ابرآروان چه قدر می ارزد؟

استارتاپ ابرآروان که از سال 1394 کار خود را در حوزه خدمات ابری شروع کرده است، هم اکنون فناپ (وابسته به بانک پاسارگاد) را با سهامداری 47 درصدی در ساختار شرکت خود می‌بیند.

توسعه محصولات جدید در حوزه ابری در واقع پتانسیل رشد خوبی را برای شرکت در آینده همراه کرده است، ورود به فضای بین المللی و رشد 5 برابری مشتریان خارجی در انتهای سال 1399، نوید آینده بهتر را می‌دهد.

ورود رقبا جدید و با تجربه‌های موفق (مانند کافه بازار، ایرانسل، همکاران و ...) رقابت در داخل کشور را برای این شرکت در چندسال آینده سخت می‌کند.

با اطلاعات فعلی به نظر می‌توان ارزشگذاری 370 تا 420 میلیارد تومانی را به ابرآروان نسبت داد.

✅ @karkhone

عالیخانی وزیرِ محبوبِ من (7/7)

| رضا نیازمند

یکی دیگر از راه‏های حمایت از صنایع این بود که وزارت اقتصاد از ایجاد رقیب برای صنایع "تازه پاگرفته" جلوگیری می‏کرد. بعنوان مثال – سرمایه گذاران تمایلی به تاسیس کارخانه سیمان در شهر های دور نداشتند . پس از تحقیق معلوم شد که از رقیب می ترسند . لذا برای حمایت از کارخانه‏های سیمان تصمیم گرفته شد که تا شعاع 120 کیلومتر برای هر کارخانه سیمان پروانه کارخانه دیگری داده نشود.. این کار موجب شد که کارخانه‏های سیمان متعددی در ایران – در نقاط دور افتاده - ساخته شود و همه اطمینان داشته باشند که تا شعاع 120 کیلومتر رقیبی برای آنها به وجود نخواهد آمد – و بدین ترتیب صنعت سیمان – حتی در نقاط دوردست - صنعت سودآوری شد.
علی الاتفاق یک روز - نامه‏ای از حسابداری مخصوص شاه به وزارت اقتصاد رسید که تقاضای تاسیس یک کارخانه سیمان کرده بودند. (در حقیقت خود شاه تقاضای سرمایه گذاری در سیمان کرده بود)
محلی که برای تاسیس این کارخانه تعیین کرده بودند در داخل شعاع 120 کیلو متری دو کارخانه سیمان تهران و سیمان ری بود – بدین جهت با تقاضای دربار موافقت نشد.
شاه عصبانی شد و به دکتر عالیخانی شدیداً اعتراض کرده بود. ولی عالیخانی حاضر نشد برخلاف ضوابطی که برای توسعه صنایع تعیین شده بود عمل کند.
این مخالفت و همچنین مخالفت عالیخانی با تثبیت قیمت‏ها (یعنی تنبیه گران فروشان – حتی شلاق زدن کاسبان گران فروش در ملا عام ) – که اجرای آن را شاه به هیئت دولت دستور داده بود و عالیخانی بشدت با آن مخالفت کرده بود – و همچنین حسادت وزرا و نخست‏وزیر از موفقیت و محبوبیت عالیخانی در جامعه و شاید خاطره‏ای که شاه از روزهای اول وزارت عالیخانی داشت ( که کارمندی راکه برای دادن گزارش مستقیما به ملاقات شاه رفته بود از کار اخراج کرد ) به اضافه اینکه اصولا در آن دوران محبوبیت وزیر موجب اخراج او می‏شد – همه دست به دست هم دادند و یک روز شاه – عالیخانی را از وزارت اقتصاد برکنار کرد و هوشنگ انصاری را جانشین او نمود. اشتباهی نا بخشودنی. که همه خدمتگذاران صدیق را مایوس و دلسرد کرد.
اکنون عالیخانی دوران بازنشستکی را با سربلندی و افتخار میگذراند – فرزندانش تحصیلات خوب کرده و زندگی مستقل خودشان را دارند . خودش هم با قلبی که با جراحی باز روبراهش کرده اند – از دوری وطن میسوزد و میسازد.
این بود بخشی از زندگی مردی که وزیر من و محبوب من بود .
من به او افتخار میکنم – او مردی بود که کشورم قدرش را ندانست ولی تاریخ خدمات افتخارآمیز او را همچون نام قهرمانان افسانه ای – با خط طلا خواهد نوشت.
اکنون که فسانه میشوی ای بخرد
افسانه نیک شو نه افسانه بد

✅ @karkhone

درباره قطعی برق و خاموشی‌ها در تابستان‌های ۱۳۵۴ تا ۱۳۵۶

‌
س- آقای یگانه علت خاموشی برق تهران در تابستان ۱۳۵۴ شمسی یا ۱۹۷۵ میلادی چه بود؟

ج- البته در آن موقع …

س- بعد از آن هم در تابستان بعدی‌اش هم ادامه پیدا کرد.

ج- این بیشتر در ۱۳۵۶ خیلی هم بیشتر شد. این مربوط به این مسئله می‌شد که ما وقتی‌که شروع کردیم این هزینه‌ها را انجام دادن در کشور وقتی که دولت این خرج‌ها را کرد و اقتصاد به سرعت جدیدی شروع کرد توسعه پیدا کردن، تقاضا در کشور رفت بالا. در عین حالی‌که تقاضا بلافاصله با پرداخت‌ها به‌صورت مزد به صورت حقوق یا به انواع مختلف دیگر بالا می‌رفت، ولی زیربناهای اقتصادی کشور به آن سرعت نمی‌توانست جلو برود. برای اینکه ایجاد یک کارخانه برق ممکن بود چهار پنج سال طول بکشد. بنابراین اگر یک کارگری می‌رفت یک کولر می‌گرفت می‌گذاشت آنجا که برق زیادی مصرف می‌کند یا وسایل دیگر برقی برای خانه خودش یا چیزهایی که زود برق مصرف می‌کردند اینها زندگی‌شان بهتر شده بود و می‌خواستند از برق بیشتر استفاده کنند برای مصارف مختلف، این تقاضاها به‌سرعت بالا رفت ولی در عین حال تولید برق نمی‌توانست به این سرعت بالا برود. این مهمترین دلیلش بود که عدم تعادل بین تولید و مصرف برق به‌وجود آمد و آن هم به وسیله بالا رفتن درآمد مردم و مصرف بیشتر برق به‌خصوص برق مصرفی برای مصرف خانوار و غیره.

این را بایستی به حضورتان در اینجا اشاره بکنم که حتی در موقعی که در ۱۳۵۳ وقتی‌که ما رفتیم به شمال در رامسر در حضور شاهنشاه سه روز نشستیم برای تجدید برنامه عمرانی کشور چون درآمدها بیشتر شده بود، سازمان برنامه با پیشنهادات جدیدی برای بالاترین هزینه عمرانی و منظور کردن طرح‌های جدید آمده بود. در آنجا این طرح‌هایی که با پیشنهادات سازمان برنامه برای افزایش هزینه مورد قبول همه‌شان قرار گرفت و بعضی از تنگناهایی که، ممکن بود در اقتصاد به‌وجود بیاید به آنها هم اشاره شده بود. ولی به‌طور کلی توجهی نمی‌شد و یا بعضی از تنگناها به آن اصلاً اشاره‌ای نشده بود.

این بود که من از آقای علم وزیر دربار و اجازه گرفتم و روز آخر بود که در رامسر به حضور شاهنشاه شرفیاب شدم. آن موقع هم من رئیس بانک مرکزی بودم و چون نمی‌شد مطلب را در حضور جمع در آنجا بیان کرد و تأثیری هم نمی‌کرد، فرصت بحث هم نمی‌شد بهتر این بود که مثل روال معمول در پشت پرده این مسائل را به‌عرض رساند و توجه‌شان را جلب کرد که این کار راهی که می‌رویم راهی است که ممکن است برای ما گرفتاری ایجاد بکند. بنابراین من باز به‌عنوان مسئولیتی که حس می‌کردم به حضورشان عرض کردم بالا بردن سطح هزینه به این مقدار گرفتاری‌هایی برای کشور ایجاد خواهد کرد در مراحل او تنگناهای زیربنایی خواهد بود بنابراین توجه‌شان را به این مسئله جلب کردم و ایشان هم که از آن جلسه‌ای که بنده در حضورشان بودم آمدند بیرون و به جلسه عمومی، این را مطرح کردند در آنجا و دستورات اکیدی هم دادند که بایستی به این زیربناها توجه کرد و اینها را توسعه داد و به موازات آن هزینه‌های دیگر انجام بشود.

ولی عملاً سازمان برنامه یک دستگاه بسیار ضعیفی بود که نمی‌توانست همچین تلفیقی در برنامه‌ریزی بکند و طرح‌ها را به موازات هم جلو ببرد و در نتیجه گرفتاری‌هایی به‌وجود آمد که به آن اشاره فرمودید در مورد برق بود، در مورد خانه بود، در مورد آب بود. در موارد دیگر در بنادرمان بود، راه‌آهن‌مان، جاده‌های‌مان، همه‌شان ما تنگناهای خیلی خیلی شدیدی داشتیم که اینها به‌وجود آمده بود.

