Karkhoone | کارخانه | کارخونه
7.3K subscribers
4.04K photos
472 videos
81 files
1.42K links
کارآفرینی به روایتی دیگر...


وبسایت:
Karkhoone.com

توییتر:
twitter.com/karkhoone

📌گروه تبلیغاتی عدد:
@ADD_ADDS

دالان ارتباطی:
@channel_kar
Download Telegram
كليد اصلی رشد اقتصاد لهستان


اقتصاد کشور لهستان پس از 45 سال تحت سلطه کمونیسم تقریبا فروپاشیده بود و تورم آن به 645 درصد رسیده و خیلی از شرکت ها و کارخانجات دولتی بسیار بی بازده و از نظر تکنولوژی روز عقب مانده و زیان ده بودند. طرح موسوم به(Balcerowicz) که در لهستان دهه 90 میلادی پس از فروپاشی بلوک شرق - که لهستان نیز بخشی از آن بود - به اجرا درآمد طرحی بسیار جسورانه بود که توسط وزیر اقتصاد لهستان لچک بالچروویتس طرح ریزی و اجرا شد.

از بندهای مهم این طرح بسیار جسورانه اقتصادی که اقتصاد ایران نیز نیاز مبرم به آن دارد تعدیل گسترده کارکنان شرکت ها و ادارات دولتی و توقف افزایش سالیانه حقوق و دستمزد بود. البته برای جلوگیری از تبعات گسترده اجتماعی چنین طرحی مقرر شد کارگران و کارکنان شرکت ها و اغلب ادارات دولتی با دریافت پایه حقوق حداقلی خانه نشین شوند و مادامی که برای خود شغلی در چرخه تولید پیدا نکرده اند مقرری محدودی از دولت دریافت کنند.

در واقع دولت با پذیرش ریسک، نگاه اشتغال زایی به شغل های غیر ضروری دولتی را با تعدیل گسترده نیروی کار حذف کرد و دولت را بسیار کوچک و در عین حال کارآمد کرد.

افراد زیادی که بیکار شده بودند اما مستمری از دولت دریافت می کردند به تدریج جذب شغل های مولد در بخش خصوصی شدند و دولت نیز مستمری آنها را قطع می کرد. دولت همچنان مصمم بود علاوه بر کاهش تعداد کارکنان هزینه های جاری شامل حامل های انرژی را در سازمان ها و کارخانه های دولتی که مصرف بالایی داشت، کم کند. به طوری که برخی از ادارات دولتی با یک دهم کارکنان قبلی مجبور به کار بودند.

در طی اجرای این طرح 1.100.000 نفر در ادارات و شرکت های دولتی شغل های غیر ضروری خود را از دست دادند و دولت تصدی گری خود در اقتصاد را رها کرد.فقط 3 سال بعد از اجرای این طرح 600000 شرکت خصوصی در لهستان تاسیس شدند و برای 1.500.000 نفر شغل ایجاد شد و افراد زیادی که تا قبل از آن در شرکت های و ادارات دولتی به کارهای غیرمولد و وقت گذرانی مشغول بودند وارد چرخه واقعی اقتصاد شدند.

در نتیجه این طرح در بین سال های 1989 تا 2000 اقتصاد لهستان به شکوفایی رسید و بالاترین نرخ رشد اقتصادی در شرق اروپا را ار آن خود کرد. هم اکنون اقتصاد لهستان با تولید ناخاص داخلی 470 میلیارد دلار و سرانه تولید ناخالص 12400 دلار تقریبا 3 برابر اقتصاد ایران تولید سرانه دارد.

ایران با داشتن 4 میلیون نفر کارمند و حقوق بگیر بخش دولتی جزو کشورهای بسیار پرهزینه از نظر هزینه های جاری است. این در حالی است که کشور ژاپن با 127 میلیون نفر جمعیت معادل 1.5 برابر جمعیت ایران و اقتصاد سوم جهان فقط 753 هزار نفر کارمند دارد که یک پنجم کارمندان ایران است.

