Karkhoone | کارخانه | کارخونه
شريعتی، شاگردان شريعتی و اقتصاد ملی؛ تکفیر بورژوازی صنعتی زیر گنبد «آبی» حسینیه ارشاد (2/1) اگر نام گوینده این سخنان را ندانید، فکر می کنید چه کسی گفته و از کدام تریبون پخش شده است؟ «در چشم ما بورژوازی پلید است، نه تنها نابود میشود که باید نابودش کرد.…
شريعتی، شاگردان شريعتی و اقتصاد ملی (2/2)
تکفیر بورژوازی صنعتی زیر گنبد «آبی» حسینیه ارشاد
وزیر امور خارجه دولت مهدی بازرگان و شاگرد علی شریعتی نیز درباره سرمایهداری چنین میاندیشید: آسمان خراشهای شرکتهای بزرگ اقتصادی که در دل کشورهای ما چون قارچهای بیقوارهای سر از زمین بیرون آوردهاند، بانکها، مؤسسات کاپیتالیستی که نمایندگان قدرتهای سیاسی مسلط بوده و تحت نام «سیاستهای اقتصادی» به خرابکاری سیاسی در کشورهای ما مشغولاند؛ بتهایی هستند که در پشتشان یک باند سازمانیافته مخرب مشغول فعالیت است، در هم پاشیدن این بتکدههای قرن بیستم، یعنی پاره شدن شریان نظام شرک جدید و پاره شدن است و ستونهای کفر. آیا بتپرستی، کفر، شرک و… پایان یافته است یا شکل جدیدی به خود گرفته است؟ مگر نه این است که تلاش ابراهیم بتشکن این نخستین پیامبر درهم کوبنده بتپرستی مبارزهایست با سیستم فاسد زمان خودش؟ قضاوت را به عهده خوانده میگذاریم تا خود با مراجعه به آیات ۵۱ تا ۷۰ سوره انبیاء در این باره فکر کند.باری؛ این نگاه اقتصادی به سرمایه، تولید و صنعت و با سردمداری روشنفکران ضد اقتصاد در اواخر دهه ۵۰ به هم رسیدند و سیل خروج سرمایه و فرار سرمایهداران و کارآفرینان شدت یافت. سرمایهدارانی که نه وابسته به دربار بودند و نه از راه نامشروع کسب درآمد کرده بودند یک به یک به مصادره اموال، اعدام و در خوشبینانهترین حالت ممکن یعنی مهاجرت و ورشکستگی تن دادند.
عواقب تحقیر و تخفیف بخش خصوصی:
در طول سالهای ظهور و تأثیرگذاری تفکری که معتقد بود هر ثروتی داغی آتشین است بر پشت و پهلوی مالکش و سرمایهداری را همچون ستونهای کفر و شرکتهای کارآفرین را مانند بتکده میپنداشت؛ از شفافیت اقتصادی، سرمایهگذاری، انتقال تکنولوژی، رقابت آزاد، دولت کارآمد و دیگر واژگان مذموم خبری نبود اما اقتصادی عدالتخواه با دولتی ورشکسته و ناکارآمد و اثرات جانبی آن همچون کاهش کیفیت زندگی و درآمد سرانه به یادگار ماند. در سالهای پس از انقلاب، مجموعهای از اقدامات برای گسترش نقش دولت در اقتصاد فراتر از آنچه در دوران رژیم گذشته انجام شده بود در قانون اساسی تصریح شد. تمام صنایع عمده از مالکین و مدیران خصوصی گرفته شده و در دست دولت قرار گرفت، بانکداری و بیمه کاملاً ملی شد، هزاران شرکت تجاری در زمینه کشاورزی، صنعت و تجارت که متعلق به حامیان رژیم قبلی بودند، مصادره و تبدیل به تعدادی از «بنیادهای انقلابی جدید» شدند(۸). خروج و فرار اجباری نیروهای کارآفرین، اداره کشور را با بحران مدیریت روبرو کرد و با حمله گروههای چپ و اسلامگرا، در اولین اقدام کارخانههای صنعتی کشور به تسخیر نیروهای ضد سرمایه درآمد و در اقدامی رسمی در ۱۵ تیر ۱۳۵۸ اموال ۵۲ کنشگر اقتصادی مصادره، برخی ترور و برخی اعدام انقلابی و بسیاری متواری شدند
اوضاع سیاسی سالهای اولیه و فراز و فرودهای انقلابی منجر به خروج گسترده کارآفرینان صنعتی، مدیران و کارگران ماهر و همچنین رکود عظیم سرمایه شد. مسدود شدن داراییهای ایران در خارج از کشور، تحریمهای اقتصادی غرب و سیاستهای منفی دولت در برابر شرکتهای چند ملیتی، منجر به خروج متخصصان خارجی و پایان دادن به سرمایهگذاری خارجی شد و عدم اطمینان در مورد رفتار دولت در خصوص حقوق مالکیت خصوصی، فقدان انگیزه و سودآوری معاملات، موجب توقف سرمایهگذاری در دراز مدت توسط بخش خصوصی شد.
نگاه معیوب روشنفکران مسلمان به اقتصاد، جو انقلابی و حرکت تودهای ضد سرمایه بدان جا رسید که در سالهای پس از انقلاب رشد اقتصادی دهه ۴۰ و ۵۰ شمسی بهسان عصر طلائی غیر قابل تکرار مینمود. در سالیان پس از انقلاب که دولت در دستان شاگردان علی شریعتی بود و در دوران تأثیرگذاری اندیشه اقتصادی و سیاسی آن روشنفکر انقلابی مهمترین نکته ای که با شعار عدالت و حکومت مستضعفین مغفول ماند امری نبود جز اولویت توسعهخواهی در ایران.
آیا درس گرفته ایم؟
اما هنوز هم اندیشه اقتصاد آزاد که حتی با توجه به مبانی دینی ایرانیان امری ممدوح است؛ تحت تأثیر تفکرات چپ زده روشنفکران انقلابی سالهای نخست انقلاب، صریحاً توسط دولتمردان نادیده گرفته میشود. به راستی آیا تجربه ۴ دهه دوری از اولویت توسعهخواهی و اصول بدیهی اقتصاد کافی نیست؟ آیا تجربه ورشکستگی اندیشه انقلابی روشنفکران عقبمانده و ضد سرمایه اضمحلال اقتصادی به بار نیاورده است؟ آیا تجربه کاهش کیفیت زندگی ایرانیان در سایه اقتصاد دولتی تحت شعار مستضعفین و عدالتخواهی کمونیستی و کاهش قدرت اقتصادی ایران به نسبت همسایگان تلنگری بر تصمیمگیران و سیاستگذاران وارد نیاورده است؟
✅ @karkhone
تکفیر بورژوازی صنعتی زیر گنبد «آبی» حسینیه ارشاد
وزیر امور خارجه دولت مهدی بازرگان و شاگرد علی شریعتی نیز درباره سرمایهداری چنین میاندیشید: آسمان خراشهای شرکتهای بزرگ اقتصادی که در دل کشورهای ما چون قارچهای بیقوارهای سر از زمین بیرون آوردهاند، بانکها، مؤسسات کاپیتالیستی که نمایندگان قدرتهای سیاسی مسلط بوده و تحت نام «سیاستهای اقتصادی» به خرابکاری سیاسی در کشورهای ما مشغولاند؛ بتهایی هستند که در پشتشان یک باند سازمانیافته مخرب مشغول فعالیت است، در هم پاشیدن این بتکدههای قرن بیستم، یعنی پاره شدن شریان نظام شرک جدید و پاره شدن است و ستونهای کفر. آیا بتپرستی، کفر، شرک و… پایان یافته است یا شکل جدیدی به خود گرفته است؟ مگر نه این است که تلاش ابراهیم بتشکن این نخستین پیامبر درهم کوبنده بتپرستی مبارزهایست با سیستم فاسد زمان خودش؟ قضاوت را به عهده خوانده میگذاریم تا خود با مراجعه به آیات ۵۱ تا ۷۰ سوره انبیاء در این باره فکر کند.باری؛ این نگاه اقتصادی به سرمایه، تولید و صنعت و با سردمداری روشنفکران ضد اقتصاد در اواخر دهه ۵۰ به هم رسیدند و سیل خروج سرمایه و فرار سرمایهداران و کارآفرینان شدت یافت. سرمایهدارانی که نه وابسته به دربار بودند و نه از راه نامشروع کسب درآمد کرده بودند یک به یک به مصادره اموال، اعدام و در خوشبینانهترین حالت ممکن یعنی مهاجرت و ورشکستگی تن دادند.
عواقب تحقیر و تخفیف بخش خصوصی:
در طول سالهای ظهور و تأثیرگذاری تفکری که معتقد بود هر ثروتی داغی آتشین است بر پشت و پهلوی مالکش و سرمایهداری را همچون ستونهای کفر و شرکتهای کارآفرین را مانند بتکده میپنداشت؛ از شفافیت اقتصادی، سرمایهگذاری، انتقال تکنولوژی، رقابت آزاد، دولت کارآمد و دیگر واژگان مذموم خبری نبود اما اقتصادی عدالتخواه با دولتی ورشکسته و ناکارآمد و اثرات جانبی آن همچون کاهش کیفیت زندگی و درآمد سرانه به یادگار ماند. در سالهای پس از انقلاب، مجموعهای از اقدامات برای گسترش نقش دولت در اقتصاد فراتر از آنچه در دوران رژیم گذشته انجام شده بود در قانون اساسی تصریح شد. تمام صنایع عمده از مالکین و مدیران خصوصی گرفته شده و در دست دولت قرار گرفت، بانکداری و بیمه کاملاً ملی شد، هزاران شرکت تجاری در زمینه کشاورزی، صنعت و تجارت که متعلق به حامیان رژیم قبلی بودند، مصادره و تبدیل به تعدادی از «بنیادهای انقلابی جدید» شدند(۸). خروج و فرار اجباری نیروهای کارآفرین، اداره کشور را با بحران مدیریت روبرو کرد و با حمله گروههای چپ و اسلامگرا، در اولین اقدام کارخانههای صنعتی کشور به تسخیر نیروهای ضد سرمایه درآمد و در اقدامی رسمی در ۱۵ تیر ۱۳۵۸ اموال ۵۲ کنشگر اقتصادی مصادره، برخی ترور و برخی اعدام انقلابی و بسیاری متواری شدند
اوضاع سیاسی سالهای اولیه و فراز و فرودهای انقلابی منجر به خروج گسترده کارآفرینان صنعتی، مدیران و کارگران ماهر و همچنین رکود عظیم سرمایه شد. مسدود شدن داراییهای ایران در خارج از کشور، تحریمهای اقتصادی غرب و سیاستهای منفی دولت در برابر شرکتهای چند ملیتی، منجر به خروج متخصصان خارجی و پایان دادن به سرمایهگذاری خارجی شد و عدم اطمینان در مورد رفتار دولت در خصوص حقوق مالکیت خصوصی، فقدان انگیزه و سودآوری معاملات، موجب توقف سرمایهگذاری در دراز مدت توسط بخش خصوصی شد.
نگاه معیوب روشنفکران مسلمان به اقتصاد، جو انقلابی و حرکت تودهای ضد سرمایه بدان جا رسید که در سالهای پس از انقلاب رشد اقتصادی دهه ۴۰ و ۵۰ شمسی بهسان عصر طلائی غیر قابل تکرار مینمود. در سالیان پس از انقلاب که دولت در دستان شاگردان علی شریعتی بود و در دوران تأثیرگذاری اندیشه اقتصادی و سیاسی آن روشنفکر انقلابی مهمترین نکته ای که با شعار عدالت و حکومت مستضعفین مغفول ماند امری نبود جز اولویت توسعهخواهی در ایران.
آیا درس گرفته ایم؟
اما هنوز هم اندیشه اقتصاد آزاد که حتی با توجه به مبانی دینی ایرانیان امری ممدوح است؛ تحت تأثیر تفکرات چپ زده روشنفکران انقلابی سالهای نخست انقلاب، صریحاً توسط دولتمردان نادیده گرفته میشود. به راستی آیا تجربه ۴ دهه دوری از اولویت توسعهخواهی و اصول بدیهی اقتصاد کافی نیست؟ آیا تجربه ورشکستگی اندیشه انقلابی روشنفکران عقبمانده و ضد سرمایه اضمحلال اقتصادی به بار نیاورده است؟ آیا تجربه کاهش کیفیت زندگی ایرانیان در سایه اقتصاد دولتی تحت شعار مستضعفین و عدالتخواهی کمونیستی و کاهش قدرت اقتصادی ایران به نسبت همسایگان تلنگری بر تصمیمگیران و سیاستگذاران وارد نیاورده است؟
✅ @karkhone
امروز افزایش سرسامآور قیمتها طاقت ایرانیان را طاق کرده است و نقره داغ کردن انواع سلاطین هم تأثیری در روند آن نگذاشته است؛ اما سهم اندکی از جامعه از تأثیر سیاستهای کلان در شکلگیری چنین پدیدهی شومی آگاهند و حتی بسیاری آن را حاصل طمع بازاریان میدانند.
همه نگران بیکاری به خصوص در میان جوانان هستیم و به نظر میرسد استخدام دولتی نیز تنها بر انبوه علافیها در ادارات اضافه میکند. در این میان شاید چندان با تأثیر مخربی که دخالتهای دولتی و حکومتی نظیر کنترل قیمتها بر رشد و اشتغال میگذارد آشنا نباشیم.
کمبود آب تیشه به ریشهی کشور میزند و متأسفانه نگاهی جامع به ریشههای چنین بحران فراگیری وجود ندارد. همچنان شعارهای پرطمطراق خودکفاییها و اجرای "بزرگترینها" در نامناسبترین مکانها ادامه دارد.
قطعیهای برق و آب و گاز در فصول مختلف چون نمک بر روی زخمها پاشیده میشوند و نمیدانیم که نظام یارانهای در تشدید این معضل چه نقش پررنگی ایفا میکند و چه کسانی بزرگترین منتفعان این نظاماند.
گسترهی رانتخواری موجب شگفتی ما میشود ولی نمیدانیم چه سازوکاری چنین رفتاری را شکل میدهد.
قاچاق کالا و رنج کولبران و سوختبران ما را آزار میدهد و کمتر میدانیم که تجارت آزاد چگونه میتواند مرهمی برای این رنجها باشد.
ایران با مشکلاتی بزرگ و هولناک دست و پنجه نرم میکند که نیازمند اصلاحاتی ساختاری، قانونی و اساسی است.
آگاهی از اصول علم اقتصاد نمای کلی مسیری که باید طی شود را ترسیم میکند و بیحاصلی بسیاری از راهحلهایی که ارائه میشود با دانش از مبانی اقتصادی مشخص میشود.
ما در چرتکه تلاش میکنیم تا با زبانی ساده و طنز این اصول را بیان نماییم؛ چرا که معتقدیم پیش از ارائهی هر تحلیل و راهحلی، مردم باید پایههای آن را با مبانی اقتصادی مقایسه کنند تا از ترویج حرفهای صد من یک غاز جلوگیری شود.
اولین قدم در مسیر اصلاحات وجود خواست عمومی برای عدم اشاعهی سخنان بیاساس است که امیدواریم همراه با شما در چرتکه به آن دست پیدا کنیم.
✅ @karkhone
همه نگران بیکاری به خصوص در میان جوانان هستیم و به نظر میرسد استخدام دولتی نیز تنها بر انبوه علافیها در ادارات اضافه میکند. در این میان شاید چندان با تأثیر مخربی که دخالتهای دولتی و حکومتی نظیر کنترل قیمتها بر رشد و اشتغال میگذارد آشنا نباشیم.
کمبود آب تیشه به ریشهی کشور میزند و متأسفانه نگاهی جامع به ریشههای چنین بحران فراگیری وجود ندارد. همچنان شعارهای پرطمطراق خودکفاییها و اجرای "بزرگترینها" در نامناسبترین مکانها ادامه دارد.
قطعیهای برق و آب و گاز در فصول مختلف چون نمک بر روی زخمها پاشیده میشوند و نمیدانیم که نظام یارانهای در تشدید این معضل چه نقش پررنگی ایفا میکند و چه کسانی بزرگترین منتفعان این نظاماند.
گسترهی رانتخواری موجب شگفتی ما میشود ولی نمیدانیم چه سازوکاری چنین رفتاری را شکل میدهد.
قاچاق کالا و رنج کولبران و سوختبران ما را آزار میدهد و کمتر میدانیم که تجارت آزاد چگونه میتواند مرهمی برای این رنجها باشد.
ایران با مشکلاتی بزرگ و هولناک دست و پنجه نرم میکند که نیازمند اصلاحاتی ساختاری، قانونی و اساسی است.
آگاهی از اصول علم اقتصاد نمای کلی مسیری که باید طی شود را ترسیم میکند و بیحاصلی بسیاری از راهحلهایی که ارائه میشود با دانش از مبانی اقتصادی مشخص میشود.
ما در چرتکه تلاش میکنیم تا با زبانی ساده و طنز این اصول را بیان نماییم؛ چرا که معتقدیم پیش از ارائهی هر تحلیل و راهحلی، مردم باید پایههای آن را با مبانی اقتصادی مقایسه کنند تا از ترویج حرفهای صد من یک غاز جلوگیری شود.
اولین قدم در مسیر اصلاحات وجود خواست عمومی برای عدم اشاعهی سخنان بیاساس است که امیدواریم همراه با شما در چرتکه به آن دست پیدا کنیم.
✅ @karkhone
Telegram
چرتکه
برای آشنایی بیشتر با علم اقتصاد با ما همراه شوید و با نگاهی دقیق از شیرینیهای اقتصاد لذت ببرید.