بخشی از مصاحبه محمد یگانه (۱۳۰۲-۱۳۷۴) با پروژه تاریخ شفاهی ایران در دانشگاه هاروارد، نوار یازدهم

تاریخ مصاحبه: ۲۵ تیر ۱۳۶۴

✅ @karkhone

| یاسر خوشنویس

گفتگویی با مدیر هوشمندی کسب‌وکار در شرکتی ظاهرا خصوصی که پیشتر در آن کار می‌کردم:

مدیر: می‌خواهیم درآمد هلدینگ را طی ۵ سال، ۵۰ برابر کنیم. در تصویر دو نمودار می‌بینید. نمودار اول تخمین مدیران شرکت‌هاست که ۳ برابر شدن را نشان می‌دهد و نمودار دوم تخمین ماست که ۵۰ برابر شدن را نشان می‌دهد.
یاسر: خوب این شکاف را چطور می‌خواهید پر کنید؟
-: به مدیران پاداش می‌دهیم و اگر نتوانند، کرسی‌شان را می‌گیریم.
-: سیاست چماق و هویج فوقش رشد را ۲ برابر می‌کند. هنوز تا ۵۰ برابر خیلی مانده.
-: امممم ...
-: حالا چرا ۵۰ برابر؟ چرا مثلا ۴۹ برابر نه؟ یا ۴۸ برابر؟ محاسبه خاصی کردید؟
-: برای اینکه به چشم‌انداز هلدینگ برسیم، باید ۵۰ برابر شویم.
-: برای تعیین چشم‌انداز، محاسبه خاصی شده؟
-: نه؛ مدیران عالی آن را تعیین کرده‌اند.
-: ۵۰ برابر فقط قله هدف را نشان می‌دهد. اکشن پلن هم دارید؟
-: نه، هنوز.
-: پس عدد ۵۰ از پایین به بالا ساخته نشده. در واقع، یک آرزوست.
-: (سکوت)
-: و اگر ۵ سال گذشت و ۵۰ برابر نشدید، چه؟
-: هیچ. خوب نشده‌ایم دیگر.

باز هم نفرین ربا؛ نفرین منابع؛ نفرین خیابان جردن.

✅ @karkhone

چین در حال انجام چه کاری‌ست؟



قرارداد ۲۵ساله با چین را چگونه باید فهمید؟
«ویژوال کاپیتالیست» در گزارشی به این پرداخت که چین چگونه مگاپروژه‌ها را در جهان برای خود برمی‌دارد -با دو نمونه‌ی مشخص، پاکستان و اتیوپی- و به‌واسطه‌ی بانک‌هایش، کشورها را وام‌دار خود می‌کند. در جریانِ بازپرداخت‌ِ سرمایه‌گذاری‌های سنگینی که چینی‌ها کرده‌اند، آن‌ها شانسِ در اختیار گرفتنِ بیش‌از‌پیشِ پروژه‌ها و منطقه‌های کشور مقصد را پیدا می‌کنند. یک نقل‌قول در این حوزه وجود دارد: «برای زیر سلطه‌ گرفتنِ یک کشور، راه یا استفاده از شمشیر است یا بدهکار کردنش. چین حالت دوم را انتخاب کرده». یک نمونه‌اش، بنا به گزارشِ «اِپوک تایمز»، بندر «هامبانتوتا» در سریلانکاست که پس از تأمین مالی چین و ناتوانی دولت سریلانکا در پرداخت بدهی‌ها، عملاً تا ۹۹سال کاملاً در اختیار چین قرار گرفته و به حوزه‌ی نفوذ چین پیوسته ‌است. با توجه به قرارداد جدیدِ جمهوری‌اسلامی با چین، در صورتِ تداومِ بی‌تضمین‌ماندنِ چند و چونِ آورده‌های اقتصاد ایران، چنین وضعیتی در بلندمدت برای بندرها و منطقه‌های صنعتی ایران پیش‌بینی‌پذیر است.

چین به‌ویژه روی آفریقا برنامه‌ریزی کرده است؛ این‌که در توسعه‌ی بلندمدتِ این قاره، جای‌گاه تعیین‌کننده و غیرقابل‌حذف بیابد. از تامین‌مالیِ کمپانی نفتی در آنگولا تا وام بانک‌های چینی به پروژه‌ی راه‌آهن آدیس‌آبابا-جیبوتی. جیبوتی از بدهکارترین کشورها به چین شده و بخش مهمی از توسعه‌ی حمل‌و‌نقل در اتیوپی هم به‌دستِ این استعمارگر جدید افتاده. چه‌بسا، چشم‌انداز مشابهی برای ایران تدارک دیده شده و توسعه‌ی کشور ما را هم‌ردیفِ ضعیف‌ترین کشورها قرار داده؛ مایی که نزدیک به صد سال است که حمل‌ونقل ریلی داریم و در دهه‌ی ۶۰میلادی، الگوی توسعه در جهان‌سوم بودیم. دقت کنید که هند، روسیه، کره‌جنوبی و کشورهای توسعه‌یافته، مگاپروژه‌‌های‌شان را چندان به‌دست چین نداده‌اند.

پاکستان، در شمارِ کشورهایی‌ست که راه چین را کامل باز کرده. کشوری که مدعیِ علاقه به حیثیت مسلمانان جهان است و حتی ارمنستان را از این سبب از نظر حقوقی به رسمیت نمی‌شناسد، وقتی به نسل‌کشی مسلمانان تُرک‌تبار اویغور در سین‌کیانگ چین می‌رسد، ناگهان ساکت و موش‌صفت می‌شود؛ دلیلش هم مشخص.

حتی قیاسِ قرارداد ۲۵ساله با چین با قرارداد ۱۹۱۹ یا عهدنامه‌های جنگ با روس درست نیست. منطق آن‌ها دستِ‌کم قابل‌فهم بود.

✅ @karkhone

ابتهاجِ نادان و ادامه راه او

| صادق آدینه

ابتهاج[پدر برنامه ریزی دولتی در ایران] در کتاب خاطرات خود می نویسد: به من ایراد می‌گرفتند که سد برای رود دز مناسب نیست چون پروژه‌ای هزینه‌زا، بزرگ و بیخود است. سالهاست خودِ مردم در پایین‌دست، بند انحرافی می‌زنند و آب را به کانال‌ها هدایت می‌کنند. بهتر است روی موتورهای پمپ آب و احیای سیستم قنات‌ها و بازسازی کانال‌های قدیمی متمرکز شد اما من مخالفت کردم و گفتم حتما باید سد را بسازیم. چون چند مزیت دارد: الکتریسیته، شرکت‌های کشت و صنعت و غیره. ابتهاج یکبار به خوزستان نرفته بود اما بسیار دوست داشت تا مانند پروژه TVA آمریکا را آنجا ایجاد کند.

اما عاقبت توسعه دولتی مثل همیشه ناکامی است.شرکت‌های کشت و صنعت که عاقبت‌شان برای همه روشن است. نیشکر هم کلا محصول مناسبی برای این منطقه نیست و حداقل سه برابر برنج آب مصرف میکند. اینها نظر نگارنده نیست، بلکه اعتراف مدیر عامل شرکت نیشکر کارون است. سد دز فقط برق تولید می‌کند که آنرا میشد با نیروگاه گازی، سیکل ترکیبی یا حتی خورشیدی هم تولید کرد. اما بوروکراتها و تکنوکراتها، دوستدار پروژه‌های بزرگ هستند چرا که دهان توده را پُر میکند و از هر جایی به چشم می‌آید و ایضاً جیب اطرافیانشان را از پترودلارها پر خواهد کرد.

اینکه از پروژه‌های پهلوی گفته شد به این معنی نیست که فقط بروکرات‌های خیرخواه پهلوی برای خوزستان بد بودند. این قصه سر دراز دارد و بوروکراتهای امروزی نیز هزاربار بدتر و فشل‌تر عمل کرده‌اند. از سد گتوند بگیرید تا طرح ۵۰ هزار هکتاری و طرح‌های انتقال آب از سرچشمه برای قم و یزد و اصفهان وغیره. کلا این خاک نمونه آزمایشگاهی ارضای شهوت برنامه‌ریزان بوروکرات مرکز نشین شده، و این شهوت رانی آکادمیک‌ها و دولتی تمامی ندارد. زمانی شوشتر یک بندر بود. آنقدر سطح آب کارون بالا بود که در آن کشتیرانی میشد و شهر رونقی درخور توجه داشت. اما حالا چه؟ نه از آن رونق چیزی باقی مانده و نه از صنایع قول داده شده بوروکرات‌ها اثری. شرکت نیشکر کارون هم با چند ده هزار هکتار زمین ورشکسته کامل است.

