روایت مهندس بازرگان از بدگویی ها علیه دولت (8/2)

حیف است که ما آن پاکی و پیروزی را با دست‌های خودمان ضایع سازیم. یکی از سفرای کبار حرفی می‌زد که من عینا خدمت آقا هم رساندم و این حرف را من صد درصد پذیرفتم و به هیچ وجه شائبه، ریا و تزویر نداشت. می‌گفت: «انقلاب شما، انقلابی بود معنوی و مذهبی حیف است که از این شهرت و قدرت و حیثیت جهانی خود لکه دار شود و پایین بیاید، با این محاکمات دربسته، با این کشتارهای، رنگ غیرمعنوی، غیرمذهبی و غیرانسانی پیدا کند.»

از مجامع بین‌المللی که یک روز ما به آن‌ها متوسل می‌شدیم و آن‌ها به داد ما می‌رسیدند و عامل موثری در سرکوبی و سقوط رژیم سابق بودند، در آن زمان ما به آن‌ها متوسل می‌شدیم و آن‌ها اعتراض می‌فرستادند. نماینده می‌فرستادند و وادار می‌کردند که به داد اعتصابی‌های زندان‌ها برسند و آن‌ها را نجات بدهند. آن‌ها بودند که وقتی ما می‌گفتیم چه محاکماتی است که هیأت‌منصفه ندارد چرا ما را در دادگاه‌های غیرعلنی محاکمه می‌کنید آن‌ها حرف ما را به دنیا رساندند و پشتیبان ما شدند موثر هم بودند. حالا همان‌ها به این دولت انقلاب اعتراض می‌کنند و از ما می‌پرسند چرا این کار‌ها را می‌کنید. ببینید این چه بی‌آبرویی است برای ما در دنیا.

تاسف دیگر این اختلافات و اغتشاشات داخلی است. ما در مرحله اول انقلاب چه وحدتی داشتیم، حال هر طرف، چپ با راست، راست با چپ، کلاهی با دیگری، شهری با دهاتی، سنی با شیعه، این‌طرفی با آن‌طرفی، سر چیز‌های کوچک دعوا می‌کنند. برای ما هم فراوان پیراهن عثمان درست می‌کنند.

در مملکتی که قصاب و روضه‌خوان و کارگر و کاسب آن ماشین بنز دارند و سوار آن می‌شوند، ایراد می‌گیرند که چرا نخست‌وزیر با ماشین بنز بیرون می‌آید و بعد هم می‌روند دائما پشت گوش آقا می‌خوانند که «این‌ها در ظروف طلا و نقره غذا می‌خورند»! «در وزارتخانه‌ها زن‌های لخت هستند»! و «در کاخ‌های فرعونی زندگی می‌کنند»! این گرفتاری همیشه بوده، در این گیر و دار گرفتاری‌ها و مسائل و مصایب چه موضوعات فرعی را پیش می‌کشند.

در برابر آن‌هایی که می‌گویند چرا ما بی‌سهم هستیم، نه در دولت نه در رأی و افکار و نظریات سهم نداریم و آن وقت در روزنامه‌ها و میتینگ‌ها و اجتماعات سر و صدای فراوانی راه می‌اندازند، کاری که ما کردیم:

اولا این دولت موقت یک دولت ائتلافی کامل است، از کسانی که در مبارزه بودند، در صف ملیون مسلمان و هم‌پیمانان رهبر عالی‌قدر قرار داشتند و اکثریت قاطع مملکت را تشکیل می‌دهند، دولت هم آینه خلاصه‌ای است از همین دسته‌جات و به شکر خدا این کابینه ائتلافی نهایت هم‌کاری و صمیمیت را با هم دارند و در هر کجای دنیا هم وقتی حزب اکثریت روی کار می‌آید دولت را از خودش تشکیل می‌دهد، مع‌ذلک ما برای این‌که از هم‌کاری و نظریات و افکار سایرین که به هیچ وجه نمی‌گویم افکارشان غلط است و بهتر از ما‌ها نیست استفاده کنیم این پست وزیر مشاور طرح‌های انقلاب درست شده که کارش تدارک و تهیه معقول و متین و منظم و صحیح آن دولت واقعی انقلابی آینده است. دعوت کردیم، خواستیم که هر نظری، هر عقیده‌ای، هر پیشنهادی دارید بگویید. چرا در روزنامه‌ها داد و بیداد راه می‌اندازید؟! بیندازید اشکال ندارد، اما یک نسخه هم برای نمونه آن‌جا بفرستید از حرف‌های‌تان، اخیرا هم قرار شده و به زودی عمل خواهد شد که از نمایندگان گروه‌های مختلف چه آن‌هایی که در دولت هستند چه آن‌هایی که نیستند دعوت به عمل بیاید که در این کمیسیون‌های وابسته به شورای عالی طرح‌های انقلاب صمیمانه و خارج از ریا همکاری بکنند.



حق نداریم اوضاع را واژگون کنیم

مشکل سوم که در سخنرانی گذاشته‌ام؛ اشاره می‌کردم، ولی خب متاسفانه یعنی درست پیش‌بینی کرده بودم که این مشکل بزرگی است این دستپاچگی‌هاست، فشار‌هایی است که از هر طرف می‌آورند که «یاالله یاالله تند باش، انقلاب کن»، «پس چه کسی و کِی درد‌های ما دوا می‌شود»، «چه کسی درد‌های ما را دوا می‌کند»، «این چه دولت انقلابی است، پس چه موقع حق ما را می‌دهد»، البته ما نگفتیم که انقلاب نمی‌کنیم و انقلاب نمی‌خواهیم، می‌کنیم، اما محکم، اساسی، مطالعه‌شده، بی‌عیب و هر قسمتش به نوبت. آن انقلاب در موقعی خواهد بود که به تصویب مجلس برسد. ما حق نداریم مادامی که رفراندوم نشده، مادامی که ملت رأی خودش را نداده و یک قانون اساسی تصویب نشده بیاییم از پیشِ خودمان اوضاع را واژگون بکنیم. مع‌ذالک از همان روز اول دست به کار اصلاحات و تغییرات که همان هم انقلاب است شدیم و ادامه هم می‌دهیم، منتها تدریجی. نباید فراموش کنیم که این دولت، دولت موقت است، رفراندوم‌کننده است و تدارک‌کننده.

✅ @karkhone

‏جنگ مائو با گنجشک‌ها

|کاوه فیض‌الهی

‏مکان: چین کمونیست
‏زمان: ۱۹۵۸ تا ۱۹۶۲
‏تلفات گنجشکی: ۶۰۰ میلیون تا یک میلیارد
‏تلفات انسانی: حدود ۴۵ میلیون

‏۹ سال پس از به قدرت رسیدن حزب کمونیست در چین، مائو تسه‌دونگ، بنیانگذار جمهوری خلق چین، به این نتیجه رسید که کشورش گنجشک لازم ندارد ... ‏

و به این ترتیب یکی از بزرگ‌ترین فاجعه‌های بوم‌شناختی تاریخ بشر را رقم زد. مائو از طبیعت نفرت داشت و معتقد بود که «انسان باید بر طبیعت چیره شود.» او می‌گفت مهم نیست چه قوانینی بر طبیعت حاکم است، «کوه بلند را وادار کنید در برابرتان سر خم کند؛ به رودخانه بگویید از کدام طرف برود.»

مائو در چارچوب یک برنامهٔ توسعه اقتصادی به نام «گامی بلند به پیش» کشاورزی خصوصی را ممنوع کرد و تمام فعالیت‌های کشاورزی را تحت حمایت دولت درآورد. در این دوره بود که جنگل‌تراشی‌های گسترده انجام شد. مخالفان و منتقدان به اردوگاه کار اجباری فرستاده می‌شدند.

در چارچوب این برنامه، «کارزار چهار آفت» به راه افتاد که در آن مائو دستور داد مردم تمام مگس‌ها، پشه‌ها، موش‌ها و گنجشک‌های چین را از بین ببرند. چرا گنجشک؟ زیرا محاسبه شده بود که هر گنجشک سالانه ۴.۵ کیلوگرم دانه می‌خورد و با حذف هر یک میلیون گنجشک می‌توان به ۶۰ هزار نفر غذا داد.

مائو از مردم خواست گنجشک‌ها را با تیرکمان بزنند، لانه‌هایشان را خراب کنند، جوجه‌هایشان را بکشند، و با ایجاد سروصدا این پرندگان را از بی‌خوابی هلاک کنند. برآورد می‌شود که چیزی بین ۶۰۰ میلیون تا یک میلیارد پرنده (که تعداد زیادی از آنها گنجشک نبودند) به دست مردم از پا درآمدند.

اما برندهٔ واقعی این جنگ حشرات آفتی همچون ملخ‌ها بودند که در نبود پرندگان با خیال راحت به جان محصولات کشاورزی افتادند و همه چیز را از بین بردند. در ابتدای سال ۱۹۶۰ که پیامدهای این دیوانگی آشکار شد، مائو دستور داد که دیگر گنجشک نکشید، اما خیلی دیر شده بود.

ترکیبی از عوامل گوناگون به قحطی ویرانگری انجامید. دولت کنونی چین که این ماجرا را «فاجعهٔ طبیعی» می‌نامد، تلفات این قحطی را رسماً ۱۵ میلیون نفر اعلام کرده اما در بعضی منابع تا ۷۸ میلیون نفر نیز ذکر شده است. هزاران نفر نیز به دست گرسنگان به قتل رسیدند و آدم‌خواری رواج یافت.

متخصصانی که با کشتار پرندگان مخالفت می‌کردند مجرم به شمار می‌آمدند. به پرنده‌شناس مشهور چین، تسوسین چنگ (۱۹۰۶ تا ۱۹۹۸) که با این کارزار مخالفت می‌کرد، گفته شد که «پرندگان عوامل سرمایه‌داری» هستند و مجبورش کردند روی سینه‌اش نشانی نصب کند که رویش نوشته بود «ارتجاعی».