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/2) | رضا نیازمند عالیخانی از لحاظ تحصیل از همه وزرای قبلی بالاتر بود . او در ایران حقوق خوانده بود و لبسانس گرفته بود و بعد به فرانسه رفته بود و دوره دکترای اقتصاد را در فرانسه تمام کرده و سپس به انگلستان رفته بود…
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/3)
| رضا نیازمند
تاسیس سازمان مدیریت صنعتی
کمی کمتر از یکسال گذشت. من ازدل مرکز راهنمائی صنایع در وزارت اقتصاد – با جرات و جسارتی که اکنون دیگر فاقد آن هستم - سازمان جدیدی بنام سازمان مدیریت صنعتی تاسیس کردم – محلی در خارج وزارتخانه درخیابانی که رو بروی دانشگاه تهران است - اجاره کردم – دل بدریا زدم و به وزیر و هیئت دولت نوشتم که از امروز سازمان مدیریت صنعتی که از همان کارمندان مرکز راهنمائی صنایع تشکیل شده اند دیگر به بودجه دولتی احتیاج ندارند و خودشان خدمات مدیریتی را برای بخش خصوصی انجام خواهند داد و با در آمد خود سازمان خود را اداره خواهند کرد.
در اساسنامه ای که من برای این سازمان نوشته شده بودم ذکر شده بود که سازمان دارای یک هیئت مدیره است که وزرای صنایع و کار و سازمان برنامه – یا نمایندگان آنها آن را داره خواهند کرد .
دکتر عالیخانی مشغول انتخاب معاونین و تغیر تشکیلات قدیم و برنامه ریزی برای کار خود بود . یکی دو مرتبه من در هیئت مدیره سازمان مدیریت با نماینده وزیر کار درگیر شدم . او چوب لای چرخ کارهای من در سازمان مدیریت میگذاشت - تا بالاخره من از عالیخانی خواهش کردم خودش درهیئت مدیره شرکت کند و من را از دست این نماینده وزارت کار - نجات دهد. او هم آمد و به نحو بسیار مطلوب مشکل من راحل کرد ....
عالیخانی وزیر اقتصاد شد
در 30مهر 1342 کابینه علم ترمیم شد – این بار دکتر عالیخانی به عنوان وزیر اقتصاد معرفی شد – بعد فهمیدیم که وزارت صنایع و معادن و وزارت بازرگانی و اداره کل گمرکات وزارت دارائی توام شده – و وزارت اقتصاد جدید تشکیل شده است.
مردم این وزارتخانه جدید را Super ministry نامیدند.
مدت کوتاهی گذشت که شنیدم عالیخانی از محمد یگانه - دوست چندین ساله من که در سازمان ملل کار میکرد دعوت کرده که به ایران بیاید و با سمت معاون اقتصادی عالیخانی مشغول کار شود . بعد شنیدم دکتررکن الدین سادات تهرانی را هم بسمت معاون بازرگانی انتخاب کرده و بعد دکتر کیان پور هم معاون امور گمرکی شد .
عالیخانی به من پیشنهاد معاونت صنعتی و معدنی داد
در این موقع عالیخانی از من خواست که نزد او بروم. در این ملاقات او از من دعوت کرد که معاون صنعتی و معدنی وزارت اقتصاد شوم – یعنی همان شغل وزیر صنایع و معادن که شریف امامی و بعد دکتر ضیائی و مهندس فریود و مهندس سرلک قبلا داشتند. البته با کمال میل و افتخار پیشنهاد عالیخانی را قبول کردم.
من از همه معاونین– عالیخانی مسن تر بودم . از خود عالیخانی هم هفت سال مسن تر بودم . علاوه برآن تجربه بسیار خوبی از کار در صنایع داشتم.عالیخانی همانجا حکم من را نوشت و بمن داد و گفت که فرمان همایونی ( یعنی حکمی که در این باره شاه صادر خواهد کرد) بزودی برایت فرستاده خواهد شد.
آن روزها سفرا – وزرا و معاونین وزارتخانه ها و روسای سازمانهای بزرگ دولتی با فرمان همایونی منصوب می شدند)
چند روز بعد یک روز پنجشنبه بود – رئیس دفتر عالیخانی گفت که ساعت 8 در دفتر عالیخانی حاضر باش – رفتم دیدم که جلسه معاونین وزارتخانه است که به ریاست عالیخانی تشکیل می شود و گفتند این جلسات هر پنجشنبه ساعت 8 تا 12 تشکیل می شود. برنامه کار ها بحث میگردد – هماهنگی بین فعالیت معاونین بررسی میگردد و برنامه بعدی بحث و تثبیت میگردد.
من در امریکا مدیریت خوانده بودم . در آنجا بما یاد داده بودند که کار اصلی یک مدیر عبارت است از :
Planning – Organizing – Coordination and Control این این همان کاری بود که عالیخانی میکرد.
او اول برای کارش برنامه ریزی میکرد . دوم تشکیلات لازم برای اجرای برنامه هایش را درست میکرد – سوم بین فعالیت های معاونینش هماهنگی ایجاد میکرد و النهایه کار انجام شده توسط معاونینش را کنترل میکرد.
معاونین عالیخانی همه دست چین شده بودند . همه در کار خود وارد بودند . محمد یگانه که متصدی کارهای اقتصادی وزارتخانه شده بود – از همه سابقه درخشان تری داشت . او همان موقع که من در دانشگاه نیویورک مدیریت میخواندم - در دانشگاه کلمبیا اقتصاد می خواند و من با او دوست شدم . او شاگرد درس خوانی بود – صبح ها میرفت دانشگاه کلمبیا و عصر ها و شب ها در سازمان ملل که در همان نزدیکی ها بود کار میکرد.
دوستی من و محمد بزودی عمیق شد و رفت و آمد ما زیاد شد . من 5 سال از محمد بزرگتر بودم – هفت سال در کارخانه تعمیرات مکانیکی ونک کار کرده بودم و مدیر فنی کارخانه شده بودم و بعد به امریکا رفته بودم.
محمد در ایران لیسانس حقوق گرفته بود و بعد به امریکا رفته بود که اقتصاد بخواند.
محمد پس از فراغت از تحصیل از دانشگاه کلمبیا سالها در سازمان ملل کار کرد و به مقامات بالا رسید - تا زمان دبیر کلی "یوتانت".
✅ @karkhone
| رضا نیازمند
تاسیس سازمان مدیریت صنعتی
کمی کمتر از یکسال گذشت. من ازدل مرکز راهنمائی صنایع در وزارت اقتصاد – با جرات و جسارتی که اکنون دیگر فاقد آن هستم - سازمان جدیدی بنام سازمان مدیریت صنعتی تاسیس کردم – محلی در خارج وزارتخانه درخیابانی که رو بروی دانشگاه تهران است - اجاره کردم – دل بدریا زدم و به وزیر و هیئت دولت نوشتم که از امروز سازمان مدیریت صنعتی که از همان کارمندان مرکز راهنمائی صنایع تشکیل شده اند دیگر به بودجه دولتی احتیاج ندارند و خودشان خدمات مدیریتی را برای بخش خصوصی انجام خواهند داد و با در آمد خود سازمان خود را اداره خواهند کرد.
در اساسنامه ای که من برای این سازمان نوشته شده بودم ذکر شده بود که سازمان دارای یک هیئت مدیره است که وزرای صنایع و کار و سازمان برنامه – یا نمایندگان آنها آن را داره خواهند کرد .
دکتر عالیخانی مشغول انتخاب معاونین و تغیر تشکیلات قدیم و برنامه ریزی برای کار خود بود . یکی دو مرتبه من در هیئت مدیره سازمان مدیریت با نماینده وزیر کار درگیر شدم . او چوب لای چرخ کارهای من در سازمان مدیریت میگذاشت - تا بالاخره من از عالیخانی خواهش کردم خودش درهیئت مدیره شرکت کند و من را از دست این نماینده وزارت کار - نجات دهد. او هم آمد و به نحو بسیار مطلوب مشکل من راحل کرد ....
عالیخانی وزیر اقتصاد شد
در 30مهر 1342 کابینه علم ترمیم شد – این بار دکتر عالیخانی به عنوان وزیر اقتصاد معرفی شد – بعد فهمیدیم که وزارت صنایع و معادن و وزارت بازرگانی و اداره کل گمرکات وزارت دارائی توام شده – و وزارت اقتصاد جدید تشکیل شده است.
مردم این وزارتخانه جدید را Super ministry نامیدند.
مدت کوتاهی گذشت که شنیدم عالیخانی از محمد یگانه - دوست چندین ساله من که در سازمان ملل کار میکرد دعوت کرده که به ایران بیاید و با سمت معاون اقتصادی عالیخانی مشغول کار شود . بعد شنیدم دکتررکن الدین سادات تهرانی را هم بسمت معاون بازرگانی انتخاب کرده و بعد دکتر کیان پور هم معاون امور گمرکی شد .
عالیخانی به من پیشنهاد معاونت صنعتی و معدنی داد
در این موقع عالیخانی از من خواست که نزد او بروم. در این ملاقات او از من دعوت کرد که معاون صنعتی و معدنی وزارت اقتصاد شوم – یعنی همان شغل وزیر صنایع و معادن که شریف امامی و بعد دکتر ضیائی و مهندس فریود و مهندس سرلک قبلا داشتند. البته با کمال میل و افتخار پیشنهاد عالیخانی را قبول کردم.
من از همه معاونین– عالیخانی مسن تر بودم . از خود عالیخانی هم هفت سال مسن تر بودم . علاوه برآن تجربه بسیار خوبی از کار در صنایع داشتم.عالیخانی همانجا حکم من را نوشت و بمن داد و گفت که فرمان همایونی ( یعنی حکمی که در این باره شاه صادر خواهد کرد) بزودی برایت فرستاده خواهد شد.
آن روزها سفرا – وزرا و معاونین وزارتخانه ها و روسای سازمانهای بزرگ دولتی با فرمان همایونی منصوب می شدند)
چند روز بعد یک روز پنجشنبه بود – رئیس دفتر عالیخانی گفت که ساعت 8 در دفتر عالیخانی حاضر باش – رفتم دیدم که جلسه معاونین وزارتخانه است که به ریاست عالیخانی تشکیل می شود و گفتند این جلسات هر پنجشنبه ساعت 8 تا 12 تشکیل می شود. برنامه کار ها بحث میگردد – هماهنگی بین فعالیت معاونین بررسی میگردد و برنامه بعدی بحث و تثبیت میگردد.
من در امریکا مدیریت خوانده بودم . در آنجا بما یاد داده بودند که کار اصلی یک مدیر عبارت است از :
Planning – Organizing – Coordination and Control این این همان کاری بود که عالیخانی میکرد.
او اول برای کارش برنامه ریزی میکرد . دوم تشکیلات لازم برای اجرای برنامه هایش را درست میکرد – سوم بین فعالیت های معاونینش هماهنگی ایجاد میکرد و النهایه کار انجام شده توسط معاونینش را کنترل میکرد.
معاونین عالیخانی همه دست چین شده بودند . همه در کار خود وارد بودند . محمد یگانه که متصدی کارهای اقتصادی وزارتخانه شده بود – از همه سابقه درخشان تری داشت . او همان موقع که من در دانشگاه نیویورک مدیریت میخواندم - در دانشگاه کلمبیا اقتصاد می خواند و من با او دوست شدم . او شاگرد درس خوانی بود – صبح ها میرفت دانشگاه کلمبیا و عصر ها و شب ها در سازمان ملل که در همان نزدیکی ها بود کار میکرد.
دوستی من و محمد بزودی عمیق شد و رفت و آمد ما زیاد شد . من 5 سال از محمد بزرگتر بودم – هفت سال در کارخانه تعمیرات مکانیکی ونک کار کرده بودم و مدیر فنی کارخانه شده بودم و بعد به امریکا رفته بودم.
محمد در ایران لیسانس حقوق گرفته بود و بعد به امریکا رفته بود که اقتصاد بخواند.
محمد پس از فراغت از تحصیل از دانشگاه کلمبیا سالها در سازمان ملل کار کرد و به مقامات بالا رسید - تا زمان دبیر کلی "یوتانت".
✅ @karkhone
خودکفایی واکسن بعد از مرگ سهراب
| نصرتالله محمودزاده
از آنجا که مخاطب این مطلب تعدادی از مقامات وزارت بهداشت هستند، با ادبیات خودشان تدوین شده است
مثال: مردم = پفیوز (شرمنده از شما ایرانی که اینقدر مظلومید)
تولید داخلی = تولید با چند برابر هزینه از جیب خالی مملکت
الان که در روی پل صراط بین روحانی و رئیسی سرگردانیم، با موج پنجم کرونا چه کنیم؟ حکایت ما با این سلسله موجها، حکایت سلسله عملیات والفجرهاست که با والفجر10 با آنهمه کشتار ناشی از شیمیایی در حلبچه خاتمه یافت. یک سال است که وزیر وعده صادرات واکسن میدهد، اما دریغ از یک وعده خوبان.
جناب روحانی، بیا و لااقل در این دم آخر یک حالی به 24 میلیون افرادی که 8 سال قبل به شما رأی دادند، بده تا وداع شام آخر شما با کشتار موج پنجم تلاقی نکند. واکسن که گندم معیشت آدمیزاد، علوفه چرنده و ذرت پرندههای فلکزده نیست که بخواهی با واردات میلیاردها دلار دستگاههای خارجی، پس از مرگ سهرابها به خودکفایی واکسن برسید. شما که میدانید ما در عالم تحریم از شیر مرغ تا جون آدیمزاد؛ جوراب، نعل اسب، میخ، انبه، موز، سیلندر گاز، رژُلب، خودروی لوکس، مبل و پرده و هزاران نیاز معیشت را با همت دور زنندگان تحریم از چین وارد میکنیم، حالا چه شد که غیرت خودکفایی شما روی واکسن گل کرد؟
طبق تفاهمنامه سازمان دارو و غذا با شرکت وابسته به برکت در تاریخ 25/3/1400 قرار شد تا 6 ماه آینده 6 میلیون واکسن به قرار هر عدد 200 هزار تومان تحویل بدهند. با این حساب، باید 34000 میلیارد تومان به این ارگان انقلابی بدهیم تا کل مردم واکسینه شوند. طبق اطلاع از افرادی که دستشان به دهانشان میرسید و به کشورهای افغانستان، دبی، ترکیه، ارمنستان و..... رفته و به راحتی واکسن زدند، قیمت هر واکسن کمتر از 2 یورو؛ یعنی 50 هزار تومان است (با یک واکسن کووبرکت میتوان 4 واکسن آسترازنکای اروپایی خرید؛ علیبرکتلله).
این "خودکفایی" خوشخط و خال هم شده یکی از دکانهای دولت پنهان. یک وزیری هم داریم که حاضر است برای بقاء قدرت خود هر روز چند صد قربانی فدای واکسن "کوو برکت" کند.
در معنی کوو برکت: خواص گویند، علیبرکتالله
عوام گویند" پس کو برکت؟"
جناب روحانی؛ بیا و این تیم دکتر نمکی و جهانپوری که فرهنگ مردم را اشتباهی گرفتهاند را بفرست دنبال نخود سیاه، بلکه در شام آخر شما شاهد عزا و ماتم نباشیم. شما با مسئولیت قانونی خود این جماعت را بیرون کنید، بلکه مرهم زخم پفیوزهایی(از این توهینها به مردم شرم نمیکنند؟) شود که 8 سال شما را تحمل کردند و آخ نگفتند. اگر به جای این "دکترها" حتی چند "آمپولزن" جایگزین کنید، تعداد مرگومیر کاهش خواهد یافت. به بنیاد برکت هم بفرمایید اگر تولید داخلی جان میگرفت که 350 میلیارد دلار درآمد دور زدن تحریم نداشتند.
حاضریم همان واکسنهای 2 یوریی را به 4 یورو به ما ملت شهیدپرور بفروشند.
✅ @karkhone
| نصرتالله محمودزاده
از آنجا که مخاطب این مطلب تعدادی از مقامات وزارت بهداشت هستند، با ادبیات خودشان تدوین شده است
مثال: مردم = پفیوز (شرمنده از شما ایرانی که اینقدر مظلومید)
تولید داخلی = تولید با چند برابر هزینه از جیب خالی مملکت
الان که در روی پل صراط بین روحانی و رئیسی سرگردانیم، با موج پنجم کرونا چه کنیم؟ حکایت ما با این سلسله موجها، حکایت سلسله عملیات والفجرهاست که با والفجر10 با آنهمه کشتار ناشی از شیمیایی در حلبچه خاتمه یافت. یک سال است که وزیر وعده صادرات واکسن میدهد، اما دریغ از یک وعده خوبان.
جناب روحانی، بیا و لااقل در این دم آخر یک حالی به 24 میلیون افرادی که 8 سال قبل به شما رأی دادند، بده تا وداع شام آخر شما با کشتار موج پنجم تلاقی نکند. واکسن که گندم معیشت آدمیزاد، علوفه چرنده و ذرت پرندههای فلکزده نیست که بخواهی با واردات میلیاردها دلار دستگاههای خارجی، پس از مرگ سهرابها به خودکفایی واکسن برسید. شما که میدانید ما در عالم تحریم از شیر مرغ تا جون آدیمزاد؛ جوراب، نعل اسب، میخ، انبه، موز، سیلندر گاز، رژُلب، خودروی لوکس، مبل و پرده و هزاران نیاز معیشت را با همت دور زنندگان تحریم از چین وارد میکنیم، حالا چه شد که غیرت خودکفایی شما روی واکسن گل کرد؟
طبق تفاهمنامه سازمان دارو و غذا با شرکت وابسته به برکت در تاریخ 25/3/1400 قرار شد تا 6 ماه آینده 6 میلیون واکسن به قرار هر عدد 200 هزار تومان تحویل بدهند. با این حساب، باید 34000 میلیارد تومان به این ارگان انقلابی بدهیم تا کل مردم واکسینه شوند. طبق اطلاع از افرادی که دستشان به دهانشان میرسید و به کشورهای افغانستان، دبی، ترکیه، ارمنستان و..... رفته و به راحتی واکسن زدند، قیمت هر واکسن کمتر از 2 یورو؛ یعنی 50 هزار تومان است (با یک واکسن کووبرکت میتوان 4 واکسن آسترازنکای اروپایی خرید؛ علیبرکتلله).
این "خودکفایی" خوشخط و خال هم شده یکی از دکانهای دولت پنهان. یک وزیری هم داریم که حاضر است برای بقاء قدرت خود هر روز چند صد قربانی فدای واکسن "کوو برکت" کند.
