میزان اوراق قرضه شرکتهای چینی که امکان تسویه ندارن، روندی صعودی گرفته و به 14.4% رسیده که بالاترین سطح از سال 2020 هست. شرایط برای بروز یک بحران اقتصادی بزرگ در چین وجود داره که نتیجه دخالت دولت چین در بازارهاست. دولت چین به این روند داره ادامه میده و هر چی که برای حل این مشکلات مداخله بیشتری کنه شاید بروز بحران رو به تاخیر بندازه ولی قدرتش رو بیشتر خواهد کرد‌‌.

✅ @karkhone

جناب آقاي رئيسي!
اول مانع از فرار سرمايه هاي داخلي شويد بعدا به فكر بازگشت سرمايه هاي ايرانيان خارج از كشور، باشيد!

| قاسم خرمی


از ميان صحبت هاي مطروحه در نخستين نشست خبري ابراهيم رئيسي در مقام رئيس جمهور منتخب، آنچه جديدتر از سخنان قبلي ايشان به نظر مي رسيد، اشاره به لزوم بازگشت سرمايه داران ايرانيِ خارج از كشور و تامين امنيت سرمايه گذاري هاي آنان در داخل توسط دولت اوست.

از آنجا كه اين سخنان در پاسخ و يا واكنش به پرسش خبرنگاران نبود و از جمله مواردي بود كه به نظر مي رسد آقاي رئيسي دوست داشت به عنوان يك سياست اقتصادي جديد و يا يك رويكرد جديد به سرمايه گذاري هاي داخلي و خارجي، عنوان كند، به ذكر نكته اي در همين خصوص مبادرت مي كنم :

اولا فكر بازگشت سرمايه داران و مهمتر از آن فراخوان نخبگان و متخصصان ايراني خارج از كشور، فكر و باور مترقي و درستي است؛ هر چند در گام اول، ضروري است تا هرچه زودتر از جريان فرار مغزها و سرمايه هاي فعلي از كشور، جلوگيري شود و راه ساده آن هم گرفتن تريبون از دست افراطي هاي سابقه داري است كه فعلا به بهانه شادماني از انتخاب رئيس جمهور فعلي، در حال خط و نشان كشيدن براي سرمايه هاي انساني و اقتصادي كشور هستند.

و اما ايده بازگشت سرمايه ها و سرمايه دارها به رغم تاثير شگرف آن در بهبود اقتصاد ملي، ايده اي مسبوق به سابقه و داراي سختي ها و موانع جدي است. يك سر اين موضوع قطعا به نوع سياست خارجي اتخاذي دولت جديد و شيوه پيوند آن با نظام و اقتصاد بين الملل، مربوط مي شود. به عبارتي ميان بازگشت سرمايه داران ايراني كه مي تواند مقدمه حضور سرمايه گذاران خارجي نيز باشد، با نوع تعاملات جهاني و افزايش ظرفيت هاي اقتصاد ايران براي جذب سرمايه هاي جديد، رابطه ترديد ناپذير، برقرار است كه قطعا صاحبان سرمايه منتظر اعلام رسمي تر اين سياست خواهند ماند.

موانع اصلي تر تحقق ايده بازگشت سرمايه هاي ايرانيان خارج از كشور، تا حد زياد تري ريشه هاي داخلي دارد. گذشته از لزوم تامين مباني حقوقي سرمايه گذاري هاي خارجي و به رسميت شناخته شدن حقوق مالكيت كه از جانب مصادره هاي بعد از انقلاب، به شدت آسيب ديده است، مشكل جدي، فراهم سازي فضاي رواني و جلب اعتماد ايرانيان داراي سرمايه و تخصص مقيم خارج از كشور است.

در آغاز رياست جمهوري هاشمي رفسنجاني و اعلام سياست تنش زدايي خارجي و آزادسازي اقتصادي، تلاش هاي مضاعفي براي بازگشت تعدادي از سرمايه داران رانده شده و بوي‍ژه مالكان و مديران كارخانه هاي بزرگ ( مثل خيامي ها، خسروشاهي ها، برخوردار، ايرواني و غيره) صورت گرفت تا با حضور خودشان و سرمايه، دانش و فناوري جديدي كه به تبع اين حضور، وارد كشور مي شود، اقتصاد نيمه جان بعد از جنگ، جاني تازه بگيرد.

حتي آنگونه كه شواهد نشان مي دهد آقايان نوربخش و عادلي از طرف دولت ماموريت يافتند تا در گفتگوي حضوري با تعدادي از اين سرمايه داران، با ارائه تضمين ها و تامين هايي، زمينه بازگشت آنها را فراهم سازند. توافق در حال نهايي شدن بود كه ناگهان موجي مشكوك در مخالفت با بازگشت سرمايه داران ايراني رانده شده ،كه آنها را «زالو صفت»! مي ناميدند، به راه افتاد و بازگشت آنها را مصادف با پايان انقلاب و آرمان هاي امام، خواندند!