برای آنکه تحقیرش کنند از او امتحان پرنده‌شناسی گرفتند. از او خواستند پرنده‌ای را شناسایی کند که از اجزاء چند گونه ترکیب شده بود و هنگامی که نتوانست حقوقش را به حداقل کاهش دادند و وادارش کردند راهروهای فرهنگستان چین را جارو بزند و توالت‌ها را بشوید.

آزار چنگ در دوران انقلاب فرهنگی چین ادامه یافت. در این دوران پژوهش علمی در چین متوقف شد و حزب کمونیست اعلام کرد «آنانکه باسوادترند ارتجاعی‌ترند.» در ۱۹۶۶ چنگ را در یک طویلهٔ گاو به زندان انفرادی انداختند. سرانجام در اواخر دههٔ ۱۹۷۰ بود که موفق شد کتاب‌هایش را منتشر کند.

✅ @karkhone

اطلاعات؛۲۴شهریور ۱۳۵۵

سالها قبل از انقلاب۵۷، فضای کشور رنگ و بوی انقلابی گرفته بود. روزنامه‌ها اوامر ملوکانه را "اوامر انقلابی" می‌نامیدند و شاه را "رهبر انقلاب سفید" خطاب میکردند! سرکوب بازار و دستگیری فعالین اقتصادی، به بهانه تورم و فساد که خود دولت منشا آن بود، سالها قبل از بهمن۵۷ آغاز شد. پهلوی به گونه‌ای نظم اجتماعی ایران را از بین برد که انقلاب۵۷ بیش از آنکه علیه یک شخص باشد علیه تمام نهادها و میراثهای کهن کشور تمام شد.

✅ @karkhone

آی بی سی شانگهای و توسعه زیرساخت های ایران

| امیرعباس زینت بخش

خبر مهم این روزها؛ عضویت کشورمان در سازمان همکاری های شانگهای است که از ٢۶ شهریور ١۴٠٠؛ ایران رسما نهمین عضو اصلی این سازمان راهبردی سیاسی، اقتصادی و امنیتی گردید.
این دستاورد مهم که حاصل سالیان متمادی مذاکرات و نهایتا یک توافق جامع میان ایران و عمدتا غول های اقتصادی آسيا یعنی هند و چین و روسیه می باشد، می تواند قدرت چانه زنی کشورمان که چالش اصلی آن مسائل اقتصادی و مالی است را بالا ببرد تا از این فرصت عضویت برای جذب اعتماد بین المللی برای سرمایه گذاری در پروژه های زیرساختی خود بهره ببرد.

کنسرسیوم بین بانکی سازمان همکاری های شانگهای
این کنسرسیوم که از آن به شکل خلاصه SCO IBC نام برده می شود؛ یک پلتفرم است برای سرمایه گذاری مشترک اعضا در پروژه های توسعه ای یکدیگر. ماموریت اصلی این کنسرسیوم که ١۶ سال پیش توسط شورای سران‌ این سازمان تاسیس گردید؛ این است که تحت "پیمان همکاری بین بانکی در محدوده کشورهای عضو" با ایجاد مکانیسم های مناسب، به لحاظ مالی از پروژه های کشورهای عضو حمایت کرده و به ارائه خدمات از جمله مشاوره و آموزش تکنیکی پرسنل نهادهای مالی اعضا پرداخته و همچنین با نهادهای مالی اعضای ناظر و شریک مانند قطر، ترکیه، مصر و عربستان در قالب شورای بیزینس سازمان‌ به گفتگو و مذاکره بپردازد.

بانک های عضو این کنسرسیوم:
بانک توسعه قزاقستان
بانک آر اس کی قرقیزستان
شرکت تامین مالی زیرساخت هند
بانک توسعه چین
شرکت دولتی توسعه روسیه (رئیس کنسرسیوم)
بانک پس انداز جمهوری تاجیکستان
بانک ملی ازبکستان برای امور اقتصادی خارجی
بانک حبیب پاکستان

بانک های شریک سازمان
بانک توسعه اوراسیا
بانک پس انداز بلاروس
بانک توسعه مغولستان

به نظر می رسد گام مورد انتظار بعدی ایران، معرفی یک بانک به این کنسرسیوم و ایجاد یک لینک مالی رسمی با ٨ عضو دیگر سازمان و همچنین اعضای ناظر و شرکای محاوره ای سازمان باشد.

البته با توجه به اینکه ٨٨ درصد تسویه حساب های تجارت جهانی با دلار آمریکا و ٧۵ درصد ذخایر بانک های مرکزی جهان به این واحد پولی می باشد، عملیاتی شدن و نتيجه بخش بودن این مکانیسم را کماکان با مسائل جدی مواجه کند که امید است با اهرم عضویت و مذاکرات حرفه ای بتوان مقدمتا و نقدا از فرصت خدمات آموزشی کنسرسیوم بهره مند شد و در قدم بعدی، شرکا را مجاب به ورود به سرمایه‌ گذاری در اقتصاد ملی نمود.

در این میان؛ با توجه به قرارداد ٢۵ ساله ایران و چین و همچنین بلندپروازی های چین در طرح جهانی یک کمربند یک جاده یا OBOR و تفاهم های متعددی که میان دو دولت به ویژه با کمیسیون اصلاح و توسعه چین یا NDRC برای فایننس طرح های زیرساختی ایران معلق مانده، شاید الحاق مالی ایران به این کنسرسیوم، فرصت‌های جدی تری را برای این دو عضو فراهم آورد.

و در پایان اشاره به جمله معروف جک ما؛ موسس علی بابا شایان ذکر است...
Wars Start when trade stops!
هرکجا تجارت متوقف شود، جنگ آغاز می شود...
و به عبارت دیگر؛ بهترین راه امنیت و پایداری یک اقتصاد، درگیر و سهیم کردن اقتصادهای دیگر با اقتصاد خود است...

✅ @karkhone

«تمدن» را نمیتوان خرید

قبلا شنیده اید که یک ﻛﻤﭙﺎﻧﯽ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎﻳﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺑﻪ ﺭﺥ ﻛﺸﻴﺪﻥ ﻗﺪﺭﺕ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮﮊﯼ ﺧﻮﺩ، ﺳﻴﻤﯽ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ یکﻫﺰﺍﺭﻡ ﺗﺎﺭ ﻣﻮﯼ ﺍﻧﺴﺎﻥ تولید و ﺑﺮﺍﯼ ﻛﻤﭙﺎﻧﯽ ﺭﻗﻴﺒﺶ ﺩﺭ ﮊﺍﭘﻦ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ. ﻣﺪﺗﯽ ﺑﻌﺪ ﻛﻤﭙﺎﻧﯽ ﮊﺍﭘﻨﯽ ﻫﻤﺎﻥ ﺳﻴﻢ ﺭﺍ ﭘﺲ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ، ﺩﺭ ﺣﺎﻟﯽ ﻛﻪ ﺭﻭﯼ ﺁﻥ ﺳﻴﻢ ﺑﻪ ﻓﻮﺍﺻﻞ ﻣﻨﻈﻢ ﺳﻮﺭﺍﺥ و سه سیم نازک تر از داخل آن رد ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ!
شگفت انگیز بود، نه؟!

ﺍﻣﺎ ﺁﻧﻬﺎیی ﻛﻪ ﮔﻤﺎﻥ ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ ﺷﻜﻮﻩ ﺗﻤﺪﻥ ﮊﺍﭘﻦ ﺍﺯ ﻗﺪﺭﺕ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮﮊیک ﺁﻥ ﺑﺮﻣﯽﺧﻴﺰﺩ، ﺩﭼﺎﺭ ﺳﺎﺩﻩﺍﻧﺪﻳﺸﯽ ﻭ ﺳﻄﺤﯽﻧﮕﺮﯼﺍﻧﺪ.

ﺗﻤﺪﻥ، ﻳﮕﺎﻧﻪ ﻛﺎﻻﻳﯽ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺒﺎﺩﻟﻪ ﻧﻤﯽﭘﺬﻳﺮﺩ ﻭ ﻓﻘﻂ ﺑﺎﻳﺪ ﺩﺭ ﺩﺭﻭﻥ یک ﻣﻠﺖ ‏«ﺗﻮﻟﻴﺪ‏» ﺷﻮﺩ. ﺍگر ﺁﻥ ﻃﻮﺭ ﺑﻮﺩ ﻛﻪ ﻫﻤﻪ ﻣﻠﺖﻫﺎ ﺑﺎ ﺧﺮﻳﺪ ﻓﻨﺎﻭﺭﯼ ﻣﺘﻤﺪﻥ ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ.
ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﺷﻬﺮﻭﻧﺪﺍﻥ ﺧﻮﺩﻣﺎﻥ ﻛﻪ ﺳﻮﺍﺭ ﺑﺮ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﻣﺪﻝ ﺧﻮﺩﺭﻭﻫﺎﯼ ژاپنی ﺑﺎ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﻓﻨﺎﻭﺭﯼ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺭﺍ ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ.

ﻗﺪﺭﺕ ﻓﻨﺎﻭﺭﯼ ﺧﻴﺮﻩ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﭼﺸﻢ بادامی های ﮊﺍپنی، ﺑﻪ ﺭﻏﻢ ﻫﻤﻪ ﺟﻼﻝ ﻭ ﺷﻜﻮﻫﺶ، ﯾﮏ ‏«ﻓﺮﻉ» ﻛﻮچک ﺍﺳﺖ ﺑﺮ ﺗﻤﺪﻧﯽ ﻛﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻠﺖ ﺁﻓﺮﻳﺪﻩ ﺍﺳﺖ.

