردان شوروی سابق که از گنبد آبی‌رنگ حسینیه ارشاد و از زبان آوانگاردترین روشنفکر دینی سال‌های نهضت انقلابی، یعنی علی شریعتی تراوش کرده است و مقاله حاضر نیز قضاوتی است تاریخی با جستجو در ذهن این روشنفکر انقلابی و سیاست‌‌‌گذاران متاثر از او که در حوزه اقتصاد چه ایده‌ای پروراندند و پیامدهای این ایده‌ها برای ایرانِ ما چه بود؟

کدام شرایط را نقد می کردند؟
فضای اقتصادی سال‌های پیش از انقلاب متأثر از رشد و شکوفایی اقتصادی ایران در سال‌های ۱۳۴۰ تا اوایل دهه ۵۰ شمسی بود. ایران به دنبال سرمایه‌گذاری‌های هنگفت دولتی، در فاصله سال‌های ۱۳۴۲ تا ۱۳۵۵، شاهد انقلاب صنعتی کوچکی بود؛ شمار کارخانه‌های کوچک از ۱۵۰۲ واحد به بیش از ۷۰۰۰، کارخانه‌های متوسط از ۲۹۵ به ۸۳۰ و کارخانه‌های بزرگ از ۵ به ۱۵۹ واحد رسید… تولید ناخالص داخلی ایران از سال ۱۳۳۸ تا پایان سال ۱۳۵۵، در یک‌روند صعودی، از ۴۴ هزار میلیارد به ۲۴۲ هزار میلیارد ریال (به قیمت‌های ثابت سال ۱۳۷۶) رسید. در واقع، اندازه اقتصادی ایران طی هفده سال، ۵/۵ برابر شد. از سال ۱۳۳۹ تا اواسط ۱۳۵۶، اقتصاد ایران نرخ رشد بالایی را تجربه کرد؛ در این دوره هفده ‌ساله، نرخ رشد اقتصادی بین ۵ تا ۱۷ درصد در نوسان بود و میانگین رشد اقتصادی در این دوره، رقم ۵/۱۰ درصدی را نشان می‌داد. در حقیقت بین سال‌های ۱۹۴۶ و ۱۹۷۹، ایران به ‌تدریج از طریق یک تغییر عمده در نظم اجتماعی و اقتصادی سنتی از یک اقتصاد مبتنی بر کشاورزی به یک جامعه مدرن تبدیل شد.

دولت از طریق برنامه‌ریزی عمومی، شهرنشینی، صنعتی شدن و سرمایه‌گذاری‌های زیربنایی، اقتصاد را هدایت کرد و رشد پایدار را به دست آورد. داده‌های منتشر شده توسط بانک جهانی نشان می‌دهد که در سال‌های ۱۹۶۰-۱۹۷۰ در مقایسه با سایر کشورهای جهان سوم نرخ رشد واقعی سالانه ایران تقریباً ۶/۹ درصد و دو برابر میانگین کشورهای هم ‌سطحش بود(۴). ریال ایران به یک ارز مبادله‌ای مؤثر تبدیل شد و با توجه به هزینه‌های قابل ‌توجهی که برای آموزش و بهداشت اختصاص داده ‌شده بود، پیشرفت‌های زیادی در بهبود رفاه اجتماعی صورت گرفت. مرگ ‌و میر نوزادان، سوءتغذیه و بی‌سوادی به‌ طور قابل ‌توجهی کاهش یافت. مصرف کالری، امید به زندگی و ثبت ‌نام مدارس همه به‌ طور قابل ‌توجهی افزایش یافت.

سنت گراها و چپ زده ها علیه صنعت:
اما روشنفکران چپ زده مسلمان، روشنفکران دولتی سنت‌گرا و صد البته انقلابیون ضد سلطنت شکوفایی اقتصادی را حاصل وادادگی به غرب، سرمایه‌داری را به‌ مثابه جریانی ضد اسلام و صنعت تازه‌ پاگرفته در ایران را به صنعت وابسته و نظام شرک جدید تعبیر می‌نمودند. در نگاه روشنفکرانی همچون شریعتی، نراقی، جلال و البته انقلابیون رادیکال همچون مجاهدین خلق؛ طبقه نوظهور سرمایه‌دار نیز که از سال‌های ابتدایی قرن حاضر در بستر امنیت اقتصادی و اعتماد پهلوی اول رشد کرده، ثروتِ مشروع اندوخته و به توسعه اجتماعی و اقتصادی ایران کمک نموده بود؛ نمایندگان بت‌پرستی و کفر و از خود بیگانگی بودند.

✅ @karkhone
اعتراض کارگران جهان‌چیت سرکوب شد

در روز چهارشنبه ۸ اردیبهشت ۱۳۵۰ ماموران امنیتی رژیم شاه با حمله به شماری از کارگران کارخانه جهان‌چیت کرج که به اعتراضی صنفی دست زده بودند، آن‌ها را به رگبار بستند.

کارخانه پارچه‌بافی جهان‌چیت در سال ۱۳۳۴ توسط محمدصادق یزدی فاتح، سرمایه‌دار معروف در چهارصد دستگاه کرج تاسیس شد.

کارخانه با چند دستگاه ساده پارچه‌بافی شروع به کار کرد اما بر اثر سود کلان این حرفه و ارزانی کارگران، این کارخانه خیلی زود توسعه پیدا کرده و به سه قسمت کامل ریسندگی، بافندگی و تکمیل پارچه تقسیم شد. فشار اقتصادی بر کارگران این کارخانه در سال ۴۵ به اوج خود رسید به طوری که کارگران با روزی ۳۰ ریال و ۱۲ ساعت کار طاقت‌فرسا به کار گرفته می‌شدند.

اولین اعتصاب کارگران در همین زمان و با هدف کم ‌کردن ساعات کار و اضافه کردن دستمزد انجام شد، اعتصابی که موفق بود و توانست ساعات کار کارگران جهان‌چیت را به هشت ساعت در روز برساند.

اما به دنبال پیروزی اعتصاب یک گروه ۱۲ نفری از کارگرانی که در جریان اعتصاب فعال‌تر بودند اخراج شدند.
در اردیبهشت سال ۵۰، پنج سال پس از اعتصاب اول، کارگران بار دیگر دست از کار کشیدند و سه روز در حیاط کارخانه متحصن شدند.

در پایان روز سوم بود که کارگران در جاده تهران- کرج با ماموران ژاندارمری درگیر و سرکوب شدند. بر اثر این واقعه ۱۰۰ کشته و زخمی بر جای ماند و پس از آن تنها پنج ریال به حقوق روزانه کارگران اضافه شد. اعتصاب‌های مکرر کارگران این کارخانه تا زمان پیروزی انقلاب بار‌ها ادامه پیدا کرد که موجب اخراج یا دستگیری و به زندان افتادن کارگران فعال شد.

منبع: روزنامه کیهان

✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
یادداشتِ «عالیخانی وزیر محبوب من» یادگاری است از زنده‌ یاد رضا نیازمند. او در این نوشته شرح می‌دهد که نقش علینقی عالیخانی در توسعه صنعتی ایران در دهه ۴۰‌چه بود، چگونه تیمی از افراد تکنوکرات را دور خود جمع کرد و در مدت ۷ سال و نیمی که در راس وزارت اقتصاد وقت…
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/2)