در معنی کوو برکت: خواص گویند، علیبرکتالله
عوام گویند" پس کو برکت؟"
جناب روحانی؛ بیا و این تیم دکتر نمکی و جهانپوری که فرهنگ مردم را اشتباهی گرفتهاند را بفرست دنبال نخود سیاه، بلکه در شام آخر شما شاهد عزا و ماتم نباشیم. شما با مسئولیت قانونی خود این جماعت را بیرون کنید، بلکه مرهم زخم پفیوزهایی(از این توهینها به مردم شرم نمیکنند؟) شود که 8 سال شما را تحمل کردند و آخ نگفتند. اگر به جای این "دکترها" حتی چند "آمپولزن" جایگزین کنید، تعداد مرگومیر کاهش خواهد یافت. به بنیاد برکت هم بفرمایید اگر تولید داخلی جان میگرفت که 350 میلیارد دلار درآمد دور زدن تحریم نداشتند.
حاضریم همان واکسنهای 2 یوریی را به 4 یورو به ما ملت شهیدپرور بفروشند.
✅ @karkhone
تا تو به خاطر منی کس نگذشت بر دلم / مثل تو کیست در جهان تا ز تو مهر بگسلم
میرم و همچنان رود نام تو بر زبان من / ریزم و همچنان بود مهر تو در مفاصلم
لایق بندگی نیم بی هنری و قیمتی / ور تو قبول میکنی با همه نقص فاضلم
فکرت من کجا رسد در طلب وصال تو / این همه یاد میرود وز تو هنوز غافلم
لشکر عشق سعدیا غارت عقل میکند / تا تو دگر به خویشتن ظن نبری که عاقلم
✅ @karkhone
میرم و همچنان رود نام تو بر زبان من / ریزم و همچنان بود مهر تو در مفاصلم
لایق بندگی نیم بی هنری و قیمتی / ور تو قبول میکنی با همه نقص فاضلم
فکرت من کجا رسد در طلب وصال تو / این همه یاد میرود وز تو هنوز غافلم
لشکر عشق سعدیا غارت عقل میکند / تا تو دگر به خویشتن ظن نبری که عاقلم
✅ @karkhone
📌مگنت به عنوان یک شتاب دهنده با ظرفیت محدود در نظر دارد تا بر روی ایده ها، طرح ها و استارت آپ های فعال در حوزه های آموزش و سرگرمی تا سقف ده میلیارد ریال سرمایه گذاری کند.
📝عناوین و حوزه های فعالیت برای ایده ها و استارت آپ ها در مگنت:
🔹بازی های جدی
🔸بازی های آموزشی
🔹شبیه سازها
🔸استارت آپ های محتوایی، ویدیویی، ایده های مبتنی بر کتاب و کتابخوانی، نرم افزارهای آموزشی
✅در این دوره علاوه بر منتور شیب، فضای کاری اختصاصی، تیم سازی، تولید mvp و معرفی کسب و کار خود، می توانید در دوره سرمایه گذاری مگنت شرکت کرده و از امکان سرمایه گذاری مجموعه هاب بهشتی بهره مند شوید.
✅در این دوره استارت آپ ها و افرادی که ایده های جذاب دارند، می توانند با ثبت نام رایگان در این دوره علاوه بر پروش ایده خود از مزایای این دوره بهرمند شوند.
⬅️برای ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر به صفحه دوره شتابدهی مگنت مراجعه کنید.
https://yun.ir/9vrhl8
#تبلیغ
📝عناوین و حوزه های فعالیت برای ایده ها و استارت آپ ها در مگنت:
🔹بازی های جدی
🔸بازی های آموزشی
🔹شبیه سازها
🔸استارت آپ های محتوایی، ویدیویی، ایده های مبتنی بر کتاب و کتابخوانی، نرم افزارهای آموزشی
✅در این دوره علاوه بر منتور شیب، فضای کاری اختصاصی، تیم سازی، تولید mvp و معرفی کسب و کار خود، می توانید در دوره سرمایه گذاری مگنت شرکت کرده و از امکان سرمایه گذاری مجموعه هاب بهشتی بهره مند شوید.
✅در این دوره استارت آپ ها و افرادی که ایده های جذاب دارند، می توانند با ثبت نام رایگان در این دوره علاوه بر پروش ایده خود از مزایای این دوره بهرمند شوند.
⬅️برای ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر به صفحه دوره شتابدهی مگنت مراجعه کنید.
https://yun.ir/9vrhl8
#تبلیغ
موسی غنینژاد
از همان ماههای نخستین پس از پیروزی انقلاب۵۷، تصمیمات اقتصادی مهمی از سوی دولت و شورای انقلاب که در غیاب مجلس، وظایف آن را بر عهده داشت، گرفته شد. بخش اعظم این تصمیمات، ناظر بر خلعید اقتصادی از بخش خصوصی و سپردن مالکیت و مدیریت بنگاهها به بخش دولتی بود. این رفتار حکایت از نفوذ عمیق اندیشههای چپگرایانه در میان نیروهای هوادار انقلاب داشت. نیروهایی که در کل نظر مساعدی نسبت به مالکیت خصوصی و بخش خصوصی نداشتند و حتی جناحهای تندروشان، آشکارا نابودی سرمایهداری را یکی از اهداف اصلی انقلاب میدانستند.
✅ @karkhone
از همان ماههای نخستین پس از پیروزی انقلاب۵۷، تصمیمات اقتصادی مهمی از سوی دولت و شورای انقلاب که در غیاب مجلس، وظایف آن را بر عهده داشت، گرفته شد. بخش اعظم این تصمیمات، ناظر بر خلعید اقتصادی از بخش خصوصی و سپردن مالکیت و مدیریت بنگاهها به بخش دولتی بود. این رفتار حکایت از نفوذ عمیق اندیشههای چپگرایانه در میان نیروهای هوادار انقلاب داشت. نیروهایی که در کل نظر مساعدی نسبت به مالکیت خصوصی و بخش خصوصی نداشتند و حتی جناحهای تندروشان، آشکارا نابودی سرمایهداری را یکی از اهداف اصلی انقلاب میدانستند.
✅ @karkhone
👍1
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/3) | رضا نیازمند تاسیس سازمان مدیریت صنعتی کمی کمتر از یکسال گذشت. من ازدل مرکز راهنمائی صنایع در وزارت اقتصاد – با جرات و جسارتی که اکنون دیگر فاقد آن هستم - سازمان جدیدی بنام سازمان مدیریت صنعتی تاسیس کردم – محلی…
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/4)
| رضا نیازمند
می گفتند محمد اولین ایرانی است که در سازمان ملل رتبه یازده گرفته است . او در دوران کار در پروند پر بارش 5 سال خدمت در مراکش هم داشت - او از طرف سازمان الملل به مراکش رفته بود و با موفقیت "سازمان برنامه مراکش "را پایه گذاری کرده بود . او در بانک بین الملل هم کار کرده بود و شهرت زیادی به دست آورده بود و در IMF یعنی صندوق بین المللی پول هم به عنوان نماینده کشور های خاور میانه ( از ایران تا مراکش ) کار کرده بود.
در این مشاغل محمد تجربه های خاصی در اقتصاد عملی پیدا کرده بود که سایر اقتصاد دانان کمتر از آن بهره مند بودند.
بیاد دارم که عالیخانی همیشه از تجربیات محمد در زمینه های اقتصاد عملی مثلا تاثیر میزان پول در گردش در اقتصاد – تاثیر میزان بهره و رابطه آن با بهبود اقتصاد – و بیکاری و مبارزه با آن - مخصوصا اینکه محمد میگفت میزان بیکاری نباید از 6 درصد کمتر شود چون 6 درصد بیکاری طبیعی و مطلوب است و باید از زیاد تر شدن آن جلوگیری کرد نه اینکه در کمتر شدن آن کوشید . او 6 در صد را میزان طبیعی برای بازنشستگی و استعفای کارکنان و جستجوی کار بهتر و علامت سلامت اقتصاد می دانست. او بیکاری کمتر از 6 در صد را موجب بالارفتن اجرت ها و نا سلامتی اقتصاد میدانست.
محمد در باره اثر نوسانات ارز روی اقتصاد زیاد کار کرده بود . او روشهای تثبیت قیمت ارز و غیره را می دانست و همیشه با دخالت دولت و محدود کردن خروج ارز مخالف بود و معتقد بود که آزاد کردن خروج ارز اثرات بهتری دارد تا جلوگیری از خروج ارز.
با کوشش محمد یگانه خروج ارز از ایران آزاد شد
محمد همیشه معتقد بود که خروج ارز باید آزاد با شد و میگفت اگر خروج ارز آزاد باشد آنها که ارز درخارج کشور دارند ارز خود را به ایران منتقل میکنند چون بهره پول در ایران بیش از اروپا و امریکا است.
در دورانی که هوشنگ انصاری وزیر بود بین او و محمد یگانه اختلاف می افتد و هویدا پیشنهاد میکند که هر دو نزد شاه بروند و نظر خود را ارائه کنند – و تصمیم نهائی با شاه باشد.
هوشنک انصاری و محمد یگانه نزد شاه میروند و پس از یکساعت و نیم بحث شاه از محمد یگانه حمایت میکند و اعلان میشود که خروج ارز از ایران آزاد است.
حدود سه ماه میگذرد که میزان ارز وارد شده به ایران از ارز خارج شده بیشتر میشود و معلوم می شود که نظریه محمد صحیح بوده است.
من نه تنها دوست دیرین محمد بودم بلکه به دانش او احترام بسیار داشتم . او تلفیق طرح های مختلف ( Project Coordination) و تهیه جدول Imput- output table را که تازه متداول شده بود بمن آموخت.
معاون دیگروزارت اقتصاد دکتر سادات تهرانی بود – آنهم تحصیل کرده دانشگاه کلمبیا بود. او فرزند یک تاجر موفق ایران بود و از طریق کار با پدر تمام زیر و بم های بازار را آموخته بود. این معاونان سنگینی زیادی به وزارتخانه داده بودند.
به غیر از معاونین فوق که در راستای وظائف اقتصادی بکار مشغول شدند عالیخانی مرد شریف دیگری را هم بنام دکتر احمد ضیائی به عنوان معاون اداری و پارلمانی وزارت اقتصاد انتخاب کرد تا خیالش از اینگونه کار ها راحت باشد و بتواند تمام حواس خود را در بهبود مشکلات اقتصادی صرف کند.
اولین قدم عالیخانی مبارزه با رکود بود
اولین مشکل عالیخانی در وزارت اقتصاد مبارزه با رکود فاجعه آمیزی بود که حکومت قبلی یعنی دکتر علی امینی از خود بحا گذاشته بود – به اضافه دلسردی و تا حدی ترس و وحشت سرماید داران - که دیده بودند یک روز ی یک مرتبه و بدون مقدمه شاه مملکت - به خواست دولت امریکا – تمام املاک زمین داران را گرفته و به دهقانان داده بود و بجای آن چند ورق کاغذ به مالکین داده بود که هر سال بیایند و اقساطی را که دهقانان صاحب زمین شده بابت زمینشان به دولت خواهند داد !!! بجای قیمت املاکشان بگیرند . همه میدانستند که این یعنی عملا مصادره املاک تمام مالکان.
تا آن موقع دو گروه در ایران اقتصاد مملکت را میچرخاندند یکی مالکان که غذای مردم را تامین میکردند و دوم بازار تهران که ما یحتاج مردم را از خارج وارد میکرد و تولیدات کشاورزی را به خارج صادر میکرد. ...
حال که مالکین از بین رفته بودند بازاریان پولهای خود را از بانک ها خارج کرده بودند و حاضر نبودند دیناری سرمایه گذاری کنند. آنها می ترسیدند که حالا نوبت مصادره اموال آنها باشد.
✅ @karkhone
| رضا نیازمند
می گفتند محمد اولین ایرانی است که در سازمان ملل رتبه یازده گرفته است . او در دوران کار در پروند پر بارش 5 سال خدمت در مراکش هم داشت - او از طرف سازمان الملل به مراکش رفته بود و با موفقیت "سازمان برنامه مراکش "را پایه گذاری کرده بود . او در بانک بین الملل هم کار کرده بود و شهرت زیادی به دست آورده بود و در IMF یعنی صندوق بین المللی پول هم به عنوان نماینده کشور های خاور میانه ( از ایران تا مراکش ) کار کرده بود.
در این مشاغل محمد تجربه های خاصی در اقتصاد عملی پیدا کرده بود که سایر اقتصاد دانان کمتر از آن بهره مند بودند.
بیاد دارم که عالیخانی همیشه از تجربیات محمد در زمینه های اقتصاد عملی مثلا تاثیر میزان پول در گردش در اقتصاد – تاثیر میزان بهره و رابطه آن با بهبود اقتصاد – و بیکاری و مبارزه با آن - مخصوصا اینکه محمد میگفت میزان بیکاری نباید از 6 درصد کمتر شود چون 6 درصد بیکاری طبیعی و مطلوب است و باید از زیاد تر شدن آن جلوگیری کرد نه اینکه در کمتر شدن آن کوشید . او 6 در صد را میزان طبیعی برای بازنشستگی و استعفای کارکنان و جستجوی کار بهتر و علامت سلامت اقتصاد می دانست. او بیکاری کمتر از 6 در صد را موجب بالارفتن اجرت ها و نا سلامتی اقتصاد میدانست.
محمد در باره اثر نوسانات ارز روی اقتصاد زیاد کار کرده بود . او روشهای تثبیت قیمت ارز و غیره را می دانست و همیشه با دخالت دولت و محدود کردن خروج ارز مخالف بود و معتقد بود که آزاد کردن خروج ارز اثرات بهتری دارد تا جلوگیری از خروج ارز.
با کوشش محمد یگانه خروج ارز از ایران آزاد شد
محمد همیشه معتقد بود که خروج ارز باید آزاد با شد و میگفت اگر خروج ارز آزاد باشد آنها که ارز درخارج کشور دارند ارز خود را به ایران منتقل میکنند چون بهره پول در ایران بیش از اروپا و امریکا است.
در دورانی که هوشنگ انصاری وزیر بود بین او و محمد یگانه اختلاف می افتد و هویدا پیشنهاد میکند که هر دو نزد شاه بروند و نظر خود را ارائه کنند – و تصمیم نهائی با شاه باشد.
هوشنک انصاری و محمد یگانه نزد شاه میروند و پس از یکساعت و نیم بحث شاه از محمد یگانه حمایت میکند و اعلان میشود که خروج ارز از ایران آزاد است.
حدود سه ماه میگذرد که میزان ارز وارد شده به ایران از ارز خارج شده بیشتر میشود و معلوم می شود که نظریه محمد صحیح بوده است.
من نه تنها دوست دیرین محمد بودم بلکه به دانش او احترام بسیار داشتم . او تلفیق طرح های مختلف ( Project Coordination) و تهیه جدول Imput- output table را که تازه متداول شده بود بمن آموخت.
معاون دیگروزارت اقتصاد دکتر سادات تهرانی بود – آنهم تحصیل کرده دانشگاه کلمبیا بود. او فرزند یک تاجر موفق ایران بود و از طریق کار با پدر تمام زیر و بم های بازار را آموخته بود. این معاونان سنگینی زیادی به وزارتخانه داده بودند.
به غیر از معاونین فوق که در راستای وظائف اقتصادی بکار مشغول شدند عالیخانی مرد شریف دیگری را هم بنام دکتر احمد ضیائی به عنوان معاون اداری و پارلمانی وزارت اقتصاد انتخاب کرد تا خیالش از اینگونه کار ها راحت باشد و بتواند تمام حواس خود را در بهبود مشکلات اقتصادی صرف کند.
اولین قدم عالیخانی مبارزه با رکود بود
اولین مشکل عالیخانی در وزارت اقتصاد مبارزه با رکود فاجعه آمیزی بود که حکومت قبلی یعنی دکتر علی امینی از خود بحا گذاشته بود – به اضافه دلسردی و تا حدی ترس و وحشت سرماید داران - که دیده بودند یک روز ی یک مرتبه و بدون مقدمه شاه مملکت - به خواست دولت امریکا – تمام املاک زمین داران را گرفته و به دهقانان داده بود و بجای آن چند ورق کاغذ به مالکین داده بود که هر سال بیایند و اقساطی را که دهقانان صاحب زمین شده بابت زمینشان به دولت خواهند داد !!! بجای قیمت املاکشان بگیرند . همه میدانستند که این یعنی عملا مصادره املاک تمام مالکان.
تا آن موقع دو گروه در ایران اقتصاد مملکت را میچرخاندند یکی مالکان که غذای مردم را تامین میکردند و دوم بازار تهران که ما یحتاج مردم را از خارج وارد میکرد و تولیدات کشاورزی را به خارج صادر میکرد. ...
حال که مالکین از بین رفته بودند بازاریان پولهای خود را از بانک ها خارج کرده بودند و حاضر نبودند دیناری سرمایه گذاری کنند. آنها می ترسیدند که حالا نوبت مصادره اموال آنها باشد.
✅ @karkhone
ادامه سیاست ترامپ توسط بایدن
تم ملیگرای مدنی لیبرال از بدو تاسیس در کانون سیاستهای امریکا بوده است.فارغ از اینکه از دید ما درست یا غلط باشد.
برنامه گسترده بایدن برای حمایت از تولید و اشتغال در آمریکا
به طور خاص یکی از مهمترین برنامههای بایدن برای جلب رأی طبقه متوسط آمریکا، خصوصا در ایالتهای صنعتی که نقشی اساسی در انتخاب رئیس جمهور در انتخابات اخیر داشتند، «حمایت از تولید و اشتغال» در آمریکا بوده است.
برای این منظور تیم اقتصادی بایدن برنامهای بلندبالا با عنوان «همه نیازهای آمریکا را در داخل و با کارگران آمریکایی تولید کنیم» تدوین نمودهاست. هدف اصلی از تدوین این برنامه حمایت از تولید محصولات در داخل آمریکا و با به کار گیری هرچه بیشتر کارگران آمریکایی عنوان شده است.
تقویت بخش صنعت برنامه ویژه دولت بایدن
به طور خاص در این برنامه به حمایت از بخش صنعت و تولیدات کارخانهای به طور ویژه توجه شده است. بر اساس این برنامه بخش صنعت آمریکا در دوره جنگ جهانی دوم مهم ترین ابزار توسعه دموکراسی در جهان بود و امروز نیز باید به همان شکل مهم ترین ابزار تقویت رفاه خانوادههای آمریکایی باشد.