آمریکا با 323 میلیون نفر جمعیت و اقتصاد 18.5 تریلیون دلاری اش فقط 2.700.000 کارمند دولتی دارد و جالب اینکه از این تعداد فقط 1.100.000 نفر پلیس هستند.

در کنار کوچک کردن دولت ، کارآمد کردن کردن آن نیز ضروری است. از این تعداد 4000000 حقوق بگیر دولت حدود 900 نفر در سطح وزیر و معاون وزیر و 124000 نفر مدیران ستادی و استانی و روسای ادارات و 296000 نفر مدیران عملیاتی و رده های پایین تر می باشند. متاسفانه اغلب مدیران فاقد دانش زبان خارجی و IT هستند که از ملزومات مدیریتی نوین هستند!!.

در اغلب کشورهای توسعه یافته دولت ها ی کوچک بسیار کارآمد هستند و آزمون های موسوم به CSE برای استخدام در دولت برگزار می شود که آزمون بسیار بسیار سختی است و فقط نخبگان جامعه می توانند در آن قبول شوند. بنابراین راه را برای قبیله گرایی و استخدام نورچشمی ها می بندد!

✅ @karkhone
امیدنامه تپسی بالاخره منتشر شد!

فروش تپسی تو سال ۹۹ حدود ۱۷۵۰میلیارد تومان بوده که ۱۵۰۰میلیادش سهم راننده و ۲۵۰ میلیارد هم سهم تپسی،باتوجه به هزینه های مالی و عملیاتی، سود خالص تپسی ۴.۷ میلیارد تومان بوده

نکته جالب دارایی‌های نامشهوده، ۲۵۰ میلیارد تومان دارایی نامشهود برای تپسی در نظر گرفته شده که شامل نرم افزار و محصول میشه و از طرف دیگه ۲۲۰۰ میلیارد تومان خرجی که تپسی برای توسعه و جذب بازار کرده هم جزو مخارج انتقالی دارایی ها درنظر گرفته شده!

نکته بعدی اینه که درآمد سال ۹۸ تپسی از ۹۹ بیشتر بوده و عملا تپسی رشدی نداشته تو سال ۹۹!!
از طرف دیگه باتوجه به امیدنامه تپسی ۲۰درصد سهم بازار داره که با این توجه میشه فروش اسنپ رو حدودا ۷هزار میلیارد تخمین زد.

فایل امیدنامه

پ. ن: اولین مشتاق اکوسیستم استارتاپی به بورس

✅ @karkhone
عقلانی‌سازی صنعتی

در تاریخ اقتصادی ژاپن عبارتی به نام 'عقلانی‌سازی' صنایع تولیدی (Rationalization) نقش بسته که شالوده‌ی توسعه‌ی صنعتی کشور است. عبارت برای اولین بار در دهه‌ی ۲۰ میلادی ظاهر شد و به مرور در اولویت سیاست‌های دولت قرار گرفت. عقلانی‌سازی به معنای تجدید سازماندهی صنایع تولیدی و ارتقای فناوری و دانش مدیریتی کسب‌وکارهاست. وزارت صنعت و تجارت ژاپن از اواخر دهه‌ی ۲۰ به شدت این سیاست رو دنبال میکرد تا رقابت‌پذیری بین‌المللی بنگاه‌های ژاپنی رو افزایش بده.

در دهه‌ی ۲۰ میلادی دولت ژاپن با فرستادن نمایندگان بروکراسی اقتصادی به آلمان و آمریکا ایده‌ی عقلانی‌سازی صنعتی رو وارد کرد. ژاپنی ها عقلانی‌سازی رو در اندیشه‌ی مدیریت علمی 'تیلوریسم' و ائتلاف‌های صنعتی در آلمان که توسط دولت سازماندهی شده بودن پیدا کردن. وزارت صنعت و تجارت با همکاری و هم‌اندیشی نزدیک با کارآفرینان، دانش جدید مدیریتی اون زمان (تیلوریسم) رو بهشون اطلاع داد و برنامه‌هایی برای استانداردسازی محصولات و ساده‌سازی فرآیند تولید کسب‌وکارها طراحی کرد.