| رضا نیازمند


عالیخانی از لحاظ تحصیل از همه وزرای قبلی بالاتر بود . او در ایران حقوق خوانده بود و لبسانس گرفته بود و بعد به فرانسه رفته بود و دوره دکترای اقتصاد را در فرانسه تمام کرده و سپس به انگلستان رفته بود و روی روش اقتصادی یکی از مشهور ترین اقتصاد دانان آنجا کار کرده بود و پس از دریافت درجه دکترا از دانشگاه در امتحانات دولتی فرانسه هم شرکت کرده بوده و دکترای دولتی فرانسه را با درچه عالی کسب کرده بود. در نتیجه این موفقیت او جایزه آریا مهر را که مختص بهترین دانشجوی ایرانی در خارج کشور بود دریافت کرده بود.
تعداد کمی از دارندگان درجه دکترا ی دانشگاه دنبال دریافت درجه دکترای دولتی میروند – عالیخانی از معدود دارندگان دکترای دولتی بود.
بعد از مراجعت عالیخانی به ایران - سپهبد پاکروان که در آن موقع رئیس سازمان امنیت و اطلاعات کشور بود اورا بعنوان کار شناس اقتصادی استخدام کرد . او در این سمت ضمن سایر وظائفی که داشت مامور ایجاد روابط دوستانه با شیخ نشین های خلیج و ایجاد روابط دوسنانه بین آنها و ایران و در حقیقت تحت نفوذ گرفتن آنها شده بود. او در این کار بسیار موفق شد و مورد توجه خاص شاه قرار گرفته بود.
حال او با سمت وزیر بازرگانی و صنایع و معادن آمده بود تا ما کارمندان آن وزارتخانه که در اطاق وزیرجمع شده بودیم او را ببینیم – با او آشنا شویم و بشنویم که این وزیر جوان چه میگوید.
من انکار نمی کنم که همیشه معتقد بودم که مردان زیبا رو و خوش اندام همیشه با هوش تر و موفق تر از دیگران هستند – در نگاه اول از این وزیر تازه وارد خوشم آمد.
کارمندان وزارتخانه در اطاق بزرگ وزیر جمع شده بودند – من رفتم در کنار عالیخانی و رو به حمعیت ایستادم.
عالیخانی شروع به سخنرانی کرد. از کلمه اولی که گفت فهمیدم که این آقا از جنس آن وزرای قدیم نیست . گذشتگان همیشه حرفهای بچه گانه میزدند – که آقایان باید سر ساعت در اداره حاضر شوید – من دستور داده ام دفتر حضور غیاب بگذارند و همه باید دفتر را امضا کنند و اگر کسی دیر بیاید از حقوقش کم می کنم و امثال این چرندیات.
اما این وزیر جوان- فرهیخته و زیبا - وقتی دهانش را باز کرد از سرزمین گسترده ایران سخن گفت که کوه های با عظمت زاگرس – از شمال تا جنوب سربه فلک کشیده و کشور را به دو نیم کرده - نیمی پر آب و قابل عمران و نیم دیگر بیابانی و خشک و لم یزرع ....
از مازندران سبز و خرم و جنگلهائی که رها شده و مردم غافل مشغول قطع درختان آن و تولید زغال برای کرسی نشینان هستند سخن گفت.
اوسپس از رکود کشور سخن گفت که : "یاس و نا امیدی بازار و سرمایه گذاران را گرفتار خود کرده" و از رکود کامل و گریه آور اقتصاد کشور سخن گفت.
او با چنان صلابت بی نظیر در باره اصلاح امور سخن گفت که گوئی بزودی همه ما را به بهشت برین می برد تا با آسودگی و افتخار زندگی کنیم.
من - انگشت بدهان و مبهوت از این همه زیبائی ی این تازه از فرنگ برگشته بودم که دیدم همه بشدت دست میزنند و با هم زمرمه میکنند – فهمیدم سخنان وزیر جوان تمام شده ... همه انتظار داشتند بنده هم چند کلمه بگویم ولی دهان من قفل شده بود.
حاضران یکایک از اطاق بیرون رفتند من هم بیرون رفتم و در سرسرای جلوی اطاق وزیر گفتم : بچه ها این وزیر از آن وزیر ها نیست – او میداند چه می خواهد و چه گوید - و چه میخواهد بکند –او کشتیبان ماهری است که کشتی درحال غرق شدن اقتصاد مارا به ساحل رفاه و سربلندی خواهد رساند.
اولین توپی که وزیر جوان در کرد
آن روز ها رسم نا میمونی متداول بود و آن اینکه برخی افراد جاه طلب وسائلی پیدا میکردند که با شاه ملاقات کنند . البته این کار بسیار نادرستی بود ولی شاه خوشش میامد و این جاه طلب ها را می پذیرفت تا بتدریج از آنها جاسوس خصوصی برای خودش بسازد. یکی از این افراد رئیس اداره آمار وزارتخانه ما بود.
یک روز عالیخانی که به دربار رفته بود و در اطاق مخصوص منتظر رفتن به اطاق شاه بود می بیند که رئیس اداره آمار وزارتخانه از اطاق شاه بیرون آمد.
عالیخانی به اطاق شاه میرود و پس از اتمام کارش به وزارتخانه برمیگردد و آن فرد را احضار میکند و می پرسد که تو با شاه چکار داشتی . او میگوید گزارش آمار وزارتخانه را میدادم – عالیخانی میگوید : من وزیر این وزارتخانه هستم . تو گزارش کارت را با ید بمن بدهی نه اینکه بدون اجازه من به نزد شاه بروی و به او گزارش بدهی – عالیخانی بلافاصله اورا از کارش برمیدارد و دیگری را بجای او می گذارد.
طرف داستان را به اطلاع شاه می‌رساند
مرتبه بعد که عالیخانی به ملاقات شاه می رود شاه با خشم میگوید : حالا مردم حق ملاقات با شاه خود را ندارند ....؟؟؟؟ ولی شاه هرگز عالیخانی را نبخشید.
تاسیس سازمان مدیریت صنعتی (ادامه دارد)

✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
شريعتی، شاگردان شريعتی و اقتصاد ملی؛ تکفیر بورژوازی صنعتی زیر گنبد «آبی» حسینیه ارشاد (2/1) اگر نام گوینده این سخنان را ندانید، فکر می کنید چه کسی گفته و از کدام تریبون پخش شده است؟ «در چشم ما بورژوازی پلید است، نه‌ تنها نابود می‌شود که باید نابودش کرد.…
شريعتی، شاگردان شريعتی و اقتصاد ملی (2/2)
تکفیر بورژوازی صنعتی زیر گنبد «آبی» حسینیه ارشاد


وزیر امور خارجه دولت مهدی بازرگان و شاگرد علی شریعتی نیز درباره سرمایه‌داری چنین می‌اندیشید: آسمان ‌خراش‌های شرکت‌های بزرگ اقتصادی که در دل کشورهای ما چون قارچ‌های بی‌قواره‌ای سر از زمین بیرون آورده‌اند، بانک‌ها، مؤسسات کاپیتالیستی که نمایندگان قدرت‌های سیاسی مسلط بوده و تحت نام «سیاست­های اقتصادی» به خرابکاری سیاسی در کشورهای ما مشغول‌اند؛ بت‌هایی هستند که در پشتشان یک باند سازمان‌یافته مخرب مشغول فعالیت است، در هم پاشیدن این بتکده‌های قرن بیستم، یعنی پاره شدن شریان نظام شرک جدید و پاره شدن است و ستون‌های کفر. آیا بت‌پرستی، کفر، شرک و… پایان ‌یافته است یا شکل جدیدی به خود گرفته است؟ مگر نه این است که تلاش ابراهیم بت‌شکن این نخستین پیامبر درهم کوبنده بت‌پرستی مبارزه‌ایست با سیستم فاسد زمان خودش؟ قضاوت را به عهده خوانده می­­گذاریم تا خود با مراجعه به آیات ۵۱ تا ۷۰ سوره انبیاء در این ‌باره فکر کند.باری؛ این نگاه اقتصادی به سرمایه، تولید و صنعت و با سردمداری روشنفکران ضد اقتصاد در اواخر دهه ۵۰ به هم رسیدند و سیل خروج سرمایه و فرار سرمایه‌داران و کارآفرینان شدت یافت. سرمایه‌دارانی که نه وابسته به دربار بودند و نه از راه نامشروع کسب درآمد کرده بودند یک ‌به ‌یک به مصادره اموال، اعدام و در خوش‌بینانه‌ترین حالت ممکن یعنی مهاجرت و ورشکستگی تن دادند.

عواقب تحقیر و تخفیف بخش خصوصی:
در طول سال‌های ظهور و تأثیرگذاری تفکری که معتقد بود هر ثروتی داغی آتشین است بر پشت و پهلوی مالکش و سرمایه‌داری را همچون ستون‌های کفر و شرکت‌های کارآفرین را مانند بتکده می‌پنداشت؛ از شفافیت اقتصادی، سرمایه‌گذاری، انتقال تکنولوژی، رقابت آزاد، دولت کارآمد و دیگر واژگان مذموم خبری نبود اما اقتصادی عدالت‌خواه با دولتی ورشکسته و ناکارآمد و اثرات جانبی آن همچون کاهش کیفیت زندگی و درآمد سرانه به یادگار ماند. در سال‌های پس ‌از انقلاب، مجموعه‌ای از اقدامات برای گسترش نقش دولت در اقتصاد فراتر از آنچه در دوران رژیم گذشته انجام ‌شده بود در قانون اساسی تصریح شد. تمام صنایع عمده از مالکین و مدیران خصوصی گرفته ‌شده و در دست دولت قرار گرفت، بانکداری و بیمه کاملاً ملی شد، هزاران شرکت تجاری در زمینه کشاورزی، صنعت و تجارت که متعلق به حامیان رژیم قبلی بودند، مصادره و تبدیل به تعدادی از «بنیادهای انقلابی جدید» شدند(۸). خروج و فرار اجباری نیروهای کارآفرین، اداره کشور را با بحران مدیریت روبرو کرد و با حمله گروه‌های چپ و اسلام‌گرا، در اولین اقدام کارخانه‌های صنعتی کشور به تسخیر نیروهای ضد سرمایه درآمد و در اقدامی رسمی در ۱۵ تیر ۱۳۵۸ اموال ۵۲ کنشگر اقتصادی مصادره، برخی ترور و برخی اعدام انقلابی و بسیاری متواری شدند

اوضاع سیاسی سال‌های اولیه و فراز و فرودهای انقلابی منجر به خروج گسترده کارآفرینان صنعتی، مدیران و کارگران ماهر و همچنین رکود عظیم سرمایه شد. مسدود شدن دارایی‌های ایران در خارج از کشور، تحریم‌های اقتصادی غرب و سیاست‌های منفی دولت در برابر شرکت‌های چند ملیتی، منجر به خروج متخصصان خارجی و پایان دادن به سرمایه‌گذاری خارجی شد و عدم اطمینان در مورد رفتار دولت در خصوص حقوق مالکیت خصوصی، فقدان انگیزه و سودآوری معاملات، موجب توقف سرمایه‌گذاری در دراز مدت توسط بخش خصوصی شد.
نگاه معیوب روشنفکران مسلمان به اقتصاد، جو انقلابی و حرکت توده‌ای ضد سرمایه بدان جا رسید که در سال‌های پس از انقلاب رشد اقتصادی دهه ۴۰ و ۵۰ شمسی به‌سان عصر طلائی غیر قابل تکرار می‌نمود. در سالیان پس از انقلاب که دولت در دستان شاگردان علی شریعتی بود و در دوران تأثیرگذاری اندیشه اقتصادی و سیاسی آن روشنفکر انقلابی مهمترین نکته ای که با شعار عدالت و حکومت مستضعفین مغفول ماند امری نبود جز اولویت توسعه‌خواهی در ایران.
آیا درس گرفته ایم؟
اما هنوز هم اندیشه اقتصاد آزاد که حتی با توجه به مبانی دینی ایرانیان امری ممدوح است؛ تحت تأثیر تفکرات چپ زده روشنفکران انقلابی سال‌های نخست انقلاب، صریحاً توسط دولتمردان نادیده گرفته می‌شود. به ‌راستی آیا تجربه ۴ دهه دوری از اولویت توسعه‌خواهی و اصول بدیهی اقتصاد کافی نیست؟ آیا تجربه ورشکستگی اندیشه انقلابی روشنفکران عقب‌مانده و ضد سرمایه اضمحلال اقتصادی به بار نیاورده است؟ آیا تجربه کاهش کیفیت زندگی ایرانیان در سایه اقتصاد دولتی تحت شعار مستضعفین و عدالت‌خواهی کمونیستی و کاهش قدرت اقتصادی ایران به نسبت همسایگان تلنگری بر تصمیم‌‌‌گیران و سیاست‌گذاران وارد نیاورده است؟