دولت بایدن در این برنامه تأکید کرده است که قصد دارد سرمایهگذاری گستردهای در بخش صنعت و توسعه فناوری انجام دهد و بدین وسیله شرایط را برای کارگران و شرکتهای آمریکایی برای رقابت و بهبود شرایطشان در عرصه بینالملل فراهم نماید. نتیجه این سرمایهگذاریها نیز فراهم شدن اشتغال با کیفیت، با مهارت و ایمن برای مردم آمریکا خواهد بود.
۶ محور برنامه ویژه دولت بایدن برای حمایت از تولید و اشتغال در آمریکا
برنامه بایدن در راستای حمایت از تولید از ۶ محور اساسی تشکیل شده است که عبارتند از: «افزایش خرید کالاهای آمریکایی»، «ساخت همه محصولات در آمریکا»، «تقویت تحقیق و توسعه آمریکایی»، «تسهیل سرمایهگذاری در آمریکا»، «اصلاح سیاستهای مالیاتی و تجاری به سود تولید آمریکایی» و «ایجاد تمامی بخشهای زنجیرههای تولید در داخل آمریکا».
تیم اقتصادی بایدن اعلام کرده است که در صورت اجرای سیاستهای فوق ۵ میلیون شغل جدید در بخشهای مختلف اقتصاد آمریکا و به طور خاص بخش صنعت و تولیدات کارخانهای و همچنین بخشهای مرتبط با نوآوری در این کشور ایجاد خواهد شد.
در گزارشهای آتی به طور ویژه ۶ محور برنامههای دولت بایدن برای حمایت از تولید و اشتغال در آمریکا مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
در آمریکا هیچ کس به تجارت آزاد و WTO اعتقادی ندارد
نکته بسیار مهم اینکه بر اساس تصریح تمامی کارشناسان حوزه تجارت بینالملل، برنامههای اعلام شده از سوی جو بایدن برای حمایت از تولید و اشتغال در آمریکا، به مانند دولت ترامپ در ۴ سال اخیر، هیچ تناسبی با قوانین سازمان تجارت جهانی و قواعد تجارت آزاد ندارد و به کلی حضور شرکتهای خارجی در آمریکا را به مخاطره خواهد انداخت.
این مسئله نشان از آن دارد که عملا همه طرفهای سیاسی در آمریکا به این نتیجه رسیدهاند که در دوره کنونی و با توجه به تحولات عرصه تجارت بینالملل، راهی جز حمایت از تولید داخلی برای ایجاد اشتغال وجود ندارد و اجرای سیاستهای تجارت آزاد حتی در بین شعارهای نامزدهای ریاست جمهوری نیز جایی ندارد.
✅ @karkhone
تم ملیگرای مدنی لیبرال از بدو تاسیس در کانون سیاستهای امریکا بوده است.فارغ از اینکه از دید ما درست یا غلط باشد.
برنامه گسترده بایدن برای حمایت از تولید و اشتغال در آمریکا
به طور خاص یکی از مهمترین برنامههای بایدن برای جلب رأی طبقه متوسط آمریکا، خصوصا در ایالتهای صنعتی که نقشی اساسی در انتخاب رئیس جمهور در انتخابات اخیر داشتند، «حمایت از تولید و اشتغال» در آمریکا بوده است.
برای این منظور تیم اقتصادی بایدن برنامهای بلندبالا با عنوان «همه نیازهای آمریکا را در داخل و با کارگران آمریکایی تولید کنیم» تدوین نمودهاست. هدف اصلی از تدوین این برنامه حمایت از تولید محصولات در داخل آمریکا و با به کار گیری هرچه بیشتر کارگران آمریکایی عنوان شده است.
تقویت بخش صنعت برنامه ویژه دولت بایدن
به طور خاص در این برنامه به حمایت از بخش صنعت و تولیدات کارخانهای به طور ویژه توجه شده است. بر اساس این برنامه بخش صنعت آمریکا در دوره جنگ جهانی دوم مهم ترین ابزار توسعه دموکراسی در جهان بود و امروز نیز باید به همان شکل مهم ترین ابزار تقویت رفاه خانوادههای آمریکایی باشد.
دولت بایدن در این برنامه تأکید کرده است که قصد دارد سرمایهگذاری گستردهای در بخش صنعت و توسعه فناوری انجام دهد و بدین وسیله شرایط را برای کارگران و شرکتهای آمریکایی برای رقابت و بهبود شرایطشان در عرصه بینالملل فراهم نماید. نتیجه این سرمایهگذاریها نیز فراهم شدن اشتغال با کیفیت، با مهارت و ایمن برای مردم آمریکا خواهد بود.
۶ محور برنامه ویژه دولت بایدن برای حمایت از تولید و اشتغال در آمریکا
برنامه بایدن در راستای حمایت از تولید از ۶ محور اساسی تشکیل شده است که عبارتند از: «افزایش خرید کالاهای آمریکایی»، «ساخت همه محصولات در آمریکا»، «تقویت تحقیق و توسعه آمریکایی»، «تسهیل سرمایهگذاری در آمریکا»، «اصلاح سیاستهای مالیاتی و تجاری به سود تولید آمریکایی» و «ایجاد تمامی بخشهای زنجیرههای تولید در داخل آمریکا».
تیم اقتصادی بایدن اعلام کرده است که در صورت اجرای سیاستهای فوق ۵ میلیون شغل جدید در بخشهای مختلف اقتصاد آمریکا و به طور خاص بخش صنعت و تولیدات کارخانهای و همچنین بخشهای مرتبط با نوآوری در این کشور ایجاد خواهد شد.
در گزارشهای آتی به طور ویژه ۶ محور برنامههای دولت بایدن برای حمایت از تولید و اشتغال در آمریکا مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
در آمریکا هیچ کس به تجارت آزاد و WTO اعتقادی ندارد
نکته بسیار مهم اینکه بر اساس تصریح تمامی کارشناسان حوزه تجارت بینالملل، برنامههای اعلام شده از سوی جو بایدن برای حمایت از تولید و اشتغال در آمریکا، به مانند دولت ترامپ در ۴ سال اخیر، هیچ تناسبی با قوانین سازمان تجارت جهانی و قواعد تجارت آزاد ندارد و به کلی حضور شرکتهای خارجی در آمریکا را به مخاطره خواهد انداخت.
این مسئله نشان از آن دارد که عملا همه طرفهای سیاسی در آمریکا به این نتیجه رسیدهاند که در دوره کنونی و با توجه به تحولات عرصه تجارت بینالملل، راهی جز حمایت از تولید داخلی برای ایجاد اشتغال وجود ندارد و اجرای سیاستهای تجارت آزاد حتی در بین شعارهای نامزدهای ریاست جمهوری نیز جایی ندارد.
✅ @karkhone
چرا خودکفایی «استقلال» را کم میکند؟!
| امیر ناظمی
به مناسبت عکس سفرای انگلیس و روسیه؛ همان عکسی که به استقلال ما طعنه میزند
ما نسل عادت کرده به جشنهای خودکفایی بودیم؛ از خودکفایی گندم تا پیکان! برای ما بدیهی بود که برای حفظ استقلال باید از شیر مرغ تا جان آدمیزاد را تولید کنیم. ما تازه سالهای انتهای دههی ۷۰ بود که فهمیدیم خودکفایی در همهی امور امکانپذیر نیست. با خودکفایی خداحافظی کردیم، هم ما مردم، هم آن سیاستمدارها؛ چون فکر میکردیم نمیشود! نه اینکه راه حل خوبی نیست!
بعد شروع شد به تهیه فهرستی از کالاهای استراتژیک که فکر میکردند باید در آنها خودکفا شویم. گندم در این فهرست بود به اسم امنیت غذایی؛ یا بنزین و خودرو بخاطر سهم اشتغال بالا. ما از ترس تحریم، از ترس کابوس جنگ با عراق، ما به هزار دلیل دنبال استقلال از طریق خودکفایی بودیم.
برای من گذشت و گذشت تا در مدلسازیها رسیدم به مفهوم «استقلال»! از دید منی که بزرگشده در این دورهها بودم، استقلال یعنی «کمترین میزان تاثیرپذیری از دیگران» یعنی هرچقدر کسی نتواند بر تصمیمات من اثر بگذارد من مستقلتر هستم؛ یعنی اگر آمریکا و اروپا روی فعالیتهای من اثر نگذارند من استقلال بیشتری دارم.
اما از دید کتابها و مدلسازیهایی که داشتم در دانشگاه تدریس میکردم، «استقلال» از «نسبت وابستگی دیگران به من به وابستگی من به آنها» به دست میآمد؛ یا برابر بود با «نسبت تاثیراتی که من بر دیگران میگذارم به مجموع تاثیراتی که میگذارم و میپذیرم».
در این تعریف اگر من کشوری باشم که دیگران به من وابسته نیستند؛ من مستقل نیستم! و البته قدرت هم ندارم!
البته در مدلسازیهای پیچیدهتر، هم تعریف «استقلال» و هم تعریف «قدرت» پیچیدهتر میشدند، اما در همهی آنها مدام نقش تاثیرگذاریها در تعریف «استقلال» بیشتر میشد!
از دید مدلسازیهای جدید، بازیگری که در یک سیستم «استقلال» داشت، بازیگری بود که باید تاثیرگذار میبود، وگرنه هر چقدر هم تاثیرپذیریاش را از سایرین کم میکرد، مستقل نمیشد.
استقلال و تحریمها
بسیار نوشته شده که چرا اینقدر ما راحت تحریم میشویم؟ پاسخ اما دقیقا برمیگردد به دلیل همین درک نادرستی است که از مفهوم استقلال داریم.
بازیگر مستقل یا دارای قدرت، قابل حذف شدن از سیستم نیست. یعنی کشوری که ۱۰۰ میلیارد دلار وارد میکند و ۱۰۰ میلیارد صادر میکند؛ خیلی قویتر از کشوری است که نه وارداتی دارد و نه صادراتی! کشور اول را نمیشود از جهان حذف کرد و دومی را میشود!
بگذارید چند واقعیت ببینیم:
ما ایرانیها فکر میکنیم چون سالیانه حدود ۳ میلیارد یورو از آلمان واردات داشتهایم؛ خیلی شریک جذابی برای آلمانیها هستیم؛ اما یادمان میرود که صادرات آلمانیها حدود ۱۳۵۰ میلیارد است و این یعنی سهم ما حدود ۰.۰۰۲ است! یعنی قابل صرف نظر!
سهم ایران در چند سال گذشته کمتر از ۰.۰۰۱ از کل صادرات چین بوده است و سهم ایران در واردات این کشور نیز کمتر از ۰.۰۰۹! یعنی سهم ما تقریبا در اقتصاد چین آنقدر ناچیز است، که میشود درنظر نگرفت!
اینها واقعیتهایی هستند که معنایش متاسفانه در همان تفاوت فهممان از مفهوم استقلال نشات گرفته است. ما موفق شدهایم تاثیریپذیری خود را از دیگران کم کنیم؛ اما ما به سادگی در معادلات جهانی نادیده گرفته میشویم؛ چون تاثیرگذاریمان هم به اندازهی تاثیرپذیریمان ناچیز است!
تغییر دیدگاه
وقتی به شاخصهای جهانی دقت میکنیم، در بسیاری از این شاخصها «واردات» یک معیار مطلوب است! بله واردات اگر در صنایع پیشرفته و کالاهای سرمایهای باشد، و اگر همراه با صادرات بالا باشد، یک معیار خیلی خوب است. ما هنوز افتخار میکنیم به کاهش واردات بدون آنکه توجه کنیم به سایر جنبهها!
ما بیش از هر چیز نیاز داریم تا به بازتعریف مفاهیمی اقدام کنیم، که میراث دنیای ماقبل جهانیشدن است! ما نیاز داریم تا دوباره در خصوص بسیاری از چیزهایی که بدیهی میدانیم، فکر کنیم!
ما اگر واردات بالا و صادرات بالا داشتیم، هرچند تفاضلش همین مقدار اکنون بود، حتما بیش از وضعیت فعلیمان تاثیرگذار بودیم و این یعنی به راحتی قابل صرف نظر کردن نبودیم! یعنی به راحتی نمیشد با یک امضا تحریممان کرد!
در دنیای امروز، هیچ رابطهای یکطرفه نیست. نمیشود تنها تاثیرگذار بود و هیچ وابستگی نداشت. مهم آن است که بیش از آن که وابسته به دیگران باشیم، آنها به ما وابسته باشند.
دستیابی به استقلال تنها از طریق این توازن ایجاد میشود؛ وگرنه اگر به هیچکس وابسته نباشیم و دیگران هم به ما وابسته نباشند؛ همگی برای حذف شدنمان توافق دارند!
یعنی حتی اگر خودکفایی امکانپذیر هم باشد، قدرت و استقلال ما را افزایش که نمیدهد، بلکه کاهش میدهد!
✅ @karkhone
| امیر ناظمی
به مناسبت عکس سفرای انگلیس و روسیه؛ همان عکسی که به استقلال ما طعنه میزند
ما نسل عادت کرده به جشنهای خودکفایی بودیم؛ از خودکفایی گندم تا پیکان! برای ما بدیهی بود که برای حفظ استقلال باید از شیر مرغ تا جان آدمیزاد را تولید کنیم. ما تازه سالهای انتهای دههی ۷۰ بود که فهمیدیم خودکفایی در همهی امور امکانپذیر نیست. با خودکفایی خداحافظی کردیم، هم ما مردم، هم آن سیاستمدارها؛ چون فکر میکردیم نمیشود! نه اینکه راه حل خوبی نیست!
بعد شروع شد به تهیه فهرستی از کالاهای استراتژیک که فکر میکردند باید در آنها خودکفا شویم. گندم در این فهرست بود به اسم امنیت غذایی؛ یا بنزین و خودرو بخاطر سهم اشتغال بالا. ما از ترس تحریم، از ترس کابوس جنگ با عراق، ما به هزار دلیل دنبال استقلال از طریق خودکفایی بودیم.
برای من گذشت و گذشت تا در مدلسازیها رسیدم به مفهوم «استقلال»! از دید منی که بزرگشده در این دورهها بودم، استقلال یعنی «کمترین میزان تاثیرپذیری از دیگران» یعنی هرچقدر کسی نتواند بر تصمیمات من اثر بگذارد من مستقلتر هستم؛ یعنی اگر آمریکا و اروپا روی فعالیتهای من اثر نگذارند من استقلال بیشتری دارم.
اما از دید کتابها و مدلسازیهایی که داشتم در دانشگاه تدریس میکردم، «استقلال» از «نسبت وابستگی دیگران به من به وابستگی من به آنها» به دست میآمد؛ یا برابر بود با «نسبت تاثیراتی که من بر دیگران میگذارم به مجموع تاثیراتی که میگذارم و میپذیرم».
در این تعریف اگر من کشوری باشم که دیگران به من وابسته نیستند؛ من مستقل نیستم! و البته قدرت هم ندارم!
البته در مدلسازیهای پیچیدهتر، هم تعریف «استقلال» و هم تعریف «قدرت» پیچیدهتر میشدند، اما در همهی آنها مدام نقش تاثیرگذاریها در تعریف «استقلال» بیشتر میشد!
از دید مدلسازیهای جدید، بازیگری که در یک سیستم «استقلال» داشت، بازیگری بود که باید تاثیرگذار میبود، وگرنه هر چقدر هم تاثیرپذیریاش را از سایرین کم میکرد، مستقل نمیشد.
استقلال و تحریمها
بسیار نوشته شده که چرا اینقدر ما راحت تحریم میشویم؟ پاسخ اما دقیقا برمیگردد به دلیل همین درک نادرستی است که از مفهوم استقلال داریم.
بازیگر مستقل یا دارای قدرت، قابل حذف شدن از سیستم نیست. یعنی کشوری که ۱۰۰ میلیارد دلار وارد میکند و ۱۰۰ میلیارد صادر میکند؛ خیلی قویتر از کشوری است که نه وارداتی دارد و نه صادراتی! کشور اول را نمیشود از جهان حذف کرد و دومی را میشود!
بگذارید چند واقعیت ببینیم:
ما ایرانیها فکر میکنیم چون سالیانه حدود ۳ میلیارد یورو از آلمان واردات داشتهایم؛ خیلی شریک جذابی برای آلمانیها هستیم؛ اما یادمان میرود که صادرات آلمانیها حدود ۱۳۵۰ میلیارد است و این یعنی سهم ما حدود ۰.۰۰۲ است! یعنی قابل صرف نظر!
سهم ایران در چند سال گذشته کمتر از ۰.۰۰۱ از کل صادرات چین بوده است و سهم ایران در واردات این کشور نیز کمتر از ۰.۰۰۹! یعنی سهم ما تقریبا در اقتصاد چین آنقدر ناچیز است، که میشود درنظر نگرفت!
اینها واقعیتهایی هستند که معنایش متاسفانه در همان تفاوت فهممان از مفهوم استقلال نشات گرفته است. ما موفق شدهایم تاثیریپذیری خود را از دیگران کم کنیم؛ اما ما به سادگی در معادلات جهانی نادیده گرفته میشویم؛ چون تاثیرگذاریمان هم به اندازهی تاثیرپذیریمان ناچیز است!
تغییر دیدگاه
وقتی به شاخصهای جهانی دقت میکنیم، در بسیاری از این شاخصها «واردات» یک معیار مطلوب است! بله واردات اگر در صنایع پیشرفته و کالاهای سرمایهای باشد، و اگر همراه با صادرات بالا باشد، یک معیار خیلی خوب است. ما هنوز افتخار میکنیم به کاهش واردات بدون آنکه توجه کنیم به سایر جنبهها!
ما بیش از هر چیز نیاز داریم تا به بازتعریف مفاهیمی اقدام کنیم، که میراث دنیای ماقبل جهانیشدن است! ما نیاز داریم تا دوباره در خصوص بسیاری از چیزهایی که بدیهی میدانیم، فکر کنیم!
ما اگر واردات بالا و صادرات بالا داشتیم، هرچند تفاضلش همین مقدار اکنون بود، حتما بیش از وضعیت فعلیمان تاثیرگذار بودیم و این یعنی به راحتی قابل صرف نظر کردن نبودیم! یعنی به راحتی نمیشد با یک امضا تحریممان کرد!