به دنبال اين مخالفت ها، كه دامنه آن به مجلس، بيت امام و روزنامه ها كشيده شد، سرمايه داران رانده شده اي كه يكبار مصيب مصادره ها و به تارج رفتن اموال خود را به چشم ديده بودند، نسبت به بازگشت و سرمايه گذاري مجدد در ايران، دچار ترديد شدند.

آنها به رئيس جمهور، هاشمي رفسنجاني كه در آن زمان يكي از صميمي ترين دوستان و متحدان رهبري بود اعلام كردند كه براي بازگشت و سرمايه گذاري در ايران، تامين و يا امان نامه اي از خود رهبري مي خواهند، چون رئيس جمهور هر چهار يا هشت سال يكبار تغيير مي كند و در بستر اقتصاد متغيير و بي ثبات، نمي توان سرمايه گذاري بلند مدت و با ثبات اقتصادي انجام داد. شوربختانه، پيش بيني آنها درباره تغيير نگاه دولت ها نسبت به سرمايه گذاران داخلي و خارجي و حتي جايگاه آتی هاشمي در درون حاكميت، درست از كار درآمد.

بنابراين، اكنون اگر عزم آقاي رئيسي در اجراي سياست استفاده از سرمايه و تخصص ايرانيان خارج از كشور در بازسازي اقتصاد آسيب ديده ايران، كاملا جزم است بايد علي الحساب كه قدرت سياسي يكدست شده است، اين ايده را تبديل به سياست رسمي نظام نمايد و اين فراخوان خجسته مشخصا از زبان رهبري نظام بيان شود كه پيشبرد اين كار و جلب صاحبان فكر و سرمايه، از دولت به تنهايي ساخته نيست. «سرمايه» پديده هوشمندتر از آن است كه از يك سوراخ چند بار گزيده شود.

✅ @karkhone

روند تغییر حداقل دستمزد واقعی در ایران از ۱۹۶۰ و مقایسه آن با ترکیه و چین

از مقاله:
Governance Deadlock and Economic Crisis in Iran

«بن‌بست حکمرانی و بحران اقتصادی در ایران»

پویا آزادی

پروژه «ایران ۲۰۴۰ دانشگاه استنفورد»

✅ @karkhone

جزییات تعامل چین با ایران در ایام تحریم و دلخوری چینی‌ها از دولت روحانی

"باور نداشتن چین به عزم دولت روحانی در پیشبرد روابط استراتژیک، جدی شدن قرار داد ۲۵ ساله را به تاخیر انداخته است"

۱ آبان ۹۹ | چرا بعد از سفر سال ۹۷ علی لاریجانی به چین، تاکنون هیچ خبری از وی در این خصوص نیست؟ برای مثال در سفر اخیر ظریف به پکن، که ظاهرا برای طرفین اهمیت راهبردی داشته و ماجرای توافق ۲۵ ساله هم در دستورکار بوده است، وزیر خارجه ‌تنهایی به پکن رفته و لاریجانی، او را همراهی نکرده است؟

چینی‌ها در ۱۰ سال گذشته و دوره قبلی تحریم‌ها، با استفاده از ترفندهایی و با واسطه‌هایی چون کونلون بانک، توانستند همکاری قابل‌توجهی را با ایران آغاز کنند و حتی در برهه‌ای در اوج تحریم‌ها صادرات نفت ایران را به بیشتر از یک میلیون بشکه در روز رساندند که خود باعث ایجاد مسیر جدیدی در روابط خارجی ایران شد

اتفاق مهم مربوط به این برهه، مربوط به یک قرارداد مهم میان ایران و چین است؛ قراردادی که در ایام بحرانی تحریم، توانست کمک شایانی باشد؛ این قرارداد همان قرارداد معروف سایناشور (Sinosure) است؛ این قرارداد یک توافقنامه میان بانک مرکزی ایران با موسسه بیمه صادراتی چین بود و بنا داشت با دراختیار قرار دادن تسهیلاتی به ایران، به انجام طرح‌های عمرانی برمبنای ساختار Export Buyer’s Credit Financing کمک کند؛ فرآیند این قرارداد که مذاکرات آن به ابتدای دهه ۱۳۸۰ برمی‌گردد، شامل تدبیری برای مواجهه با ایام تحریمی بود؛

بدین صورت که ایران مبلغ ۲۰ میلیارد دلار از پول‌های خود را در بانک‌های چینی به‌عنوان بستانکاری قرار می‌داد و پس از آن با تضمین بانک مرکزی ایران و استفاده از قراردادهای فروش نفت در آینده، تا ۵ برابر مبلغ سپرده‌گذاری‌شده در چین، فاینانس دریافت می‌کرد

فاز اول این قرارداد در ایام تحریمی باعث شد رقمی قریب به حدود ۲۰ میلیارد دلار تسهیلات از این محل به طرح‌های عمرانی کشور ازجمله پروژه‌های نفت و گاز اختصاص یافت که این خود فرصت مناسبی را برای عبور از شرایط تحریمی پیش‌روی کشور قرار می‌داد که البته می‌توانست پایه‌ای برای توافق‌های بعدی باشد