✅ @karkhone

‍ اقتصاد است . اقتصاد است ‌‌. اقتصاد !

| زهرا عبدی

‍ به عکس پائین این متن نگاه کنید. مسابقه‌ بسکتبال زیر شانزده سالِ دو تیم آمریکا و السالوادور است. احتمالا شما هم مانند من اولین چیزی که توجه‌تان را جلب کرد، تفاوت آشکار قد است.

سوال پیش می‌آید که علت این تفاوت چه می تواند باشد؟ با توجه به این‌که نژاد السالوادوری ها از ترکیب بومی آمریکایی و اسپانیایی‌ها است، احتمالا پای ژن در کار نیست و اولین چیزی که بعد از ژن به ذهن من آمد تفاوت خوراک، محیط زیست، اقتصاد کشور و در نهایت توانایی و امکان مردم برای تغذیه درست.

السالوادور سال‌ها مستعمره اسپانیا بوده و بعد از رهایی هنوز هم از شاخص توسعه‌ی پایینی برخوردار است. این کشور در میان کشورهای قاره آمریکا، بیشترین تعداد کودتا و خشونت سیاسی را داشته است. سال‌های سال درگیر جنگ داخلی شده با نزدیک به صدهزار کشته و مفقود فقط در آخرین جنگ! و این جنگ‌ها باعث مهاجرت بی‌شمار شد .همان پدیده‌ی فرار مغزها و پول‌ها.

درآمد عمده‌ی این کشور از چیست؟ السالوادور نزدیک به دو میلیون مهاجر در ایالات متحده دارد. آنها برای بستگان خود پول می‌فرستند. مهم ترین درآمد این کشور از این پول‌هاست!محتمل است علت این تفاوت قد، همین اقتصاد لعنتی باشد.

این عکس را در توییتر دیدم. مسابقه با پیروزی له‌کننده‌ی تیمِ آمریکا تمام شده بود. پایین عکس عده‌ای به بچه‌های تیم آمریکا بدوبیراه گفته بودند که چرا بی‌رحمانه بردند و مانند پهلوان تختی که به عضو آسیب‌دیده‌ی حریف هرگز حمله نمی‌کرد، رفتار نکرده و در بازی جوانمردی نکردند. به نظر من این حرف‌ها پرداختن به پوچ و همان بحث سرشاخه‌های نازک است وقتی ریشه سست است.

بالا برویم و پایین بیاییم، آنچه در این عکس حضور پررنگی دارد، اقتصاد است. آنچه این تفاوت قد را موجب شده، قدِ اقتصاد است. عکس را دوباره با دقت نگاه کنید. تفاوت کفش‌ها هم درخور توجه است. انگار کسی پیدا نشده برای بچه‌های السالوادور کفش یکسان بخرد. نقش پررنگ اقتصاد را در کفش‌های ناهمگون بچه‌های السالوادرو و همگون حریف ببینید.
این گیر دادن به جزییات نیست. این قد بلندِ «اقتصاد» است. هیچ چیز مانند «اقتصاد» نمی‌تواند سرنوشت مردم یک کشور را تعیین کند، از بلندی قد گرفته تا بلندی قداره.

✅ @karkhone

Death by a thousand cuts

گزارشهای مختلفی درباره مذاکرات نفتالی بنت با جو بایدن درباره ایران و برنامه دولتش برای کنترل برنامه هسته‎ای کشورمان، در حال مخابره است. بنت، سیاستش را "کشتن ایران با هزار زخم کوچک" معرّفی کرده است که مبتنی است بر اجرای تحریمها و برنامه‎های آسیب‎رسان کوچک و در عین حال، متعدّد و به شدّت کاری...
نخست‎وزیر اسرائیل از اظهارات بایدن درباره سیاست کنترل برنامه هسته‎ای ایران به هر قیمت، خشنود شده است و معتقد است که روابط بازیابی شده اسرائیل و دولت بایدن در سایه روابط خوب لپید با دموکراتها، می‎تواند روند تازه همکاری بین دو دولت برای سخت کردن کار ایران را ایجاد کند.
در مجموع، اگرچه بنت قول داده است که مانند نتانیاهو علیه توافق هسته‎ای با ایران، کمپین نکند... در مقابل از آمریکاییها، به ویژه بلینکن، خواسته است که از او و دولتش به طور علنی انتقاد نکند...


✅ @karkhone

‍ داستان رامسفلد و خصوصی‎سازی در ارتش و رابطه آن با وضعیت افغانستان را در روایتی تازه پی باید بگیریم... بد نیست بدانید که این چهره، اریک پرینس، رئیس بلک واتر و رفیق شفیق ترامپ، در هیاهوی کابل، برای پروازهای خصوصی از کابل به آمریکاییان گرفتار و نگران، قیمت هر صندلی را 6500 دلار ارائه کرده است... که یکی از سالمترین اعمال کثیف شرکتهای او است!

برای درک ابعاد کثیف و سیاه "بیزینس نبرد" که رامسفلد در آمریکا کلید زد... راهی بهتر از شناخت پدیده کثیف و خطرناک اریک پرینس، بنیانگذار شرکت بلک‎واتر ... شاید پیدا نکنیم. پدیده‎ای خطرناک که شورآفرینی خون‎بار و سیاه نیروهای شرکت امنیتی او در عراق، لکه ننگ ابدی تاریخ آمریکا است.
به طور خاص و از میانه داستانهای متعدّد این پدیده شوم، بد نیست با دوران ترامپ آغاز کنیم که به لطف او، اریک پرینس نهضت تازه‎ای را آغاز کرد که "خصوصی‎سازی کامل نبرد افغانستان" بود! شاد و سرخوش از جا افتادن ترامپ در کاخ سفید و داشتن یک نماینده در دولت، خواهرش بتسی خانوم که وزیر آموزش بود... در نوامبر 2017، این عزیز دل راهی کنگره شد و به لطف تسلّط جمهوریخواهان بر مجلس نمایندگان برنامه نشست غیرعلنی کمیته اطّلاعات و امینت برایش ترتیب دادند تا طرح مفصّل خصوصی سازی نبرد در افغانستان را ارائه کند. تبلیغات گسترده‎ای که اریک پرینس برای طرح خود آغاز کرد تا زمان نهایی شدن توافق ترامپ و طالبان و بعد از آن نیز ادامه یافت و محدود به آمریکا نشد! او در افغانستان جلسات متعدّد و برنامه‎های تلویزیونی! هم ترتیب داد. کار به جایی رسید که اشرف غنی از شدّت نگرانی به طور علنی طرح او را محکوم کرد و بیانیه مقامات امنیتی دولت افغانستان علیه طرحش نیز از راه رسید. پرینس البته از رو نرفت و حضورش را حفظ کرد! طرحی که ترامپ هم طبیعتاً همراهی غیرمستقیم با آن نشان میداد... حتّی نیروی هوایی تهاجمی هم تدارک دیده بود که این یکی خلاف قوانین رسمی آمریکا است که هیچ ساختار تهاجمی منتهی به حمله نظامی را خارج از کنترل دولت آمریکا برنمی‎تابد. داستان پرینس و بیزینس نبرد ادامه دارد... امّا... بد نیست بدانید که وقتی پرینس شرکت بلک واتر خودش را رها کرد و کمپانی تازه‎ای را به پا کرد... این شرکت تازه به لطف سرمایه‎گذاری چینیها شکل گرفت... و وقتی به داستان پرینس و کاسبیهای معدنی! برسیم ... آن وقت این بخش از داستان جالب‎تر هم می‎شود.
حتّی تصوّر عواقب وخیم توفیق پرینس در ایجاد زمینه طرحهای وحشتناک خود در افغانستان برای مردم نگون‎بختش، در صورت پیروزی ترامپ در انتخابات 2020، ترسناک است.


✅ @karkhone

به وقت افتتاح ایران‌ناسیونال

روز چهارشنبه ۲۸ اسفند ۱۳۴۲ بزرگ‌ترین و مهم‌ترین واحد صنعتی ایران، یعنی کارخانه ایران‌ناسیونال با حضور شاه گشایش یافت. این کارخانه در حقیقت یک واحد صنعتی و مرکب از چند کارخانه مختلف بود که در کیلومتر ۱۸ جاده کرج قرار داشت. کلنگ آغاز ساختمان کارخانه را اسدالله علم نخست‌وزیر وقت روز دهم بهمن سال ۴۱ به زمین زده بود. درست هشت ماه بعد، کارخانه با وجود وسعت و شعب متعدد، برای فعالیت آماده شد که این سرعت، بی‌سابقه بود. کارخانه مدت چهار ماه را صرف عملیات آزمایشی کرد تا از همه جهت مجهز شود و بتواند بالاترین راندمان را از کار خود به دست آورد.