در دنیای امروز، هیچ رابطهای یکطرفه نیست. نمیشود تنها تاثیرگذار بود و هیچ وابستگی نداشت. مهم آن است که بیش از آن که وابسته به دیگران باشیم، آنها به ما وابسته باشند.
دستیابی به استقلال تنها از طریق این توازن ایجاد میشود؛ وگرنه اگر به هیچکس وابسته نباشیم و دیگران هم به ما وابسته نباشند؛ همگی برای حذف شدنمان توافق دارند!
یعنی حتی اگر خودکفایی امکانپذیر هم باشد، قدرت و استقلال ما را افزایش که نمیدهد، بلکه کاهش میدهد!
✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/4) | رضا نیازمند می گفتند محمد اولین ایرانی است که در سازمان ملل رتبه یازده گرفته است . او در دوران کار در پروند پر بارش 5 سال خدمت در مراکش هم داشت - او از طرف سازمان الملل به مراکش رفته بود و با موفقیت "سازمان برنامه…
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/5)
| رضا نیازمند
تصمیم بازاریان که پولهای خود را از بانک ها خارج کرده بودند موجب شده بود که بانک ها نتوانند چک مشتریان را نقد کنند. – یکی از منسوبین من در تجارتخانه حاج علی اکبر اخوان که از تجار معتبر بازار بود -کار میکرد . او میگفت که حاجی آقا چکی کشید و بانک ایران و انگلیس چک اورا برگرداند . حاجی چنان عصبانی شد که خودش رفت نزد رئیس بانک و گفت من تمام موجودی پولم را همین امروز میخواهم و الا اعلام میکنم که بانک ایران و انگلیس ورشکست شده است . رئیس بانک به التماس می افتد و چند روز مهلت میخواهد – حاجی هم پایش را میکند توی یک کفش و تمام پولش را میخواست . رئیس بانک ناچار دستور میدهد که پول حاجی را سکه بدهند – سکه های نقره و مس . حاجی چندین گاری اجاره کرد و پول ها را ( که سکه نقره و مس بودند ) بار کرد و به بازار آورد و در یک انباری کنار اطاق خودش نگهداشت. از فردای آن روز پرداخت های حاجی توسط سکه انجام گرفت تا روزی که بحران تمام شد.
این گونه رکود و عدم اطمینان سر تا سر کشور را گرفته بود و بیداد میگرد – علاوه بر آن یاس و ترس هم بازار را فرا گرفته بود.
حال عالیخانی - این جوان تحصیل کرده باید این بار را حمل کند و رکود منفور را به رونق تبدیل کند .... وا عجبا ...
عالیخانی با هوش خدادادی که داشت تصمیم گرفت که گروه های مختلف بازاریان و متخصصین را دسته دسته دعوت کند و نظر آنها را - در باره چگونگی جلب سرمایه سرماداران و مبارزه با این رکود لعنتی - بخواهد.
اول بازاریان تهران را دعوت کرد . بازار مرکز رونق و رکود کشور بود . پول دربازار بود . اگر بازاریان پول خود را از مخفی گاه بیرون میاوردند و بکار میانداختند اقتصاد کشور رونق می گرفت و اگر آنها پولهای خود را مخفی میکردند مملکت را رکود بر میداشت.
از زمان نخست وزیری دکتر امینی و اجرای برنامه اصلاحات ارضی بازار ترسیده و در نگرانی فر رفته بود و پولها از بانک ها خارج شده و در مخفی گاه ها نگهداری میشد.
حال وزیر من آنها را دعوت کرده که دور یک میز بنشینند و راه چاره ای برای تبدیل رکود به رونق اقتصاد جلوی پای او بگذارند.
من میدانستم که این نشست با شکست مواجه میشود – چون شبیه به این بود که پزشک از بیمار خود بخواهد که راه معالجه را به پزشک بگوید ..... جلسه بدون نتیجه پایان یافت.
بعد عالیخانی از اقتصاد خوانده ها دعوت کرد که بیایند و راه حل های خود را برای خروج از رکود ارائه دهند . از این جلسه هم بخاری بلند نشد . راه حل های تئوریک مدرسه ای ارائه شد و هرکس خواست اطلاعات خود را به رخ دیگران بکشد و کسی قادر به ارائه راه حل عملی برای رفع بحران نبود.
عالیخانی که چون غریقی به هر پاره تخته ای میچسبد که نجات یابد – این مرتبه حسابرسان تحصیل کرده انگلستان را دعوت کرد . من تعجب کردم که مگر ممکن است یک چارتر اکانتت (charter accountant) از این چیز ها سرش بشود .... نا امیدانه در جلسه شرکت کردم.
مهدی سمیعی – که شاید از اولین حسابداران قسم خورده بود که خارج از سیستم شرکت نفت و از طرف بانک ملی ( به دستور ابوالحسن ابتهاج ) به انگلستان رفته بود و پس از برگشت لیاقت خو را در مشاغل کلیدی که داشت – نشان داده بود در این جلسه حضور داشت.
مهدی اجازه سخن گفتن خواست – عالیخانی سخن را بدست او سپرد - و او با کمال نا باوری من – چنان سخنانی گفت که گوئی یک جامعه شناس اقتصاد دان – مسئله را مطالعه کرده – درد را شناخته و اکنون نسخه معالجه این بیمار را ارائه میدهد.
او گفت که برای خروج از رکود پول لازم است و پول – به وفور نزد بازار یان تهران موجود است . بازار ترسیده و پولها را مخفی کرده - اگر پولها در انبار ها مخفی شده و بکار گرفته نمیشود بدلیل عدم اطمینان بازار به دولت است ... عدم اطمینان به تصمیمات خلق الساعه دولت – عدم اطمینان از اینکه پولشان را بگیرند و به نحوی مصادره کنند – عدم اطمینان به وضع مقررات صادرات و واردات و وضع عوارض خلق الساعه – عدم اطمینان به همه چیز.
مهدی گفت که مشکل رکود - از بی پولی نیست شما اطمینان را به بازار برگردانید – پولها ظاهر خواهند شد و اقتصاد به راه خواهد افتاد.
شما از تصویب مقررات و قوانین خلق السا عه خود داری کنید . قوانین را تثبیت کنید . از پول دار شدن تجار حمایت کنید – کمک کنید پولی که از مخفی گاه بیرون میاید سود فراوان برای صاحبش ایجاد کند – تا بتدریج کساد تبدیل به رونق شود.
سخنان مهدی طولانی بود و تماما – دقیقا درست و بجا بود. او بیماری را تشخیص داده بود . وقتی بیماری به درست تشخیص داده شود معالجه آسان میشود.
✅ @karkhone
| رضا نیازمند
تصمیم بازاریان که پولهای خود را از بانک ها خارج کرده بودند موجب شده بود که بانک ها نتوانند چک مشتریان را نقد کنند. – یکی از منسوبین من در تجارتخانه حاج علی اکبر اخوان که از تجار معتبر بازار بود -کار میکرد . او میگفت که حاجی آقا چکی کشید و بانک ایران و انگلیس چک اورا برگرداند . حاجی چنان عصبانی شد که خودش رفت نزد رئیس بانک و گفت من تمام موجودی پولم را همین امروز میخواهم و الا اعلام میکنم که بانک ایران و انگلیس ورشکست شده است . رئیس بانک به التماس می افتد و چند روز مهلت میخواهد – حاجی هم پایش را میکند توی یک کفش و تمام پولش را میخواست . رئیس بانک ناچار دستور میدهد که پول حاجی را سکه بدهند – سکه های نقره و مس . حاجی چندین گاری اجاره کرد و پول ها را ( که سکه نقره و مس بودند ) بار کرد و به بازار آورد و در یک انباری کنار اطاق خودش نگهداشت. از فردای آن روز پرداخت های حاجی توسط سکه انجام گرفت تا روزی که بحران تمام شد.
این گونه رکود و عدم اطمینان سر تا سر کشور را گرفته بود و بیداد میگرد – علاوه بر آن یاس و ترس هم بازار را فرا گرفته بود.
حال عالیخانی - این جوان تحصیل کرده باید این بار را حمل کند و رکود منفور را به رونق تبدیل کند .... وا عجبا ...
عالیخانی با هوش خدادادی که داشت تصمیم گرفت که گروه های مختلف بازاریان و متخصصین را دسته دسته دعوت کند و نظر آنها را - در باره چگونگی جلب سرمایه سرماداران و مبارزه با این رکود لعنتی - بخواهد.
اول بازاریان تهران را دعوت کرد . بازار مرکز رونق و رکود کشور بود . پول دربازار بود . اگر بازاریان پول خود را از مخفی گاه بیرون میاوردند و بکار میانداختند اقتصاد کشور رونق می گرفت و اگر آنها پولهای خود را مخفی میکردند مملکت را رکود بر میداشت.
از زمان نخست وزیری دکتر امینی و اجرای برنامه اصلاحات ارضی بازار ترسیده و در نگرانی فر رفته بود و پولها از بانک ها خارج شده و در مخفی گاه ها نگهداری میشد.
حال وزیر من آنها را دعوت کرده که دور یک میز بنشینند و راه چاره ای برای تبدیل رکود به رونق اقتصاد جلوی پای او بگذارند.
من میدانستم که این نشست با شکست مواجه میشود – چون شبیه به این بود که پزشک از بیمار خود بخواهد که راه معالجه را به پزشک بگوید ..... جلسه بدون نتیجه پایان یافت.
بعد عالیخانی از اقتصاد خوانده ها دعوت کرد که بیایند و راه حل های خود را برای خروج از رکود ارائه دهند . از این جلسه هم بخاری بلند نشد . راه حل های تئوریک مدرسه ای ارائه شد و هرکس خواست اطلاعات خود را به رخ دیگران بکشد و کسی قادر به ارائه راه حل عملی برای رفع بحران نبود.
عالیخانی که چون غریقی به هر پاره تخته ای میچسبد که نجات یابد – این مرتبه حسابرسان تحصیل کرده انگلستان را دعوت کرد . من تعجب کردم که مگر ممکن است یک چارتر اکانتت (charter accountant) از این چیز ها سرش بشود .... نا امیدانه در جلسه شرکت کردم.
مهدی سمیعی – که شاید از اولین حسابداران قسم خورده بود که خارج از سیستم شرکت نفت و از طرف بانک ملی ( به دستور ابوالحسن ابتهاج ) به انگلستان رفته بود و پس از برگشت لیاقت خو را در مشاغل کلیدی که داشت – نشان داده بود در این جلسه حضور داشت.
مهدی اجازه سخن گفتن خواست – عالیخانی سخن را بدست او سپرد - و او با کمال نا باوری من – چنان سخنانی گفت که گوئی یک جامعه شناس اقتصاد دان – مسئله را مطالعه کرده – درد را شناخته و اکنون نسخه معالجه این بیمار را ارائه میدهد.
او گفت که برای خروج از رکود پول لازم است و پول – به وفور نزد بازار یان تهران موجود است . بازار ترسیده و پولها را مخفی کرده - اگر پولها در انبار ها مخفی شده و بکار گرفته نمیشود بدلیل عدم اطمینان بازار به دولت است ... عدم اطمینان به تصمیمات خلق الساعه دولت – عدم اطمینان از اینکه پولشان را بگیرند و به نحوی مصادره کنند – عدم اطمینان به وضع مقررات صادرات و واردات و وضع عوارض خلق الساعه – عدم اطمینان به همه چیز.
مهدی گفت که مشکل رکود - از بی پولی نیست شما اطمینان را به بازار برگردانید – پولها ظاهر خواهند شد و اقتصاد به راه خواهد افتاد.
شما از تصویب مقررات و قوانین خلق السا عه خود داری کنید . قوانین را تثبیت کنید . از پول دار شدن تجار حمایت کنید – کمک کنید پولی که از مخفی گاه بیرون میاید سود فراوان برای صاحبش ایجاد کند – تا بتدریج کساد تبدیل به رونق شود.
سخنان مهدی طولانی بود و تماما – دقیقا درست و بجا بود. او بیماری را تشخیص داده بود . وقتی بیماری به درست تشخیص داده شود معالجه آسان میشود.
✅ @karkhone
گنجشککُشان مائو
| مهدی تدینی
باید موشها و مگسها و پشهها و گنجشکها را کشت! این از ابتکارات مائو در دوران «جهش بزرگ به جلو» بود. هدف اصلی این بود که محصولات کشاورزی بیشتر شود و برای این منظور کارزارهایی برای موشکشی و پشهکشی، مگسکشی و گنجشککشی به راه انداخت.
یوچییِن کوئان نویسندۀ آلمانیِ چینیتبار: روزی را به یاد میآورم که همۀ مردم هیچ کاری نداشتند جز این که با قابلمه و سنج و با هر چیز ممکن دیگری که بتوان با آن سروصدا ایجاد کرد به خیابانها آمدند، در میدانها این سو و آن سو میدویدند تا گنجشکها را بترسانند. تمام روز آنقدر سروصدا کردند تا پرندهها هیچ جا نمیتوانستند بنشینند و در نهایت [از خستگی] میمردند و بر زمین میافتادند. در آن روز میلیونها پرنده کشته شد و همۀ ما به این کار افتخار میکردیم… تازه بعدها فهمیدیم پرندههایی که در شهرها زندگی میکردند همیشه در شهر میماندند و نمیتوانستند به کشتزارها آسیبی بزنند. نتیجه برعکس شد: چون علاوه بر گنجشکانِ غلهخوار سایر پرندگان هم مرده بودند در پی آن حشرات بلای جانمان شدند.
ارتش دستور یافت میدان تیانآنمن را که اکنون بیش از یک میلیون نفر در آن حضور داشتند پاکسازی کند. نقل میکنند دنگ گفته بود: «دویست کشته بیست سال برای چین صلح میآورد!» شمار تلفات اعلامشده بسیار متفاوت است. دولت از ۲۰۰ کشته سخن میگفت و رسانههای غیردولتی از چند هزار. در گزارش عفو بینالملل نیز تعداد کشتهها از چند صد تا چند هزار اعلام شد.
چینی که امروز میبینیم دیگر هیچ شباهتی به چین مائو ندارد. بخش بزرگی از این تغییر به آوازۀ دولتمردی دیگر به نام دِنگ شیائوپینگ گره خورده است.
دنگ با اجرای ایدۀ مدرنسازی چهارگانه که چو اِنلای مبدعش بود (یعنی مدرنسازیِ کشاورزی، صنایع، دفاع و علم و فناوری) اصلاحاتی فراگیر را آغاز کرد و جامهای مدرن و سرمایهدارانه بر قامت چین پوشاند. نتیجۀ این اصلاحات خیرهکننده بود: چین از ۱۹۷۸ تا ۲۰۱۳ با میانگین رشد اقتصادی سالانه ۹.۵ درصد رشد کرد. تولید ناخالص داخلیِ واقعی چین از ۱۹۷۸ تا ۲۰۱۴، «چهلوهشت برابر» شد (تولید ناخالص «واقعی» یعنی تولید ناخالص داخلی با کم کردن نرخ تورم سالیانه).
کلینتون میگفت مسئله این نیست که چین فقط کالاهای آمریکایی بیشتری وارد خواهد کرد، بلکه «چین میپذیرد آزادی اقتصادی که یکی از گرامیترین ارزشهای دموکراسی است، وارد کشورش شود». خیال کلینتون این بود که «آزادی اقتصادی» به «آزادی سیاسی» منجر خواهد شد. او میگفت: «چین هر قدر اقتصاد خود را آزادتر کند، پتانسیل مردمِ خود را بیشتر آزاد میکند و وقتی افراد این قدرت را داشته باشند که علاوه بر رویاپردازی بتوانند رویاهای خود تحقق بخشند، خواستار [حق] بیان بیشتری خواهند شد.» زهی خیال باطل!
✅ @karkhone
| مهدی تدینی
باید موشها و مگسها و پشهها و گنجشکها را کشت! این از ابتکارات مائو در دوران «جهش بزرگ به جلو» بود. هدف اصلی این بود که محصولات کشاورزی بیشتر شود و برای این منظور کارزارهایی برای موشکشی و پشهکشی، مگسکشی و گنجشککشی به راه انداخت.
یوچییِن کوئان نویسندۀ آلمانیِ چینیتبار: روزی را به یاد میآورم که همۀ مردم هیچ کاری نداشتند جز این که با قابلمه و سنج و با هر چیز ممکن دیگری که بتوان با آن سروصدا ایجاد کرد به خیابانها آمدند، در میدانها این سو و آن سو میدویدند تا گنجشکها را بترسانند. تمام روز آنقدر سروصدا کردند تا پرندهها هیچ جا نمیتوانستند بنشینند و در نهایت [از خستگی] میمردند و بر زمین میافتادند. در آن روز میلیونها پرنده کشته شد و همۀ ما به این کار افتخار میکردیم… تازه بعدها فهمیدیم پرندههایی که در شهرها زندگی میکردند همیشه در شهر میماندند و نمیتوانستند به کشتزارها آسیبی بزنند. نتیجه برعکس شد: چون علاوه بر گنجشکانِ غلهخوار سایر پرندگان هم مرده بودند در پی آن حشرات بلای جانمان شدند.
ارتش دستور یافت میدان تیانآنمن را که اکنون بیش از یک میلیون نفر در آن حضور داشتند پاکسازی کند. نقل میکنند دنگ گفته بود: «دویست کشته بیست سال برای چین صلح میآورد!» شمار تلفات اعلامشده بسیار متفاوت است. دولت از ۲۰۰ کشته سخن میگفت و رسانههای غیردولتی از چند هزار. در گزارش عفو بینالملل نیز تعداد کشتهها از چند صد تا چند هزار اعلام شد.
چینی که امروز میبینیم دیگر هیچ شباهتی به چین مائو ندارد. بخش بزرگی از این تغییر به آوازۀ دولتمردی دیگر به نام دِنگ شیائوپینگ گره خورده است.
دنگ با اجرای ایدۀ مدرنسازی چهارگانه که چو اِنلای مبدعش بود (یعنی مدرنسازیِ کشاورزی، صنایع، دفاع و علم و فناوری) اصلاحاتی فراگیر را آغاز کرد و جامهای مدرن و سرمایهدارانه بر قامت چین پوشاند. نتیجۀ این اصلاحات خیرهکننده بود: چین از ۱۹۷۸ تا ۲۰۱۳ با میانگین رشد اقتصادی سالانه ۹.۵ درصد رشد کرد. تولید ناخالص داخلیِ واقعی چین از ۱۹۷۸ تا ۲۰۱۴، «چهلوهشت برابر» شد (تولید ناخالص «واقعی» یعنی تولید ناخالص داخلی با کم کردن نرخ تورم سالیانه).