✅ @karkhone
امروز افزایش سرسام‌آور قیمت‌ها طاقت ایرانیان را طاق کرده است و نقره داغ کردن انواع سلاطین هم تأثیری در روند آن نگذاشته است؛ اما سهم اندکی از جامعه از تأثیر سیاست‌های کلان در شکل‌گیری چنین پدیده‌ی شومی آگاهند و حتی بسیاری آن را حاصل طمع بازاریان می‌دانند.

همه نگران بیکاری به خصوص در میان جوانان هستیم و به نظر می‌رسد استخدام دولتی نیز تنها بر انبوه علافی‌ها در ادارات اضافه می‌کند. در این میان شاید چندان با تأثیر مخربی که دخالت‌های دولتی و حکومتی نظیر کنترل قیمت‌ها بر رشد و اشتغال می‌گذارد آشنا نباشیم.

کمبود آب تیشه به ریشه‌ی کشور می‌زند و متأسفانه نگاهی جامع به ریشه‌های چنین بحران فراگیری وجود ندارد. همچنان شعارهای پرطمطراق خودکفایی‌ها و اجرای "بزرگترین‌ها" در نامناسب‌ترین مکان‌ها ادامه دارد.

قطعی‌های برق و آب و گاز در فصول مختلف چون نمک بر روی زخم‌ها پاشیده می‌شوند و نمی‌دانیم که نظام یارانه‌ای در تشدید این معضل چه نقش پررنگی ایفا می‌کند و چه کسانی بزرگترین منتفعان این نظام‌اند.

گستره‌ی رانت‌خواری موجب شگفتی ما می‌شود ولی نمی‌دانیم چه سازوکاری چنین رفتاری را شکل می‌دهد.

قاچاق کالا و رنج کولبران و سوخت‌بران ما را آزار می‌دهد و کمتر می‌دانیم که تجارت آزاد چگونه می‌تواند مرهمی برای این رنج‌ها باشد.

ایران با مشکلاتی بزرگ و هولناک دست و پنجه نرم می‌کند که نیازمند اصلاحاتی ساختاری، قانونی و اساسی است.

آگاهی از اصول علم اقتصاد نمای کلی مسیری که باید طی شود را ترسیم می‌کند و بی‌حاصلی بسیاری از راه‌حل‌هایی که ارائه می‌شود با دانش از مبانی اقتصادی مشخص می‌شود.

ما در چرتکه تلاش می‌کنیم تا با زبانی ساده و طنز این اصول را بیان نماییم؛ چرا که معتقدیم پیش از ارائه‌ی هر تحلیل و راه‌حلی، مردم باید پایه‌های آن را با مبانی اقتصادی مقایسه کنند تا از ترویج حرف‌های صد من یک غاز جلوگیری شود.

اولین قدم در مسیر اصلاحات وجود خواست عمومی برای عدم اشاعه‌ی سخنان بی‌اساس است که امیدواریم همراه با شما در چرتکه به آن دست پیدا کنیم.

✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/2) | رضا نیازمند عالیخانی از لحاظ تحصیل از همه وزرای قبلی بالاتر بود . او در ایران حقوق خوانده بود و لبسانس گرفته بود و بعد به فرانسه رفته بود و دوره دکترای اقتصاد را در فرانسه تمام کرده و سپس به انگلستان رفته بود…
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/3)

| رضا نیازمند

تاسیس سازمان مدیریت صنعتی
کمی کمتر از یکسال گذشت. من ازدل مرکز راهنمائی صنایع در وزارت اقتصاد – با جرات و جسارتی که اکنون دیگر فاقد آن هستم - سازمان جدیدی بنام سازمان مدیریت صنعتی تاسیس کردم – محلی در خارج وزارتخانه درخیابانی که رو بروی دانشگاه تهران است - اجاره کردم – دل بدریا زدم و به وزیر و هیئت دولت نوشتم که از امروز سازمان مدیریت صنعتی که از همان کارمندان مرکز راهنمائی صنایع تشکیل شده اند دیگر به بودجه دولتی احتیاج ندارند و خودشان خدمات مدیریتی را برای بخش خصوصی انجام خواهند داد و با در آمد خود سازمان خود را اداره خواهند کرد.
در اساسنامه ای که من برای این سازمان نوشته شده بودم ذکر شده بود که سازمان دارای یک هیئت مدیره است که وزرای صنایع و کار و سازمان برنامه – یا نمایندگان آنها آن را داره خواهند کرد .
دکتر عالیخانی مشغول انتخاب معاونین و تغیر تشکیلات قدیم و برنامه ریزی برای کار خود بود . یکی دو مرتبه من در هیئت مدیره سازمان مدیریت با نماینده وزیر کار درگیر شدم . او چوب لای چرخ کارهای من در سازمان مدیریت میگذاشت - تا بالاخره من از عالیخانی خواهش کردم خودش درهیئت مدیره شرکت کند و من را از دست این نماینده وزارت کار - نجات دهد. او هم آمد و به نحو بسیار مطلوب مشکل من راحل کرد ....
عالیخانی وزیر اقتصاد شد
در 30مهر 1342 کابینه علم ترمیم شد – این بار دکتر عالیخانی به عنوان وزیر اقتصاد معرفی شد – بعد فهمیدیم که وزارت صنایع و معادن و وزارت بازرگانی و اداره کل گمرکات وزارت دارائی توام شده – و وزارت اقتصاد جدید تشکیل شده است.
مردم این وزارتخانه جدید را Super ministry نامیدند.
مدت کوتاهی گذشت که شنیدم عالیخانی از محمد یگانه - دوست چندین ساله من که در سازمان ملل کار میکرد دعوت کرده که به ایران بیاید و با سمت معاون اقتصادی عالیخانی مشغول کار شود . بعد شنیدم دکتررکن الدین سادات تهرانی را هم بسمت معاون بازرگانی انتخاب کرده و بعد دکتر کیان پور هم معاون امور گمرکی شد .
عالیخانی به من پیشنهاد معاونت صنعتی و معدنی داد
در این موقع عالیخانی از من خواست که نزد او بروم. در این ملاقات او از من دعوت کرد که معاون صنعتی و معدنی وزارت اقتصاد شوم – یعنی همان شغل وزیر صنایع و معادن که شریف امامی و بعد دکتر ضیائی و مهندس فریود و مهندس سرلک قبلا داشتند. البته با کمال میل و افتخار پیشنهاد عالیخانی را قبول کردم.
من از همه معاونین– عالیخانی مسن تر بودم . از خود عالیخانی هم هفت سال مسن تر بودم . علاوه برآن تجربه بسیار خوبی از کار در صنایع داشتم.عالیخانی همانجا حکم من را نوشت و بمن داد و گفت که فرمان همایونی ( یعنی حکمی که در این باره شاه صادر خواهد کرد) بزودی برایت فرستاده خواهد شد.
آن روزها سفرا – وزرا و معاونین وزارتخانه ها و روسای سازمانهای بزرگ دولتی با فرمان همایونی منصوب می شدند)
چند روز بعد یک روز پنجشنبه بود – رئیس دفتر عالیخانی گفت که ساعت 8 در دفتر عالیخانی حاضر باش – رفتم دیدم که جلسه معاونین وزارتخانه است که به ریاست عالیخانی تشکیل می شود و گفتند این جلسات هر پنجشنبه ساعت 8 تا 12 تشکیل می شود. برنامه کار ها بحث میگردد – هماهنگی بین فعالیت معاونین بررسی میگردد و برنامه بعدی بحث و تثبیت میگردد.
من در امریکا مدیریت خوانده بودم . در آنجا بما یاد داده بودند که کار اصلی یک مدیر عبارت است از :
Planning – Organizing – Coordination and Control این این همان کاری بود که عالیخانی میکرد.
او اول برای کارش برنامه ریزی میکرد . دوم تشکیلات لازم برای اجرای برنامه هایش را درست میکرد – سوم بین فعالیت های معاونینش هماهنگی ایجاد میکرد و النهایه کار انجام شده توسط معاونینش را کنترل میکرد.
معاونین عالیخانی همه دست چین شده بودند . همه در کار خود وارد بودند . محمد یگانه که متصدی کارهای اقتصادی وزارتخانه شده بود – از همه سابقه درخشان تری داشت . او همان موقع که من در دانشگاه نیویورک مدیریت میخواندم - در دانشگاه کلمبیا اقتصاد می خواند و من با او دوست شدم . او شاگرد درس خوانی بود – صبح ها میرفت دانشگاه کلمبیا و عصر ها و شب ها در سازمان ملل که در همان نزدیکی ها بود کار میکرد.
دوستی من و محمد بزودی عمیق شد و رفت و آمد ما زیاد شد . من 5 سال از محمد بزرگتر بودم – هفت سال در کارخانه تعمیرات مکانیکی ونک کار کرده بودم و مدیر فنی کارخانه شده بودم و بعد به امریکا رفته بودم.
محمد در ایران لیسانس حقوق گرفته بود و بعد به امریکا رفته بود که اقتصاد بخواند.
محمد پس از فراغت از تحصیل از دانشگاه کلمبیا سالها در سازمان ملل کار کرد و به مقامات بالا رسید - تا زمان دبیر کلی "یوتانت".