اما در دولت روحانی، به‌ویژه در روزهای منتهی به برجام و ایام پس از امضا و اجرای توافق هسته‌ای که حدودا پنج‌سال بود، همکاری‌های استراتژیک ایران با چین کاهش یافت و علی‌رغم همکاری‌های پکن در دوران تحریم با ایران، برخی قراردادهای نفتی ازجمله پروژه‌هایی که چینی‌ها در میادین نفتی ایران در دست داشتند ملغی شد و تلاش ویژه‌ای برای پر کردن خلأ چین با کشورهای اروپایی انجام گرفت

اتفاق مهم این مقطع ماجرای سفر شی‌جین پینگ به تهران در سال ۹۴ است که باوجود امضای ۱۷ سند همکاری دوجانبه، نقطه تغییر مهمی در روابط تهران و پکن بود و دوران جدید را آغاز کرد که می‌توان به آن عنوان دوران رکود یا سردی نسبت‌به دوره قبل اطلاق کرد؛ چینی‌ها به‌دلیل نحوه برخورد و کم‌توجهی به سفر مهم رئیس‌جمهورشان در زمستان ۹۴ از تداوم همکاری‌های مهم و راهبردی ناامید شدند و کناری نشستند تا نتیجه همکاری‌های ایران با غرب بیشتر مشخص شود؛ در این ایام باوجود اینکه سنگ‌بنای توافق ۲۵ ساله گذاشته شده بود، به همان دلیلی که ذکر شد این توافق راکد ماند تا سال‌ها بعد و در ایام تحریم جدید که دولت روحانی دوباره به یاد پکن افتاد

در ایام تحریم بعدی غرب، ایران دوباره تلاش کرد همکاری‌های پیشین خود را با چین از سر بگیرد، اما خب نه کونلون بانک آماده‌ای برای همکاری بود و نه ساختارها و سیستم‌های قبلی؛ همه‌چیز نیازمند رایزنی‌ها و توافقات جدید بود و اینها همگی باید در حاشیه توافق ۲۵ ساله که حالا بنای پیگیری آن ازسوی ایران جدی شده بود، انجام می‌گرفت؛ در این ایام ایران مجبور شد به‌جای مقامات ارشد دولت حسن روحانی که کارنامه مناسبی در روابط با چین نداشتند و قاعدتا ازجانب چینی‌ها با استقبال گرم مواجه نمی‌شدند، نماینده‌ای را از جانب حاکمیت راهی پکن کند تا شاید روابط دوجانبه جان تازه‌ای بگیرد؛ از این رو در بهمن‌ماه ۱۳۹۷، علی لاریجانی در راس هیاتی که اعضای آن را برخی وزرا و مدیران دولتی تشکیل می‌دادند، راهی پکن شد تا پیگیر توافقات بلند و کوتاه‌مدت با چین شود

اما کمی بعد، علی لاریجانی از جایگاه ریاست قوه در ایران کنار رفت و یک سوال مهم برای طرف چینی ایجاد شد؛ اینکه با کنار رفتن علی لاریجانی وضعیت توافق به چه صورتی پیش خواهد رفت و اگر علی لاریجانی تصمیم به فعالیت در این حوزه دارد، نماینده حاکمیت است یا نماینده روحانی، رئیس‌جمهور! | روزنامه فرهیختگان

۲۹ مهر ۹۹ | واعظی، رئیس دفتر روحانی: آقای علی لاریجانی بعد از اینکه از مجلس بیرون آمد، با درخواست دولت، مسئول پیگیری قرارداد ۲۵ ساله با چین شد

✅ @karkhone

خودزنی کمونیستی؛ شی جین پینگ اقتصاد چین را زمین میزند؟
سرمقاله اکونومیست| کمپین خطرناک پاکسازی چین!
2 Octobr 2021

| ترجمه علی آزادی

هفته نامه اکونومیست در پرونده ویژه شماره جدید خود بار دیگر سیاستهای نوظهور کمونیستهای چین را زیر ذره بین برده و آنچه دولت چین «کمپین مبارزه با سرمایه داری افراطی و سرمایه های مازاد می‌نامد» را یک کمپین پاکسازی خطرناک توصیف کرده است.

نشریه هفتگی اکونومیست با طرحی از شی جین پینگ رهبر چین که عینک مخصوص واقعیت مجازی به چشم زده، و با تیتر
جلد «واقعیت جدید چین» در سرمقاله این هفته هشدار داده است که کمپین تازه اعلام شده از سوی شی جین پینگ مملو از
خطر است.
اکونومیست در این مقاله آورده است: رئیس جمهور چین با کمپین خود برای مقابله با «سرمایه‌داری زیادتی» در کشورش
تعریف میشود.