محور دیگر عقلانی‌سازی صنعتی که در برنامه‌ی وزارت صنعت و تجارت قرار داشت، سازماندهی بنگاه‌های اقتصادی در ائتلاف‌های صنعتی و صادراتی بود. در اواخر دهه‌ی ۲۰ بنگاه‌های کوچک و متوسط زیادی در ژاپن بودند که به شدت با همدیگه رقابت میکردن. این رقابت شدید باعث کاهش قیمت کالای صادراتی بنگاه‌ها به سطحی میشد که هزینه‌هاشون رو هم پوشش نمیداد. طبعاً در اثر چنین رقابتی کلّی سرمایه و نیروی کار هم هدر میرفت. بنگاه‌های کوچک و متوسط در اون دوره ۵۰ تا ۶۵٪ صادرات ژاپن رو تشکیل میدادن و اهمیت زیادی برای دولت پیدا کردن. دولت شروع به سازماندهی‌شون در قالب ائتلاف صنعتی کرد تا هم حجم تولید رو کنترل کنن و هم همکاری‌های تجاری کنن.

بنابراین سیاستگذاران ژاپن 'همکاری' بین بنگاه‌ها رو بر رقابت ترجیح دادن و ائتلاف‌های صنعتی رو در بسیاری از صنایع تشویق کردن. این سیاست زمینه‌ی ادغام‌های صنعتی رو هم فراهم کرد و بسیاری از بنگاه‌های بزرگ در هم ادغام شدند. ائتلاف‌ها و ادغام‌ها مقیاس تولید صنایع رو وسعت داد و هزینه‌هاشون رو کم کرد. همکاری‌های فنی و تجاری بین بنگاه‌ها به واسطه‌ی ائتلاف‌هاشون در کاهش هزینه‌ها مؤثر بود. همون زمان‌ها بود که برای اولین بار خارجی‌ها ژاپن رو متهم به 'دامپینگ اجتماعی' (کاهش قیمت کالای صادراتی از راه تحمیل فشار به نیروی کار) کردن. در واقع هزینه‌کاهی ناشی از سیاست سازماندهی بنگاه‌های تولیدی بود که رقابت‌پذیری ژاپنی ها در جهان رو بالا برد و این تصور اشتباه رو ایجاد کرد که دامپینگ اجتماعی میکنن.

این ایده‌ها در سالهای بعد از جنگ دوم جهانی هم ادامه پیدا کرد. بروکراسی اقتصادی ژاپن مثل گذشته همکاری بین بنگاه‌ها و صرفه‌های ناشی از مقیاس بزرگ تولید رو بر رقابت شدید ترجیح میداد. به همین خاطر با تحدید صدور مجوز کسب‌وکار، تشویق بنگاه‌ها به ادغام، و تشکیل ائتلاف‌های صنعتی و صادراتی، مقیاس تولید صنایع را گسترش داد. برای مثال، وزارت صنعت و تجارت با ابزار تأمین مالی ترجیحی و تحدید مجوزدهی، ۲۸۰۰ شرکت بازرگانی رو به ۲۰ شرکت بزرگ تبدیل و در قالب 'گروه‌های کسب‌وکار' (keiretsu) سازماندهیشون کرد.

گروه‌های بزرگ کسب‌وکار ثمره‌ی علاقه‌ی دیرینه‌ی بروکراسی اقتصادی ژاپن به همکاری‌های میان‌بنگاهی بود. گروه‌های کسب‌وکار متشکل از یک بانک بزرگ، یک شرکت بازرگانی و چند شرکت صنعتی هستن که سهام مشترک در همدیگه دارن. این گروه‌ها هم از صرفه‌جویی حاصل از مقیاس بزرگ تولیدشون سود میبرن، و هم از همکاری فنی، مالی و تجاریشون با همدیگه.