✅ @karkhone
خودکفایی واکسن بعد از مرگ سهراب

| نصرت‌الله محمودزاده

از آنجا که مخاطب این مطلب تعدادی از مقامات وزارت بهداشت هستند، با ادبیات خودشان تدوین شده است
مثال: مردم = پفیوز (شرمنده از شما ایرانی که این‌قدر مظلومید)
تولید داخلی = تولید با چند برابر هزینه از جیب خالی مملکت

الان که در روی پل صراط بین روحانی و رئیسی سرگردانیم، با موج پنجم کرونا چه کنیم؟ حکایت ما با این سلسله موج‌ها، حکایت سلسله عملیات والفجرهاست که با والفجر10 با آن‌همه کشتار ناشی از شیمیایی در حلبچه خاتمه یافت. یک سال است که وزیر وعده صادرات واکسن می‌دهد، اما دریغ از یک وعده خوبان.
جناب روحانی، بیا و لااقل در این دم آخر یک حالی به 24 میلیون افرادی که 8 سال قبل به شما رأی دادند، بده تا وداع شام آخر شما با کشتار موج پنجم تلاقی نکند. واکسن که گندم معیشت آدمیزاد، علوفه چرنده و ذرت پرنده‌های فلک‌زده نیست که بخواهی با واردات میلیاردها دلار دستگاه‌‌های خارجی، پس از مرگ سهراب‌ها به خودکفایی واکسن برسید. شما که می‌دانید ما در عالم تحریم از شیر مرغ تا جون آدیمزاد؛ جوراب، نعل اسب، میخ، انبه، موز، سیلندر گاز، رژُلب، خودروی لوکس، مبل و پرده و هزاران نیاز معیشت را با همت دور زنندگان تحریم از چین وارد می‌کنیم، حالا چه شد که غیرت خودکفایی شما روی واکسن گل کرد؟

طبق تفاهم‌نامه سازمان دارو و غذا با شرکت وابسته به برکت در تاریخ 25/3/1400 قرار شد تا 6 ماه آینده 6 میلیون واکسن به قرار هر عدد 200 هزار تومان تحویل بدهند. با این حساب، باید 34000 میلیارد تومان به این ارگان انقلابی بدهیم تا کل مردم واکسینه شوند. طبق اطلاع از افرادی که دست‌شان به دهانشان می‌رسید و به کشورهای افغانستان، دبی، ترکیه، ارمنستان و..... رفته و به راحتی واکسن زدند، قیمت هر واکسن کمتر از 2 یورو؛ یعنی 50 هزار تومان است (با یک واکسن کووبرکت می‌توان 4 واکسن آسترازنکای اروپایی خرید؛ علی‌برکت‌لله).
این "خودکفایی" خوش‌خط و خال هم شده یکی از دکان‌های دولت پنهان. یک وزیری هم داریم که حاضر است برای بقاء قدرت خود هر روز چند صد قربانی فدای واکسن "کوو برکت" کند.
در معنی کوو برکت: خواص گویند، علی‌برکت‌الله
عوام گویند" پس کو برکت؟"

جناب روحانی؛ بیا و این تیم دکتر نمکی و جهانپوری که فرهنگ مردم را اشتباهی گرفته‌اند را بفرست دنبال نخود سیاه، بلکه در شام آخر شما شاهد عزا و ماتم نباشیم. شما با مسئولیت قانونی خود این جماعت را بیرون کنید، بلکه مرهم زخم پفیوزهایی(از این توهین‌ها به مردم شرم نمی‌کنند؟) شود که 8 سال شما را تحمل کردند و آخ نگفتند. اگر به جای این "دکترها" حتی چند "آمپول‌زن" جایگزین کنید، تعداد مرگ‌ومیر کاهش خواهد یافت. به بنیاد برکت هم بفرمایید اگر تولید داخلی جان می‌گرفت که 350 میلیارد دلار درآمد دور زدن تحریم نداشتند.
حاضریم همان واکسن‌های 2 یوریی را به 4 یورو به ما ملت شهیدپرور بفروشند.

✅ @karkhone
تا تو به خاطر منی کس نگذشت بر دلم / مثل تو کیست در جهان تا ز تو مهر بگسلم

میرم و همچنان رود نام تو بر زبان من / ریزم و همچنان بود مهر تو در مفاصلم

لایق بندگی نیم بی هنری و قیمتی / ور تو قبول می‌کنی با همه نقص فاضلم

فکرت من کجا رسد در طلب وصال تو / این همه یاد می‌رود وز تو هنوز غافلم

لشکر عشق سعدیا غارت عقل می‌کند / تا تو دگر به خویشتن ظن نبری که عاقلم

✅ @karkhone
📌مگنت به عنوان یک شتاب دهنده با ظرفیت محدود در نظر دارد تا بر روی ایده ها، طرح ها و استارت آپ های فعال در حوزه های آموزش و سرگرمی تا سقف ده میلیارد ریال سرمایه گذاری کند.

📝عناوین و حوزه های فعالیت برای ایده ها و استارت آپ ها در مگنت:
🔹بازی های جدی
🔸بازی های آموزشی
🔹شبیه سازها
🔸استارت آپ های محتوایی، ویدیویی، ایده های مبتنی بر کتاب و کتابخوانی، نرم افزارهای آموزشی

✅در این دوره علاوه بر منتور شیب، فضای کاری اختصاصی، تیم سازی، تولید mvp و معرفی کسب و کار خود، می توانید در دوره سرمایه گذاری مگنت شرکت کرده و از امکان سرمایه گذاری مجموعه هاب بهشتی بهره مند شوید.
✅در این دوره استارت آپ ها و افرادی که ایده های جذاب دارند، می توانند با ثبت نام رایگان در این دوره علاوه بر پروش ایده خود از مزایای این دوره بهرمند شوند.


⬅️برای ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر به صفحه دوره شتابدهی مگنت مراجعه کنید.

https://yun.ir/9vrhl8

#تبلیغ
موسی غنی‌نژاد

از همان ماه‌های نخستین پس از پیروزی انقلاب۵۷، تصمیمات اقتصادی مهمی از سوی دولت و شورای انقلاب که در غیاب مجلس، وظایف آن را بر عهده داشت، گرفته شد. بخش اعظم این تصمیمات، ناظر بر خلع‌ید اقتصادی از بخش خصوصی و سپردن مالکیت و مدیریت بنگاه‌ها به بخش دولتی بود. این رفتار حکایت از نفوذ عمیق اندیشه‌های چپ‌گرایانه در میان نیروهای هوادار انقلاب داشت. نیروهایی که در کل نظر مساعدی نسبت به مالکیت خصوصی و بخش خصوصی نداشتند و حتی جناح‌های تندروشان، آشکارا نابودی سرمایه‌داری را یکی از اهداف اصلی انقلاب می‌دانستند.

✅ @karkhone
👍1
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/3) | رضا نیازمند تاسیس سازمان مدیریت صنعتی کمی کمتر از یکسال گذشت. من ازدل مرکز راهنمائی صنایع در وزارت اقتصاد – با جرات و جسارتی که اکنون دیگر فاقد آن هستم - سازمان جدیدی بنام سازمان مدیریت صنعتی تاسیس کردم – محلی…
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/4)