پاکسازی شی به نام مبارزه با «سرمایه‌داری فزونی طلب »

شی جین پینگ کمپینی را برای پاکسازی چین از افراط و تفریط سرمایه داری یا «سرمایه داری فزونی طلب» به راه
انداخته است. رئیس جمهور چین افزایش بدهی را ثمره سمی سوداگری مالی، و میلیاردرها را استهزاء مارکسیسم
میداند. وی میگوید مشاغل باید به راهنمایی های دولت توجه کنند و حزب باید در همه زمینه های زندگی ملی نفوذ
کند.
این که آیا آقای شی می تواند واقعیت جدید خود را تحمیل کند، آینده چین و همچنین نبرد ایدئولوژیک بین دموکراسی
و دیکتاتوری را شکل خواهد داد.

زندگی ممنوع!

کمپین او به دلیل گستردگی و بلندپروازی قابل توجه است. شروع آن به غوغای سال 2020 برمیگردد، زمانی که مقامات عرضه اولیه
Ant Group
وابسته به علی بابا، غول فناوری را مسدود کردند. این اقدام تاکنون 2 تریلیون دلار ثروت را از بین برده است. Didi ،
شرکت حمل و نقل، به دلیل لیست سهام خود در آمریکا مجازات شد. Evergrande ، یک توسعه دهنده دارایی بدهی ، به سمت
وضعیت ناتوانی در پرداخت بدهی سوق داده شده است.
معاملات و مبادلات رمزارزها ممنوع است ، زیرا کم و بیش دارای شرایط غیردولتی است. بازی برای کودکان مضر است، زیرا
در آینده تنبل میشوند. همه چیز باید دقیق ا جیره بندی شود. چین به خانوادههای بزرگتر نیاز دارد ، بنابراین سقط جنین باید نادر
شود. الگوهای مردسالار باید حاکم شود و افراد مشهور باید وطن پرست باشند.
و اندیشه شی جین پینگ پشتوانه هرآنچیزی است که از طریق مدارس و کتاب در جمجمه بچه های شش ساله به بالا
وارد میشود.
این بر اساس یک اقتدارگرایی ددمنشانه آشکار، مسبوق به سابقه است. آقای شی به عنوان رئیس جمهور، رقبای خود را پاکسازی
کرده و بیش از یک میلیون اویغور را حبس کرده است. او مباحثات را کنترل میکند و مخالفان را ذرهای تحمل نمیکند.
آخرین کمپین وی نشان خواهد داد که آیا او رهبر ایدئولوگی است که تمایل به قبضه قدرت دارد، حتی اگر رشد این
کشور کند شود و مردم رنج ببرند، یا اینکه او فردی قوی است که میخواهد جزم را با عمل گرایی تعدیل کند؟ چشم
اندازی که او در آن وضعیت کنترل حزبی تضمین میکند این است که تجارت با دولت همسو باشد و سرنوشت 1.4 میلیارد نفر
را تعیین کند، شهروندانی که وظیفه شناسانه به دولت خود خدمت کنند.

۳ معضل بزرگ چین

آقای شی با مشکلات واقعی دست و پنجه نرم می کند - در واقع ، بسیاری از آنها در غرب شباهت هایی با هم دارند.
یکی نابرابری است. شعار "رفاه مشترک" خود نشان می دهد چگونه چین کمونیستی به اندازه برخی کشورهای سرمایه
داری نابرابر است.
20 درصد بالای خانوارهای چین بیش از 45 درصد درآمد قابل تصرف این کشور را به خانه می برند. 1 ٪ برتر بیش از ۳0 ٪
ثروت خانوارها را در اختیار دارند.
نگرانی دیگر نفوذ غول های فناوری است که متهم به رقابت ناعادلانه ، فساد در جامعه و دسترسی بدون محدودیت به
داده های شخصی هستند )اگرچه فقط خود دولت دارای این امتیاز است(.
مورد سوم آسیب پذیری استراتژیک است ، به ویژه تهدیدهایی که دشمنان مانع دسترسی به کالاها و فناوری های حیاتی
میشوند.

خودزنی کمونیستی؛ کمپین شی اقتصاد چین را زمین میزند؟

کمپین آقای شی تهدیدی برای اقتصاد چین است. درد ناشی از از بین بردن بدهی شرکت هایی مانند Evergrande می
تواند به طور غیرقابل پیش بینی گسترش یابد.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

اقتصاد و قدرت

از فردریک باستیا اقتصاددان فرانسوی جمله‌ای قریب به این مضمون نقل شده است؛ " از مرزهایی که کالاها از آن عبور نکنند لاجرم سربازها عبور خواهند کرد". در دنیای امروز مؤلفه‌های قدرت فراوانند، قدرت نظامی نزدیک‌ترین مؤلفه قدرت است که به ذهن متبادر می‌شود اما ساحات قدرت محدود به قدرت نظامی نیست، قدرت اقتصادی، قدرت فرهنگی، قدرت اطلاعاتی و حتی قدرت مذهبی را می‌توان در بین رده‌های قدرت شناسایی کرد اما قطعا و تحقیقا هیچ قدرتی یارای مقابله با قدرت اقتصادی را نخواهد داشت.