‏«اصلِ» ﺍﻳﻦ ﺗﻤﺪﻥ ﺭﺍ ﺑﻴﺶ ﺍﺯ ﺁﻧﭽﻪ ﺩﺭ ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﻣﻌﻈﻢ ﺍﻳﺎﻟﺖ ﺍﻭﺯﺍﻛﺎ ﺑﺘﻮﺍﻥ ﻳﺎﻓﺖ، ﺩﺭ ﻭﻳﺮﺍﻧﻪﻫﺎﯼ ﺩﻟﺨﺮﺍﺵ ﺍﻳﺎﻟﺖ ﻓﻮﮐﻮﺷﻴﻤﺎ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺩﻳﺪ. ﻭﻗﺘﯽ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﻣﺘﻤﺪﻧﺎﻧﻪ ﺁﻭﺍﺭﮔﺎﻧﯽ ﻛﻪ ﺍﺯ ﭘﯽ ﻣﺨﻮﻑﺗﺮﻳﻦ ﺯﻟﺰﻟﻪ ﻗﺮﻥ، ﻣﻨﻈﻢ ﻭ ﺗﻤﻴﺰ ﺩﺭ ﺻﻒ آﺏ ﻣﯽﺍﻳﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﯽﺟﻨﺠﺎﻝ ﻭ ﻫﻴﺎﻫﻮ ﻭ ﻧﺎﺳﺰﺍ، ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﻣﺼﺮﻑ ﻫﻤﺎﻥ ﺭﻭﺯ ﺧﻮﺩ، ﺁﺏ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﻣﯽﻛﻨﻨﺪ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺭﻓﺘﺎﺭِ ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ یک ﻛﺸﻮﺭ ﺟﻬﺎﻥ ﺳﻮﻣﯽ، ﺩﺭ ﺷﺮﺍﻳﻄﯽ ﻛﺎﻣﻼ ﻋﺎﺩﯼ، ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﯽﻛﻨﻴﻢ، ﻣﻌﻨﺎﯼ ﺗﻤﺪﻥ ﻧﻤﺎﻳﺎﻥ ﻣﯽﺷﻮﺩ.

ﺩﺭ ﻫﻤﻪ ﻓﻴﻠﻢﻫﺎ ﻭ ﻋﻜﺲﻫﺎﯼ ﺧﺒﺮﯼ ﻛﻪ ﺍﺯ ﺭﻭﺯﻫﺎﯼ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺯﻟﺰﻟﻪ ﻭ ﺳﻮﻧﺎﻣﯽ ﻭﻳﺮﺍﻧﮕﺮ ﮊﺍﭘﻦ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ، یک ﺻﺤﻨﻪ ﺩﺭﮔﻴﺮﯼ، ﺍﺯﺩﺣﺎﻡ، ﻫﺠﻮﻡ، ﻏﺎﺭﺕ
ﻓﺮﻭﺷﮕﺎﻩ، ﻭَﻟَﻊ ﺑﺮﺍﯼ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ کمک‌های ﺍﻋﻄﺎﻳﯽ، ﺑﯽﻧﻈﻤﯽ ﻭ ﺣﺘﯽ ﻓﺮﻳﺎﺩ ﻭ ﺟَﺰَﻉ ﺩﻳﺪﻩ ﻧﻤﯽﺷﺪ.

ﻳﻜﯽ ﺍﺯ ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼﻫﺎ ﺧﻼﺻﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪﺍﺕ ﺧﺒﺮﻧﮕﺎﺭﺍﻧﺶ ﺭﺍ ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺎﺯﺗﺎﺏ ﺩﺍﺩ:

۱ - ﺻﻔﻮﻑ ﻣﻨﻈﻢ ﺁﺏ ﻭ ﻏﺬﺍ ﺑﺪﻭﻥ ﻫﻴﭻ ﺣﺮﻑِ ﺯﻧﻨﺪﻩ ﻳﺎ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺧﺸﻦ.

۲ - ﻫﻴﭻ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﺯﻟﺰﻟﻪ ۹ ﺭﻳﺸﺘﺮﯼ ﺁﺳﻴﺐ ﻧﺪﻳﺪ، ﻫﻤﻪ ﺧﺴﺎﺭﺕﻫﺎ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺳﻮﻧﺎﻣﯽ ﻭ ﻭﺭﻭﺩ ﺩﺭﻳﺎ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺑﻮﺩ. (مدیریت پیشگیری)

۳ - ﻏﺎﺭﺗﮕﺮﯼ ﺩﻳﺪﻩ ﻧﺸﺪ. ﺯﻭﺭﮔﻮﻳﯽ ﻳﺎ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ ﺭﺑﻮﺩﻥ ﺩﻳﺪﻩ ﻧﺸﺪ. ﻓﻘﻂ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﺑﻮﺩ. (مدیریت انتظامی)

۴ - ﭘﻨﺠﺎﻩ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﻛﺎﺭﮔﺮﺍﻥ ﻧﻴﺮﻭﮔﺎﻩ ﺍﺗﻤﯽ ﺑﻪ ﺭﻏﻢ ﻧﺸﺖ ﻣﻮﺍﺩ ﺭﺍﺩﻳﻮ ﺍﻛﺘﻴﻮ، ﺑﺎ اﺯ ﺟﺎﻥ ﮔﺬﺷﺘﮕﯽ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ خنک ﻛﺮﺩﻥ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩﻫﺎ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﻫﻨﺪ. (مدیریت بحران)

۵ - ﺣﺘﯽ یک ﻣﻮﺭﺩ ﺳﻮﮔﻮﺍﺭﯼ ﺷﺪﻳﺪ ﻳﺎ ﺯﺩﻥ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻭ ﺻﻮﺭﺕ ﺩﻳﺪﻩ ﻧﻤﯽﺷﺪ. ﻣﺼﻴﺒﺖ ﻭ ﻏﻢ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺎ ﻃﻤﺄﻧﻴﻨﻪ ﺑﻮﺩ. (مدیریت روانپزشکی)

۶ - ﻣﺮﺩﻡ ﻓﻘﻂ ﺍﻗﻼﻡ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻴﺎﺯ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﻬﻴﻪ ﻛﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﻪ ﺁﺏ ﻭ ﺁﺫﻭﻗﻪ ﺑﺮﺳﺪ. (مدیریت تدارکات)

۷ - ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻧﺎﺗﻮﺍﻥ ﻭ ﭘﻴﺮ ﻭ ﺑﻴﻤﺎﺭ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮﯼ ﻣﯽﻛﺮﺩﻧﺪ. ﺭﺳﺘﻮﺭﺍﻥﻫﺎ ﻗﻴﻤﺖﻫﺎ ﺭﺍ ﻛﺎﻫﺶ ﺩﺍﺩﻧﺪ. (مدیریت اجتماعی)
ﺧﻮﺩﭘﺮﺩﺍﺯﻫﺎ ﺑﺪﻭﻥ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﺩﺳﺖ ﻧﺨﻮﺭﺩﻩ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ!!!

۸ - ﻫﻤﻪ ﺩﻗﻴﻘﺎً ﻣﯽﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﭼﻪ ﻛﺎﺭﯼ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﻫﻨﺪ. ﺍﻧﮕﺎﺭ ﺑﺎﺭ ﺩﻭﻣﯽ ﺑﻮﺩ ﻛﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺍﺳﺖ! (مدیریت مانورهای عملیاتی)

۹ - ﺭﺳﺎﻧﻪﻫﺎ ﺩﺭ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺍﺧﺒﺎﺭ ﻣﺤﺘﺎﻁ ﻭ ﺩﻗﻴﻖ ﺑﻮﺩﻧﺪ. ﺍﺯ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﮔﺰﺍﺭﺵﻫﺎﯼ اﻟﺘﻬﺎﺏﺁﻓﺮﻳﻦ ﺧﻮﺩﺩﺍﺭﯼ ﻣﯽﻛﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻓﻘﻂ ﺍﺧﺒﺎﺭ ﺁﺭﺍﻡﺑﺨﺶ ﭘﺨﺶ ﻣﯽﺷﺪ. (مدیریت ارتباطات و رسانه ها)

۱۰ - ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﻛﻪ ﺩﺭ یک ﻓﺮﻭﺷﮕﺎﻩ ﺑﺮﻕ ﺭﻓﺖ، ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺟﻨﺎﺱ ﺭﺍ ﺑﺮﮔﺮﺩﺍﻧﺪﻧﺪ ﺳﺮﺟﺎﻳﺸﺎﻥ ﻭ ﺑﻪ ﺁﺭﺍﻣﯽ ﻓﺮﻭﺷﮕﺎﻩ ﺭﺍ ترک ﻛﺮﺩﻧﺪ. (مدیریت اجتماعی)

"ﺍﻳﻦ "ﻫﻤﺎﻥ "ﺗﻤﺪﻧﯽ" ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻘﻴﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻﺕ ﻭ ﻣﺼﻨﻮﻋﺎﺕ ﺗﻤﺪﻧﯽ، ﺑﺮ ﺁﻥ ﺑﻨﺎ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ.
ﺳﻮﻧﯽ ﻭ ﭘﺎﻧﺎﺳﻮنیک ﻭ ﻫﻴﺘﺎﭼﯽ ﻭ ﺗﻮﻳﻮﺗﺎ ﻭ ﻫﻮﻧﺪﺍ ﻭ ﻧﻴﺴﺎﻥ ﻣﻮﺗﻮﺭﺯ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺗﻤﺪﻥ ﺑﻨﺎ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ.
ﭼﻨﻴﻦ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﭼﻨﺎﻥ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﻣﺪﻧﯽ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺭﺷﺪ ﻭ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺩﺭ ﻫﻤﻪ ﻋﺮﺻﻪﻫﺎ ﻭ ﻫﻤﻪ ﺍﺑﻌﺎﺩ ﻣﯽﺷﻮﺩ.
ﺯﻳﺮﺑﻨﺎی ﻧﺎﺏ ﺗﻤﺪﻥ یک ﺳﺮﺯﻣﻴﻦ ﺭﺍ ﺑﺎﻳﺪ ﺩﺭ
ﻣﻮﺍﻗﻊ ﺑﺤﺮﺍﻥ ﺩﻳﺪ.