کلینتون میگفت مسئله این نیست که چین فقط کالاهای آمریکایی بیشتری وارد خواهد کرد، بلکه «چین میپذیرد آزادی اقتصادی که یکی از گرامیترین ارزشهای دموکراسی است، وارد کشورش شود». خیال کلینتون این بود که «آزادی اقتصادی» به «آزادی سیاسی» منجر خواهد شد. او میگفت: «چین هر قدر اقتصاد خود را آزادتر کند، پتانسیل مردمِ خود را بیشتر آزاد میکند و وقتی افراد این قدرت را داشته باشند که علاوه بر رویاپردازی بتوانند رویاهای خود تحقق بخشند، خواستار [حق] بیان بیشتری خواهند شد.» زهی خیال باطل!
✅ @karkhone
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
خنک آن قماربازی که بباخت هر چه بودش/ بنماند هیچش الا هوس قمار دیگر
قسمتم پنجم و آخر از مستند زندگی مرحوم اصغرقندچی بزرگمرد جادههای ایران
✅ @karkhone
قسمتم پنجم و آخر از مستند زندگی مرحوم اصغرقندچی بزرگمرد جادههای ایران
✅ @karkhone
سلطان خاویار؟!
| عباس میلانی
اسدالله علم وزیر دربار، به گزارش دوستان و برآمدگانش در بسیاری از معاملات مشکوک شرکت داشت. امیرهوشنگ دولو هم بود که «سلطان خاویار» نام داشت.
اما از همه غریبتر و مرموزتر، دکتر کریم ایادی بود که در گزارشهای سفارت آمریکا، به عنوان «طبیب ویژه شاه» نام گرفته است. در این گزارشها آمده که ” ایادی در شرکتهای متعدد از قبیل شرکت نفت پارس سهام دارد و معمولاً بین ۱۵ تا ۴۰ درصد سهام این شرکت از آن اوست. او در اینگونه موارد از اسامی مختلفی استفاده می کند.
گاه خود را عبدالکریم، کریم و برخی اوقات ایادی میخواند. تیمسار ایادی در عین حال از حق انحصاری بهرهبرداری از میگوی خلیج فارس برخوردار است”.در گزارش دیگری، سازمان سیا ایادی را کانال اصلی فعالیتهای اقتصادی شاه میداند و میافزاید “شایع است که سهام شاه در شرکت ماهیگیری جنوب هم به اسم ایادی ثبت شده است.
هنگامی که شاه تصمیم گرفت برای تشکیل دولت «وحدت ملی»، از شریف امامی استفاده کند شایع بود که شریف امامی به فساد مالی متهم است. شاپور بختیار در دیداری با یکی از اعضای سفارت آمریکا هشدار داده بود “دولت شریف امامی خود عمیقاً آغشته به همان فسادی است که ظاهراً با آن مبارزه میکند”. بختیار در مورد فساد مالی خود شریفامامی اطلاعات دست اولی داشت.
همه میدانستند که نخستوزیر کابینه «وحدت ملی» به «آقای پنج درصد» شهرت دارد. میگفتند وجه تسمیه لقبش هم این بود که از بیش و کم تمامی قراردادهای دولتی، پنج درصد حق حساب میگرفت.
منبع: معمای هویدا
✅ @karkhone
| عباس میلانی
اسدالله علم وزیر دربار، به گزارش دوستان و برآمدگانش در بسیاری از معاملات مشکوک شرکت داشت. امیرهوشنگ دولو هم بود که «سلطان خاویار» نام داشت.
اما از همه غریبتر و مرموزتر، دکتر کریم ایادی بود که در گزارشهای سفارت آمریکا، به عنوان «طبیب ویژه شاه» نام گرفته است. در این گزارشها آمده که ” ایادی در شرکتهای متعدد از قبیل شرکت نفت پارس سهام دارد و معمولاً بین ۱۵ تا ۴۰ درصد سهام این شرکت از آن اوست. او در اینگونه موارد از اسامی مختلفی استفاده می کند.
گاه خود را عبدالکریم، کریم و برخی اوقات ایادی میخواند. تیمسار ایادی در عین حال از حق انحصاری بهرهبرداری از میگوی خلیج فارس برخوردار است”.در گزارش دیگری، سازمان سیا ایادی را کانال اصلی فعالیتهای اقتصادی شاه میداند و میافزاید “شایع است که سهام شاه در شرکت ماهیگیری جنوب هم به اسم ایادی ثبت شده است.
هنگامی که شاه تصمیم گرفت برای تشکیل دولت «وحدت ملی»، از شریف امامی استفاده کند شایع بود که شریف امامی به فساد مالی متهم است. شاپور بختیار در دیداری با یکی از اعضای سفارت آمریکا هشدار داده بود “دولت شریف امامی خود عمیقاً آغشته به همان فسادی است که ظاهراً با آن مبارزه میکند”. بختیار در مورد فساد مالی خود شریفامامی اطلاعات دست اولی داشت.
همه میدانستند که نخستوزیر کابینه «وحدت ملی» به «آقای پنج درصد» شهرت دارد. میگفتند وجه تسمیه لقبش هم این بود که از بیش و کم تمامی قراردادهای دولتی، پنج درصد حق حساب میگرفت.
منبع: معمای هویدا
✅ @karkhone
چه کسی تختی را کشت؟
| سرگه بارسقیان
اختلاف بر سر این است که چه کسی و یا کسانی تختی را به مرگ آرام در اتاق ۲۳ هتل آتلانتیک در ۱۷ دی ۱۳۴۶ وادار کردند؟ ساواک یا شهلا؟ مردم یا زمانه؟ به ویژه آنکه تختی خود این راز را مکتوم گذاشت و روایت ۵۰ ساله آلاحمد و دیگران چنان غالب بود که هر نوع اشاره به خودکشی تختی قهرمانکشی تعبیر میشد. به باور فرزندش بابک، تختی رفته بود هتل به این امید که شاید یکی سراغش بیاید و نجاتش بدهد؛ وگرنه میتوانست برود باغ خودش. در محاسبات جهانپهلوان اما سرنوشت مدیر هتل منظور نشده بود؛ امیرحسین ساعد که بعد از انقلاب «قاتل تختی» شد، نقشی که قبل از انقلاب و این روزها با فراگیری روایت خودکشی تختی به شهلا دادند. پرونده مرگ تختی یک متهم میخواست؛ ساواک و ساعد یا شکست (خانوادگی و ورزشی) و شهلا؟
سرنوشت تختی تراژیک بود؛ به قول لوریس چکناواریان که سوييت سمفونی «جهانپهلوان تختی» را ساخته تمام زندگی تختی تراژدی بود؛ حتی پیروزیاش در المپیک هم به تراژدی شبیه است. اما تراژدیها چگونه شکل میگیرند؟ سایمون کرایچلی، فیلسوف بریتانیایی در کتاب جدیدش «تراژدی، یونانیان و ما» نوشته تراژدی نه یک بداقبالی خارج از کنترل که مصیبتی است که با آن همدست میشویم؛ مشارکت در بلایی است که نابودمان میکند؛ بدخواهی تقدیر نیست، بلکه همدستی ما با تقدیر است. این تعبیر از تراژدی به طرز غریبی با زندگی تختی عجین است. تراژدی تختی در متن تجربه اجتماعی ما ایرانیان ساخته شد؛ هم زندگی و هم مرگش. برای رهایی از عذاب وجدان تنهایی قهرمان، چارهای جز خلق مرگی حماسی و رمزآلود از او نبود.
اسطورهکشی با غلبه مرگ خودخواسته تختی بر قتل تختی شروع نشد که با مشارکت اجتماعی در خلق تراژدی تختی در دوره زندگی بارها و بارها تجربه شد. «تهران مصور» در ۲۳ دی ۱۳۴۶ به نقل از خواهر تختی نوشت که غلامرضا به او گفته بود: «من که بین مردم آبرو و حیثیت دارم نمیتوانم پس از یک سال که از زندگی زناشویی ما گذشته از او جدا شوم.» روایتی که گناه مرگ تختی را به گردن شهلا میاندازد اما اشارتی ظریف به رنج او در زندگی در اجتماعی دارد که از جهانپهلوان انتظار چنین تصمیمی ندارد. همان روایت مشایخی که نه با زنش میتواند زندگی کند و نه طلاق دهد. چاره چیست؟ مرگ خود.
فروکاستن تراژدی مرگ تختی به اختلافش با شهلا پاک کردن صورت مساله تراژدی زندگی اوست که طی نیم قرن نادیده گرفته شده و شاید فیلم «غلامرضا تختی» توانست تا حدودی آن را روایت کند؛ نوعی مشارکت جمعی در ساخت بلای مرگ تختی که هم حکومتی که مانع ورودش به اماکن ورزشی شد را متهم کرد، هم غریبه و آشنایانی که فقط انتظار مالی از تختی داشتند را مقصر دانست و هم ورزشکارانی که با حسادتی ناتمام به جهانپهلوان او را بیگانهای میدیدند ناهمرنگ با جماعت.
تراژدی تختی نه از مرگ که از تولدش شروع شد؛ از مصیبتی اجتماعی که عشق او به کشتی را در بدو کار تحقیر میکند و مثالی است از استعدادهایی که با مربیان بدخو و معلمان بدخلق در نطفه میمیرند؛ از عدم برخورد درست جامعه با قهرمانی جهانی که انتظار پولپاشی از او دارند؛ از اشتباه حکومت در برخورد با چهرهای محبوب که علایق سیاسی مغایری با چارچوبهای خود دارد و…
تراژدی تختی، همدستی همه ماست با تقدیری که ابرمرد میسازد و بر زمین میاندازد. کسی در اتاق ۲۳ هتل آتلانتیک را نزد. تختی در تنهایی جام مرگ خود را هم زد و این تنهایی تراژدی همگانی است که روز و شب در حال مشارکت در آنیم. نه با زندگی سازش میکند و نه مرگ را سرزنش میکند. قهرمان جهان را شهلا نکشت؛ این زندگی ما بود که تختی را کشت که نه عاشقی آموخته و نه امیدی اندوخته میشود که اتاق ۲۳ را چنین امن و آرام نکند تا کسی به در نزند و جانی به در نرود.
✅ @karkhone
| سرگه بارسقیان
اختلاف بر سر این است که چه کسی و یا کسانی تختی را به مرگ آرام در اتاق ۲۳ هتل آتلانتیک در ۱۷ دی ۱۳۴۶ وادار کردند؟ ساواک یا شهلا؟ مردم یا زمانه؟ به ویژه آنکه تختی خود این راز را مکتوم گذاشت و روایت ۵۰ ساله آلاحمد و دیگران چنان غالب بود که هر نوع اشاره به خودکشی تختی قهرمانکشی تعبیر میشد. به باور فرزندش بابک، تختی رفته بود هتل به این امید که شاید یکی سراغش بیاید و نجاتش بدهد؛ وگرنه میتوانست برود باغ خودش. در محاسبات جهانپهلوان اما سرنوشت مدیر هتل منظور نشده بود؛ امیرحسین ساعد که بعد از انقلاب «قاتل تختی» شد، نقشی که قبل از انقلاب و این روزها با فراگیری روایت خودکشی تختی به شهلا دادند. پرونده مرگ تختی یک متهم میخواست؛ ساواک و ساعد یا شکست (خانوادگی و ورزشی) و شهلا؟
سرنوشت تختی تراژیک بود؛ به قول لوریس چکناواریان که سوييت سمفونی «جهانپهلوان تختی» را ساخته تمام زندگی تختی تراژدی بود؛ حتی پیروزیاش در المپیک هم به تراژدی شبیه است. اما تراژدیها چگونه شکل میگیرند؟ سایمون کرایچلی، فیلسوف بریتانیایی در کتاب جدیدش «تراژدی، یونانیان و ما» نوشته تراژدی نه یک بداقبالی خارج از کنترل که مصیبتی است که با آن همدست میشویم؛ مشارکت در بلایی است که نابودمان میکند؛ بدخواهی تقدیر نیست، بلکه همدستی ما با تقدیر است. این تعبیر از تراژدی به طرز غریبی با زندگی تختی عجین است. تراژدی تختی در متن تجربه اجتماعی ما ایرانیان ساخته شد؛ هم زندگی و هم مرگش. برای رهایی از عذاب وجدان تنهایی قهرمان، چارهای جز خلق مرگی حماسی و رمزآلود از او نبود.
اسطورهکشی با غلبه مرگ خودخواسته تختی بر قتل تختی شروع نشد که با مشارکت اجتماعی در خلق تراژدی تختی در دوره زندگی بارها و بارها تجربه شد. «تهران مصور» در ۲۳ دی ۱۳۴۶ به نقل از خواهر تختی نوشت که غلامرضا به او گفته بود: «من که بین مردم آبرو و حیثیت دارم نمیتوانم پس از یک سال که از زندگی زناشویی ما گذشته از او جدا شوم.» روایتی که گناه مرگ تختی را به گردن شهلا میاندازد اما اشارتی ظریف به رنج او در زندگی در اجتماعی دارد که از جهانپهلوان انتظار چنین تصمیمی ندارد. همان روایت مشایخی که نه با زنش میتواند زندگی کند و نه طلاق دهد. چاره چیست؟ مرگ خود.
فروکاستن تراژدی مرگ تختی به اختلافش با شهلا پاک کردن صورت مساله تراژدی زندگی اوست که طی نیم قرن نادیده گرفته شده و شاید فیلم «غلامرضا تختی» توانست تا حدودی آن را روایت کند؛ نوعی مشارکت جمعی در ساخت بلای مرگ تختی که هم حکومتی که مانع ورودش به اماکن ورزشی شد را متهم کرد، هم غریبه و آشنایانی که فقط انتظار مالی از تختی داشتند را مقصر دانست و هم ورزشکارانی که با حسادتی ناتمام به جهانپهلوان او را بیگانهای میدیدند ناهمرنگ با جماعت.
تراژدی تختی نه از مرگ که از تولدش شروع شد؛ از مصیبتی اجتماعی که عشق او به کشتی را در بدو کار تحقیر میکند و مثالی است از استعدادهایی که با مربیان بدخو و معلمان بدخلق در نطفه میمیرند؛ از عدم برخورد درست جامعه با قهرمانی جهانی که انتظار پولپاشی از او دارند؛ از اشتباه حکومت در برخورد با چهرهای محبوب که علایق سیاسی مغایری با چارچوبهای خود دارد و…
تراژدی تختی، همدستی همه ماست با تقدیری که ابرمرد میسازد و بر زمین میاندازد. کسی در اتاق ۲۳ هتل آتلانتیک را نزد. تختی در تنهایی جام مرگ خود را هم زد و این تنهایی تراژدی همگانی است که روز و شب در حال مشارکت در آنیم. نه با زندگی سازش میکند و نه مرگ را سرزنش میکند. قهرمان جهان را شهلا نکشت؛ این زندگی ما بود که تختی را کشت که نه عاشقی آموخته و نه امیدی اندوخته میشود که اتاق ۲۳ را چنین امن و آرام نکند تا کسی به در نزند و جانی به در نرود.
✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/5) | رضا نیازمند تصمیم بازاریان که پولهای خود را از بانک ها خارج کرده بودند موجب شده بود که بانک ها نتوانند چک مشتریان را نقد کنند. – یکی از منسوبین من در تجارتخانه حاج علی اکبر اخوان که از تجار معتبر بازار بود -کار…
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/6)
| رضا نیازمند
( بنظر من حالتی که مهدی – به حق - از روحیه بازار ارائه داد نتیجه اجرای برنامه اصلاحات ارضی بود – که اخیرا بدون مطالعه و به توصیه یک رئبس حمهور بی تجربه امریکا به شاه ارائه شده بود و شاه هم بدون توجه به اثرات جانبی و مخرب اینکار – از آن پشتیبانی کرده بود و یک مرتبه زمینهای زمین داران را گرفته و به سلیقه یک وزیر چپ گرا – آن را بین دهقانان تقسیم کرده بود – که به خیال خودش هم فئودالیته را از مملکت بیرون براند و هم ایران را از انقلاب دهقانی که لنین در روسیه کرده و موفق شده بود محفوظ بدارد)
البته عقیده من مطرح نبود بلکه سخنان مهدی سمیعی مهم بود که درد را گفت و دوا را هم تجویز کرد . مهمتر از آن این بود که عالیخانی نظریات مهدی را پذیرفت و بعد از ختم جلسه معاوین خود را جمع کرد و سیاست وزارتخانه را بر اساس گفته های مهدی اعلام کرد تا معاوین بدانند که چه باید بکنند و همه در یک جهت کار کنند . او اصولی را ارائه کرد که ما باید همگی مراعات کنیم :
اصل اول این شد که مقررات واردات و صادرات با ید نوشته شود – و به صورت کتاب چاپ شود و در اختیار بازاریان گذارده شود و اعلان گرددکه این مقررات تا آخر هر سال ( یعنی تا شب نوروز سال بعد) ثابت خواهد ماند و بهیچ وجه تغیر داده نمیشود.
اصل دوم این شد که هر که میخواهد واردات و صادرات کند باید تقاضای خود را در دفتری در وزارات اقتصاد ثبت کند . تا اولا دیگران هم از این کار مطلع شوند و کالائی را زیاده سفارش ندهند و به فروش و سود یکدیگر صدمه نزنند . و دولت هم همیشه از سفارشات بازار آگاه باشد.
اصل سوم اینکه اجازه واردات اجناس برای تمام وارد کنندگان - از 15 اسفند هر سال متوقف شود و کسی حق نداشته باشد که از 15 اسفند هرسال تا روز اول فروردین سال بعد کالای وارداتی سفارش دهد.