تهدیدات داخلی و خارجی به طور مستقیم نتیجه اضمحلال قدرت اقتصادی است. امروز کشوری چون کره شمالی که مجهز به قدرت اتمی است در اوج فلاکت و نگون‌بختی به سر می‌برد. مناقشه روزهای اخیر با آذربایجان محصول ضعف اقتصادی و انزوای کشور است و امروز چین به واسطه ضعف اقتصادی ایران است که کشور را تبدیل به یکی از اقمار خود کرده و نئوامپریالیسم چینی چون انگلی در حال مکیدن شیره جان کشور است.

برای درک موضوع به آنچه در سال 1997 برای سودان رخ داد خواهم پرداخت. سودان در دهه 90 میلادی تبدیل به پایگاهی برای آموزش و تجهیز جهادیون و بنیادگرایان اسلامی به ویژه القاعده بود. به این بهانه در نوامبر 1997، واشنگتن تحریم‌های اقتصادی وسیعی را علیه خارطوم وضع کرد، رژیمی که به گفته ایالات متحده میزبان اردوهای آموزشی برای جهادیون اسلامگرا بود و می‌بایست تنبیه شود.

سودان صادر کننده محصولی است به نام صمغ عربی (Arabian Gum) یا صمغ سودانی، این صمغ از گونه‌ای از گیاه اقاقیا به دست می‌آید. بخش وسیعی از خاک سودان پوشیده از این گیاه است که غالبا به صورت خودرو می‌روید. این صمغ در طیف وسیعی از صنایع بکار می‌رود. صنایع غذایی مانند صنایع نوشیدنی و تولید آدامس، به عنوان ثبیت کننده، در تولید رنگ، چسب، محصولات آرایشی و بهداشتی در صنایع نساجی و به دلیل خاصیت منحصر به فردش حتی در کنترل ویسکوزیته جوهرها و صنعت چاپ و نشر نیز کابرد دارد.

طیف وسیعی از شرکت‌های آمریکایی مصرف کننده این صمغ هستند که تحریم‌های آمریکا ضرر هنگفتی به این شرکت‌ها وارد می‌ساخت، بدین واسطه مخالفت‌ها با تحریم سودان از خود آمریکا آغاز شد. در میان آنها غول‌های تجاری مانند انجمن نشریات آمریکا، انجمن نوشیدنی‌های غیرالکلی آمریکا، انجمن صنایع و تولیدکنندگان غذایی آمریکا و انجمن شرکت‌های دارویی آمریکا حضور داشتند.

همه این صنایع به واردات صمغ عربی از شرکت Gum Arabic خارطوم وابسته بودند، این شرکت بزرگترین شرکت تولید کننده این محصول بود که آمریکا مدعی بود بن لادن سهامدار عمده آن است، 30 شرکت دیگر نیز در کنترل دولت خارطوم بودند.

پیامدهای تحریم برای شرکت‌های آمریکایی فاجعه بار بود. در گام نخست واردات از چاد و نیجریه به دلیل کیفیت پایین محصول پس از مدتی متوقف شد، فرانسه دومین خریدار عمده صمغ عربی بود که واردکنندگان آمریکایی مجبور شدند صمغ را از رقبای فرانسوی خود با قیمت‌های بسیار بالاتر خریداری نمایند. سرانجام، لابی شرکتهای ذی نفع ایالات متحده مورد توجه قرار گرفت و این محصول از تحریم‌های اقتصادی رئیس جمهور کلینتون حذف شد. برای توجیه این تصمیم، وزارت خارجه ایالات متحده بیانیه‌ای را صادر کرد: "ما هیچ اطلاعاتی نداریم که بن لادن صادرات صمغ عربی از سودان را کنترل می کند.

این نمونه، بخش کوچکی از رهاورد قدرت اقتصادی است. کشور ضعیف و فقیری چون سودان بزرگترین و قدرتمندترین شرکت‌های آمریکایی را به خود وابسته کرده بود. سودان هیچ نیازی به گنده‌گویی و باج دهی برای رفع تحریم‌ خود نداشت سودان نیاز به نمایش سوله‌های موشکی خود نداشت، موشک‌های سودان همان شرکت‌های آمریکایی بودند.

امروز اگر ایران تبدیل به کریدور تجاری شمال به جنوب و شرق به غرب شده بود و لوله‌های انتقال انرژی از خاک ایران می‌گذشت و شرکت‌های بزرگ دنیا شعبه‌های متعددی در کشور ایجاد کرده بودند، کشورهای کوچک منطقه جرأت تهدید خاک ایران را نداشتند. چین، ایران را نه به عنوان گوشت قربانی بلکه به عنوان یک هاب تجاری بزرگ می‌شناخت، شرکت‌های بزرگ دنیا که تجارت محصولات و تأمین مواد اولیه و انرژی‌شان وابسته به ایران بود قدرتمندترین مدافعین ایران در صحنه بین‌المللی بودند؛ اما افسوس ...