ﻓﺮﻕ ﺍﺳﺖ ﻣﻴﺎﻥ ﻣﺮﺩﻣﯽ ﻛﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺟﻨﮓ ﻭﻳﺮﺍﻧﮕﺮ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻭ ﺍﻧﻔﺠﺎﺭ ﺩﻭ ﺑﻤﺐ ﺍﺗﻤﯽ ﺩﺭ ﻛﺸﻮﺭﺵ، ﻛﺎﺭﮔﺮﺍﻧﺶ ﺩﺭ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﺟﻬﺎﻥ ﻧﺎﻥ ﺧﺎﻟﯽ می‌خوردند ﻭ ﻫﺮ یک ‏«ﺳﻨﺖ‏»ﺷﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ‏«ﻳﻦ‏» ﺗﺒﺪﻳﻞ میﻛﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺳﺮﺯﻣﻴﻨﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺴﺎﺯﻧﺪ، ﺑﺎ ﻗﺸﺮ ﺗﺎﺯﻩ ﺑﻪ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﻛﺸﻮﺭﻫﺎﯼ ﺟﻬﺎﻥ ﺳﻮﻣﯽ ﻛﻪ ﻫﺮ یک ‏«ﻭﺍﺣﺪ ﭘﻮﻝ ﻣﻠﯽ‏» ﺷﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﻻﺭ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﯽﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺩﺭ ﺟﻬﺎﻥ ﻏﺮﺏ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬﺍﺭﯼ ﻛﻨﻨﺪ.

ﺩﻭﺳﺘﯽ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﻛﺮﺩ: ﺳﺎﻟﻴﺎﻥ ﭘﻴﺶ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﭼﻨﺪ ﻫﻤﻮﻃﻦ ﺑﺮﺍﯼ ﻛﺎﺭ ﺑﻪ ﮊﺍﭘﻦ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩﻳﻢ ﻭ ﭼﻨﺪ ﺍﺗﺎﻕ ﻛﻨﺎﺭ ﻫﻢ ﺍﺟﺎﺭﻩ ﻛﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻳﻢ. ﺍﺗﺎﻕﻫﺎ ﻗﻔﻞ ﻭ ﺑﺴﺖ ﻧﺪﺍﺷﺖ. ﻫﺮﭼﻪ ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺒﺨﺎﻧﻪ ﮔﻔﺘﻴﻢ ﭼﺮﺍ ﻗﻔﻞ ﻭ ﻛﻠﻴﺪ ﻧﺪﺍﺭﺩ، ﮔﻔﺖ ﺑﺮﺍﯼ ﭼﻪ ﻧﮕﺮﺍﻧﻴﺪ؟ ﺍﻳﻨﺠﺎ ﺍﻣﻦ ﺍﺳﺖ! ﻛﺴﯽ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﻛﺎﺭﯼ ﻧﺪﺍﺭﺩ. ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﺑﺎ ﺷﺮﻣﻨﺪﮔﯽ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺣﺎﻟﯽ ﻛﺮﺩﻳﻢ ﻛﻪ ﺍﺯ ﺷﻤﺎ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﻧﻴﺴﺘﻴﻢ، ﺍﺯ ﺧﻮﺩﻣﺎﻥ ﻧﮕﺮﺍﻧﻴﻢ!
ﺑﻪ ﻫﺮﺣﺎﻝ، ﺗﻤﺪﻥ ﺭﺍ ﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺧﺮﻳﺪ ﻭ ﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺑﺎ ﺷﻌﺎﺭ ﻭ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺁﻭﺭﺩ.
« ﺗﻤﺪﻥ‏» ﻣﺤﺼﻮﻟﯽ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺩﺭ ﻓﺮﺁﻳﻨﺪﯼ ﻋﺎﻗﻼﻧﻪ، ﻣﺘﻌﻬﺪﺍﻧﻪ، هوﺷﻤﻨﺪﺍﻧﻪ ﻭ ﺑﻪ ﻏﺎﻳﺖ ﻣﻨﻈﻢ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﻮﺩ. ﺯﻣﻴﻨﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺗﻤﺪﻥ، ﻧﻪ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻭ نه ﻛﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﻭ ﻭﺯﺍﺭﺗﺨﺎﻧﻪ ﻭ ﺩﻭﻟﺖ، ﻛﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‏ ﻭ ‏آﻣﻮﺯﺵ ﻭ ﭘﺮﻭﺭﺵ‏ است .

✅ @karkhone

نقش آنتروپرونر در فرایند بازار

| استیون هورویتز

آنتروپرونر کسی است که فرایند یادگیری در بازار را محقق می‌سازد و به پیش می‌برد، او به فرصت‌هایی می‌پردازد که نقش آفرینان کنونی بازار آنها را نادیده گرفته‌اند. اگر در یک سوی خیابان سیب را پوندی ۲ دلار و در سوی دیگر پوندی ۳ دلار می‌فروشند، یعنی برخی خریداران سیب‌های ارزان تر را ندیده‌اند و برخی فروشندگان هم از یک فرصت خوب فروش غافل مانده‌اند. این عدم تعادل حاکی از دانش ناقص خریداران و فروشندگان است. یک انتروپرونر کسی است که این وضعیت را تشخیص می‌دهد و می‌تواند سیب را در یک سوی خیابان به قیمت برای مثال ۲.۲۵ دلار بخرد و در سوی دیگر به قیمت هر پوند بین ۲.۲۵ تا ۳ دلار به فروش برساند. این عمل انتروپرونر به هر دو گروه خطاهایشان را نشان می‌دهد و با کاهش یا حذف این اختلاف قیمت به تصحیح آنها کمک می‌کند. انتروپرونر با کار خود به همه طرف ها فایده می‌رساند. آنهایی که سیب را ۲ دلار می‌فروختند اکنون می‌توانند قیمت بالاتری دریافت کنند و خریدارانی که سیب پوندی ۳ دلار را می‌خریدند، نیز جنس ارزان تری گیرشان می‌آید و البته انتروپرونر هم سود خود را می‌برد. جدا از موارد دیگر، انتروپرونر با محدودتر کردن دامنه نوسان قیمت های در دسترس، بازار را به آن تعادل فرضی نزدیک می‌کند تا حدی که تنها یک قیمت در بازار داشته باشیم و تعداد سیب‌هایی که با آن قیمت عرضه می‌شود برابر با تعداد افرادی باشد که می‌خواهند سیب بخرند.

✅ @karkhone

روایت مهندس بازرگان از بدگویی ها علیه دولت (8/3)


نه تنها روی دولت فشار می‌آورند بلکه آقا را هم تحت فشار می‌گذارند. آقا هم که یکپارچه احساس و انقلاب و عطوفت و همیشه از بنیان و از قلب و دل و مغز و زبان مدافع و طرفدار طبقه ضعیفان و بینوایان و به قول خودشان پابرهنگان، خب احساسات ایشان را تحریک می‌کنند، آن وقت آقا وادار می‌شوند، طاقت نمی‌آورند، از بالا سر ما بدون مراجعه و مشاوره به دولت، بدون این‌که از ما بپرسند اعلامیه و دستور صادر می‌فرمایند، یک‌دفعه دست و پای ما را توی پوست گردو می‌گذارند، «برق و آب را مفتش بکنید»، «لااقل آن‌هایی که کم‌مصرف‌اند»، «خانه و زندگی برای پابرهنه‌ها بسازید»، «گوشت یخ‌زده داده نشود»، «اتوبوس مجانی شود» و از این حرف‌ها.


صاف و پوست‌کنده به امام گفتیم...

یک شب شب جمعه اخیر، یعنی شش روز قبل که دسته‌جمعی یعنی هشت نفر از هیأت وزرا خدمت‌شان رسیدیم صاف و پوست‌کنده گفتیم «خدا توفیق و عمر و عزت آقا را زیاد بکند شما هم که ما را کلافه کردید، شما هم که مثل سایر مردم! آخه اقلا فرمایش‌تان، امرتان را به ما بفرمایید تا ما بگوییم چه کار باید کرد». آمدیم و (البته مال دو سه هفته قبل است) گفتیم آن‌هایی که تصویب‌نامه صادر شد و اجرا شد اعلام هم شد کسانی که از صد کیلووات ساعت در ماه کمتر مصرف برق دارند مفت و مجانی است. آن‌ها که (نمی‌دانم حالا رقمش را ممکن است عوضی بگویم) از ده متر مکعب آب در ماه کمتر مصرف می‌کنند آن‌ها هم معاف‌اند. کاری بود انقلابی، کاری بود مطابق فلان، بعد هم فکر کردیم خب آن پول‌هایی که نمی‌آید جایش باید چه باشد؟ گفتیم خب صرفه‌جویی‌ها و زدودن پست‌های زائد که مشغولش بودیم، [یک واژه ناخوانا]بودیم و مرتب هم می‌زنیم و جلوگیری از این گشادبازی‌ها و ولخرجی‌های عجیب و غریبی که بود. این جبران می‌کند. خیلی خب... همان شبی که قم بودیم شنیدیم که بله سازمان آب قم، چون بیش‌تر مصرف‌کنندگان قم کمتر از ده متر مکعب آب مصرف کرده‌اند ورشکست شده،‌ای وای چه بکنیم؟! دولت باید پولش را بدهد دیگر! حکیم‌باشی را بخوابانیم!