اما ایده‌ی عقلانی‌سازی صنعتی تنها به ادغام و ائتلاف محدود نمیشد. محور دیگه‌ی عقلانی‌سازی ارتقای دانش فنی بود که از دهه‌ی ۲۰ به دوران بعد از جنگ به ارث رسید. دولت ژاپن با تخفیف‌های بزرگ مالیاتی، معافیت‌های گمرکی و پرداخت یارانه، گروه‌های کسب‌وکار رو ترغیب به کاربست تجهیزات پیشرفته و فنون نوین تولیدی کرد. مشابه‌ی دهه‌ی ۲۰، وزارت صنعت و تجارت ژاپن نهادهایی برای همکاری نزدیک با بخش خصوصی ترتیب داد تا در ریزترین جزئیات ارتقای بهره‌وری گروه‌های کسب‌وکار با هم گفت‌وشنود کنن. مضاف بر اونکه وزارت از متخصصین مدیریت بنگاه پشتیبانی میکرد تا در بین اهالی کسب‌وکار، جدیدترین دانش مدیریتی رو بهشون یاد بدند، و در عین حال از انتشار نوشتجات نوین مدیریت هم حمایت میکرد.

علت توفیق همکاری میان بخش عمومی و خصوصی ژاپن، تا حدی به ساختار منحصربفرد بنگاه‌های اقتصادی ژاپن برمیگرده. این بنگاه‌ها اونقدر خُرد و پراکنده نیستن که همکاری و هم‌اندیشی دولت با اونا دشوار بشه، و در عین حال سازماندهیشون در قالب گروه‌های کسب‌وکار، به صرفه‌های مقیاس و همکاری‌های تجاری‌ای منجر شده که در کاهش هزینه تموم‌شده‌شون مؤثر بوده‌.