اصل چهام اینکه وزارت اقتصاد مقررات واردات و صادرات تمام کالا ها را از 15 اسفند هر سال تا آخرین روز سال مطالعه خواهد کرد و مقررات جدید برای اجرا در سال آتی را در آخرین جلسه هیئت دولت مطرح و به تصویب خواهد رساند و بلا فاصله مصوبات دولت را چاپ و برای اطلاع و استفاده وارد کنندگان منتشر خواهد کرد تا بازرگانان بتوانند از اولین روز کاری درسال آتی طبق آن مصوبات عمل کنند و اطمینان داشته باشند که تا 15 اسفند سال بعد بهیچ وجه تغیری در این مصوبات داده نخواهد شد.
اصل پنجم اینکه معاونین وزارت اقتصاد از روز 15 اسفند تا روز آخر هر سال – یعنی 15 روز – تمام وقت خود را در جلسات مشترک و محرمانه - مصروف برنامه ریزی برای توسعه صنایع در سال بعد خواهند کرد و پیشنهادات تغیرات در مقررات واردات و صادرات منحصرا - بر پایه تشویق سرمایه داران به سرمایه گذاری برای ازدیاد تولید داخلی و جانشینی تولیدداخلی بجای واردات باید باشد.
این برنامه اینگونه عمل میشد که وقتی – فی المثل - میخواستیم وسائل خانگی مانند یخچال – ماشین ظرف شو و خشک کن لباس و امثال آن و هم چنین وسائلی مانند تلویزیون و را دیو و غیره در داخل کشور ساخته شود – میزان عوارضی که وارد کنندگان این کالا ها باید پرداخت کنند افزایش داده میشد . تا ساخت در داخل کشور با صرفه تر شود و وارد کنندگان این کالا ها ملاحظه کنند که اگر بجای وارد کردن آن کالا – آن را در داخل بسازند – سود بیشتری خواهند برد و بدین طریق اقدام به ساخت آن کالا در داخل کشور بنمایند.
( البته این تصمیمات که من در بالا نوشتم فقط خاطراتی است که در ذهن من از 50 سال گذشته باقی مانده و آنچه در آنموقع تصمیم گرفته شد دقیق تر و عملی تر و کامل تر بود )
در این جلسات که همیشه بریاست عالیخانی تشکیل می شد – دوست عزیرم محمد یگانه بیشترین زحمت را می کشید و بیشترین راهنمائی ها را میکرد و اصولا دانش او در این راه بسیار زیاد بود .
دکتر سادات تهرانی جنبه های بازاری موضوع را بهتر میدانست . من جنبه های فنی و صنعتی آنرا وارد تر بودم ولی سکان اصلی در دست عالیخانی بود .
این برنامه چهار – پنج سال چنان با موفقیت اجرا شد که نه تنها رکود بزودی از بین رفت بلکه رونق اقتصادی و صنعتی جای آن را گرفت و این رونق به 14 در صد در سال و بالاتر رسید و اگر از ژاپن بالا تر نرفت – در ردیف رشد اقتصادی ژاپن رسید و ایران در ردیف کشور های با رشد بالا قرار گرفت.
✅ @karkhone
| رضا نیازمند
( بنظر من حالتی که مهدی – به حق - از روحیه بازار ارائه داد نتیجه اجرای برنامه اصلاحات ارضی بود – که اخیرا بدون مطالعه و به توصیه یک رئبس حمهور بی تجربه امریکا به شاه ارائه شده بود و شاه هم بدون توجه به اثرات جانبی و مخرب اینکار – از آن پشتیبانی کرده بود و یک مرتبه زمینهای زمین داران را گرفته و به سلیقه یک وزیر چپ گرا – آن را بین دهقانان تقسیم کرده بود – که به خیال خودش هم فئودالیته را از مملکت بیرون براند و هم ایران را از انقلاب دهقانی که لنین در روسیه کرده و موفق شده بود محفوظ بدارد)
البته عقیده من مطرح نبود بلکه سخنان مهدی سمیعی مهم بود که درد را گفت و دوا را هم تجویز کرد . مهمتر از آن این بود که عالیخانی نظریات مهدی را پذیرفت و بعد از ختم جلسه معاوین خود را جمع کرد و سیاست وزارتخانه را بر اساس گفته های مهدی اعلام کرد تا معاوین بدانند که چه باید بکنند و همه در یک جهت کار کنند . او اصولی را ارائه کرد که ما باید همگی مراعات کنیم :
اصل اول این شد که مقررات واردات و صادرات با ید نوشته شود – و به صورت کتاب چاپ شود و در اختیار بازاریان گذارده شود و اعلان گرددکه این مقررات تا آخر هر سال ( یعنی تا شب نوروز سال بعد) ثابت خواهد ماند و بهیچ وجه تغیر داده نمیشود.
اصل دوم این شد که هر که میخواهد واردات و صادرات کند باید تقاضای خود را در دفتری در وزارات اقتصاد ثبت کند . تا اولا دیگران هم از این کار مطلع شوند و کالائی را زیاده سفارش ندهند و به فروش و سود یکدیگر صدمه نزنند . و دولت هم همیشه از سفارشات بازار آگاه باشد.
اصل سوم اینکه اجازه واردات اجناس برای تمام وارد کنندگان - از 15 اسفند هر سال متوقف شود و کسی حق نداشته باشد که از 15 اسفند هرسال تا روز اول فروردین سال بعد کالای وارداتی سفارش دهد.
اصل چهام اینکه وزارت اقتصاد مقررات واردات و صادرات تمام کالا ها را از 15 اسفند هر سال تا آخرین روز سال مطالعه خواهد کرد و مقررات جدید برای اجرا در سال آتی را در آخرین جلسه هیئت دولت مطرح و به تصویب خواهد رساند و بلا فاصله مصوبات دولت را چاپ و برای اطلاع و استفاده وارد کنندگان منتشر خواهد کرد تا بازرگانان بتوانند از اولین روز کاری درسال آتی طبق آن مصوبات عمل کنند و اطمینان داشته باشند که تا 15 اسفند سال بعد بهیچ وجه تغیری در این مصوبات داده نخواهد شد.
اصل پنجم اینکه معاونین وزارت اقتصاد از روز 15 اسفند تا روز آخر هر سال – یعنی 15 روز – تمام وقت خود را در جلسات مشترک و محرمانه - مصروف برنامه ریزی برای توسعه صنایع در سال بعد خواهند کرد و پیشنهادات تغیرات در مقررات واردات و صادرات منحصرا - بر پایه تشویق سرمایه داران به سرمایه گذاری برای ازدیاد تولید داخلی و جانشینی تولیدداخلی بجای واردات باید باشد.
این برنامه اینگونه عمل میشد که وقتی – فی المثل - میخواستیم وسائل خانگی مانند یخچال – ماشین ظرف شو و خشک کن لباس و امثال آن و هم چنین وسائلی مانند تلویزیون و را دیو و غیره در داخل کشور ساخته شود – میزان عوارضی که وارد کنندگان این کالا ها باید پرداخت کنند افزایش داده میشد . تا ساخت در داخل کشور با صرفه تر شود و وارد کنندگان این کالا ها ملاحظه کنند که اگر بجای وارد کردن آن کالا – آن را در داخل بسازند – سود بیشتری خواهند برد و بدین طریق اقدام به ساخت آن کالا در داخل کشور بنمایند.
( البته این تصمیمات که من در بالا نوشتم فقط خاطراتی است که در ذهن من از 50 سال گذشته باقی مانده و آنچه در آنموقع تصمیم گرفته شد دقیق تر و عملی تر و کامل تر بود )
در این جلسات که همیشه بریاست عالیخانی تشکیل می شد – دوست عزیرم محمد یگانه بیشترین زحمت را می کشید و بیشترین راهنمائی ها را میکرد و اصولا دانش او در این راه بسیار زیاد بود .
دکتر سادات تهرانی جنبه های بازاری موضوع را بهتر میدانست . من جنبه های فنی و صنعتی آنرا وارد تر بودم ولی سکان اصلی در دست عالیخانی بود .
این برنامه چهار – پنج سال چنان با موفقیت اجرا شد که نه تنها رکود بزودی از بین رفت بلکه رونق اقتصادی و صنعتی جای آن را گرفت و این رونق به 14 در صد در سال و بالاتر رسید و اگر از ژاپن بالا تر نرفت – در ردیف رشد اقتصادی ژاپن رسید و ایران در ردیف کشور های با رشد بالا قرار گرفت.
✅ @karkhone
دهه ۷۰ هست و ما چند شخص حقیقی سرمایهدار هستیم نفوذ هم داریم. چن نفری جمع میشیم و چند سالی برنامه ریزی میکنیم تهش در سال ۸۴ مجوز تأسیس یه بانک خصوصی به اسم پاسارگاد رو میگیریم. ۲۰۰ میلیارد ما میذاریم، ۱۵۰ میلیارد هم از ۳۴۰۰۰ نفر پذیرهنویسی میکنیم.
حالا دیگه این بانک فعالیتاشو شروع میکنه، سپرده جذب میکنه و دیگه دغدغه برای یک بانکدار این نیست که پول از کجا بیارم، بلکه دغدغه اینه این پولارو کجا خرج کنم؟ اصلا کجا میتونم خرج کنم؟ هرجایی گنجایش این حجم پول رو نداره. از طرفی بهتره جایی خرج بشه که خودم بینصیب نمونم.
میام یه شرکت تأسیس میکنم. حالا یا به اسم بانک یا به اسم اشخاص حقیقی مالک و مدیر بانک. بعد میام به این شرکت وام میدم تا باهاش فعالیت اقتصادی کنم، از تولید بگیر تا سرمایهگذاری در بورس و هرجای دیگه.
اما یه مانعی وجود داره، حاکمیت میگه بالاخره ما بهت مجوز بانک شدن دادیم که به درد اقتصاد بخوری دیگه، نه که فقط به درد خودت. قانون میذارن بانکها نمیتونن بیشتر از ۱۰ درصد کل تسهیلاتشون رو به شرکتهای وابسته و زیرمجموعه خودشون بدن.
حالا منِ بانکدار چیکار میکنم، میام شرکتای تودردوی ریز و درشت تأسیس میکنم، درصد مالکیتها رو دستکاری میکنم بعضی شرکتها جزو تلفیق نمیان که هیچ حتی جزو شرکتهای فرعی هم محسوب نمیشن.
یه شرکت تأسیس میشه بدون هیچ پولی، ولی وصل هست به دریای تسهیلات وپاسار. بصورت غیر مستقیم مال خود وپاسار و اشخاص حقیقی مربوط به وپاسار هست.
چطور؟
اسم شرکت رو میذاریم هلدینگ صنعتی و معدنی خاورمیانه یا میدکو. یکم از سهامشو میدم به شرکتی به نام مبنا(معدن به جای نفت ایران)ی خاورمیانه و با این مالکیتهای تودرتو حاکم همون میدکو میشیم.
تهش چی درمیاد؟
میدکو یه هلدینگ معدنی و صنعتی با ۳۰ تا زیرمجموعه نسبتا بزرگ درست میشه، کاملا(!) قانونی و در خدمت اقتصاد مملکت.
این کار رو در حوزههای دیگه هم در مقیاسهای مختلف انجام میدیم، لیزینگ، بیمه، ساختمان، آیتی و ....
خب حالا من مالک کلی شرکت هستم که با پول سپردههای مردم در بانک پاسارگاد دارم میسازمشون، پس ارزش این شرکتا هم برام مهمه. پول هم که کم ندارم، درسته پول مال مردمه ولی خب دست منه، خیلی پول دارم ولی حجم پولم انقدری بالاست که بازار بورس گنجایشش رو داشته باشه، فقط یه خورده از این پول میریزم پای شرکتهام، چی میشه؟
میشه بپاس با ۲۶۰۰۰ درصد رشد طی کمتر از سه سال و بدون افت و اصلاح خاصی...
میشه وپاسار که الان روی سقف مرداد ماهش هست و اصلا براش مهم نیست کل بانکیا صف خرید باشن یا صف فروش، چون حقوقی میگه قیمت سهم چقدر باید باشه.
میشه اتکای که با گردن کلفتی حقوقی از مرداد تا دی ماه ۹۹ وقتی همه چی میریخت، قیمتش دوبل میشه.
میشه شرکت غیر شفاف آریان در بازار پایه با داستانهای خاص خودش.
میشه میدکو با ۴۵۰۰ درصد رشد طی چهار سال و همچنان در حال صعود، با ارزش بازار نجومی بیشتر از شستا و وغدیر و تاپیکو و...
اما با چی؟
میدکو کلا ۶۵ هزار میلیارد تومن تسهیلات دریافت کرده که ۶۴ هزار میلیارد تومنش از وپاسار بوده! (نکته اینکه وپاسار تا انتهای بهار ۱۴۰۰، حدود ۱۹۰ همت مانده تسهیلات داره با ۱۹۷ همت سپرده)
شما ۶۵ همت داشته باشی نمیتونی یه میدکو تأسیس کنی؟
حالا که دیدیم داستان چیه یه سوال:
بنظرتون کدام جناح سیاسی، کدام حزب، کدام گروه میتونه جلوی اینا وایسه؟
اصلا الان چقدر برای این افراد مهم هست که کی رئیس جمهور بشه کی رئیس مجلس بشه و کی چیکار کنه تو مملکت؟
اقتصاد ورای سیاست هست و اقتصاد دست همین جریانهای پشت پرده هست. پس انقد خودمون رو درگیر بحثای بیسروته و خندهدار سیاسی نکنیم. چون در کلیت داستان تفاوت خاصی ایجاد نخواهد شد. چون اقتصاد کشور دست اینطور تشکیلات هست که جاشون به اندازه کافی سفت هست.
✅ @karkhone
حالا دیگه این بانک فعالیتاشو شروع میکنه، سپرده جذب میکنه و دیگه دغدغه برای یک بانکدار این نیست که پول از کجا بیارم، بلکه دغدغه اینه این پولارو کجا خرج کنم؟ اصلا کجا میتونم خرج کنم؟ هرجایی گنجایش این حجم پول رو نداره. از طرفی بهتره جایی خرج بشه که خودم بینصیب نمونم.
میام یه شرکت تأسیس میکنم. حالا یا به اسم بانک یا به اسم اشخاص حقیقی مالک و مدیر بانک. بعد میام به این شرکت وام میدم تا باهاش فعالیت اقتصادی کنم، از تولید بگیر تا سرمایهگذاری در بورس و هرجای دیگه.
اما یه مانعی وجود داره، حاکمیت میگه بالاخره ما بهت مجوز بانک شدن دادیم که به درد اقتصاد بخوری دیگه، نه که فقط به درد خودت. قانون میذارن بانکها نمیتونن بیشتر از ۱۰ درصد کل تسهیلاتشون رو به شرکتهای وابسته و زیرمجموعه خودشون بدن.
حالا منِ بانکدار چیکار میکنم، میام شرکتای تودردوی ریز و درشت تأسیس میکنم، درصد مالکیتها رو دستکاری میکنم بعضی شرکتها جزو تلفیق نمیان که هیچ حتی جزو شرکتهای فرعی هم محسوب نمیشن.
یه شرکت تأسیس میشه بدون هیچ پولی، ولی وصل هست به دریای تسهیلات وپاسار. بصورت غیر مستقیم مال خود وپاسار و اشخاص حقیقی مربوط به وپاسار هست.
چطور؟
اسم شرکت رو میذاریم هلدینگ صنعتی و معدنی خاورمیانه یا میدکو. یکم از سهامشو میدم به شرکتی به نام مبنا(معدن به جای نفت ایران)ی خاورمیانه و با این مالکیتهای تودرتو حاکم همون میدکو میشیم.
تهش چی درمیاد؟
میدکو یه هلدینگ معدنی و صنعتی با ۳۰ تا زیرمجموعه نسبتا بزرگ درست میشه، کاملا(!) قانونی و در خدمت اقتصاد مملکت.
این کار رو در حوزههای دیگه هم در مقیاسهای مختلف انجام میدیم، لیزینگ، بیمه، ساختمان، آیتی و ....
خب حالا من مالک کلی شرکت هستم که با پول سپردههای مردم در بانک پاسارگاد دارم میسازمشون، پس ارزش این شرکتا هم برام مهمه. پول هم که کم ندارم، درسته پول مال مردمه ولی خب دست منه، خیلی پول دارم ولی حجم پولم انقدری بالاست که بازار بورس گنجایشش رو داشته باشه، فقط یه خورده از این پول میریزم پای شرکتهام، چی میشه؟
میشه بپاس با ۲۶۰۰۰ درصد رشد طی کمتر از سه سال و بدون افت و اصلاح خاصی...
میشه وپاسار که الان روی سقف مرداد ماهش هست و اصلا براش مهم نیست کل بانکیا صف خرید باشن یا صف فروش، چون حقوقی میگه قیمت سهم چقدر باید باشه.
میشه اتکای که با گردن کلفتی حقوقی از مرداد تا دی ماه ۹۹ وقتی همه چی میریخت، قیمتش دوبل میشه.
میشه شرکت غیر شفاف آریان در بازار پایه با داستانهای خاص خودش.
میشه میدکو با ۴۵۰۰ درصد رشد طی چهار سال و همچنان در حال صعود، با ارزش بازار نجومی بیشتر از شستا و وغدیر و تاپیکو و...
اما با چی؟
میدکو کلا ۶۵ هزار میلیارد تومن تسهیلات دریافت کرده که ۶۴ هزار میلیارد تومنش از وپاسار بوده! (نکته اینکه وپاسار تا انتهای بهار ۱۴۰۰، حدود ۱۹۰ همت مانده تسهیلات داره با ۱۹۷ همت سپرده)
شما ۶۵ همت داشته باشی نمیتونی یه میدکو تأسیس کنی؟
حالا که دیدیم داستان چیه یه سوال:
بنظرتون کدام جناح سیاسی، کدام حزب، کدام گروه میتونه جلوی اینا وایسه؟
اصلا الان چقدر برای این افراد مهم هست که کی رئیس جمهور بشه کی رئیس مجلس بشه و کی چیکار کنه تو مملکت؟
اقتصاد ورای سیاست هست و اقتصاد دست همین جریانهای پشت پرده هست. پس انقد خودمون رو درگیر بحثای بیسروته و خندهدار سیاسی نکنیم. چون در کلیت داستان تفاوت خاصی ایجاد نخواهد شد. چون اقتصاد کشور دست اینطور تشکیلات هست که جاشون به اندازه کافی سفت هست.