| رضا نیازمند

می گفتند محمد اولین ایرانی است که در سازمان ملل رتبه یازده گرفته است . او در دوران کار در پروند پر بارش 5 سال خدمت در مراکش هم داشت - او از طرف سازمان الملل به مراکش رفته بود و با موفقیت "سازمان برنامه مراکش "را پایه گذاری کرده بود . او در بانک بین الملل هم کار کرده بود و شهرت زیادی به دست آورده بود و در IMF یعنی صندوق بین المللی پول هم به عنوان نماینده کشور های خاور میانه ( از ایران تا مراکش ) کار کرده بود.
در این مشاغل محمد تجربه های خاصی در اقتصاد عملی پیدا کرده بود که سایر اقتصاد دانان کمتر از آن بهره مند بودند.
بیاد دارم که عالیخانی همیشه از تجربیات محمد در زمینه های اقتصاد عملی مثلا تاثیر میزان پول در گردش در اقتصاد – تاثیر میزان بهره و رابطه آن با بهبود اقتصاد – و بیکاری و مبارزه با آن - مخصوصا اینکه محمد میگفت میزان بیکاری نباید از 6 درصد کمتر شود چون 6 درصد بیکاری طبیعی و مطلوب است و باید از زیاد تر شدن آن جلوگیری کرد نه اینکه در کمتر شدن آن کوشید . او 6 در صد را میزان طبیعی برای بازنشستگی و استعفای کارکنان و جستجوی کار بهتر و علامت سلامت اقتصاد می دانست. او بیکاری کمتر از 6 در صد را موجب بالارفتن اجرت ها و نا سلامتی اقتصاد میدانست.
محمد در باره اثر نوسانات ارز روی اقتصاد زیاد کار کرده بود . او روشهای تثبیت قیمت ارز و غیره را می دانست و همیشه با دخالت دولت و محدود کردن خروج ارز مخالف بود و معتقد بود که آزاد کردن خروج ارز اثرات بهتری دارد تا جلوگیری از خروج ارز.
با کوشش محمد یگانه خروج ارز از ایران آزاد شد
محمد همیشه معتقد بود که خروج ارز باید آزاد با شد و میگفت اگر خروج ارز آزاد باشد آنها که ارز درخارج کشور دارند ارز خود را به ایران منتقل میکنند چون بهره پول در ایران بیش از اروپا و امریکا است.
در دورانی که هوشنگ انصاری وزیر بود بین او و محمد یگانه اختلاف می افتد و هویدا پیشنهاد می‌کند که هر دو نزد شاه بروند و نظر خود را ارائه کنند – و تصمیم نهائی با شاه باشد.
هوشنک انصاری و محمد یگانه نزد شاه میروند و پس از یکساعت و نیم بحث شاه از محمد یگانه حمایت میکند و اعلان میشود که خروج ارز از ایران آزاد است.
حدود سه ماه میگذرد که میزان ارز وارد شده به ایران از ارز خارج شده بیشتر میشود و معلوم می شود که نظریه محمد صحیح بوده است.
من نه تنها دوست دیرین محمد بودم بلکه به دانش او احترام بسیار داشتم . او تلفیق طرح های مختلف ( Project Coordination) و تهیه جدول Imput- output table را که تازه متداول شده بود بمن آموخت.
معاون دیگروزارت اقتصاد دکتر سادات تهرانی بود – آنهم تحصیل کرده دانشگاه کلمبیا بود. او فرزند یک تاجر موفق ایران بود و از طریق کار با پدر تمام زیر و بم های بازار را آموخته بود. این معاونان سنگینی زیادی به وزارتخانه داده بودند.
به غیر از معاونین فوق که در راستای وظائف اقتصادی بکار مشغول شدند عالیخانی مرد شریف دیگری را هم بنام دکتر احمد ضیائی به عنوان معاون اداری و پارلمانی وزارت اقتصاد انتخاب کرد تا خیالش از اینگونه کار ها راحت باشد و بتواند تمام حواس خود را در بهبود مشکلات اقتصادی صرف کند.
اولین قدم عالیخانی مبارزه با رکود بود
اولین مشکل عالیخانی در وزارت اقتصاد مبارزه با رکود فاجعه آمیزی بود که حکومت قبلی یعنی دکتر علی امینی از خود بحا گذاشته بود – به اضافه دلسردی و تا حدی ترس و وحشت سرماید داران - که دیده بودند یک روز ی یک مرتبه و بدون مقدمه شاه مملکت - به خواست دولت امریکا – تمام املاک زمین داران را گرفته و به دهقانان داده بود و بجای آن چند ورق کاغذ به مالکین داده بود که هر سال بیایند و اقساطی را که دهقانان صاحب زمین شده بابت زمینشان به دولت خواهند داد !!! بجای قیمت املاکشان بگیرند . همه میدانستند که این یعنی عملا مصادره املاک تمام مالکان.
تا آن موقع دو گروه در ایران اقتصاد مملکت را میچرخاندند یکی مالکان که غذای مردم را تامین میکردند و دوم بازار تهران که ما یحتاج مردم را از خارج وارد میکرد و تولیدات کشاورزی را به خارج صادر میکرد. ...
حال که مالکین از بین رفته بودند بازاریان پولهای خود را از بانک ها خارج کرده بودند و حاضر نبودند دیناری سرمایه گذاری کنند. آنها می ترسیدند که حالا نوبت مصادره اموال آنها باشد.

✅ @karkhone
ادامه سیاست ترامپ توسط بایدن

تم ملیگرای مدنی لیبرال از بدو تاسیس در کانون سیاستهای امریکا بوده است.فارغ از اینکه از دید ما درست یا غلط باشد.

برنامه گسترده بایدن برای حمایت از تولید و اشتغال در آمریکا

به طور خاص یکی از مهم‌ترین برنامه‌های بایدن برای جلب رأی طبقه متوسط آمریکا، خصوصا در ایالت‌های صنعتی که نقشی اساسی در انتخاب رئیس جمهور در انتخابات اخیر داشتند، «حمایت از تولید و اشتغال» در آمریکا بوده است.

برای این منظور تیم اقتصادی بایدن برنامه‌ای بلندبالا با عنوان «همه نیازهای آمریکا را در داخل و با کارگران آمریکایی تولید کنیم» تدوین نموده‌است. هدف اصلی از تدوین این برنامه حمایت از تولید محصولات در داخل آمریکا و با به کار گیری هرچه بیشتر کارگران آمریکایی عنوان شده است.

تقویت بخش صنعت برنامه ویژه دولت بایدن

به طور خاص در این برنامه به حمایت از بخش صنعت و تولیدات کارخانه‌ای به طور ویژه توجه شده است. بر اساس این برنامه بخش صنعت آمریکا در دوره جنگ جهانی دوم مهم ترین ابزار توسعه دموکراسی در جهان بود و امروز نیز باید به همان شکل مهم ترین ابزار تقویت رفاه خانواده‌های آمریکایی باشد.

دولت بایدن در این برنامه تأکید کرده است که قصد دارد سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در بخش صنعت و توسعه فناوری انجام دهد و بدین وسیله شرایط را برای کارگران و شرکت‌های آمریکایی برای رقابت و بهبود شرایطشان در عرصه بین‌الملل فراهم نماید. نتیجه این سرمایه‌گذاری‌ها نیز فراهم شدن اشتغال با کیفیت، با مهارت و ایمن برای مردم آمریکا خواهد بود.

۶ محور برنامه ویژه دولت بایدن برای حمایت از تولید و اشتغال در آمریکا

برنامه بایدن در راستای حمایت از تولید از ۶ محور اساسی تشکیل شده است که عبارتند از: «افزایش خرید کالاهای آمریکایی»، «ساخت همه محصولات در آمریکا»، «تقویت تحقیق و توسعه آمریکایی»، «تسهیل سرمایه‌گذاری در آمریکا»، «اصلاح سیاست‌های مالیاتی و تجاری به سود تولید آمریکایی» و «ایجاد تمامی بخش‌های زنجیره‌های تولید در داخل آمریکا».

تیم اقتصادی بایدن اعلام کرده است که در صورت اجرای سیاست‌های فوق ۵ میلیون شغل جدید در بخش‌های مختلف اقتصاد آمریکا و به طور خاص بخش صنعت و تولیدات کارخانه‌ای و همچنین بخش‌های مرتبط با نوآوری در این کشور ایجاد خواهد شد.

در گزارش‌های آتی به طور ویژه ۶ محور برنامه‌های دولت بایدن برای حمایت از تولید و اشتغال در آمریکا مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

در آمریکا هیچ کس به تجارت آزاد و WTO اعتقادی ندارد

نکته بسیار مهم اینکه بر اساس تصریح تمامی کارشناسان حوزه تجارت بین‌الملل، برنامه‌های اعلام شده از سوی جو بایدن برای حمایت از تولید و اشتغال در آمریکا، به مانند دولت ترامپ در ۴ سال اخیر، هیچ تناسبی با قوانین سازمان تجارت جهانی و قواعد تجارت آزاد ندارد و به کلی حضور شرکت‌های خارجی در آمریکا را به مخاطره خواهد انداخت.

این مسئله نشان از آن دارد که عملا همه طرف‌های سیاسی در آمریکا به این نتیجه رسیده‌اند که در دوره کنونی و با توجه به تحولات عرصه تجارت بین‌الملل، راهی جز حمایت از تولید داخلی برای ایجاد اشتغال وجود ندارد و اجرای سیاست‌های تجارت آزاد حتی در بین شعارهای نامزدهای ریاست جمهوری نیز جایی ندارد.


✅ @karkhone
چرا خودکفایی «استقلال» را کم می‌کند؟!

| امیر ناظمی

به مناسبت عکس سفرای انگلیس و روسیه؛ همان عکسی که به استقلال ما طعنه می‌زند

ما نسل عادت کرده به جشن‌های خودکفایی بودیم؛ از خودکفایی گندم تا پیکان! برای ما بدیهی بود که برای حفظ استقلال باید از شیر مرغ تا جان آدمیزاد را تولید کنیم. ما تازه سال‌های انتهای دهه‌ی ۷۰ بود که فهمیدیم خودکفایی در همه‌ی امور امکان‌پذیر نیست. با خودکفایی خداحافظی کردیم، هم ما مردم، هم آن سیاستمدارها؛ چون فکر می‌کردیم نمی‌شود! نه اینکه راه حل خوبی نیست!

بعد شروع شد به تهیه فهرستی از کالاهای استراتژیک که فکر می‌کردند باید در آن‌ها خودکفا شویم. گندم در این فهرست بود به اسم امنیت غذایی؛ یا بنزین و خودرو بخاطر سهم اشتغال بالا. ما از ترس تحریم، از ترس کابوس جنگ با عراق، ما به هزار دلیل دنبال استقلال از طریق خودکفایی بودیم.