در مراسم گشایش ایران‌ناسیونال علاوه بر شاه و فرح، چند تن از وزیران، رئیس مجلس شورای ملی، جمعی از نمایندگان مجلسین، شخصیت‌های اقتصادی، و بازرگانان نیز حضور داشتند. نخستین تاثیر مهم این کارخانه در اقتصاد کشور به گفته عالیخانی وزیر اقتصاد وقت این بود که در همان سال نخست یعنی ۱۳۴۳ تقریبا ۳۸ میلیون تومان صرفه‌جویی ارزی برای کشور به ارمغان می‌آورد. روزنامه اطلاعات روز شنبه ۸ فروردین ۱۳۴۳ طی گزارش مفصلی درباره جزئیات این مراسم چنین نوشت:

هنگامی که موکب اعلیحضرتین به محوطه کارخانجات رسید و مراسم احترام به عمل آمد دوشیزه خردسالی خیرمقدم گفت و دسته گل زیبایی به حضور علیاحضرت شهبانو تقدیم نمود. آقای دکتر عالیخانی وزیر اقتصاد با کسب اجازه از حضور ملوکانه طی گزارشی اهمیت این کانون صنعتی و تاثیر آن را در اقتصاد و صنعت ایران با ذکر آمار و ارقام به عرض رساند و سرعت بی‌سابقه اتمام ساختمان و نصب ماشین‌ها را که فقط در مدت هشت ماه انجام یافته بود مورد تحسین قرار داد.



سالی اقلا ۳۸ میلیون تومان ارز برای کشور ذخیره می‌گردد

عالیخانی وزیر اقتصاد: «برای محصولات صنعتی که این کارخانه تهیه خواهد کرد و تاکنون از خارج وارد می‌شده سالی اقلا ۳۸ میلیون تومان ارز به مصرف می‌رسید که از این پس این رقم قابل توجه ارز برای کشور ذخیره می‌گردد تا بتوان برای رفع نیازمندی‌های ضروری دیگر مورد استفاده قرار داد. مثلا برای یک اتوبوس که تاکنون ۱۵۵ هزار تومان ارز بایستی خارج شود با فعالیت این کارخانه بیش از ۶۰ هزار تومان ارز به مصرف نخواهد رسید و تفاوت این دو رقم به نفع ذخیره ارزی کشور استفاده خواهد گردید. همین‌طور برای کامیون‌های یخچال‌دار، واگن‌های راه‌آهن، واگن‌های یخچال‌دار، تریلی، و محصولات دیگری که در این کانون مهم صنعتی تولید خواهد شد مقادیر قابل توجهی ارز صرفه‌جویی می‌گردد.»



خیامی: هدف از تاسیس این کارخانه سودجویی نبود

خیامی رئیس هیأت‌مدیره شرکت ایران‌ناسیونال: ... هدف از تاسیس این کارخانه سودجویی نبود، هدف این بود دستگاهی به وجود آید که بتواند یک قسمت عمده از احتیاجات صنعتی کشور را در داخل ایران و به دست مهندسین و کارگران ایرانی تولید نماید. ضمنا برای چند هزار نفر کار ثمربخش تولیدی تهیه کند، راه را برای گسترش وسیع‌تر صنعت باز کند، یک رشته صادرات تازه برای مملکت ایجاد نماید. صدور محصولات و مصنوعاتی را میسر سازد که تاکنون در ردیف واردات جای داشته و هر سال ده‌ها میلیون تومان ارز از ایران خارج می‌کرده است. ولی گذشته از آن‌که دیگر احتیاجی به خارج شدن ارز برای تهیه این مصنوعات نیست، به تدریج با صدور همین مصنوعات، مبالغی ارز به کشور وارد خواهد شد و نام میهن عزیز ما را در صف ممالک صادرکننده محصولات صنعتی، ثبت خواهد نمود.

به طوری که قبلا اطلاع دادیم نمایندگان و شخصیت‌های اقتصادی عراق و افغانستان که این اواخر به ایران آمده بودند کارخانجات ایران‌ناسیونال را که هنوز در دوران عملیات آزمایشی بودند بازدید نمودند و با مشاهده دستگاه‌های مدرن مجهز کارخانه و محصولاتی که به عنوان نمونه و آزمایش ساخته بود خصوصا اتوبوس، ابراز تمایل کردند که از مصنوعات این کارخانه خریداری نمایند و در آینده احتیاجات کشور خود را به ویژه با توجه به ارزان‌تر بودن قیمت، از این کارخانه تامین نمایند و خریدار ثابتی برای این مصنوعات باشند.

قدرت و ظرفیت کارخانجات ایران‌ناسیونال به حدی است که می‌تواند روزی ۴ دستگاه اتوبوس از کارخانه بیرون بدهد. به علاوه طرح و نقشه برای ساختن سالی ۸۰۰ دستگاه تریلی کشاورزی، انواع واگن، و از جمله واگن‌های یخچال‌دار برای راه‌آهن، کامیونت و کامیون‌های یخچال‌دار فراهم و به تصویب وزارت اقتصاد رسیده که فعالیت کارخانه در این زمینه‌ها آغاز شده و به زودی اولین پارتی از این قسمت مصنوعات کارخانه، آماده و عرضه خواهد گردید.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

در ۲۵ اسفند ماه ۱۳۵۱ با حضور شخص شاه، مجتمع ذوب آهن آریامهر(اصفهان) گشایش می‌یابد. شاه ضمن افتتاح این مجتمع فولادی در سخنرانی خود می‌گوید:

جناب آقای الکسی کاسیگین نخست وزیر دولت اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی، میهمانان محترم، هم‌میهنان گرامی؛ امروز برای من و شما پس از انتظار زیادی که ملت ایران در هفتاد سال اخیر تاریخ خود برای داشتن صنعت مادر و ضامن استقلال اقتصادی و سیاسی که همان صنعت فولاد باشد تحمل کرده روزی فراموش نشدنی است، زیرا بالاخره پس از آنکه در پنج سال پیش اولین سنگ آن در این نقطه نهاده شد، امروز می‌توانم نتیجه زحمات این چند سال را با مناظر پر اُبهت و زیبا و دل انگیزی که در مقابل چشم همه هست مشاهده کنیم و به آن افتخار نماییم و از اینکه آرزوی دیرینه ما برآورده شده است شکرگزار باشیم. باید در این موقع از همکاری صمیمانه دولت اتحاد جماهیر شوروی و متخصصین وارد و متبحر که با کمال صمیمیت در این نقطه و در معادن ایران زحمت کشیده‌اند صمیمانه قدردانی بکنیم...در کنگره بزرگداشت انقلاب ما در ششم بهمن، به شما ملت ایران گفته بودم...این کارخانه عظیم که تا چند سال دیگر چند برابر حالا توسعه پیداخواهد کرد برای شما مردم غیور و کارگران زحمتکش ایران بزرگترین وسیله افتخار است. ضمناً به شما زندگی روز به روز بهتری داده خواهدشد، هم برای شما خانه ساخته می‌شود، هم اینکه دستمزد شما کارگران صنایع ملی ایران که برای جامعه ایران کار می‌کنید مجموعش باید مساوی باشد با دستمزدی که به حداکثر در کارخانجات خصوصی داده می‌شود و آن دستمزد هم روز به روز زیادتر می‌شود و وضع شما همیشه لااقل به همان خوبی خواهد ماند.


✅ @karkhone

|محمدرضا جهان‌پرور

نظام فاشيستى آلمان با محكم‌شدنِ جاى پاى نازى‌ها دست به دخالت گسترده در اقتصاد زد. با قيمت‌گذارى دولت رايش در بازارهاى نيروى انسانى، سرمايه، بيش‌تر كالاهاى واسطه و با شروع جنگ، كالاها و خدمات مصرفى، اقتصاد آلمان دولتى شد.

‏صاحبان صنايع و سرمايه در سال‌هاى آغازى دهه ٣٠ از ترس قدرت‌گيرى كمونيسم، ساكت يا همراه با نازى‌ها بودند. با محكم‌شدنِ موقعيت نازى‌ها، از ترسِ از دست دادنِ دارايى‌ها و يا جان خود، ميزانِ ازپيش‌تعيين‌شده‌اى از درآمد بنگاه خود را قبول كرده و با رژيم همكارى كردند.

‏«يالمار شاخت»، رئيس بانک مركزى و سپس وزير اقتصاد رژيم نازى، ابتدا برنامه خصوصى‌سازى گسترده‌اى را در سال‌هاى ١٩٣٣-٣٤ اجرا كرد. هدف، تحميلِ هزينه‌ی ورشكستگى بنگاه‌هاى ناتوان از رقابت به بخش خصوصى و جمع‌آورى پول براى شروع برنامه‌ی نظامى حزب نازى بود.

‏سپس با محدود كردنِ رقابت (انحلال شركت هاى كوچک)، محدود كردنِ ورود شركت‌ها به بازار بورس، محدود كردنِ توانايى شركت‌ها در پرداخت سود (حداكثر سالى ٦٪)، محدوديت خريد و فروش سهام در بازار بورس، تعيين دستمزد از سوى وزارت اقتصاد و صنعت رايش، جلوى كاركرد بازار در تخصيص منابع را گرفتند.