✅ @karkhone
Arvan.pdf
1.6 MB
ابرآروان چه قدر می ارزد؟
استارتاپ ابرآروان که از سال 1394 کار خود را در حوزه خدمات ابری شروع کرده است، هم اکنون فناپ (وابسته به بانک پاسارگاد) را با سهامداری 47 درصدی در ساختار شرکت خود میبیند.
توسعه محصولات جدید در حوزه ابری در واقع پتانسیل رشد خوبی را برای شرکت در آینده همراه کرده است، ورود به فضای بین المللی و رشد 5 برابری مشتریان خارجی در انتهای سال 1399، نوید آینده بهتر را میدهد.
ورود رقبا جدید و با تجربههای موفق (مانند کافه بازار، ایرانسل، همکاران و ...) رقابت در داخل کشور را برای این شرکت در چندسال آینده سخت میکند.
با اطلاعات فعلی به نظر میتوان ارزشگذاری 370 تا 420 میلیارد تومانی را به ابرآروان نسبت داد.
✅ @karkhone
استارتاپ ابرآروان که از سال 1394 کار خود را در حوزه خدمات ابری شروع کرده است، هم اکنون فناپ (وابسته به بانک پاسارگاد) را با سهامداری 47 درصدی در ساختار شرکت خود میبیند.
توسعه محصولات جدید در حوزه ابری در واقع پتانسیل رشد خوبی را برای شرکت در آینده همراه کرده است، ورود به فضای بین المللی و رشد 5 برابری مشتریان خارجی در انتهای سال 1399، نوید آینده بهتر را میدهد.
ورود رقبا جدید و با تجربههای موفق (مانند کافه بازار، ایرانسل، همکاران و ...) رقابت در داخل کشور را برای این شرکت در چندسال آینده سخت میکند.
با اطلاعات فعلی به نظر میتوان ارزشگذاری 370 تا 420 میلیارد تومانی را به ابرآروان نسبت داد.
✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/6) | رضا نیازمند ( بنظر من حالتی که مهدی – به حق - از روحیه بازار ارائه داد نتیجه اجرای برنامه اصلاحات ارضی بود – که اخیرا بدون مطالعه و به توصیه یک رئبس حمهور بی تجربه امریکا به شاه ارائه شده بود و شاه هم بدون توجه…
عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/7)
| رضا نیازمند
یکی دیگر از راههای حمایت از صنایع این بود که وزارت اقتصاد از ایجاد رقیب برای صنایع "تازه پاگرفته" جلوگیری میکرد. بعنوان مثال – سرمایه گذاران تمایلی به تاسیس کارخانه سیمان در شهر های دور نداشتند . پس از تحقیق معلوم شد که از رقیب می ترسند . لذا برای حمایت از کارخانههای سیمان تصمیم گرفته شد که تا شعاع 120 کیلومتر برای هر کارخانه سیمان پروانه کارخانه دیگری داده نشود.. این کار موجب شد که کارخانههای سیمان متعددی در ایران – در نقاط دور افتاده - ساخته شود و همه اطمینان داشته باشند که تا شعاع 120 کیلومتر رقیبی برای آنها به وجود نخواهد آمد – و بدین ترتیب صنعت سیمان – حتی در نقاط دوردست - صنعت سودآوری شد.
علی الاتفاق یک روز - نامهای از حسابداری مخصوص شاه به وزارت اقتصاد رسید که تقاضای تاسیس یک کارخانه سیمان کرده بودند. (در حقیقت خود شاه تقاضای سرمایه گذاری در سیمان کرده بود)
محلی که برای تاسیس این کارخانه تعیین کرده بودند در داخل شعاع 120 کیلو متری دو کارخانه سیمان تهران و سیمان ری بود – بدین جهت با تقاضای دربار موافقت نشد.
شاه عصبانی شد و به دکتر عالیخانی شدیداً اعتراض کرده بود. ولی عالیخانی حاضر نشد برخلاف ضوابطی که برای توسعه صنایع تعیین شده بود عمل کند.
این مخالفت و همچنین مخالفت عالیخانی با تثبیت قیمتها (یعنی تنبیه گران فروشان – حتی شلاق زدن کاسبان گران فروش در ملا عام ) – که اجرای آن را شاه به هیئت دولت دستور داده بود و عالیخانی بشدت با آن مخالفت کرده بود – و همچنین حسادت وزرا و نخستوزیر از موفقیت و محبوبیت عالیخانی در جامعه و شاید خاطرهای که شاه از روزهای اول وزارت عالیخانی داشت ( که کارمندی راکه برای دادن گزارش مستقیما به ملاقات شاه رفته بود از کار اخراج کرد ) به اضافه اینکه اصولا در آن دوران محبوبیت وزیر موجب اخراج او میشد – همه دست به دست هم دادند و یک روز شاه – عالیخانی را از وزارت اقتصاد برکنار کرد و هوشنگ انصاری را جانشین او نمود. اشتباهی نا بخشودنی. که همه خدمتگذاران صدیق را مایوس و دلسرد کرد.
اکنون عالیخانی دوران بازنشستکی را با سربلندی و افتخار میگذراند – فرزندانش تحصیلات خوب کرده و زندگی مستقل خودشان را دارند . خودش هم با قلبی که با جراحی باز روبراهش کرده اند – از دوری وطن میسوزد و میسازد.
این بود بخشی از زندگی مردی که وزیر من و محبوب من بود .
من به او افتخار میکنم – او مردی بود که کشورم قدرش را ندانست ولی تاریخ خدمات افتخارآمیز او را همچون نام قهرمانان افسانه ای – با خط طلا خواهد نوشت.
اکنون که فسانه میشوی ای بخرد
افسانه نیک شو نه افسانه بد
✅ @karkhone
| رضا نیازمند
یکی دیگر از راههای حمایت از صنایع این بود که وزارت اقتصاد از ایجاد رقیب برای صنایع "تازه پاگرفته" جلوگیری میکرد. بعنوان مثال – سرمایه گذاران تمایلی به تاسیس کارخانه سیمان در شهر های دور نداشتند . پس از تحقیق معلوم شد که از رقیب می ترسند . لذا برای حمایت از کارخانههای سیمان تصمیم گرفته شد که تا شعاع 120 کیلومتر برای هر کارخانه سیمان پروانه کارخانه دیگری داده نشود.. این کار موجب شد که کارخانههای سیمان متعددی در ایران – در نقاط دور افتاده - ساخته شود و همه اطمینان داشته باشند که تا شعاع 120 کیلومتر رقیبی برای آنها به وجود نخواهد آمد – و بدین ترتیب صنعت سیمان – حتی در نقاط دوردست - صنعت سودآوری شد.
علی الاتفاق یک روز - نامهای از حسابداری مخصوص شاه به وزارت اقتصاد رسید که تقاضای تاسیس یک کارخانه سیمان کرده بودند. (در حقیقت خود شاه تقاضای سرمایه گذاری در سیمان کرده بود)
محلی که برای تاسیس این کارخانه تعیین کرده بودند در داخل شعاع 120 کیلو متری دو کارخانه سیمان تهران و سیمان ری بود – بدین جهت با تقاضای دربار موافقت نشد.
شاه عصبانی شد و به دکتر عالیخانی شدیداً اعتراض کرده بود. ولی عالیخانی حاضر نشد برخلاف ضوابطی که برای توسعه صنایع تعیین شده بود عمل کند.
این مخالفت و همچنین مخالفت عالیخانی با تثبیت قیمتها (یعنی تنبیه گران فروشان – حتی شلاق زدن کاسبان گران فروش در ملا عام ) – که اجرای آن را شاه به هیئت دولت دستور داده بود و عالیخانی بشدت با آن مخالفت کرده بود – و همچنین حسادت وزرا و نخستوزیر از موفقیت و محبوبیت عالیخانی در جامعه و شاید خاطرهای که شاه از روزهای اول وزارت عالیخانی داشت ( که کارمندی راکه برای دادن گزارش مستقیما به ملاقات شاه رفته بود از کار اخراج کرد ) به اضافه اینکه اصولا در آن دوران محبوبیت وزیر موجب اخراج او میشد – همه دست به دست هم دادند و یک روز شاه – عالیخانی را از وزارت اقتصاد برکنار کرد و هوشنگ انصاری را جانشین او نمود. اشتباهی نا بخشودنی. که همه خدمتگذاران صدیق را مایوس و دلسرد کرد.
اکنون عالیخانی دوران بازنشستکی را با سربلندی و افتخار میگذراند – فرزندانش تحصیلات خوب کرده و زندگی مستقل خودشان را دارند . خودش هم با قلبی که با جراحی باز روبراهش کرده اند – از دوری وطن میسوزد و میسازد.
این بود بخشی از زندگی مردی که وزیر من و محبوب من بود .
من به او افتخار میکنم – او مردی بود که کشورم قدرش را ندانست ولی تاریخ خدمات افتخارآمیز او را همچون نام قهرمانان افسانه ای – با خط طلا خواهد نوشت.
اکنون که فسانه میشوی ای بخرد
افسانه نیک شو نه افسانه بد
✅ @karkhone
درباره قطعی برق و خاموشیها در تابستانهای ۱۳۵۴ تا ۱۳۵۶
س- آقای یگانه علت خاموشی برق تهران در تابستان ۱۳۵۴ شمسی یا ۱۹۷۵ میلادی چه بود؟
ج- البته در آن موقع …
س- بعد از آن هم در تابستان بعدیاش هم ادامه پیدا کرد.
ج- این بیشتر در ۱۳۵۶ خیلی هم بیشتر شد. این مربوط به این مسئله میشد که ما وقتیکه شروع کردیم این هزینهها را انجام دادن در کشور وقتی که دولت این خرجها را کرد و اقتصاد به سرعت جدیدی شروع کرد توسعه پیدا کردن، تقاضا در کشور رفت بالا. در عین حالیکه تقاضا بلافاصله با پرداختها بهصورت مزد به صورت حقوق یا به انواع مختلف دیگر بالا میرفت، ولی زیربناهای اقتصادی کشور به آن سرعت نمیتوانست جلو برود. برای اینکه ایجاد یک کارخانه برق ممکن بود چهار پنج سال طول بکشد. بنابراین اگر یک کارگری میرفت یک کولر میگرفت میگذاشت آنجا که برق زیادی مصرف میکند یا وسایل دیگر برقی برای خانه خودش یا چیزهایی که زود برق مصرف میکردند اینها زندگیشان بهتر شده بود و میخواستند از برق بیشتر استفاده کنند برای مصارف مختلف، این تقاضاها بهسرعت بالا رفت ولی در عین حال تولید برق نمیتوانست به این سرعت بالا برود. این مهمترین دلیلش بود که عدم تعادل بین تولید و مصرف برق بهوجود آمد و آن هم به وسیله بالا رفتن درآمد مردم و مصرف بیشتر برق بهخصوص برق مصرفی برای مصرف خانوار و غیره.
این را بایستی به حضورتان در اینجا اشاره بکنم که حتی در موقعی که در ۱۳۵۳ وقتیکه ما رفتیم به شمال در رامسر در حضور شاهنشاه سه روز نشستیم برای تجدید برنامه عمرانی کشور چون درآمدها بیشتر شده بود، سازمان برنامه با پیشنهادات جدیدی برای بالاترین هزینه عمرانی و منظور کردن طرحهای جدید آمده بود. در آنجا این طرحهایی که با پیشنهادات سازمان برنامه برای افزایش هزینه مورد قبول همهشان قرار گرفت و بعضی از تنگناهایی که، ممکن بود در اقتصاد بهوجود بیاید به آنها هم اشاره شده بود. ولی بهطور کلی توجهی نمیشد و یا بعضی از تنگناها به آن اصلاً اشارهای نشده بود.
این بود که من از آقای علم وزیر دربار و اجازه گرفتم و روز آخر بود که در رامسر به حضور شاهنشاه شرفیاب شدم. آن موقع هم من رئیس بانک مرکزی بودم و چون نمیشد مطلب را در حضور جمع در آنجا بیان کرد و تأثیری هم نمیکرد، فرصت بحث هم نمیشد بهتر این بود که مثل روال معمول در پشت پرده این مسائل را بهعرض رساند و توجهشان را جلب کرد که این کار راهی که میرویم راهی است که ممکن است برای ما گرفتاری ایجاد بکند. بنابراین من باز بهعنوان مسئولیتی که حس میکردم به حضورشان عرض کردم بالا بردن سطح هزینه به این مقدار گرفتاریهایی برای کشور ایجاد خواهد کرد در مراحل او تنگناهای زیربنایی خواهد بود بنابراین توجهشان را به این مسئله جلب کردم و ایشان هم که از آن جلسهای که بنده در حضورشان بودم آمدند بیرون و به جلسه عمومی، این را مطرح کردند در آنجا و دستورات اکیدی هم دادند که بایستی به این زیربناها توجه کرد و اینها را توسعه داد و به موازات آن هزینههای دیگر انجام بشود.
ولی عملاً سازمان برنامه یک دستگاه بسیار ضعیفی بود که نمیتوانست همچین تلفیقی در برنامهریزی بکند و طرحها را به موازات هم جلو ببرد و در نتیجه گرفتاریهایی بهوجود آمد که به آن اشاره فرمودید در مورد برق بود، در مورد خانه بود، در مورد آب بود. در موارد دیگر در بنادرمان بود، راهآهنمان، جادههایمان، همهشان ما تنگناهای خیلی خیلی شدیدی داشتیم که اینها بهوجود آمده بود.
بخشی از مصاحبه محمد یگانه (۱۳۰۲-۱۳۷۴) با پروژه تاریخ شفاهی ایران در دانشگاه هاروارد، نوار یازدهم
تاریخ مصاحبه: ۲۵ تیر ۱۳۶۴
✅ @karkhone
س- آقای یگانه علت خاموشی برق تهران در تابستان ۱۳۵۴ شمسی یا ۱۹۷۵ میلادی چه بود؟
ج- البته در آن موقع …
س- بعد از آن هم در تابستان بعدیاش هم ادامه پیدا کرد.
ج- این بیشتر در ۱۳۵۶ خیلی هم بیشتر شد. این مربوط به این مسئله میشد که ما وقتیکه شروع کردیم این هزینهها را انجام دادن در کشور وقتی که دولت این خرجها را کرد و اقتصاد به سرعت جدیدی شروع کرد توسعه پیدا کردن، تقاضا در کشور رفت بالا. در عین حالیکه تقاضا بلافاصله با پرداختها بهصورت مزد به صورت حقوق یا به انواع مختلف دیگر بالا میرفت، ولی زیربناهای اقتصادی کشور به آن سرعت نمیتوانست جلو برود. برای اینکه ایجاد یک کارخانه برق ممکن بود چهار پنج سال طول بکشد. بنابراین اگر یک کارگری میرفت یک کولر میگرفت میگذاشت آنجا که برق زیادی مصرف میکند یا وسایل دیگر برقی برای خانه خودش یا چیزهایی که زود برق مصرف میکردند اینها زندگیشان بهتر شده بود و میخواستند از برق بیشتر استفاده کنند برای مصارف مختلف، این تقاضاها بهسرعت بالا رفت ولی در عین حال تولید برق نمیتوانست به این سرعت بالا برود. این مهمترین دلیلش بود که عدم تعادل بین تولید و مصرف برق بهوجود آمد و آن هم به وسیله بالا رفتن درآمد مردم و مصرف بیشتر برق بهخصوص برق مصرفی برای مصرف خانوار و غیره.
این را بایستی به حضورتان در اینجا اشاره بکنم که حتی در موقعی که در ۱۳۵۳ وقتیکه ما رفتیم به شمال در رامسر در حضور شاهنشاه سه روز نشستیم برای تجدید برنامه عمرانی کشور چون درآمدها بیشتر شده بود، سازمان برنامه با پیشنهادات جدیدی برای بالاترین هزینه عمرانی و منظور کردن طرحهای جدید آمده بود. در آنجا این طرحهایی که با پیشنهادات سازمان برنامه برای افزایش هزینه مورد قبول همهشان قرار گرفت و بعضی از تنگناهایی که، ممکن بود در اقتصاد بهوجود بیاید به آنها هم اشاره شده بود. ولی بهطور کلی توجهی نمیشد و یا بعضی از تنگناها به آن اصلاً اشارهای نشده بود.
این بود که من از آقای علم وزیر دربار و اجازه گرفتم و روز آخر بود که در رامسر به حضور شاهنشاه شرفیاب شدم. آن موقع هم من رئیس بانک مرکزی بودم و چون نمیشد مطلب را در حضور جمع در آنجا بیان کرد و تأثیری هم نمیکرد، فرصت بحث هم نمیشد بهتر این بود که مثل روال معمول در پشت پرده این مسائل را بهعرض رساند و توجهشان را جلب کرد که این کار راهی که میرویم راهی است که ممکن است برای ما گرفتاری ایجاد بکند. بنابراین من باز بهعنوان مسئولیتی که حس میکردم به حضورشان عرض کردم بالا بردن سطح هزینه به این مقدار گرفتاریهایی برای کشور ایجاد خواهد کرد در مراحل او تنگناهای زیربنایی خواهد بود بنابراین توجهشان را به این مسئله جلب کردم و ایشان هم که از آن جلسهای که بنده در حضورشان بودم آمدند بیرون و به جلسه عمومی، این را مطرح کردند در آنجا و دستورات اکیدی هم دادند که بایستی به این زیربناها توجه کرد و اینها را توسعه داد و به موازات آن هزینههای دیگر انجام بشود.
ولی عملاً سازمان برنامه یک دستگاه بسیار ضعیفی بود که نمیتوانست همچین تلفیقی در برنامهریزی بکند و طرحها را به موازات هم جلو ببرد و در نتیجه گرفتاریهایی بهوجود آمد که به آن اشاره فرمودید در مورد برق بود، در مورد خانه بود، در مورد آب بود. در موارد دیگر در بنادرمان بود، راهآهنمان، جادههایمان، همهشان ما تنگناهای خیلی خیلی شدیدی داشتیم که اینها بهوجود آمده بود.
بخشی از مصاحبه محمد یگانه (۱۳۰۲-۱۳۷۴) با پروژه تاریخ شفاهی ایران در دانشگاه هاروارد، نوار یازدهم
تاریخ مصاحبه: ۲۵ تیر ۱۳۶۴
✅ @karkhone