برای من گذشت و گذشت تا در مدل‌سازی‌ها رسیدم به مفهوم «استقلال»! از دید منی که بزرگ‌شده در این دوره‌ها بودم، استقلال یعنی «کمترین میزان تاثیرپذیری از دیگران» یعنی هرچقدر کسی نتواند بر تصمیمات من اثر بگذارد من مستقل‌تر هستم؛ یعنی اگر آمریکا و اروپا روی فعالیت‌های من اثر نگذارند من استقلال بیشتری دارم.

اما از دید کتاب‌ها و مدلسازی‌هایی که داشتم در دانشگاه تدریس می‌کردم، «استقلال» از «نسبت وابستگی دیگران به من به وابستگی من به آن‌ها» به دست می‌آمد؛ یا برابر بود با «نسبت تاثیراتی که من بر دیگران می‌گذارم به مجموع تاثیراتی که میگذارم و می‌پذیرم».

در این تعریف اگر من کشوری باشم که دیگران به من وابسته نیستند؛ من مستقل نیستم! و البته قدرت هم ندارم!

البته در مدل‌سازی‌های پیچیده‌تر، هم تعریف «استقلال» و هم تعریف «قدرت» پیچیده‌تر می‌شدند، اما در همه‌ی آن‌ها مدام نقش تاثیرگذاری‌ها در تعریف «استقلال» بیشتر می‌شد!

از دید مدلسازی‌های جدید، بازیگری که در یک سیستم «استقلال» داشت، بازیگری بود که باید تاثیرگذار می‌بود، وگرنه هر چقدر هم تاثیرپذیری‌اش را از سایرین کم می‌کرد، مستقل نمی‌شد.

استقلال و تحریم‌ها
بسیار نوشته شده که چرا اینقدر ما راحت تحریم می‌شویم؟ پاسخ اما دقیقا برمی‌گردد به دلیل همین درک نادرستی است که از مفهوم استقلال داریم.

بازیگر مستقل یا دارای قدرت، قابل حذف شدن از سیستم نیست. یعنی کشوری که ۱۰۰ میلیارد دلار وارد می‌کند و ۱۰۰ میلیارد صادر می‌کند؛ خیلی قوی‌تر از کشوری است که نه وارداتی دارد و نه صادراتی! کشور اول را نمی‌شود از جهان حذف کرد و دومی را می‌شود!

بگذارید چند واقعیت ببینیم:
ما ایرانی‌ها فکر می‌کنیم چون سالیانه حدود ۳ میلیارد یورو از آلمان واردات داشته‌ایم؛ خیلی شریک جذابی برای آلمانی‌ها هستیم؛ اما یادمان می‌رود که صادرات آلمانی‌ها حدود ۱۳۵۰ میلیارد است و این یعنی سهم ما حدود ۰.۰۰۲ است! یعنی قابل صرف نظر!

سهم ایران در چند سال گذشته کمتر از ۰.۰۰۱ از کل صادرات چین بوده است و سهم ایران در واردات این کشور نیز کمتر از ۰.۰۰۹! یعنی سهم ما تقریبا در اقتصاد چین آن‌قدر ناچیز است، که می‌شود درنظر نگرفت!

این‌ها واقعیت‌هایی هستند که معنایش متاسفانه در همان تفاوت فهم‌مان از مفهوم استقلال نشات گرفته است. ما موفق شده‌ایم تاثیری‌پذیری خود را از دیگران کم کنیم؛ اما ما به سادگی در معادلات جهانی نادیده گرفته می‌شویم؛ چون تاثیرگذاریمان هم به اندازه‌ی تاثیر‌پذیری‌مان ناچیز است!

تغییر دیدگاه
وقتی به شاخص‌های جهانی دقت می‌کنیم، در بسیاری از این شاخص‌ها «واردات» یک معیار مطلوب است! بله واردات اگر در صنایع پیشرفته و کالاهای سرمایه‌ای باشد، و اگر همراه با صادرات بالا باشد، یک معیار خیلی خوب است. ما هنوز افتخار می‌کنیم به کاهش واردات بدون آن‌که توجه کنیم به سایر جنبه‌ها!

ما بیش از هر چیز نیاز داریم تا به بازتعریف مفاهیمی اقدام کنیم، که میراث دنیای ماقبل جهانی‌شدن است! ما نیاز داریم تا دوباره در خصوص بسیاری از چیزهایی که بدیهی می‌دانیم، فکر کنیم!

ما اگر واردات بالا و صادرات بالا داشتیم، هرچند تفاضلش همین مقدار اکنون بود، حتما بیش از وضعیت فعلی‌مان تاثیرگذار بودیم و این یعنی به راحتی قابل صرف نظر کردن نبودیم! یعنی به راحتی نمی‌شد با یک امضا تحریم‌مان کرد!

در دنیای امروز، هیچ رابطه‌ای یک‌طرفه نیست. نمی‌شود تنها تاثیرگذار بود و هیچ وابستگی نداشت. مهم آن است که بیش از آن که وابسته به دیگران باشیم، آن‌ها به ما وابسته باشند.

دستیابی به استقلال تنها از طریق این توازن ایجاد می‌شود؛ وگرنه اگر به هیچکس وابسته نباشیم و دیگران هم به ما وابسته نباشند؛ همگی برای حذف شدنمان توافق دارند!

یعنی حتی اگر خودکفایی امکان‌پذیر هم باشد، قدرت و استقلال ما را افزایش که نمی‌دهد، بلکه کاهش می‌دهد!

✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/4) | رضا نیازمند می گفتند محمد اولین ایرانی است که در سازمان ملل رتبه یازده گرفته است . او در دوران کار در پروند پر بارش 5 سال خدمت در مراکش هم داشت - او از طرف سازمان الملل به مراکش رفته بود و با موفقیت "سازمان برنامه…
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/5)

| رضا نیازمند

تصمیم بازاریان که پولهای خود را از بانک ها خارج کرده بودند موجب شده بود که بانک ها نتوانند چک مشتریان را نقد کنند. – یکی از منسوبین من در تجارتخانه حاج علی اکبر اخوان که از تجار معتبر بازار بود -کار میکرد . او میگفت که حاجی آقا چکی کشید و بانک ایران و انگلیس چک اورا برگرداند . حاجی چنان عصبانی شد که خودش رفت نزد رئیس بانک و گفت من تمام موجودی پولم را همین امروز میخواهم و الا اعلام میکنم که بانک ایران و انگلیس ورشکست شده است . رئیس بانک به التماس می افتد و چند روز مهلت میخواهد – حاجی هم پایش را میکند توی یک کفش و تمام پولش را میخواست . رئیس بانک ناچار دستور میدهد که پول حاجی را سکه بدهند – سکه های نقره و مس . حاجی چندین گاری اجاره کرد و پول ها را ( که سکه نقره و مس بودند ) بار کرد و به بازار آورد و در یک انباری کنار اطاق خودش نگهداشت. از فردای آن روز پرداخت های حاجی توسط سکه انجام گرفت تا روزی که بحران تمام شد.
این گونه رکود و عدم اطمینان سر تا سر کشور را گرفته بود و بیداد میگرد – علاوه بر آن یاس و ترس هم بازار را فرا گرفته بود.
حال عالیخانی - این جوان تحصیل کرده باید این بار را حمل کند و رکود منفور را به رونق تبدیل کند .... وا عجبا ...
عالیخانی با هوش خدادادی که داشت تصمیم گرفت که گروه های مختلف بازاریان و متخصصین را دسته دسته دعوت کند و نظر آنها را - در باره چگونگی جلب سرمایه سرماداران و مبارزه با این رکود لعنتی - بخواهد.
اول بازاریان تهران را دعوت کرد . بازار مرکز رونق و رکود کشور بود . پول دربازار بود . اگر بازاریان پول خود را از مخفی گاه بیرون میاوردند و بکار میانداختند اقتصاد کشور رونق می گرفت و اگر آنها پولهای خود را مخفی میکردند مملکت را رکود بر میداشت.
از زمان نخست وزیری دکتر امینی و اجرای برنامه اصلاحات ارضی بازار ترسیده و در نگرانی فر رفته بود و پولها از بانک ها خارج شده و در مخفی گاه ها نگهداری میشد.
حال وزیر من آنها را دعوت کرده که دور یک میز بنشینند و راه چاره ای برای تبدیل رکود به رونق اقتصاد جلوی پای او بگذارند.
من میدانستم که این نشست با شکست مواجه میشود – چون شبیه به این بود که پزشک از بیمار خود بخواهد که راه معالجه را به پزشک بگوید ..... جلسه بدون نتیجه پایان یافت.
بعد عالیخانی از اقتصاد خوانده ها دعوت کرد که بیایند و راه حل های خود را برای خروج از رکود ارائه دهند . از این جلسه هم بخاری بلند نشد . راه حل های تئوریک مدرسه ای ارائه شد و هرکس خواست اطلاعات خود را به رخ دیگران بکشد و کسی قادر به ارائه راه حل عملی برای رفع بحران نبود.
عالیخانی که چون غریقی به هر پاره تخته ای میچسبد که نجات یابد – این مرتبه حسابرسان تحصیل کرده انگلستان را دعوت کرد . من تعجب کردم که مگر ممکن است یک چارتر اکانتت (charter accountant) از این چیز ها سرش بشود .... نا امیدانه در جلسه شرکت کردم.
مهدی سمیعی – که شاید از اولین حسابداران قسم خورده بود که خارج از سیستم شرکت نفت و از طرف بانک ملی ( به دستور ابوالحسن ابتهاج ) به انگلستان رفته بود و پس از برگشت لیاقت خو را در مشاغل کلیدی که داشت – نشان داده بود در این جلسه حضور داشت.
مهدی اجازه سخن گفتن خواست – عالیخانی سخن را بدست او سپرد - و او با کمال نا باوری من – چنان سخنانی گفت که گوئی یک جامعه شناس اقتصاد دان – مسئله را مطالعه کرده – درد را شناخته و اکنون نسخه معالجه این بیمار را ارائه میدهد.
او گفت که برای خروج از رکود پول لازم است و پول – به وفور نزد بازار یان تهران موجود است . بازار ترسیده و پولها را مخفی کرده - اگر پولها در انبار ها مخفی شده و بکار گرفته نمیشود بدلیل عدم اطمینان بازار به دولت است ... عدم اطمینان به تصمیمات خلق الساعه دولت – عدم اطمینان از اینکه پولشان را بگیرند و به نحوی مصادره کنند – عدم اطمینان به وضع مقررات صادرات و واردات و وضع عوارض خلق الساعه – عدم اطمینان به همه چیز.
مهدی گفت که مشکل رکود - از بی پولی نیست شما اطمینان را به بازار برگردانید – پولها ظاهر خواهند شد و اقتصاد به راه خواهد افتاد.
شما از تصویب مقررات و قوانین خلق السا عه خود داری کنید . قوانین را تثبیت کنید . از پول دار شدن تجار حمایت کنید – کمک کنید پولی که از مخفی گاه بیرون میاید سود فراوان برای صاحبش ایجاد کند – تا بتدریج کساد تبدیل به رونق شود.
سخنان مهدی طولانی بود و تماما – دقیقا درست و بجا بود. او بیماری را تشخیص داده بود . وقتی بیماری به درست تشخیص داده شود معالجه آسان میشود.