‏قراردادهاى دولتى در سال‌هاى ميانى و پايانى دهه ٣٠ بزرگ بودند و با ورود دوباره ظرفيت صنعتى كه در دوره‌ی بحران اقتصادى ١٩٢٩-١٩٣٢ عاطل مانده بود، توليد، درآمد، و سطح رفاه جهشى بزرگ داشت. دستگاه حزب نازى تجارت خارجى، مديريت بنگاه‌ها، تخصيص منابع، و سمت‌و‌سوى توليد صنعتى و خدمات را از ‏ميانه‌ی دهه‌ی ١٩٣٠ در دست گرفت. پس از ١٩٣٨، كارفرمايان ديگر نمى‌توانستند بدون "مشاوره" "فرماندهان توليد" و يا "رهبران كار" درباره‌ی استخدام يا اخراج نيروى كار تصميم بگيرند. با شروع جنگ در سال ٣٩، حزب نازى جيره‌بندى كالاهاى مصرفى را شروع كرد.

‏تصميمات مربوط به توليد به دفتر و دستگاه گورينگ سپرده شده، كنترل صاحبان بنگاه‌ها تنها در اسم بود. گالبرايت، ميزز، و شومپيتر همگى به شباهت سيستم اقتصادى آلمان نازى و شوروى استالين اشاره كرده اند. گالبرايت دولتى شدنِ اقتصاد آلمان در صورت ادامه‌ی حكومت نازى‌ها را اجتناب‌ناپذير مى‌دانست.

‏سوسياليستى خواندنِ نظام اقتصادى آلمان نازى، تفننى يا بازى كلامى نيست. هدف حزب نازى در دست گرفتن و كنترل مستقيمِ تمامى اهرم‌هاى قدرت از جمله اقتصاد براى هدف سياسى بود. تفاوت ميان نازى‌ها و كمونيست‌ها تنها در سرعت سياسى و دولتى كردن اقتصاد بود، نه در نيت و سرانجام سياست ها.

✅ @karkhone

داستان خانواده ايرانی قرمزيان

| قاسم خرمي

در همين روزها كه زير فشار تحريم و كرونا، سقف آرزوي بسياري از ايراني ها، «زنده ماندن» آنهم با دريافت دوز اول واكسن بركت است و يا براي فرار از بيماري و مرگي كه مسئولين با «نمك» ما رقم زده اند...

در همين روزها، كه به خاطر كاهش بي سابقه سرمايه گذاري هاي داخلي و خارجي، چشم اميد ما به چند بازرگان مفلوك و يا مشخصا قاچاقچي چيني و كره اي و روسي دوخته شده است تا حياتي ترين بخش هاي توليد و صنعت كشور، لنگ چند قطعه ي وارداتي نماند…

در همين روزها، كه ميليون ها جوان ايراني، روز شماري مي كنند تا در فرداي كرونا، دوباره ميلياردها تومان پول خود را صرف اقامت در برج هاي مجلل دبي و قبرس و تركيه کنند و با اشتیاق بشتابند تا آواز و آهنگ، هنرمندان خودشان را در كشورهاي همسايه گوش كنند…

و خلاصه در همين روزها، كه احساس مي كنيم زير صد آسمان تاریک جهان، يك ستاره نداريم، بد نيست بدانيد كه بزرگترين مركز تجاري جهان، بزرگترین تفریحگاه ساخته شده جهان، بزرگترین دریاچه و استخر سرپوشیده جهان، بزرگترین پیست اسکی و هاكي سرپوشیده جهان، بزرگترین پارکینگ اتومبیل جهان و بزرگترین بنگاه ملکی و مستغلات جهان، متعلق به یک خانواده ایرانی ساکن کاناداست که سالانه ميليون ها جهانگرد پولدار اروپايي و روسي و چيني و انگلیسی و آلمانی و غیره … در نوبت می ایستند تا ميلياردها دلار خود را صرف خريد و تفرج در این اماکن كنند.

خانوده قرمزیان در آمریکا و کانادا و شاید در کل جهان با بزرگترین سازه تجاری جهان، معروف است؛ «وست ادمونتون مال- West Edmonton Mall) » كه تا سال ۲۰۰۴ بزرگ‌ترین مرکز خرید جهان بود و اکنون شعبه ای از آن در نیوجرسی با نام « mall of american» بزرگ‌ترین مرکز خرید آمریکا و دهمین مرکز خرید بزرگ جهان است.

این مرکز تجاری و تفریحی با مساحت حدود ۵۰۰ هزار مترمربع ، در بر گیرنده ۸۰۰ فروشگاه، ۲۵ رستوران با وسیع ترین و با شکوه ترین سالن ها و تجهیزات ورزشی، سرگرمی، فرهنگی و سینمایی است که سالانه 32 میلیون بازدید کننده دارد و ( بعد از عجايب هفت گانه) هشتمين شگفتي دنيا ناميده مي شود.

اين مگامال، به همراه شركت « تریپل فایو گروپ – Triple Five » يعني بزرگترين بنگاه املاك و مستغلات جهان و داراي 400 شعبه در کشورهای کانادا، آمریکا، بریتانیا، ژاپن، تایوان و خاورمیانه و نيز شيك ترين هتل لاس وگاس، يك شركت معتبر نفتي و همچنين صدها موسسه جانبي در چين، آفريقا و هنگ كنگ، متعلق به «يعقوب قرمزيان» و پسرانش اسکندر، نادر، رافائل و بهمن است.

يعقوب قرمزيان تاجر خرده پا و از يهوديان اهل آذربايجان ايران بود كه فرش هاي محلي آن منطقه را مي خريد و به تجار تهراني مي فروخت. به مرور زمان ، خود او با تجار خارجي طرف شد و مستقيما به تجارت فرش و پارچه هاي نفيس ايراني مبادرت كرد و به يكي از تجار سرشناس كشور مبدل شد. اعتبار او به حدی رسید که گفته مي شود در جريان كنفرانس تهران كه رهبران متفقين (روزولت، چرچيل و استالين) در ايران حضور داشتند، شبي را نيز ميهمان منزل او بودند.

قرمزيان در اواخر دهه 1940 ميلادي و در شروع حكومت محمدرضاشاه پهلوي به همراه خانواده اش به نيويورك آمريكا مهاجرت كرد و در آنجا، فروشگاه كوچكي در زمينه صنايع دستي و مخصوصا فروش قالي و قاليچه هاي ايراني داير كرد. كار او و پسرانش،خيلي زود رونق پيدا كرد و در کمتر از سه دهه تبدیل به اعجوبه ای در تجارت جهاني شدند.

افسوس نبايد خورد كه چرا قرمزيان در ايران نماند؛ چون مطمئنا سرنوشتي بهتر از تاجر همكيشش القانيان (مالك پلاسكو) پيدا نمي كرد اما جاي تاسف است كه از سرمايه عظيم اين خانواده ايراني كه حداقل در 20 كشور جهان ساري است، يك ريال آن در اقتصاد ايران جريان ندارد!

بازگويي زندگي قرمزيان، از آن جهت مهم است كه بینیم ما ملت و مردم خیلی تنها و بی چیز و بی دست و پایی نیستیم و آنچه امروز از فقر و بيماري و انزوا بر سر ما آمده، از ذهنيت وهم آلود و از نتایج اتخاذ سیاست هاي ناصوابي است که به شيوه انتحاري، برآن پای می‌فشاریم! بر خلاف تصورات موجود در خصوص یهودیان ثروتمند و مهاجر ایران، اغلب آنها هیچ نسبتی با رژیم اسرائیل ندارند و حتي سن یعقوب قرمزیان به مراتب طولانی تر از عمر حكومت اسرائیل است

الغرض، اگر روزي روزگاري، مصلحت بر استفاده از سرمايه ایرانیان مهاجر، چرخيد، خانواده پرنفوذ قرمزيان را هم از یاد نبرید. کمک گرفتن از يهوديان ايراني تبار، آنهم در چنين تنگنايي به مراتب قابل تحمل تر از تماشاي جان كندن و جان دادن هم ميهنان و يا شنیدن نیش و کنایه های دولتمردان صهیونیست و عرب خاورمیانه است.