✅ @karkhone

نزدیک به 115000 سیستم کنترل صنعتی در دنیا به اینترنت متصل هستند. 90 تا هم در ایران!

سوء استفاده از آسیب پذیریهای فراوان تجهیزات کنترل صنعتی و نفوذ به آنها و ایجاد اختلال در عملکرد تجهیزات کنترلی می تواند یک کارخانه را به انفجار کشیده و یا Shutdown کند!

✅ @karkhone

اکوسیستم استارتاپی در ایران حباب دارد

| علیرضا بازارگان

چند سالی هست بحث شتاب‌دهنده‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان و... در ایران داغ شده است. مثلا 20 سال پیش، چنین بحث‌هایی اصلا وجود نداشت. مشخص است که در دهه اخیر کارهای خوبی در این زمینه شده است و به‌اصطلاح رونق ایجاد شده است. باید از مسئولان و دلسوزانی که این رونق را ایجاد کرده‌اند صمیمانه تشکر کرد. البته یک آفتی هم که وجود دارد این است که اکوسیستم استارتاپ‌های ایران حباب‌های زیادی دارد. بعضی از ارگان‌ها فقط به خاطر مُد و تب روز یا مسائل غیرحرفه‌ای دیگر وارد این قضیه شده‌اند.
اکوسیستم استارتاپی در ایران حباب دارد.

دانشگاه‌ها در تمام جوامع یکی از اصلی‌ترین مولفه‌ها برای شروع فرآیند تغییر در بخش‌های مختلف به شمار می‌روند، اما این بدان معنی نیست که خودشان نیازی به تغییر ندارند. به همان میزان که دانشگاه‌ها با پیشرفت‌های علمی باعث رشد جوامع می‌شوند، خودشان نیز باید بتوانند با به‌روزرسانی‌های دائمی، همیشه در قامت سردمداران جامعه باقی بمانند. امروز این مساله با عنوان نیاز به تحول در نظام آموزش عالی کشور مطرح شده و بارها فعالان این حوزه درباره الزام به تحقق هرچه سریع‌تر این مهم در راستای حفظ حیات دانشگاه‌ها صحبت کرده‌اند. حقیقت آن است که قهر جامعه برای ورود به دانشگاه‌ها از یک‌سو و عدم‌برآورده کردن نیازهای بخش‌های مختلف جامعه ازجمله صنعت از سمت دیگر باعث شده زنگ خطر برای دانشگاه‌های کشور حتی مراکزی که شهره جهانی دارند، به صدا در‌آید. شرایط فعلی نظام آموزش عالی ایران به‌گونه‌ای است که دانشگاه‌ها باید هرچه سریع‌تر فرآیند تغییر نسل خود را کامل کرده و شاهد فعالیت دانشگاه‌های نسل سوم و چهارم باشیم. علی‌رغم اینکه این روزها برخی شرکت‌های دانش‌بنیان در اطراف دانشگاه‌ها رشد کرده و اقدامات قابل‌توجهی هم انجام داده‌اند، اما مساله اصلی این است که صرفا حرکات دانشگاه‌ها به سمت شرکت‌داری، یعنی تغییر نسل در دانشگاه‌ها رفته است. این مساله درکنار مولفه‌های تغییر نسل، نحوه ارزیابی اساتید به‌عنوان پیشرانه‌های اصلی تحقق این مساله، مسیر پیش روی وزارت علوم و... باعث شد تا به سراغ علی‌رضا بازارگان، استادی که تحصیلاتش را 6 سال پیش در کشورهایی چون آلمان، فرانسه، هنگ‌کنگ و انگلستان به اتمام رسانده و حالا به‌عنوان عضو هیات‌علمی دانشگاه تهران مشغول کار است، برویم. متن کامل این مصاحبه را در ادامه می‌خوانید.

چند سالی می‌شود صحبت از تغییر نسل دانشگاه‌ها و رسیدن به دانشگاه نسل سوم در ادبیات آموزش عالی قوت گرفته، با توجه به اقداماتی که در این حوزه شاهد هستیم، می‌توانیم بگوییم نسل سوم دانشگاه در کشور ما متولد شده است؟ فاکتورهای تغییر نسل جدید دانشگاه‌ها چیست؟