✅ @karkhone
گنجشک‌کُشان مائو

| مهدی تدینی

باید موش‌ها و مگس‌ها و پشه‌ها و گنجشک‌ها را کشت! این از ابتکارات مائو در دوران «جهش بزرگ به جلو» بود. هدف اصلی این بود که محصولات کشاورزی بیشتر شود و برای این منظور کارزارهایی برای موش‌کشی و پشه‌کشی، مگس‌کشی و گنجشک‌کشی به راه انداخت.

یوچی‌یِن کوئان نویسندۀ آلمانیِ چینی‌تبار: روزی را به یاد می‌آورم که همۀ مردم هیچ کاری نداشتند جز این ‌که با قابلمه و سنج و با هر چیز ممکن دیگری که بتوان با آن سروصدا ایجاد کرد به خیابان‌ها آمدند، در میدان‌ها این سو و آن سو می‌دویدند تا گنجشک‌ها را بترسانند. تمام روز آن‌قدر سروصدا کردند تا پرنده‌ها هیچ جا نمی‌توانستند بنشینند و در نهایت [از خستگی] می‌مردند و بر زمین می‌افتادند. در آن روز میلیون‌ها پرنده کشته شد و همۀ ما به این کار افتخار می‌کردیم… تازه بعدها فهمیدیم پرنده‌هایی که در شهرها زندگی می‌کردند همیشه در شهر می‌ماندند و نمی‌توانستند به کشتزارها آسیبی بزنند. نتیجه برعکس شد: چون علاوه بر گنجشکانِ غله‌خوار سایر پرندگان هم مرده بودند در پی آن حشرات بلای جانمان شدند.

ارتش دستور یافت میدان تیان‌آنمن را که اکنون بیش از یک میلیون نفر در آن حضور داشتند پاکسازی کند. نقل می‌کنند دنگ گفته بود: «دویست کشته بیست سال برای چین صلح می‌آورد!» شمار تلفات اعلام‌شده بسیار متفاوت است. دولت از ۲۰۰ کشته سخن می‌گفت و رسانه‌های غیردولتی از چند هزار. در گزارش عفو بین‌الملل نیز تعداد کشته‌ها از چند صد تا چند هزار اعلام شد.

چینی که امروز می‌بینیم دیگر هیچ شباهتی به چین مائو ندارد. بخش بزرگی از این تغییر به آوازۀ دولتمردی دیگر به نام دِنگ شیائوپینگ گره خورده است.

دنگ با اجرای ایدۀ مدرن‌سازی چهارگانه که چو اِن‌لای مبدعش بود (یعنی مدرن‌سازیِ کشاورزی، صنایع، دفاع و علم و فناوری) اصلاحاتی فراگیر را آغاز کرد و جامه‌ای مدرن و سرمایه‌دارانه بر قامت چین پوشاند. نتیجۀ این اصلاحات خیره‌کننده بود: چین از ۱۹۷۸ تا ۲۰۱۳ با میانگین رشد اقتصادی سالانه ۹.۵ درصد رشد کرد. تولید ناخالص داخلیِ واقعی چین از ۱۹۷۸ تا ۲۰۱۴، «چهل‌وهشت برابر» شد (تولید ناخالص «واقعی» یعنی تولید ناخالص داخلی با کم کردن نرخ تورم سالیانه).

کلینتون می‌گفت مسئله این نیست که چین فقط کالاهای آمریکایی بیشتری وارد خواهد کرد، بلکه «چین می‌پذیرد آزادی اقتصادی که یکی از گرامی‌ترین ارزش‌های دموکراسی است، وارد کشورش شود». خیال کلینتون این بود که «آزادی اقتصادی» به «آزادی سیاسی» منجر خواهد شد. او می‌گفت: «چین هر قدر اقتصاد خود را آزادتر کند، پتانسیل مردمِ خود را ‌بیشتر آزاد می‌کند و وقتی افراد این قدرت را داشته باشند که علاوه بر رویاپردازی بتوانند رویاهای خود تحقق بخشند، خواستار [حق] بیان بیشتری خواهند شد.» زهی خیال باطل!

✅ @karkhone
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
خنک آن قماربازی که بباخت هر چه بودش/ بنماند هیچش الا هوس قمار دیگر

قسمتم پنجم و آخر از مستند زندگی مرحوم اصغرقندچی بزرگمرد جاده‌های ایران

✅ @karkhone
سلطان خاویار؟!

| عباس میلانی

اسدالله علم وزیر دربار، به گزارش دوستان و برآمدگانش در بسیاری از معاملات مشکوک شرکت داشت. امیرهوشنگ دولو هم بود که «سلطان خاویار» نام داشت.

اما از همه غریبتر و مرموزتر، دکتر کریم ایادی بود که در گزارشهای سفارت آمریکا، به عنوان «طبیب ویژه شاه» نام گرفته است. در این گزارشها آمده که ” ایادی در شرکتهای متعدد از قبیل شرکت نفت پارس سهام دارد و معمولاً بین ۱۵ تا ۴۰ درصد سهام این شرکت از آن اوست. او در اینگونه موارد از اسامی مختلفی استفاده می کند.

گاه خود را عبدالکریم، کریم و برخی اوقات ایادی میخواند. تیمسار ایادی در عین حال از حق انحصاری بهره‌برداری از میگوی خلیج فارس برخوردار است”.در گزارش دیگری، سازمان سیا ایادی را کانال اصلی فعالیتهای اقتصادی شاه میداند و می‌افزاید “شایع است که سهام شاه در شرکت ماهی‌گیری جنوب هم به اسم ایادی ثبت شده است.

هنگامی که شاه تصمیم گرفت برای تشکیل دولت «وحدت ملی»، از شریف امامی استفاده کند شایع بود که شریف امامی به فساد مالی متهم است. شاپور بختیار در دیداری با یکی از اعضای سفارت آمریکا هشدار داده بود “دولت شریف امامی خود عمیقاً آغشته به همان فسادی است که ظاهراً با آن مبارزه میکند”. بختیار در مورد فساد مالی خود شریف‌امامی اطلاعات دست اولی داشت.

همه میدانستند که نخست‌وزیر کابینه «وحدت ملی» به «آقای پنج درصد» شهرت دارد. میگفتند وجه تسمیه لقبش هم این بود که از بیش و کم تمامی قراردادهای دولتی، پنج درصد حق حساب میگرفت.

منبع: معمای هویدا


✅ @karkhone
چه کسی تختی را کشت؟

| سرگه بارسقیان

اختلاف بر سر این است که چه کسی و یا کسانی تختی را به مرگ آرام در اتاق ۲۳ هتل آتلانتیک در ۱۷ دی ۱۳۴۶ وادار کردند؟ ساواک یا شهلا؟ مردم یا زمانه؟ به ویژه آنکه تختی خود این راز را مکتوم گذاشت و روایت ۵۰ ساله آل‌احمد و دیگران چنان غالب بود که هر نوع اشاره به خودکشی تختی قهرمان‌کشی تعبیر می‌شد. به باور فرزندش بابک، تختی رفته بود هتل به این امید که شاید یکی سراغش بیاید و نجاتش بدهد؛ وگرنه می‌توانست برود باغ خودش. در محاسبات جهان‌پهلوان اما سرنوشت مدیر هتل منظور نشده بود؛ امیرحسین ساعد که بعد از انقلاب «قاتل تختی» شد، نقشی که قبل از انقلاب و این روزها با فراگیری روایت خودکشی تختی به شهلا دادند. پرونده مرگ تختی یک متهم می‌خواست؛ ساواک و ساعد یا شکست (خانوادگی و ورزشی) و شهلا؟

سرنوشت تختی تراژیک بود؛ به قول لوریس چکناواریان که سوييت سمفونی «جهان‌پهلوان تختی» را ساخته تمام زندگی تختی تراژدی بود؛ حتی پیروزی‌اش در المپیک هم به تراژدی شبیه است. اما تراژدی‌ها چگونه شکل می‌گیرند؟ سایمون کرایچلی، فیلسوف بریتانیایی در کتاب جدیدش «تراژدی، یونانیان و ما» نوشته تراژدی نه یک بداقبالی خارج از کنترل که مصیبتی است که با آن همدست می‌شویم؛ مشارکت در بلایی است که نابودمان می‌کند؛ بدخواهی تقدیر نیست، بلکه همدستی ما با تقدیر است. این تعبیر از تراژدی به طرز غریبی با زندگی تختی عجین است. تراژدی تختی در متن تجربه اجتماعی ما ایرانیان ساخته شد؛ هم زندگی و هم مرگش. برای رهایی از عذاب وجدان تنهایی قهرمان، چاره‌ای جز خلق مرگی حماسی و رمزآلود از او نبود.