✅ @karkhone

مسیر عقل و آینده نگری

چندی پیش برای انجام کاری به امارات رفتم، و در آنجا با چند تاجر اماراتی آشنا شدم، یک روز با یک تاجر اماراتی، برای تخلیه بار به سردخانه گمرکِ دبی مراجعه کردیم، تمام کارهای اداری را انجام داد و سپس به یک سردخانه بزرگ در حومه شهر دبی رفتیم، در این سردخانه انواع و اقسام میوه ها و محصولاتِ کشاورزی جالیزی و سبزیجات وجود داشت، از تاجر اماراتی پرسیدم که این محصولات را از کجا وارد میکنید؟
گفت از ایران وارد میکنیم، گفتم چرا در همین امارات محصولات گلخانه ای تولید نمیکنید تا این همه هزینه حمل و نقل و سردخانه ندهید،،
گفت ما برای تهیه آب شیرین باید انرژی برق مصرف کنیم و برای برداشت یک هندوانه باید 2500لیتر آب مصرف کنیم که معادلِ بیش از250دلار است، ولی ما همین هندوانه را که معادل 2500لیتر آب است، از ایران وارد میکنیم و قیمت آن دو الی 5دلار است،،
این تاجر اماراتی در ادامه گفت ایرانیها نمیدانند که مملکتشان در حالِ غارت و نابودی است، تاجر اماراتی گفت ایرانیها بدون اینکه بدانند، آبِ شیرین و خاکشان را، با صادرات همین میوه ها به کشور ما صادر میکنند، ما بدون اینکه 2500لیتر آب را برای تولید یک هندوانه استفاده کنیم، این هندوانه را از ایران با دودلار وارد میکنیم و بجاش، عطر و محصولات آرایشی به ایران صادر میکنیم،
این تاجر اماراتی گفت حاکمان ایران فهم و درک و شعور ندارند که بدانند خداوند چه نعمتهای بزرگی به کشورشان داده است، ولی آنها در حال نابودی منابع و ذخایرشان هستن.
این تاجر اماراتی در ادامه فرمودند، که ایران بزودی باید از عربستان و دیگر کشورهای عربی، آب آشامیدنی وارد کند، زیرا کشورهای عربی برای 50سال آینده برنامه ریزی کردند و در حال احداث بزرگترین نیروگاههای خورشیدی هستند تا بزرگترین آب شیرین کُن های جهان را راه اندازی کنند،
آن وقت ایران باید از کشورهای عربی آب وارد کند، و با فروشِ هر بشکه نفت، یک لیتر آب وارد کند.
بحران آب بزودی دامنگیر ایران خواهد شد، زیرا حاکمان ایرانی به فکر آینده مردمشان نیستند،
ایران دارد به یک کشور سوخته تبدیل میشود ولی حاکمان فقط به فکر منافع خود و خانواده شان هستند.....


پ.ن: تمام ادعاهای فوق در این نوشتار را تایید نمی کنم ولی نمی توان انکار کرد که خطاهای بزرگی در سیاست گذاری های سه دهه گذشته در زمینه برنامه های توسعه اقتصادی اجتماعی در ایران وجود دارد که شدیداً محیط زیست و منابع طبیعی ایران در معرض تهدیدهای جدی و غیرقابل بازگشتی قرار داده و در متن فوق مختصری به آن اشاره شده است....

✅ @karkhone

خشکسالی بزرگ می آید!

| علیرضا عباسی


عربستان سعودی رقم خیره کننده ۵۰۰ میلیارد دلار برای إيجاد تكنولوژی های سبز نوين و پنل های خورشیدی در فضایی به وسعت ۲۶ هزار کیلومتر مربع سرمایه گذاری کرده است تا جایگزین سوخت های فسیلی کند.

عربستان سعودی هم اکنون بزرگترین و مدرن ترین تاسیسات آب شیرین کنی منطقه را دارد و اخیرا قراردادی به ارزش ۷.۲ میلیارد دلار با BNP Paribas امضا کرده است تا ۹ مرکز بزرگ دیگر را در کرانه دریای سرخ راه اندازی کند.

امارات متحده عربی با تخصیص ۱۶۳ میلیارد دلار سرمایه گذاری عظیمی انجام داده است و تا سال ۲۰۵۰ میلادی بیش از ۵۰ درصدنیاز انرژی اش را از منابع تجدیدپذیر تامین می کند. سرمایه گذاری در منابع انرژی تجدیدپذیر یعنی هم کاستن از هزینه های انرژی های گران قیمت فسیلی و کاستن از آلودگی و اثرات هولناک تغییرات اقلیمی از جمله خشکسالی است که هستی کشورهای خاورمیانه را نشانه گرفته است.

همچنین امارات تسهیلات ویژه ای برای استفاده از خودروهای الکتریکی و رسیدن به چشم انداز شهر carbon-free بدون-کربن اعمال کرده است.

در کره جنوبی تدوین و اجرای توسعه بدون کربن و سبز در سال ۲۰۰۸ هماهنگ با دغدغه های زیست محیطی و با هدف کاهش وابستگی به سوخت های فسیلی و مقابله با چالش تغییرات اقلیمی تصویب و در دست اجرا قرار گرفت.

براساس این طرح تا سال ۲۰۲۵ کره جنوبی جزو ۵ کشور اول دنیا درصنایع و تکنولوژی های سبز قرار می گیرد و همزمان قرار است شغل های مرتبط با تکنولوژی های سبز ایجاد شود.

سنگاپور نیز طرح مبارزه با تغییرات اقلیمی را از سال ۲۰۰۵ آغاز کرده است. تقریبا همه ۱۶۵۰ برج و ساختمان های بزرگی که از سال ۲۰۰۵ تا کنون ساخته شده اند براساس انرژی های سبز ساخته شده اند.

هلند، الگوی توسعه کشاورزی:

کشور هلند و مدیریت خیره کننده آن را می توان از عجایب دنیای مدرن نامید. کشور کوچک هلند با مساحت ۴۱ هزار کیلومتر مربع که فقط یک چهلم وسعت ایران است با بهره گیری از تکنولوژی فوق پیشرفته کشاورزی و صنعتی اش دومین صادرکننده مواد غذایی دنیا بعد از آمریکاست.

راندمان تولید محصولات کشاورزی هلند فاصله خیره کننده ای با کشورهای پیشرفته حتی آلمان و آمریکا دارد. هلندی ها در سال ۲۰۰۰ میلادی با شعار " تولید محصول دوبرابر با استفاده از نصف منابع انرژی و آب" جنبشی را آغاز کردند که با بهره گیری از شرکت های دانش بنیان کشاورزی، صنایع غذایی خود به شکلی حیرت آور جهش دادند.

هلند سالانه ۷۹ میلیارد دلار---تقریبا ۲ برابر صادرات نفتی ایران— محصولات غذایی و کشاورزی صادر می کند و علی رغم وسعت بسیار کوچکش از آلمان و فرانسه و چین و ژاپن بسیار جلوتر است.

بنابراین برای نجات ایران از خشکسالی حتی نیاز به توقف کشاورزی نیست و فقط کافی است از الگوی توسعه کشورهایی مثل هلند پیروی کرد.

ایران امروز باید شعار:

"Big drought is coming”

یعنی "خشکسالی بزرگ می آید" را بر همه شعارهایش اولویت دهد و همه امکانات کشور را با نگاهی آینده نگر معطوف دشمن بزرگ خشکسالی کند که از مرزهایش گذشته است و شهرهایش را یکی پس از دیگری با بی رحمی در می نوردد.

پانوشت:
صحبتهایی که می کنیم تفاوت اساسی با سفرنامه های ناصرالدین شاه به فرنگ ندارد
دستکم شاهان قاجار را کمتر سرزنش کنیم...

✅ @karkhone

اشتباه رستم قاسمی درباره ۴ میلیون واحد مسکونی چیست؟


|محمدرضا اسلامی

وزیر جدید مسکن (که در نطق مجلس دل در گرو مِهر وزارت نفت داشت) وعده ساخت ۴ میلیون مسکن در طی ۴ سال را داده است.

برخی از افراد وارد محاسبه شده اند که آیا برای چنین وعده ای، سیمان و فولاد و... سایر مصالح ساختمانی به قدر کافی در کشور هست؟

برخی نیز به این سوال پرداخته اند که اساسا "نیاز سالانه" مسکن در کشور ما حدودا چقدر است؟

به هر دو سوال فوق می توان به شکل مستند و در قالب اعداد مشخص پرداخت (که در ادامه تا حدودی پرداخته می شود). ولی مشکلِ اصلی، اینها نیست. مشکل اصلی رستم قاسمی این است که نمی داند اگر در کشوری سالیانه این میزان نقدینگی وارد بازار شود، تورمِ ناشی از برپا کردنِ چنین کارگاه ساختمانی عظیمی، کمر اقتصاد کشور و مردم را خواهد شکست.

به عبارت دیگر، ما "عده ای" از مردم را خانه دار می کنیم اما "همه مردم" را گرفتار تورم شدید می کنیم.

با چنین ساخت و ساز انبوهی (در هر کشوری) پایۀ پولی آن کشور افزایش خواهد یافت و در واقع برای تامین هزینه ساخت یک میلیون واحد، دست در جیب هشتاد میلیون نفر می کنیم.
نگاهی داشته باشیم به اعداد و ارقام:

- وزن فولاد مصرفی در سازه های فولادی با مهاربندی (بدون وزن آرماتور سقف) حدود ۴۵ - ۷۰ کیلوگرم بر مترمربع هست؛

- وزن فولاد مصرفی در سازه فولادی با قاب خمشی ویژه (بدون وزن آرماتور سقف) ۷۰ - ۱۱۵ کیلوگرم بر مترمربع
(این عدد در ژاپن حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ کیلوگرم برای هر متر مربع است که دلیلش سختگیری آیین نامه های ژاپنی، اهمیت زلزله و... است.
*رجوع شود به مقاله Nakashima دانشگاه کیوتو و Roader دانشگاه واشنگتن)

- وزن فولاد مصرفی در سازه بتنی با قاب خمشی+دیوار برشی (بدون وزن آرماتور سقف) حدود ۳۵ - ۶۰ کیلوگرم بر مترمربع است.