عبارت‌هایی مانند نسل اول و دوم و سوم دانشگاه عبارت‌های تخصصی هستند که جامعه‌شناس‌ها و افرادی که فلسفه علم خوانده‌اند و البته متخصصان آموزش و پرورش با آن سروکار دارند. به نظرم بهتر است مصاحبه به سمت این‌گونه عبارت‌های تخصصی نرود و اگر اجازه دهید با زبان ساده‌تر تجربه و نظرم را درباره آموزش عالی اعلام کنم. به نظرم به جای استفاده از عبارت‌های ناملموس تخصصی، صمیمانه مباحث را باز کنیم بهتر است. ولی برای آن دسته از علاقه‌مندان که ممکن است ویژگی‌های نسل‌های مختلف دانشگاه برای آنها جالب باشد، می‌توانم این جدول را ارائه دهم که توسط ویسما در سال 2009 در کتابی به‌عنوان «حرکت به سمت نسل سوم دانشگاه‌ها» مطرح شده است. درخصوص ویژگی‌های نسل‌های جدید دانشگاه‌ها اختلاف‌نظرهایی وجود دارد، ولی مهم‌ترین ویژگی دانشگاه نسل سوم ارتباط آن با صنعت است و تولید دانشی است که در دنیای واقعی مورداستفاده قرار گیرد. یعنی این‌طور نباشد که مباحث مطرح‌شده در دانشگاه فقط به درد چاپ کردن مقالات و قرار دادن در قفسه بخورد.

همکاری طولانی‌مدت صنعت با دانشگاه‌ها در ایران امر نادری است

امروز شاهد راه‌اندازی شرکت‌های مختلف در اطراف دانشگاه‌ها هستیم، این مهم چقدر در رسیدن به دانشگاه کارآفرین اثرگذار خواهد بود؟ به نظر شما وضعیت در دانشگاه‌های آینده چه تغییراتی نسبت به نسل‌های قبل باید داشته باشد؟ چقدر تا رسیدن به این نقطه فاصله داریم؟

ادامه مطلب

✅ @karkhone

سئوال و جواب

سئوال: نظر شما نسبت به سرمایه‌داری چیست؟
جواب: نمی‌دانم، چون اصلاً نمی‌دانم سرمایه‌داری چیست!

سئوال: ولی شنیده‌ایم شما طرفدار سرمایه‌داری هستید؟!
جواب: شاید باشم! چون نمی‌دانم سرمایه‌داری چیست، ممکن است طرفدارش باشم یا نباشم! من طرفدار آزادی اقتصادیم!
سئوال: ولی مگر اقتصاد آزاد همان سیستم سرمایه‌داری نیست؟
جواب: شاید باشد! من می‌دانم اقتصاد آزاد یعنی چه، ولی نمی‌دانم سیستمِ سرمایه‌داری یعنی چه!

سئوال: ولی مگر اقتصاد آزاد به تشکیل طبقه ثروتمند و سرمایه‌دار نمی‌انجامد؟
جواب: مسلماً می‌انجامد!
سئوال: و شما فکر می‌کنید این خوب است! یعنی فکر می‌کنید سرمایه‌داران آدم‌های خوبی‌اند؟!
جواب: خیر! برعکس، من فکر می‌کنم خیلی از سرمایه‌داران (و البته نه تمام آنها) آدم‌های مزخرفی‌اند. اکثر انسان‌ها ظرفیت اخلاقی یا شخصیتی لازم برای ثروتمند شدن را ندارند! من کلاً به انسان هبوط یافته، به خصوص به بشر مدرن، بدبینم.

سئوال: پس چگونه است که هنوز طرفدار اقتصاد آزادید؟ چگونه از سیستمی حمایت می‌کنید که به تعدادی آدم مزخرف ثروت و قدرت می‌بخشد؟
جواب: چون این روش در میان روش‌های ممکن در دنیای امروز اخلاقی‌ترین است. چون گزینه‌ی دیگر قدرت بخشیدن به سیاستمداران و بوروکرات‌هاست و نیز قدرت و ثروت بخشیدن به رفقای رانتدارِ آنان، در پروسه‌ای که سرمایه‌داری رفاقتی نامیده می‌شود (که ربطی به اقتصاد آزاد ندارد). در میان بوروکرات‌جماعت و سیاستمدار‌جماعت و رفقای رانتدار ایشان، امکان فاسد بودن، احمق بودن و مزخرف بودن بسیار بیشتر است تا کسانی که در رقابتی آزاد ثروتمند شده‌اند. در حقیقت، خودِ نظامِ پرریسکِ بازار آزاد موجب می‌شود که کسانی که بدون رانت در این بازار ثروتمند می‌شوند لااقل نوعی هوشیاری کسب کنند. به علاوه چنین افرادی با تحملِ ریسکِ فردی دارای ثروت شده‌اند، برعکسِ سیاستمداران و بوروکرات‌ها که همواره ریسک را به جامعه انتقال می‌دهند و بنابراین بسیار بیشتر در معرض فساد و حماقت‌اند.

سئوال: شما معتقدید که راه رفاه مردم از این آزادی می‌گذرد؟
جواب: بله! در درازمدت هیچ راه دیگری به رفاهِ دنیوی نمی‌انجامد. ولی حقیقتاً آن چه بیشتر از رفاه برای من مهم است اخلاقی بودن است.