اسطوره‌کشی با غلبه مرگ خودخواسته تختی بر قتل تختی شروع نشد که با مشارکت اجتماعی در خلق تراژدی تختی در دوره زندگی بارها و بارها تجربه شد. «تهران مصور» در ۲۳ دی ۱۳۴۶ به نقل از خواهر تختی نوشت که غلامرضا به او گفته بود: «من که بین مردم آبرو و حیثیت دارم نمی‌توانم پس از یک سال که از زندگی زناشویی ما گذشته از او جدا شوم.» روایتی که گناه مرگ تختی را به گردن شهلا می‌اندازد اما اشارتی ظریف به رنج او در زندگی در اجتماعی دارد که از جهان‌پهلوان انتظار چنین تصمیمی ندارد. همان روایت مشایخی که نه با زنش می‌تواند زندگی کند و نه طلاق دهد. چاره چیست؟ مرگ خود.

فروکاستن تراژدی مرگ تختی به اختلافش با شهلا پاک کردن صورت مساله تراژدی زندگی اوست که طی نیم قرن نادیده گرفته شده و شاید فیلم «غلامرضا تختی» توانست تا حدودی آن را روایت کند؛ نوعی مشارکت جمعی در ساخت بلای مرگ تختی که هم حکومتی که مانع ورودش به اماکن ورزشی شد را متهم کرد، هم غریبه و آشنایانی که فقط انتظار مالی از تختی داشتند را مقصر دانست و هم ورزشکارانی که با حسادتی ناتمام به جهان‌پهلوان او را بیگانه‌ای می‌دیدند ناهمرنگ با جماعت.

تراژدی تختی نه از مرگ که از تولدش شروع شد؛ از مصیبتی اجتماعی که عشق او به کشتی را در بدو کار تحقیر می‌کند و مثالی است از استعدادهایی که با مربیان بدخو و معلمان بدخلق در نطفه می‌میرند؛ از عدم برخورد درست جامعه با قهرمانی جهانی که انتظار پول‌پاشی از او دارند؛ از اشتباه حکومت در برخورد با چهره‌ای محبوب که علایق سیاسی مغایری با چارچوب‌های خود دارد و…

تراژدی تختی، همدستی همه ماست با تقدیری که ابرمرد می‌سازد و بر زمین می‌اندازد. کسی در اتاق ۲۳ هتل آتلانتیک را نزد. تختی در تنهایی جام مرگ خود را هم زد و این تنهایی تراژدی همگانی است که روز و شب در حال مشارکت در آنیم. نه با زندگی سازش می‌کند و نه مرگ را سرزنش می‌کند. قهرمان جهان را شهلا نکشت؛ این زندگی ما بود که تختی را کشت که نه عاشقی آموخته و نه امیدی اندوخته می‌شود که اتاق ۲۳ را چنین امن و آرام نکند تا کسی به در نزند و جانی به در نرود.

✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/5) | رضا نیازمند تصمیم بازاریان که پولهای خود را از بانک ها خارج کرده بودند موجب شده بود که بانک ها نتوانند چک مشتریان را نقد کنند. – یکی از منسوبین من در تجارتخانه حاج علی اکبر اخوان که از تجار معتبر بازار بود -کار…
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/6)

| رضا نیازمند

( بنظر من حالتی که مهدی – به حق - از روحیه بازار ارائه داد نتیجه اجرای برنامه اصلاحات ارضی بود – که اخیرا بدون مطالعه و به توصیه یک رئبس حمهور بی تجربه امریکا به شاه ارائه شده بود و شاه هم بدون توجه به اثرات جانبی و مخرب اینکار – از آن پشتیبانی کرده بود و یک مرتبه زمینهای زمین داران را گرفته و به سلیقه یک وزیر چپ گرا – آن را بین دهقانان تقسیم کرده بود – که به خیال خودش هم فئودالیته را از مملکت بیرون براند و هم ایران را از انقلاب دهقانی که لنین در روسیه کرده و موفق شده بود محفوظ بدارد)
البته عقیده من مطرح نبود بلکه سخنان مهدی سمیعی مهم بود که درد را گفت و دوا را هم تجویز کرد . مهمتر از آن این بود که عالیخانی نظریات مهدی را پذیرفت و بعد از ختم جلسه معاوین خود را جمع کرد و سیاست وزارتخانه را بر اساس گفته های مهدی اعلام کرد تا معاوین بدانند که چه باید بکنند و همه در یک جهت کار کنند . او اصولی را ارائه کرد که ما باید همگی مراعات کنیم :
اصل اول این شد که مقررات واردات و صادرات با ید نوشته شود – و به صورت کتاب چاپ شود و در اختیار بازاریان گذارده شود و اعلان گرددکه این مقررات تا آخر هر سال ( یعنی تا شب نوروز سال بعد) ثابت خواهد ماند و بهیچ وجه تغیر داده نمیشود.
اصل دوم این شد که هر که میخواهد واردات و صادرات کند باید تقاضای خود را در دفتری در وزارات اقتصاد ثبت کند . تا اولا دیگران هم از این کار مطلع شوند و کالائی را زیاده سفارش ندهند و به فروش و سود یکدیگر صدمه نزنند . و دولت هم همیشه از سفارشات بازار آگاه باشد.
اصل سوم اینکه اجازه واردات اجناس برای تمام وارد کنندگان - از 15 اسفند هر سال متوقف شود و کسی حق نداشته باشد که از 15 اسفند هرسال تا روز اول فروردین سال بعد کالای وارداتی سفارش دهد.
اصل چهام اینکه وزارت اقتصاد مقررات واردات و صادرات تمام کالا ها را از 15 اسفند هر سال تا آخرین روز سال مطالعه خواهد کرد و مقررات جدید برای اجرا در سال آتی را در آخرین جلسه هیئت دولت مطرح و به تصویب خواهد رساند و بلا فاصله مصوبات دولت را چاپ و برای اطلاع و استفاده وارد کنندگان منتشر خواهد کرد تا بازرگانان بتوانند از اولین روز کاری درسال آتی طبق آن مصوبات عمل کنند و اطمینان داشته باشند که تا 15 اسفند سال بعد بهیچ وجه تغیری در این مصوبات داده نخواهد شد.
اصل پنجم اینکه معاونین وزارت اقتصاد از روز 15 اسفند تا روز آخر هر سال – یعنی 15 روز – تمام وقت خود را در جلسات مشترک و محرمانه - مصروف برنامه ریزی برای توسعه صنایع در سال بعد خواهند کرد و پیشنهادات تغیرات در مقررات واردات و صادرات منحصرا - بر پایه تشویق سرمایه داران به سرمایه گذاری برای ازدیاد تولید داخلی و جانشینی تولیدداخلی بجای واردات باید باشد.
این برنامه اینگونه عمل میشد که وقتی – فی المثل - میخواستیم وسائل خانگی مانند یخچال – ماشین ظرف شو و خشک کن لباس و امثال آن و هم چنین وسائلی مانند تلویزیون و را دیو و غیره در داخل کشور ساخته شود – میزان عوارضی که وارد کنندگان این کالا ها باید پرداخت کنند افزایش داده میشد . تا ساخت در داخل کشور با صرفه تر شود و وارد کنندگان این کالا ها ملاحظه کنند که اگر بجای وارد کردن آن کالا – آن را در داخل بسازند – سود بیشتری خواهند برد و بدین طریق اقدام به ساخت آن کالا در داخل کشور بنمایند.
( البته این تصمیمات که من در بالا نوشتم فقط خاطراتی است که در ذهن من از 50 سال گذشته باقی مانده و آنچه در آنموقع تصمیم گرفته شد دقیق تر و عملی تر و کامل تر بود )
در این جلسات که همیشه بریاست عالیخانی تشکیل می شد – دوست عزیرم محمد یگانه بیشترین زحمت را می کشید و بیشترین راهنمائی ها را میکرد و اصولا دانش او در این راه بسیار زیاد بود .
دکتر سادات تهرانی جنبه های بازاری موضوع را بهتر میدانست . من جنبه های فنی و صنعتی آنرا وارد تر بودم ولی سکان اصلی در دست عالیخانی بود .
این برنامه چهار – پنج سال چنان با موفقیت اجرا شد که نه تنها رکود بزودی از بین رفت بلکه رونق اقتصادی و صنعتی جای آن را گرفت و این رونق به 14 در صد در سال و بالاتر رسید و اگر از ژاپن بالا تر نرفت – در ردیف رشد اقتصادی ژاپن رسید و ایران در ردیف کشور های با رشد بالا قرار گرفت.

✅ @karkhone