موضوع مصرف برق هم همین‌طور، برای عدم رسیدگی به وضع پابرهنه‌ها و بیچاره‌ها خیلی به ما پرخاش فرمودند. خب حق هم دارند، چه بهتر که از زبان ایشان ما بشنویم. خب گفتیم هم که همچین نیست که ما توی پرِ قو خوابیده باشیم، اون‌طوری که بعضی‌ها رفتند گفتند در جام‌های زرین آب و غذا می‌نوشیم، ما تمام عمرمان روی این‌ها هست، اتفاقا فردایش که جمعه باشد طبق قراری که از یک هفته قبل گذاشته شده بود به منطقه خارج محدوده جنوب شهر تهران که خودش یک شهری است یک میلیون یک میلیون و نیم نفر سکنه دارد از سه‌راه آذری آن‌طرف‌تر، از کوی ولیعهد (اسمش کوی ولیعهد است دیگر من گناه‌کار نیستم) گرفته تا آن‌طرف، دولت‌آباد، یک مستطیل وسیع دراز پرعرضی است که این‌ها غیر از برق چیز‌های دیگر شهرسازی را ندارند، نه آب دارند بعضی نقاط یک چاهی هم زده‌اند – نه بیمارستان درستی دارند یا شاید هم اصلا ندارند جز یکی دو تا که مثلا اشخاص خیر درست کردند، بیمارستان دولتی ندارند، مدرسه خیلی کم دارند آن‌هایی هم که دارند مدارسی است که در دو وقته درس می‌دهند و آن وقت هفته‌ای سه دسته می‌آیند یعنی شش نوبت توی این کلاس بچه‌ها می‌آیند درس می‌خوانند. ژاندارم ندارند، پلیس ندارند، همه این‌ها درست. خب شهردار هم همراه‌مان بود از هم‌کاران هم بودند، ما هم البته متاثر شدیم، خب قبلا هم می‌دانستیم، شنیده بودیم، مطالعه مختصری هم شده بود و همان‌جا هم در نظر گرفته شد که این کار‌ها بشود، منتها البته نه فوری به این شب جمعه‌شان وصلت نمی‌دهد. ولی این فکر هم پیش آمد که خب آمدیم و این‌جا را آباد کردیم.
‌
می‌گویند کور از خدا چه می‌خواهد دو چشم بینا، از تمام شهرستان‌ها و دهات راه می‌افتند می‌گویند خب می‌رویم تهران همه چی هست؛ آب مفت، برق مفت، بیمارستان مفت، مدرسه فراوان، خب می‌روند پنج کیلومتر شش کیلومتر آن ورتر باز همین بساط تکرار می‌شود و شهرستان‌ها خالی می‌شود. این بیچارگی شهر تهران و پایتخت که از همه جا هجوم آوردند و همه چیزش در عسرت است. این چطور می‌شود، به علاوه کشاورزی مملکت که هشتاد درصد تولیدات ما و خوراک ما باید از خارج برسد یک مقدار عمده در نتیجه این است که زارعین پاشدن آمدن به شهرها.

خب حالا این کار را بکنیم؟ - البته خواهیم کرد. نمی‌گویم نمی‌کنیم، چشم‌مان کور می‌کنیم – باعث می‌شود که این نتایج را داشته باشیم.


✅ @karkhone

عرضه یا تقاضا؟

عزرا کلاین، مقاله‌نویس نیویورک تایمز، در تازه‌ترین مطلب خود به واکاوی نگرش دموکرات‌ها و لیبرال‌های چپ آمریکا به سیاستگذاری اجتماعی پرداخته و راهکاری برای ارتقاء نگرش آنها توصیه کرده است. کلاین معتقد است که لیبرال‌های چپ عمدتاً در زمینه‌ی چالش‌های اجتماعی توجه خود را به راهکارهای 'طرف تقاضا' معطوف کرده‌اند. بدین معنا که تلاش می‌کنند هزینه‌ی تقاضا و استفاده از کالاها و خدماتی (نظیر سرپناه، خوراک، درمان و...) را از طریق پرداخت یارانه برای مصرف‌کنندگان کاهش دهند. به عنوان مثال، برای مسئله‌ی مسکن، یارانه‌ی اجاره‌بها را پیشنهاد می‌کنند، برای درمان، بیمه‌ی اجتماعی درمان، یا برای مواد خوراکی food stamp (کوپن خوراک) را توصیه می‌کنند، و الی آخر. تمامی این سیاست‌ها ظرفیت تقاضا برای کالا و خدماتی نظیر سرپناه و درمان و غیره را گسترش می‌دهند.

اینها سیاست‌های خوبی هستند، اما توجهی به سطح "عرضه"ی این کالاها ندارند: آنها تقاضا برای مسکن، خوراک و درمان را تقویت می‌کنند، بی‌آنکه عرضه‌ی آن را تقویت کنند. اگر به هزینه‌ی تهیه‌ی کالایی یارانه دهید، اما موجودی آن کالا را افزایش ندهید، کمیابی کالا تشدید می‌شود، و این کمیابی به افزایش قیمت و یا جیره‌بندی کالا می‌انجامد. گفته می‌شود که یکی از دلایل رشد چندین ساله‌ی هزینه‌ی مسکن، درمان و آموزش در آمریکا، یارانه‌دهی به تقاضای این کالاها و عدم افزایش عرضه‌ی آنهاست.

عزرا کلاین معتقد است که دموکرات‌ها و لیبرال‌های چپ آمریکا به منظور طراحی سیاستگذاری کارآمد عمومی، باید "هم به تقاضا، و هم به عرضۀ" کالاها و خدماتی نظیر مسکن و درمان و آموزش توجه داشته باشند و ظرفیت هر دو طرف را افزایش دهند. به عنوان مثال، ما تنها نباید هزینه‌ی تقاضای دارو برای بیماران را از طریق بیمه‌های اجتماعی کاهش دهیم، بلکه باید کمیت و کیفیت داروها را نیز بهبود بخشیم. بهبود کیفیت و کمیت دارو یک مسئله‌ی 'طرف عرضه' محسوب می‌شود، و یکی از ابزارهای تحققش سیاستگذاری نوآوری (حمایت دولت از نوآوری) می‌باشد. در واقع نوآوری مهم‌ترین نیروی محرکه‌ی طرف عرضه‌ی اقتصاد است.

خبر خوب این است که دولت بایدن (به عنوان یک دولت لیبرال چپ) به این موضوع توجه دارد. سرمایه‌گذاری دولت بایدن در ظرفیت تولید انرژی‌های تجدیدپذیر، باتری‌های پیشرفته و امکانات حمل و نقل سازگار با محیط زیست، نمونه‌هایی از سیاستگذاری طرف عرضه هستند. در واقع دولت بایدن تنها هدفش این نیست که به مصرف انرژی‌های زیست‌محیطی (و سایر کالاهای زیست‌محیطی) یارانه دهد و هزینه‌اش را کم کند. این سیاست به تنهایی برای گذار به انرژی‌های تجدید پذیر کافی نیست چرا که ظرفیت تولید این نوع انرژی کفاف گذار به تجدیدپذیرها را نمی‌دهد. به طور مشابه، سرمایه‌گذاری در ساخت مراکز نگهداری کودکان و سالمندان می‌تواند عرضه‌ی نیروی کار سرپرستان خانوار را افزایش دهد، یا سرمایه‌گذاری در ساخت مراکز علمی و فنی نیروی کارآزموده‌ی انسانی به بار می‌آورد و این نیرو به رشد بهره‌وری می‌انجامد (همه‌ی اینها سیاست‌های طرف عرضه هستند).

سیاست‌های طرف عرضه غالباً به محافظه‌کاران و جمهوری‌خواهان آمریکا منتسب می‌شوند، و بیشتر شامل مقررات‌زدایی می‌شدند. اما هر سیاست طرف عرضه‌ای قرار نیست به مقررات‌زدایی و کاهش نقش‌آفرینی دولت خلاصه شود. بسیاری از سیاست‌های فوق بایدن نقش دولت را افزایش می‌دهند و در عین حال یک سیاست طرف عرضه محسوب می‌شوند (ظرفیت عرضه‌ی کالا و خدمات را افزایش می‌دهند). این چیزی‌ست که عزرا کلاین آن را "ترقی‌خواهی طرف عرضه" می‌نامد و معتقد است که عمیقاً به آن نیاز داریم. طبعاً برخی مقررات سفت و سخت نظیر قوانین منطقه‌بندی (zoning) در آمریکا وجود دارد که ظرفیت عرضه‌ی کالایی نظیر مسکن را محدود می‌کنند، و بهترست که برداشته شوند. بایدن نیز در نظر دارد دولت‌های محلی را وادار به برچیدن این مقررات کند (مقررات سختگیرانه‌ی منطقه‌بندی آمریکا تا حد زیادی برخاسته از سیستم محلی‌گرا و فدرال آمریکاست). به طور مشابه، مسکن اجتماعی (public housing) نیز یک سیاست طرف عرضه در بازار مسکن محسوب می‌شود. هر سیاستی که هزینه‌ی تقاضا برای مسکن را کاهش می‌دهد، نیاز به مکمل‌های سیاستی برای تقویت طرف عرضه دارد.

✅ @karkhone

‍ ‏حاج سیاح محلاتی هنگامیگه متوجه شد می‌خواهند زنش بدهند شبانه به تبریز گریخت از آنجا به کشور ترکیه و سپس روسیه رفت.
پس از بازدید از اکثر کشورهای اروپایی و ملاقات با سران کشورها و مدیران کارخانه‌ها راهی کشور آمریکا گشت با مدیران شرکت‌ها و رییس جمهور آمریکا ملاقات داشت، سپس وارد ‏کشور ژاپن و کره و چین و... گردید.
پس از ۱۸ سال از بندر بوشهر وارد ایران شد. بقیه مطالب از زبان خودش: از کشتی که پیاده شدم از آمدنم به ایران پشیمان شدم، خانه‌های کج وکوله بی دروپیکر، مردمانی با لباس‌های مندرس، تراخم و کچلی و شپش از سر و روی مردم بالا میرفت، مردم ‏معتاد و دیوارها همه بوی ادرار و مدفوع میداد.
کوچه‌ها کج و کوله پر از دست‌انداز، جاده‌ها همان راه‌هایی بود که خداوند زمان آفرینش کره زمین خلق کرده بود و پر از راهزن.
تا رسیدم به تهران خبر جهانگردی من به گوش ناصرالدین‌شاه رسید و مرا احضار نمود.
‏مدت ۲ روز به من آموزش طرز برخورد با شاه ‏را می‌دادند. در حین آموزش یک آقایی رد شد. همه بلند شدند و احترام گذاشتند. پرسیدم این آقا کیست که احترام گذاشتید. گفتند این این آقا مسئول گربه شاه است و لقب ببری خان را دارد و ماهیانه ۲۰ تومان حقوق دارد. حقوق کارگر ماهیانه ۶ ریال بود.
به حضور شاه مشرف شدم. سکه‌هایی جمع‌آوری ‏شده از کشورهای مختلف روی میز و جلویش بود. پرسید شنیدم کشورهای زیادی را سفر کردی. عرض کردم تا جاییکه بدنم یاری کرد. دو نفر نزدیکش بود. قنسول فرانسه با من احوالپرسی کرد. جوابش را دادم.
‏سپس قنسول روسیه پرسید کجاها سفر کردم جواب دادم.
شاه پرسید شما کشور را در این ۱۸ سال چگونه دیده‌اید؟ ‏با تمام سفارشاتی که به من شده بود که با شاه راست نگویم دل به دریا زدم و گفتم قبله عالم بسلامت باشند جاده‌ها که شاهرگ حیاتی کشور است همان راههای است که خداوند از روز اول خلق کرده و پر از راهزنان و غارتگران. بیماری تراخم و کچلی و اعتیاد در بین مردم بیداد می‌کند. رشوه و چاپلوسی امری بدیعی ‏شده.
شاه سگرمه‌هاش درهم رفت. گفت: بدرد نوکری می‌خورد، استخدام شود. عرض کردم من آبروی نوکران را نمی‌برم؛ بهتر است آقای خودم باشم.
شاه گفت: از گدایی که بهتر است. عرض کردم: روزی از قبل مقدر شده است. شاه گفت: کسیکه انگشت به کون دنیا کرده درویش نمیشه..!
بعد از حضور شاه نزد وزرا رفتم. ‏
شگفتا به جای اینکه از من از پیشرفت و توسعه صنایع کشورها بپرسند از من دعای ۴۰ تاس می‌خواستند.!! یا می‌پرسیدند کدام کشور است که مردمانش نصف سگ و نصف آدم است..