سئوال: شما دولت‌گرایان را متهم می‌کنید که از دولت خدا ساخته‌اند. آیا خود شما از بازارِ آزاد خدا نساخته‌اید؟
جواب: خیر! زیرا بازار آزاد یک سیستم نیست! زیرا بازار آزاد چیزی جز کنش‌ها و تراکنش‌های افراد جامعه نیست! آزادی اقتصادی در حقیقت روشی سلبی است: کنترل، نه! برنامه‌ریزی برای جامعه: نه!
در حقیقت دولت‌گرایی بر پایه توهمات دانش و کنترل بنا شده. ولی آزادی اقتصادی بر عکس بر پایه رد این توهمات است.
همین!

✅ @karkhone

همه چیز زیر سرِ دلال‌هاست!

همیشه "دلال‌ها" عامل افزایش قیمت هستند؛ در مهر ۱۳۵۷ نیز رئیس اتحادیه، دلال‌ها را متهم می‌کند و هشدار می‌دهد که اگر قیمت‌های رسمی(همان قیمت‌ دولتی) رعایت نشود، فروشندگان تحت تعقیب قرار خواهند گرفت. این سیرک برایتان آشنا نیست؟

✅ @karkhone

قصه یارانه پنهان

| محمود اولاد

روستایی بود که بسیار مستقل بود و کمترین ارتباط را با جهان بیرون داشت (چیزی نزدیک به روستای ایستا در طالقان!). در این روستا، دام و زراعت و چندین باغ وجود داشت. مردم عمدتا از محصولات خودشان شامل لبنیات و گوشت و میوه و سبزیجات و ... استفاده میکردند.جمعیت روستا کلا ۱۰۰ نفر بود و سالی مثلا ۵۰ گوسفند و ۲۰۰ جعبه میوه مصرف میکردند. با این حال، در حد تامین برخی مایحتاجی که در روستا مطلقا وجود نداشت، (مثل ظرف و ظروف)، سالی ۱۰ تا گوسفند و چند جعبه میوه به بیرون از روستا فروخته میشد.
یه روز تاجری که هرسال میومد و ۱۰ گوسفند و چند جعبه میوه را میخرید، به بزرگان روستا گفت که شما چرا دارید به مردم روستا “یارانه پنهان” میدین؟ اگر اون ۵۰ گوسفند و ۲۰۰ جعبه میوه را با قیمتی که بیرون روستا و در شهر هست بهشون بفروشید، کمتر مصرف میکنند و تخصیص هم بهینه میشه و به جاش میتونید بخشی از اون را بیشتر به شهر بفروشید و پول در بیارید و رفاه تان بالا بره!
بزرگان روستا به اصلاح قیمتی پرداختند تا رفاه مردم بالا بره، آنها گفتند از این پس هرکی هرچی بخواد باید پولی معادل پول تاجر بده! مردم چون پول نداشتند، مصرفشان کم شد. حالا دیگه در سال ۲۰ گوسفند و ۵۰ جعبه میوه میخورند. بزرگان روستا به تاجر گفتند بفرما این ۳۰ گوسفند و ۱۵۰ جعبه میوه را هم بخر و پولش را بده که رفاهمان بالا بره! تاجر گفت ولی تو شهر اینقدر گوشت و میوه نمیخرن و باید ارزونتر بدین!
حالا پولی اومده دست بزرگ روستا! این پول از محل کم شدن مصرف همه روستاییان تامین شده. بزرگ روستا میگه بذار جای اینکه پول را بدم به روستاییان که خودشان تصمیم بگیرند چه کنند، من براشون رفاه بیارم! بعضی چیزها را مردم چی میفهمن؟ مثلا براشون یکی استخدام میکنم شبها شیپور خواب بزنه که بفهمن شب شده بخوابن و صبحها هم با شیپور بیدارشان کنه! تازه دم خونه بزرگ روستا هم باید چراغی بذاریم از دور معلوم باشه و از این کارها!

حالا دیگه از وقتی یارانه منحوس پنهان حذف شده، مردم رفاه بیشتری دارند. هرچند آنها کمتر از گذشته میخورند و مدام مریض هستند ولی شبها با صدای دلنواز شیپور میخوابن و صبح با شیپور بیدار میشن و خونه بزرگ روستاشون هم از دور مشخصه! البته هنوز که هنوزه، مردم روستا هیچ رابطه ای با بیرون ندارند و نمیدانند بیرون روستا برای یک ساعت کارشان چقدر مزد میدن!

✅ @karkhone

تنبیه زاکربرگ؟
گروهها و مؤسسات و سیاستمداران مختلف، به دنبال یافتن راهکارهای مؤثر برای نظام‎بخشی فعالیتهای شبکه‎های اجتماعی تحت نظر مارک زاکربرگ هستند. حالا که تأثیرات مخرّب ساختارهای ایجاد شده توسّط شبکه‎ای مانند فیسبوک مشخّص شده است و درک بهتری از فعّالیتهای او به دست آمده، محدود کردن و نظام‎بخشی از یک سو و تنبیه زاکربرگ از سوی دیگر، در حال بررسی است! یکی از راههای پیشنهادی... یافتن راهی برای منع فیسبوک از ثبت کاربر جدید است!

✅ @karkhone