- با در نظر گرفتن شروع ۲ میلیون واحد در سال اول (برای رسیدن به هدفِ تحویل ۱ میلیون واحد در سال)، و با در نظر گرفتن متراژ متوسط ۸۰ مترمربع، با احتساب مشاعات، شروع به ساخت ۲۰۰ تا ۲۲۰ میلیون مترمربع بنا (در سال نخست) مورد نیاز است.
اگر "فرض" کنیم نیمی از این سازه ها اسکلت فولادی و نیمی اسکلت بتنی باشند، (با فرض "متوسط" نیاز به ۷۰ کیلوگرم فولاد برای هرمترمربع) به بیش از ۱۵ میلیون تُن فولاد در سال اول نیاز است.

اشتباه نخست رستم قاسمی در این است که "تولید فولاد سالیانه در کشور" را به مفهوم وجودِ "پروفیل" های (مقاطع) ساختمانی فرض کرده است در حالی که بخش زیادی از تولیدات کارخانجات فولاد کشور شامل ورق و شمش است که اساسا قابلیت استفادۀ مستقیم در "سازه" (Structural applications) را ندارند.

این میزان "تقاضا" (نیاز به فولاد) چه اثرِ جهشی، بر قیمت بازار خواهد گذاشت؟

- مشابه همین محاسبه، می تواند اثرِ شروع یک طرح شتابزده بر روی "تقاضا" در بازار سیمان کشور را هم نشان دهد.

وقتی که تنها چند «برق رفتگی کوتاه» در مردادماه امسال باعث افزایش قیمت «هر کیسه سیمان» می شود، چنین تقاضا/نیاز شدیدی به مصالح پایه، چه اثر تورمی روی قیمت مصالح خواهد داشت؟

- اما همچنان که ذکر شد، سوال اصلی "مصالح/زمین" نیست. سوال اصلی این است که منابع مالی لازم برای ۲۲۰ میلیون متر مربع ساخت و ساز (با فرض متری ۶ میلیون تومان) یعنی تزریق حدود پانصدهزار میلیارد تومان نقدینگی به اقتصاد کشور در طول یک سال(!)، و این چه اثری بر اقتصاد کشور دارد؟

رستم قاسمی باید پاسخگو باشد که این پول چه میزان تورم در بازار ایجاد می کند؟
چه میزان فشار به منابع بانکها می خواهید تحمیل کنید؟

- اشتباه اصلی کسانی که وعده های اینچنین می دهند این است که اقتصاد کلان مسکن را با اقتصاد خرد تحلیل می کنند. یعنی با یک ذهن ساده ماجرا را یک موضوعِ "پنج پارامتری" (!) فرض می کنند. (زمین، مصالح، خدمات دولت، خدمات مهندسی، منابع مالی اشخاص)

- مساله اصلی رستم قاسمی (و اشخاصی مانند او) "ساده" دیدن امور است. چرا هرگز از خود نمی پرسند که اگر مشکل مسکن با "دادن زمین" و "تامین مصالح" حل می شُد، در آمریکا که زمینِ مرغوب الی ماشااله وجود دارد (و مصالح هم هست) دولت با "پول پاشی" و تامین مالی مشکل را حل نمی کند؟!
لابد نگران اثرات مخرب اقتصادی (یا Consequences) هستند.

مشکل اصلی امثال رستم قاسمی این است که هنوز بعد از ۴۲ سال همه چیز را ساده و شدنی می بینند. مسایل را ۵ پارامتری تحلیل می کنند.
ذهن آنها در ارتباطِ پارامترها به یکدیگر، همه چیز را خطی می فهمد. عدم وجود یک ذهن چندوجهی و عدمِ قائل شدن به ارتباطِ پیچیده و ماتریسی پارامترها به یکدیگر، مشکل اصلی کسانی است که وعده ۴ میلیون خانه در چهار سال را می دهند.

چرا در ژاپن که سالها دومین تولید کننده فولاد دنیا بود (و نیز اقتصاد دوم دنیا بود)، مساله مسکن هنوز کمرشکن ترین بخش اقتصاد خانوار است؟


✅ @karkhone

ارزشگذاری دیجیکالا

اخیرا دیجیکالا اقدام به انتشار گزارش سال 1399 خود کرد. گزارشی که در کنار گزارش سال 1399 و اطلاعات به دست آمده از صورت‌های مالی پامگرنت حاوی نکات مهم و موفقیت‌های این شرکت در سال 1399 بود.

1. تداوم EBITDA مثبت در سال 1399 و کش فلو مثبت در تمام دوره های زمانی سال 1399 به زعم ما مهمترین نکته گزارش سال پامگرنت بود. موردی که احتمالا منجر خواهد شد که دیجیکالا نیز به مانند کافه بازار و گریفون در سال آتی اقدام به تقسیم سود کند.

2. سرمایه‌گذاری‌های جدید در فناوری‌هایی که مرتبط با کسب و کار مرکزی دیجیکالا بوده و می‌تواند یک سینرژی مثبت ایجاد کند احتمالا در سال‌های آتی اثرات مثبت خود را بیشتر نمایان خواهد کرد.

3. با اطلاعات فعلی به نظر ارزشگذاری 17.2 تا 21.5 هزار میلیارد تومانی برای دیجیکالا مناسب است و می‌توان گفت دیجیکالا احتمالا اولین یونیکورن ایرانی باشد (احتمالا دومی اسنپ است).

✅ @karkhone

با مسئله‌ی بورس چگونه باید برخورد کرد؟

| ایلیا دانش

در روزهای گذشته، مشغولِ بررسی آمارهای فدرال رزروِ سنت‌لوییس بودم که در جریانش، نکته‌های مهمی درباره‌ی شاخصِ ارزش بازار سهام نسبت به GDP یا تولید ناخالص داخلی معلوم شد.

در جریان بحران اقتصادی ۲۰۱۲ یا ۱۳۹۱ در ایران و در شرایطی که رشد اقتصادی منفی و تورم بالاتر از ۲۰٪ بود -هم‌چون الان-، بازار سهام سهم زیادی از اندازه‌ی کلّی اقتصاد ایران را از آنِ خود کرده بود. با وجودِ این‌که هیچ افزایشی در سرانه‌ی درآمد مردم وجود نداشت، بورس اما در راستای افزایش سهم خود نسبت به بازارهای دیگر، جای‌گاه خود در اقتصاد ایران را توسعه داده بود. در همان ایام، پس از این‌که روند رشد اقتصادی و تورم نرمال‌تر شد، بازار سهام هم آن رشد غیرمنتظره‌اش را از دست داد و به روال عادی‌اش برگشت.

بسیاری، هنوز هم این پیش‌روی و افزایش سهم در کیک اقتصاد را با رونق طبیعی و خودانگیخته‌ی بازار سهام اشتباه می‌گیرند.

قیاسِ رفتار بازار سهام در ایران با چند کشور دیگر -آمریکا، آلمان و کانادا- در این زمینه می‌تواند راه‌گشا باشد. در سال ۲۰۰۹ که محلّ تأثیراتِ بحران جهانی اقتصاد و رکودِ ناشی از آن بود، نه تنها درصدی که در اقتصادِ این کشورها به بازار سهام اختصاص یافته افزایش پیدا نکرده، که کاهش هم داشته است. رشد بورس در کشورهایی هم‌چون ایران و ونزوئلا همراه با به‌هم‌ریختگی در اقتصاد داخلی‌شان، به یک روند نرمال و هنجارمند کوچک‌ترین شباهتی ندارد.

در این موقعیت، بورس ایران اصطلاحاً «بحران‌زی» است؛ تداومِ رونق صوری‌اش را از بطنِ یک بحران میسّر کرده. اگر بحران نپاید، که تکلیفِ سقوط بورس معلوم است، و اگر بپاید، سیاست‌های دولت از آن یک بازار درخودمانده می‌تواند بسازد که مشتریانش با بالا و پایین رفتنِ ارقام خودارضایی ذهنی کنند و بس، و سود واقعی و قابل‌تبدیل کم‌تر دست‌شان را بگیرد، یا آن‌که هم‌چون برخی عرصه‌های دیگر، یک اقلیت برنده‌ و یک اکثریت بازنده‌ داشته باشد.

امیدوارم که توانسته باشم از خوش‌بینی شما نسبت به این بازار کاسته باشم.