‏منبع: سفرنامه حاج سیاح محلاتی

✅ @karkhone

روایت مهندس بازرگان از بدگویی ها علیه دولت (8/4)

باید مسئله ترافیک را حل کرد...

برنامه صحیح اگر دولت بخواهد اجرا کند این است که اتفاقا از شهرستان‌ها شروع کنند و نه تنها شهرستان‌ها بلکه از دهات اول برای دهات، آن‌ها کمبودشان هم خیلی بیش‌تر است. از آن‌جا شروع کنیم بعد بیاییم شهرستان‌ها بعد بیاییم تهران. ببینید کاری که با دستپاچگی و با عجله باشد، دستوری باشد یک همچین چیز‌هایی تویش درمی‌آید. این مسئله مجانی بودن اتومبیل البته هنوز مثل این‌که امر نفرمودند، خواستند، سر و صداش درآمده، خب آن‌جا عرض شد حضور انورشان که پنج زار پول اتوبوس ندادن دردی را دوا نمی‌کند، ترافیک شهر باید درست بشود. آن بابای بیچاره پنج زار که سهل است حاضر است پنج تومان هم بدهد که زود به دکانش و به کارش و به اداره‌اش و به مزرعه‌اش و به کارخانه‌اش برسد، ترافیک خراب است و همه را هم ناراحت کرده. ما باید مسئله ترافیک را حل کنیم.

اتفاقا یکی از سروران عزیز و عالی‌قدر که آن‌جا تشریف داشتند ایشان هم مثل ما زبان‌شان باز شد و گفتند که عرض کردم اگر اتوبوس را مجانی کنیم ترافیک بدتر می‌شود. من اولین کسی بودم که در سال ۱۳۲۷ در کانون مهندسین درباره مسئله ترافیک شهر سخنرانی کردم که در مجله صنعت چاپ شد و طرح دادم که چه باید کرد و راه اساسی‌اش چیست آن هم در موقعی که ترافیک اصلا به اندازه سنگینی حالا نبود. بعد از خروج از زندان در سال ۱۳۴۶ رئیس دولت سازمان برنامه که از پروژه قبلی من خوشش آمده بود گفت این پروژه را دوباره بیاور و تجدید نظر کن تا آن را عمل کنیم. دومرتبه نشستند روی پروژه که پروژه هم وسیع بود و راحت، اما در آن زمان البته هر چیزی را می‌بایست شاه می‌پسندید و دستور می‌داد البته من نمی‌خواستم این پروژه به اسم من دربیاد و با اسم من عمل شود حالا یا آن آقا جرأت نکرد، ترسید، چون به هر حال اسم من می‌آمد و این مسئله را به شرف عرض برساند یا به شرف عرض رساند و ایشان روی لجاجت و کینه و یا شاید روی مشارکتی که با کمپانی‌های خارجی که پروژه‌های دیگر داشتند داشت، این را نپذیرفت. سال بعد که در شهر پشت ترافیک گیر می‌کردیم که البته از حالا خیلی کمتر بود یک طرح صد درصد انقلابی داشتم به مهندسی که از خودم جوان‌تر بود گفتم که او گفت صداشو درنیار که دوباره به زندانت می‌اندازند، چراکه این طرح مخالف آن‌هاست، چون آن‌ها می‌خواهند به دنیا بگویند که آقا وسایل تجمل و تفریح و ماشین ساختیم که مردم راحت باشند، حالا تو می‌خوای یک طرحی بدی که مردم از ماشیناشون استفاده نکنند، دومرتبه اتوبوس سوار شوند.

خلاصه به نصیحت این مهندس جوان گوش کردیم و صدای این طرح را درنیاوردیم.



اتوبوس به جای ماشین شخصی

آن شب خدمت آقا این طرح را عرض کردم که خیلی ساده است در ساعاتی از روز مثلا ۸ صبح تا ۷ شب در محدوده‌ای از شهر تهران مثلا از خیابان شوش تا خیابان تخت‌جمشید [طالقانی کنونی]یا تخت‌طاووس عبور و مرور تمام ماشین‌های شخصی را که یک نفر پشت رل می‌نشیند و ده متر مربع را اشغال می‌کند قدغن شود. تمام شهر مخصوص و منحصر به اتوبوسی شود که با ۱۵ متر مربع اشغال جا ۷۰ نفر را می‌برد و یا صد نفر را می‌برد و بعد تاکسی‌ها، به این ترتیب با همین اتوبوس‌هایی که داریم پانصد تا هم از ارتش بگیریم و تعدادی هم سفارش بدهیم همه مردم به موقع به جاشون و به خانه‌شون می‌رسند.

حالا بیاییم این پروژه را پیاده کنیم چه مزاحمت‌ها و چه مخالفت‌هایی به همراه خواهد داشت. خوب ما کار انقلابی می‌خواهیم بکنیم و شهرداری دنبال این طرح است، اما آسان نیست. مضافا به این‌که برای پیاده کردن چنین طرحی که خیلی ساده به نظر می‌آید، باید این‌قدر پارکینگ در نقاط مختلف شهر ساخته شود، هزار پیش‌بینی باید بشود و کار آسانی نیست.

✅ @karkhone

آموزش‌ رسمیِ بیخود

|توماس سوول

سرمایه انسانی مهم است نه فقط برای اینکه به یک کشور کمک می‌کند تا زیانِ سرمایه فیزیکی بعد از جنگ را جبران کند؛ بلکه یک عامل اساسی در پیشرفت اقتصادی در زمان صلح است. اما در عده‌ای این تمایل وجود دارد تا سرمایه انسانی را با آموزش رسمی یکی کند. بدون شک آموزش و سوادآموزی یکی از متغیرهای سرمایه انسانی است. با این وجود عموماً تعداد سالهای تحصیل به عنوان نماینده تقریبی از سرمایه انسانی بکار برده می‌شود اما بیشتر سرمایه انسانی، بیرون از نهادهای رسمیِ آموزشی حاصل می‌شود. بعضی از آموزش‌های رسمی، سرمایه انسانی را به مقدار ناچیز یا حتی هیچ ارتقا می‌دهند و این هنگامی است که مهارت‌های کمی(اگر خلق کنند) که پرتقاضا باشند خلق می‌کنند. حتی می‌توان گفت بعضی آموزشهای رسمی، سرمایه انسانی منفی تولید می‌کنند که به صورت نگرشها، انتظارات و ترس‌هایی بروز میکند که بر روی اقتصاد تاثیر منفی دارند. بر اساس محتوای درونی آموزشها ممکن است آنها موجب دوری‌گزینی ایدئولوژیک از کارکردن در محیط کار خصوصی شوند یا اینکه کاری را که به نظر بامعنا نباشد رد کنند یعنی کاری که به طور خودجوش خوشایند و تکامل دهنده است.

انقلاب صنعتی در ابتدا و اصولاً توسط افرادی که دارای تحصیلات رسمی بودند ایجاد نشد. در واقع انقلاب صنعتی محصول کار افرادی با مهارت های شغلی عملی و تجربی بوده است تا اینکه آنها دانشمند باشند یا بطور نظامند به مطالعه مهندسی اشتغال داشته باشند. انقلاب صنعتی قبل از مطالعه رسمی علم و مهندسی در حال وقوع بود. حتی در زمانهای بعد از آن نیز، پیشروهای صنعتی نظیر توماس ادیسون و هنری فورد، از دانش رسمی اندکی برخوردار بودند. برادران رایت از دبیرستان اخراج شده بودند و در عصر الکترونیک، بیل گیتس و مایکل دل، اخراجی‌های دانشگاه بودند. کوتاه اینکه سرمایه انسانی، هرگز مترادف آموزش رسمی نیست. همانطور که سرمایه انسانی، شکل های گوناگون غیر از آموزش رسمی را به خود می‌گیرد، به همین سیاق، می تواند آموزش رسمی گسترده وجود داشته باشد بدون اینکه سرمایه انسانی گسترش یابد. روسیه در قرن ۲۱، جامعه‌ای است که به داشتن "آموزش عالی زیاد و سرمایه انسانی کم" معروف شده است. از آثار مستقیم اقتصادی این پدیده این است که روسیه با وجود داشتن ۶درصد جمعیت دانش آموخته عالی در جهان، تنها دارای کمتر از یک پنجم از یک درصد اختراع (پتنت) های جدید جهانی و درخواست ثبت اختراع است. در سالهای بین ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۸، آلمان به تنهایی شصت برابر روسیه اختراع تولید کرد. ژاپن دویست برابر و آمریکا تقریباً ۵۰۰ برابر روسیه. حتی دولت-شهر کوچک سنگاپور از روسیه بیشتر اختراع به ثبت رسانده است.

منبع: کتاب ثروت، فقر و سیاست
ترجمه: کمیل دهقانی

✅ @karkhone

بازتوزیع معکوس ثروت

یک مطالعه‌ی جدید از مارتین لتو (دانشگاه برکلی) معتقده که رشد بازار سهام آمریکا در سال‌های ۱۹۸۹ تا ۲۰۱۷ نه محصول رشد اقتصادی، که برآیند انتقال ثروت از نیروی کار به صاحبان سهام هست. در مقابل، ‌طی سال‌های ۱۹۵۲ تا ۱۹۸۸، رشد بازار سهام تا حد زیادی نتیجه‌ی رشد اقتصاد آمریکا بوده.

از ۱۹۸۹ به بعد، ارزش بازار سهام شرکت‌های غیرمالی به طور میانگین ۸.۴ درصد رشد سالانه داشته، در حالی که ارزش تولیدات اقتصادی شرکت‌ها تنها ۲.۵ درصد رشد می‌کرده. در مقابل، طیّ سال‌های ۱۹۵۹ تا ۱۹۸۸، ارزش تولیدات اقتصادی شرکت‌ها با سرعتی بیش از ارزش سهامشون بالا می‌رفته. در واقع، رشد چشمگیر بازار سهام در سه دهه‌ی اخیر دیگه عملکرد بخش حقیقی (تولیدی) اقتصاد رو منعکس نمیکنه.

✅ @karkhone

شهر اصفهان، اخلاق، آداب، رسوم، و استعداد ایرانیان

| ژان اوتر

ژان اوتر (۱۷۰۷-۱۷۴۹) نقّاش و مترجم فرانسوی بود که در عصر نادرشاه افشار به سفارت از سوی لویی پانزدهم راهی ایران شد. او ۹ سال در ایران به سر برد و از نقاط گوناگون آن بازدید کرد. سفرنامه‌ی او دربردارنده‌ی نکات مهمّی از اوضاع ایران، احوال شاه ایران و اخلاق و آداب مردمان آن است. در زیر بخشی از سفرنامه‌ی اوتر را می‌خوانیم:

چه در اسپاهان (اصفهان) و چه در جلفا که شهر کوچک ارمنی‌نشین کنار آن است، باغچه‌ها و باغ‌های بیشماری دیده می‌شود و تمام سبزیجات سال که در اروپا یافت می‌شود، از آنجاها به دست می‌آورند. گونه‌ای هلو در این شهر یافت می‌شود که بسیار درشت‌تر و لطیف‌تر و شیرین‌تر از جاهای دیگرست و نیز گونه‌های خربزه‌ی آن در زمان‌های متفاوت به دست می‌آیند که هرگاه یکی تمام شود، دیگری به بازار می‌آید به‌طوری‌که در تمام سال می‌توان به این میوه دست یافت. آخرین گونه‌ی آن وقتی رسیده و خوب خواهد شد که مدّتی در زمستان، در سقف خانه‌ها و انبارهای خشک و خنک آويزان نگهداشته شود. در اصفهان، برنج، گندم، جو، ذرّت، فراوان و ارزان است. در اینجا جو سیاه و یولاف هم می‌کارند.

در اصفهان پرندگان خوب و خوراکی فراوان است. در این شهر مرغان تخم‌گذار خیلی درشت‌تر و فربه‌تر از آنچه دیده بودم، پرورش می‌یابد. این مرغان گوشتشان سیاه‌رنگ است. در ایران شکار همگانی‌ست و متأسفانه مردم، در ازبین‌بردن پرندگان مفید، غمی به خود راه نمی‌دهند... در بخش‌های اطراف این شهر قرقاول دیده نمی‌شود، اما کبک فراوان است و گونه‌ای از آن بسیار درشت بوده و پرهای زیبایی دارد که در اروپا دیده نمی‌شود. کوهستان‌ها پر از گوزن شاخ‌پهن است. شیر یافت نمی‌شود، پلنگ فراوان است.

دکّان‌ها و دکّه‌های بازرگانان و صنعتگران اسپاهان، در بازار است. بازارها همان کوچه‌های سرپوشیده و تاقداری است که هر گنبد آن دریچه‌ای دارد که از آن نور به درون بازار می‌تابد. علاوه بر پارچه‌های ساده و زربفت و نخ نقره‌ای، گلابتون، سنگ‌های گرانبها، فیروزه، الماس، لعل، یاقوت زبرجد، زمرّد و غیره که بسیاری را هم از خارج می‌آورند در معرض فروش قرار می‌دهند.

انگلیسی‌ها و هلندی‌ها تجارتخانه دارند و برای ایران قماش و پارچه‌ی هندی، چینی، ادویّه، داروهای هندی و کالاهای دیگر وارد می‌کنند، این تجّار خارجی در گذشته بهره‌های بزرگی از فروش کالاها می‌بردند ولی اکنون به سبب فقر و بدبختی، که در اثر تهاجم به ایران روی داده، مانند گذشته نیست و مردم به‌زحمت خوراک روزانه‌ی خود را به دست می‌آورند.

در محلّه‌های اسپاهان، میدان‌های فروش اسب، غلّات و میوه‌جات درست کرده‌اند. میدان شاه بسیار زیبا و منظّم و بزرگ است و در هیچ کشوری در دنیا مانند آن را ندیده‌ام. عالی‌قاپو -کاخ شاهان- را در یک سمت آن با آجر ساخته‌اند، بسیار زیبا و بلند و با گنجایش است، چون از مدّت‌ها پیش کسی در آن سکونت نداشته، رو به خرابی رفته است. هیچ‌چیز و هیچ‌جا را زیباتر از تالار پذیرایی شاهان ندیدم. این تالار، هم‌کف ساختمان و خیلی بزرگ است. چند قطعه فرش زیبا و گلیم و چند پیکره‌ی نقّاشی‌شده که مطلوب ذوق و سلیقه‌ی اروپاییان است در آن باقی مانده که مراسم پذیرایی از فرستادگان کشورها را نشان می‌دهد. تا آنجاکه توانستم داوری کنم این نقّاشی‌ها یا کار هنرمندان اروپایی است و یا به پیروی از سبک آن‌ها کشیده شده است. برای رسیدن به تالار بزرگ، از ایران و یا از تالار دیگری که سقف آن وسیله‌ی چهل‌پایه‌ی چوبی که روی آن‌ها نقّاشی شده و آیینه‌کاری آن می‌درخشد، باید گذشت، ایرانیان این‌گونه هنرها را می‌پسندند.

در اسپاهان مساجد، کاروانسراها و حمّام‌های پاک وخوب، فراوان است. در کارخانه‌های مهمّات‌سازی اسلحه‌های خوب می‌سازند. شاهان گذشته، همیشه آرایش خانه‌ی خود را با کتابخانه‌ی سلطنتی که در خزانه‌های شاهی ایجاد می‌شد، حفظ می‌کردند. ضرّابخانه پیوسته سکّه می‌زند. چرم‌های اصفهان بسیار عالی است که بیشتر آن‌ها را از پوست خر، به دست می‌آورند، و از آن‌ها کفش می‌سازند.

ایرانیان از نظر فکر و اندیشه بسیار مستعدّند. به علوم و هنر، به‌طور کلّی تمام آنچه که توجّه آن‌ها را جلب کند به‌آسانی دست می‌یابند. مردمی با تربیّت و مجلس‌آرا و دوست‌یاب و معاشرتی هستند، با بیگانگان مؤدّبانه رفتار می‌کنند. غذاهای دلپذیر می‌پزند. بسیار خوش‌خوراکند. نوشیدنی‌های گوارا، و تجمّل را دوست دارند و در این باره هیچ کشوری به پای آن‌ها نمی‌رسد. دانش همگانی و به‌اصطلاح معلومات عمومی آن‌ها در سطح بالاست و به‌زحمت می‌توان آن‌ها را گول زد. به همین جهت دیده می‌شود یهودیان ترکیه خیلی ثروتمند هستند و کلیمی‌های ایران مسکین‌اند.


✅ @karkhone

زخم کهنه

| پرویز گیلانی

وقتی انقلاب اسلامی به پیروزی رسید، انقلابیون دو ماموریت مهم برای خود تعریف کردند؛ یکی اینکه کام جامعه را از «عدالت» شیرین کنند و دیگر اینکه «ربا» را از بانکداری کشور برچینند.
خروجی ماموریت اول، ملی شدن صنایع و مصادره اموال سرمایه‌داران و دولتی شدن تولید و تجارت بود و از دل ماموریت دوم، ملی شدن بانک‌ها بیرون آمد.
در سال‌های منتهی به انقلاب 57، نیروهای انقلابی معتقد بودند نظام بانکداری در دوره پهلوی ناعادلانه اداره می‌شود و در اختیار طبقه خاص قرار دارد. وقتی انقلاب شد تدوین سازوکارهای مبتنی بر اقتصاد اسلامی در اوج توجه مردم و روحانیت قرار داشت. از آنجا که نسبت به نظام بانکی اعتراض‌ها فراوان بود، انقلابیون و روحانیون فکر کردند اصلاح ساختارهای اسلامی بهتر است از نظام بانکی آغاز شود.
به همین دلیل وقتی آرمان‌های انقلابی تبدیل به مصوبه ملی شدن بانک‌ها شد، خیلی‌ها امیدوار شدند که بهره و ربا از بانک‌ها رخت بربندد و قواعد قرض‌الحسنه و هبه برقرار شود.

ابوالحسن بنی‌صدر که خود را یکی از تئوریسین‌های اقتصاد اسلامی می‌دانست، وقتی مبحث اقتصاد توحیدی را مطرح کرد به‌صراحت گفت: «بانک‌های ما به خاطر تماس‌هایی که با بانک‌های جهانی دارند، پیاده‌کننده نظرات بانک‌های استعماری غرب هستند و بهترین شکل این است که طرف آنچه را که به دست می‌آورد، بگذارد در یک مکانی تا در اختیار جمع قرار گیرد و خودش به‌اندازه نیازی که دارد، از آن برداشت کند.»