✅ @karkhone

اگر آمریکا درس های درستی از تاریخ بگیرد و بفهمد که چین شوروی نیست

|فاراه استاکمن
نیویورک‌تایمز

در دهه ۱۹۹۰ هنگامی که شوروی سابق دچار فروپاشی شد، آمریکایی‌ها این تحول بزرگ را جشن گرفتند زیرا آنها این فروپاشی را پیروزی کاپیتالیسم بر کمونیسم، آزادی بر خودکامگی و دموکراسی بر سیستم تک‌حزبی قلمداد کردند. فرض ما این بود که بازی تمام شده و ما برنده شده‌ایم، ما به پایان تاریخ رسیده‌ایم. ما تصور می‌کردیم چین نیز که از پیش برخی اصلاحات مبتنی بر بازار آزاد را اجرا کرده، پس از مدتی به سمت سیستمی شبیه سیستم آمریکایی حرکت خواهد کرد. آمریکایی‌ها تجارت با چین را عادی کردند و با حوصله منتظر «گورباچف چین» بودند. اما این انتظار خیلی طولانی شده است. چندی پیش حزب کمونیست چین صدمین سالگرد تاسیس خود را جشن گرفت. اکنون شی‌جین‌پینگ رهبر این حزب است و او درسی بسیار متفاوت از فروپاشی اتحاد شوروی فراگرفته است. از دید او اتحاد شوروی نه به این دلیل که کمونیسم محکوم به فروپاشی است بلکه به این دلیل که مقامات حزب کمونیست فاسد شده و پایبندی خود را به اصول کمونیسم از دست داده بودند دچار آن سرنوشت شد.

آقای شی سال ۲۰۱۳ به عنوان رهبر حزب، یکی از نخستین وعده‌هایی که داد این بود که هرگز اجازه نخواهد داد، چین به سرنوشت شوروی دچار شود. بحث بر سر این موضوع که کدام سیستم بهتر است از میان نرفته است. در واقع این بحث حالا به دور بعدی کشیده شده است. اما ایالات‌متحده به جای آنکه رقابت با چین را یک بازی برنده- بازنده تصور کند، می‌تواند روشی را برای رقابت برگزیند که شامل سرمایه‌گذاری‌ها در داخل باشد یعنی آنچه باید همواره انجام می‌شده است. حزب کمونیست چین از سال ۱۹۴۹ بر این کشور حاکم بود، یعنی طولانی‌تر از هر حزب سیاسی دیگر در جهان به استثنای حزب کمونیست کره‌شمالی. حزب کمونیست چین نه تنها عمری بیشتر از شوروی داشته، بلکه زمینه توسعه اقتصادی کشور را فراهم کرده و این توسعه بسیار فراگیرتر از توسعه‌ای است که در شوروی مشاهده شد. هنگامی که حزب کمونیست چین قدرت را در این کشور به‌دست گرفت، تنها ۲۰ درصد جمعیت سواد داشتند و اکنون این رقم به ۹۷ درصد رسیده است. سرانه تولید ناخالص داخلی به بالاتر از ۱۰ هزار دلار رسیده است درحالی‌که در سال ۱۹۶۰ این رقم ۹۰ دلار بود.

از سوی دیگر انتظار می‌رود اقتصاد چین در سال ۲۰۲۸ از اقتصاد آمریکا بزرگ‌تر شود. همه‌گیری کرونا سبب شده سرعت حرکت اقتصاد چین برای عبور از اقتصاد آمریکا بیشتر شود. چین درحال سرمایه‌گذاری برای بالا بردن قدرت نظامی خود است و نخستین پایگاه نظامی خارجی خود را در جیبوتی تاسیس کرده است. اما قدرت اقتصادی این کشور بسیار مستحکم‌تر است. چین درحال تبدیل شدن به بزرگ‌ترین وام‌دهنده در جهان است. یعنی میزان وامی که چین به کشورها می‌دهد بالاتر از مجموع وام‌هایی است که دو نهاد بین‌المللی صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی پرداخت می‌کنند. دیوید شامبو، نویسنده چند کتاب درباره چین از جمله کتاب جدید «رهبران چین، از مائو تا کنون» می‌گوید: «اکنون نباید گفت چین درحال ظهور است. چین ظهور پیدا کرده است.» ورود چین به صحنه جهان به عنوان یک قدرت بین‌المللی سبب نگرانی آمریکا شده است. دولت بایدن آشکارا اعلام کرده که چین بزرگ‌ترین چالش ژئوپلیتیک قرن ۲۱ است. چند هفته پیش دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان تا اندازه‌ای توانستند بر تنفری که از هم دارند غلبه کرده و قانون نوآوری و رقابت سال ۲۰۲۱ را تصویب کنند. طبق این قانون، سرمایه‌گذاری‌ها درحوزه تحقیقات و آموزش عالی افزایش می‌یابد. از سوی دیگر در نشست اخیر اعضای ناتو، «نفوذ رو به رشد» چین چالشی برای این ائتلاف توصیف شد. این‌گونه موضع‌گیری‌ها نگرانی‌هایی درباره آغاز جنگ سرد جدید و هولناک به‌وجود آورده است. این نگرانی منطقی است، زیرا رقابت رو به رشد ممکن است از کنترل خارج شود و خساراتی غیرقابل تصور به‌وجود آورد.


بخش دوم مقاله «اگر آمریکا درس های درستی از تاریخ بگیرد و بفهمد که چین شوروی نیست، رقابتِ اقتصادی و تکنولوژیک آمریکا و چین به سود آمریکا و جهان تمام خواهد شد.»

https://www.nytimes.com/2021/06/30/opinion/china-us-competition.html

ادامه مطلب

✅ @karkhone

| دکتر صفایی فراهانی


من به عنوان کسی که در دولت مهندس موسوی، در وزارت صنایع و در دولت آقای هاشمی وزارت نیرو بودم و همچنین در مجلس ششم و بعد در دولت آقای خاتمی به وزارت اقتصاد آمدم، معتقدم که آنچه باعث شده است که سطح موفقیت‌های ما محدود باشد، کمبود دانش تخصصی در اکثر مدیران ارشد است.

چند وزیر و دستیارانش را می‌شناسید که واقعاً مسایل منطقه را خوب بشناسند، اصلاً کار خودشان را بتوانند در منطقه خوب تحلیل کنند؛ چند وزیر صنایع می‌شناسید، از اول انقلاب تا حالا، که بگویید عمده صنایع منطقه و رقبایش را می‌شناخته است، می‌دانسته که باید به چه بخش‌هایی برای رشد کمک کند، به عنوان مثال امروز کارخانجات فرش ماشینی و ماکارونی در ایران بیش از نیاز منطقه است و در برخی صنایع اصلا کارخانه و تولید نداریم!
ابعاد اقتصادی و بانکی و سایر بخشها هم چنین است
مجموعه‌ای که می‌خواهند کشور را اداره کنند باید از پتانسیل قابل قبولی برخوردار باشند.
اگر کابینه و وزیران ده - پانزده سال آخر منتهی به انقلاب را بررسی کنید می‌بینید که عالی‌خانی، مهدی سمیعی، یگانه و خداداد فرمافرماییان را می‌آورند، این‌ها عموماً سابقه‌ی بانک جهانی و آشنایی با فرآیندهای بانکی و اقتصادی در کشورهای بزرگ را داشتند؛ مثل این می‌ماند که شما یک استاندار را بگویی برو یک بخش را اداره کن!
مشخص است که آن بخش را خیلی خوب اداره می‌کند؛ چون فضای بزرگتر از آن را اداره می‌کرده است.
مدیران ارشدی که قبل از انقلاب برای خدمت به ایران آمدند این شرایط را داشتند.
کتاب تکنوکراسی آقای دکتر نیازمند که سازمان گسترش نوسازی صنایع ایران را بنیاد گذاشته است، بخوانید؛ واقعاً این‌ها آدمهایی با پتانسیل بالا بوده‌اند.
من ۱۱ سال از سال ۵۸ تا آخر ۶۹ عضو هیات عامل سازمان گسترش نوسازی ایران بودم، به روسای مختلف سازمان گسترش می‌گفتم:
دکتر نیازمند آنقدر اینجا را خوب سازماندهی و آنقدر خوب بنا کرده است که با این همه خرابکاری‌هایی که ما داریم می‌کنیم، خراب نمی‌شود!
داشتن آدم‌های آگاه و آدم‌های مطلع، تشکیلات و سازمان مناسب را به وجود می‌آورد!
شما در تمام دوره های مجلس بعد از انقلاب ۵ نفر رییس کمیسیون مجلس را نام ببرید که پتانسیل و توان لازم برای بررسی و اصلاح این قوانین داشتند!
مگر کشور ۶ برنامه‌ی توسعه را بعد از انقلاب تصویب و اجرا نکرده است؟ همه‌ی اینها مگر در یک دولت یا یک مجلس بوده است؟ می‌توانیم متهم کنیم و بگوییم که این مجلس بد بوده آن خوب بوده است؟ چرا با این برنامه‌ها هنوز تولید سرانه‌ی کشور به سال ۵۶ و قبل از انقلاب نرسیده است؟
چرا بهره‌وری در حد صفر است؟ اینها حاصل برنامه‌های توسعه است؟
آن چیزی که می‌تواند کشور را متحول کند، دانایی است، آن چیزی که ارکان حکومت نیاز دارند دانش و مدیریت است. ما به جای دانستن، مدرک‌گرایی را در ایران متداول کردیم!
امروز کابینه‌ی انگلستان و غالب کشورهای بزرگ اکثراً لیسانس هستند، پس لزومی ندارد حتماً دکترا باشند، ولی تصمیماتی که می‌گیرند آگاهانه و بر اساس دانش روز است.

✅ @karkhone