این دیدگاه‌ها که میان مردم و روحانیون و سیاستمداران زیاد خریدار داشت در نهایت منجر به تدوین قانون عملیات بانکداری بدون ربا در شهریور سال 1362 شد.
به این ترتیب انقلابی اقتصادی در انقلاب ایران به وقوع پیوست و نظام بانکی جدیدی خلق کرد که نظیر آن در هیچ کشوری پیاده نشده بود.
قانون عملیات بانکداری بدون ربا به شرحی که در صفحات پیش‌رو می‌خوانید مسیری استاندارد را طی نکرد و هیچ وقت تبدیل به قانون کارآمدی نشد اما باز هم گلی به جمال نمایندگان مجلس اول که مطابق اعتقادات خود همت کردند و قانون مورد نظر خود را به تصویب رساندند. آنها اگرچه تجربه و تخصص کافی نداشتند اما آنقدر آینده‌نگر بودند که تصویب کردند؛ قانون پنج سال به صورت آزمایشی اجرا شود و پس از آن مجدداً مورد بازنگری قرار گیرد.

اکنون 38 سال از شهریور 1362 می‌گذرد و در حالی که بانکداری امروز ایران نه اسلامی است و نه متعارف، هیچ‌کس به فکر بازسازی این ساختار کهنه نیست. چرا قانونی که قرار بود پنج سال به صورت آزمایشی اجرا شود، 38 سال است که بازنگری نمی‌شود؟

✅ @karkhone

بلومبرگ: دولت چین به بانک‌ها اعلام کرد که اورگرند، شرکت املاک و مستغلات چینی، سود ماه سپتامبر را پرداخت نخواهد کرد. موعد پرداخت این سود 20 سپتامبر بوده است. ادامه مشکلات به وجود آمده در مورد شرکت اورگرند میتونه به فاجعه تبدیل بشه. ریسک‌ سرایت مشکلات این شرکت به دیگر بخش‌ها هر روز بیشتر و بیشتر میشه و نگرانی‌ زیادی وجو داره که این شرکت نتونه بدهی های خودشو پرداخت کنه.

دخالت دولت چین شاید بتونه این مشکل رو در کوتاه مدت حل کنه اما در اینده مشکل به شکل بزرگتری خودش رو نشون خواهد داد. دولت ها نباید برنده و بازنده تجارت رو مشخص کنن. مشکل فعلی این شرکت هم ناشی از دخالت گسترده دولت چین در اقتصاد هست.

(شرکت Evergrande یک میلیون و هفتصدهزار واحد آپارتمانی نیمه تمام رو دستش مونده. شرکتی که روی کوهی از پول نشسته (یا نشسته بود) نمیتونه یک میلیون و هفتصدهزار واحد رو تموم کنه. سخن دولتی ها فارغ از این و آن که برامون قابل درکه ولی رسانه‌ای که توجیه میکنه (دنیای اقتصاد) و شرکتی که به این دعوت لبیک میگه (ذوب‌آهن اصفهان) اینا رو باید ساقیشون رو یافت.)

✅ @karkhone

بازیِ خونین
معادله‌های عجیب در طولانی‌شدن جنگ ایران و عراق

پروفسور برنارد رایش در مقاله‌ی اسراییل و جنگ ایران و عراق می‌نویسد: «بهره‌ی اصلیِ اسراییل از جنگ ایران و عراق آن بود که این دو قدرت منطقه‌ای که هر دو دشمن اسراییل محسوب می‌شدند، علیه یکدیگر وارد جنگ شدند و فرصت استراحتی برای اسراییل فراهم شد.» او معتقد است اسراییل به دنبال «حفظ موازنه‌ی قوا برای طولانی‌کردن جنگ و جلوگیری از پیروزی یکی از دو طرف بود.» در تحلیل رایش، جنگ علاوه بر درگیر نگه داشتن این دو کشور، جهان عرب را به دو قطب تبدیل کرده بود؛ یک قطب، سوریه، لیبی و یمن جنوبی و قطب دیگر اردن، مصر و کشورهای حاشیه‌ی خلیج‌فارس و «دودستگی جهان عرب، مانع تشکیل جبهه‌ی متحدی علیه اسراییل شد» (درس‌هایی از راهبرد، حقوق، دیپلماسی در جنگ ایران و عراق، ص147 و 148)
گویا سیاست آمریکا هم ادامه‌ی جنگ خونین ایران و عراق بود؛ تا وقتی که برنده‌ای نداشته باشد. الکواری نماینده‌ی وقتِ قطر در سازمان ملل، درباره‌ی موضع آمریکا و شوروی در جنگ می‌نویسد: «در واقع این دو ابرقدرت، به رغم تاکیدهایی که بر خلاف آن داشتند، از تداوم جنگ و طولانی شدن آن، مادام که هیچ‌یک از طرفین نتواند بر دیگری غلبه داشته باشد، احساس رضایت می‌کردند.» (عملکرد شورای امنیت در جنگ ایران و عراق، ص 201)
در سال‌های جنگ تا وقتی که ایران و عراق کشورهای هم را ویران می‌کردند، قدرت‌های جهانی با وجود اظهار نگرانی از ادامه جنگ، تلاشی عملی و جدی برای پایان دادن به آن نکردند. آنها سال هفتم تصمیم گرفتند جنگ را پایان دهند.
تحلیلگران ایرانی موفقیت نسبی کربلای 5(زمستان 65) را در تصمیم ابرقدرتها برای پایان دادن به جنگ موثر می‌دانند اما اغلب تحلیلگرانِ غیرایرانی ناامن شدن خلیج فارس در جنگ دریایی و افشای ماجرای مک فارلین را مهمترین دلیل تصمیم آمریکا برای پایان دادن به جنگ می‌دانند.
افشای پر سر و صدای ماجرای مک‌فارلین در آبان 65، که در جهان به ماجرای کمک آمریکا و اسراییل به ایران معروف شد، کار را برای بازی دوگانه‌ی آمریکایی‌ها سخت کرد و آمریکا تحت فشار شدیدی قرار گرفت و به تعبیر کدی و گازیوروسکی آمریکایی‌ها به این جمع‌بندی رسیدند که: «باید به‌گونه‌ای مستقیم برای پایان دادن به جنگ طولانی ایران و عراق مداخله نمایند.» (نظام دوقطبی و جنگ ایران و عراق، ص414)
تیر66 قطعنامه‌ی 598 برای پایان دادن به جنگ تصویب شد. واکنش ایران به قطعنامه منفی بود اما برای اولین‌بار تمام 5 عضو دائم شورای امنیت برای پایان دادن به جنگ تفاهم کرده بودند. به روایت دبیرکل سازمان ملل در جلسه‌ای که مهر66 او با 5 عضو دایم شورای امنیت برگزار کرد؛ شولتز وزیرخارجه‌ی آمریکا در جمع‌بندی نظر 5 کشور گفت: «همه‌ی ما پایان جنگ را می‌خواهیم. همه‌ی ما از قطعنامه‌ی 598 حمایت می‌کنیم» (به سوی صلح، ص255)
دکوییار، دبیرکل سازمان ملل، در خاطراتش درباره‌ی سیاست آمریکا در این مقطع از جنگ می‌نویسد: «نظر قطعی ایالات متحده این بود كه برای پایان جنگ: (1) عراقی‌ها باید به‌خوبی مقاومت كنند تا مانع هر گونه پیروزی ایران شوند. (2) جنگ باید بیش از هر زمانی برای ایرانی‌ها رنج‌آور شود. (3) جریان سلاح به ایران باید از طریق قطعنا‌مه‌ی دیگری در شورای امنیت كاهش یابد و (4) فشار بین‌المللی در ابعاد وسیعی به این كشور وارد شود.»(به سوی صلح، ص267)
بسیاری دریافتند که جنگ ماه‌های پایانی خود را سپری می‌کند. محمدجواد ظریف از دیپلمات‌های ایران در سازمان ملل به خاطر دارد که حدود دی‌ماه 66: «مایکل اشتاینر من را صدا کرد و گفت که من یک نکته‌ای را به تو بگویم و آن این است که شما الان دست بالا را دارید، ولی امسال سال شکست شما در جنگ است. قبل از این‌که شکست بخورید قطعنامه را بپذیرید. هیچ‌وقت این از ذهنم بیرون نمی‌رود.» (دیپلماسی ایران و قطعنامه 598، ص249) چندماه پس از این گفتگو سخنان نماینده‌ی آلمان در سازمان ملل به واقعیت پیوست و در بهار 67 ایران شکست‌های پی‌در‌پی و سختی را در جبهه‌های جنگ تجربه کرد. فاو، شلمچه، جزایر مجنون را که در عملیات‌های سخت و طولانی‌مدت در چند سال گرفته بود در عملیات‌های سریع دشمن در عرض چند ماه از دست داد و با سخت شدن و زجرآور شدن جنگ، قطعنامه‌ی 598 را پذیرفت.
سودهای سرشار بسیاری از کشورها و شرکت‌های بین‌المللیِ فروش سلاح و منافع بسیاری که در حاشیه‌ی جنگ‌ها وجود دارد، تا چه حد در ادامه‌ی جنگ تاثیر داشت؟ مقامات ایرانی به‌ویژه مسئولان وزارت خارجه تا چه حد به انگیزه‌ی اصلی ابرقدرت‌ها و کشورهایی که منافعشان در طولانی شدن جنگ بود پی بردند؟ عجیب آن که در ایران نیز نگاهی مسلط وجود داشت که تلاش دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ را تلاشی خائنانه تفسیر می‌کرد. آیا ممکن است گاه بازی خورده باشیم و با اصرار بر ادامه‌ی جنگ در زمین ابرقدرت‌ها بازی کرده باشیم؟

پیوست

✅ @karkhone