ناشر: ProgressiveCapitalism

✅ @karkhone
برج میلاد منتقل خواهد شد؟

| مالک شیخی

شاید هیچ ملتی مانند ما، استعداد کور کردن چشم به قصد اصلاح ابرو را نداشته باشد. آنچنان که هر بار بحرانی بر جامعه آوار می‌شود بدون هیچ برآوردی، نظرات غیرکارشناسی از آسمان و زمین می‌روید و به جای حل مشکل، دستاورد دیگری تخریب می‌شود. اعتراض مردم اصفهان به خشکی زاینده‌رود از جدیدترین این بحران‌هاست که بعضا اظهارنظر‌هایی شاذ، به عنوان راهکار نجات از این بحران را به گوش می‌رساند.
یکی از داغ‌ترین این راهکارها که از قضا پشتوانه رسانه‌ای و تاییدات برخی مسؤولان را نیز به همراه داشته این تئوری اعجاب‌برانگیز بوده است که با توجه به مصرف آب توسط کارخانه‌های فولادی اصفهان، راه نجات زاینده‌رود، انتقال فولاد مبارکه و ذوب‌آهن به ساحل خلیج‌فارس است. فارغ از سهم اندک صنایع از مصرف آب، نمی‌دانم تصور آن رسانه و آن مسؤول از صنعت فولاد در چه حد بوده اما لازم است برای روشن شدن این راهکار ارائه‌شده، قدری به ابعاد آن بپردازیم. برای امکان اجرایی شدن این پیشنهاد به بررسی یکی از 2 کارخانه بزرگ فولادی اصفهان بسنده می‌کنیم.
در نخستین گام تنها با یک جست‌وجوی ساده متوجه می‌شویم کارخانه فولاد مبارکه ۳۵۰۰ هکتار مساحت دارد که ۱۷۰۰ هکتار آن مختص سالن‌های تولید با تجهیزات غول‌پیکر است. صرفا ابعاد این مساحت از سالن تولید برابر با ۳۴۰۰ زمین فوتبال است. ۳۴۰۰ برابر ورزشگاه آزادی! تا اینجا شاید موضوع طبیعی به نظر برسد اما ماجرا وقتی قابل تامل می‌شود که بدانیم سازه‌های این کارخانه حدود ۲ میلیون مترمکعب بتن‌ریزی شده است که این حجم در مقابل حجم بتن‌ریزی برج میلاد تهران به عنوان یک سازه ملموس برای مقایسه، حدود ۴۰ برابر است. همچنین حجم خاک‌برداری برای فولاد مبارکه حدود ۲۰ میلیون مترمکعب است که ۲۰ برابر خاک‌برداری ابرپروژه مشهدمال بوده و ساخت این کارخانه نیز ۱۳ سال طول کشیده است. پس تا اینجای کار، برای انتقال فولاد مبارکه به نقطه‌ای دیگر، ما به ۱۳ سال زمان و تلاشی به قدر انتقال ۴۰ برج میلاد، ۲۰ مشهدمال و ۳۴۰۰ ورزشگاه آزادی به مکانی دیگر نیازمندیم.
اما یکی دیگر از راهکارهای عملیاتی برای مقابله با خشکسالی که در حال حاضر نیز اجرای آن آغاز شده است، پروژه انتقال آب از خلیج‌فارس به اصفهان، یزد و کرمان به طول ۹۱۰ کیلومتر است؛ پروژه‌ای با هزینه‌ای بالغ بر ۳۶ هزار میلیارد تومان که فولاد مبارکه نیز ۲۸ درصد هزینه آن را سرمایه‌گذاری کرده است. طبق اخبار، همین شرکت برای اجرای تونل سوم کوهرنگ و جاری شدن زاینده‌رود نیز ۵۰۰ میلیارد تومان سرمایه‌گذاری کرده است. اکنون تصور کنیم فولاد مبارکه در اصفهان نباشد و برای پروژه انتقال آب از خلیج‌فارس به اصفهان، قرار بود دولت و استانداری اصفهان بودجه اجرای این پروژه‌ها را تامین کنند. لذا لازم است بدانیم کل بودجه استان اصفهان در سال ۱۴۰۰ تنها ۲۰ هزار میلیارد تومان است (مجدد تاکید می‌کنم کل بودجه استان). حال بر فرض که فولاد مبارکه در اصفهان نبود، آیا بودجه استانداری اصفهان تحمل پرداخت هزینه این ۲ ابرپروژه را داشت؟ ناگفته روشن است در بیشتر مناطق ایران میزان بارندگی زیر ۱۰۰ میلی‌لیتر و میانگین تبخیر سالانه ۲۵۵۶ میلی‌لیتر است؛ این در حالی است که بحران آب، مشکلات زیست‌محیطی، اجتماعی و سیاسی‌ای را به وجود می‌آورد که چاره آن را قبل از وقوع باید کرد اما گویا بیش از بحران اجتماعی، بحران فکری نیز در برخی رسانه‌ها و مسؤولان کشور رخ داده و هر راهکار غیرمنطقی را نیز قابل ارائه می‌دانند، حال آنکه گاهی چیزی نگفتن بهتر از هر چیزی گفتن است.
پی نوشت: حکایت است شبی، مردی سکه طلای خود را سر کوچه‌ای گم کرده بود ولی برای پیدا کردن آن، انتهای کوچه را می‌گشت. فرزندش از او پرسید پدر چگونه است که تو سکه را ابتدای کوچه گم کردی ولی در انتهای کوچه به دنبال آن می‌گردی. مرد رو به پسرش گفت: فرزندم! ابتدای کوچه تاریک است و نمی‌توانم جایی را ببینم ولی انتهای کوچه را به خاطر چراغی که روشن است بهتر می‌توانم ببینم!

پ.ن : این متن از دوستان روابط عمومی فولاد مبارکه حاصل شده. سوای خطوط فوق این ادعا هم درخور توجه است!

✅ @karkhone
👍1
جزییات جالبی در مورد شکل‌گیری اصل ۴۴ هست (بخش نخست)

جالبتر اینکه که معمم‌ها بیشتر طرفدار مالکیت خصوصی بودند تا مکلاها

| حسین حقگو

به گفته هانا آرنت «انقلاب با کار تأسیس و پی‌ریزی همبسته و مرتبط است. [انقلابیون] برای تشخیص مرزهای قلمرو جدید سیاسی و تعیین قواعد مربوط به آن، به یک قانون اساسی نیازمندند و باید به بنیانگذاری بنای یک فضای تازه سیاسی همت بگمارند».
فرآیند انقلاب، فرآیندی است که نظمی را واژگون ساخته و در تلاش است تا نظمی دیگر را جایگزین آن سازد. در این فرآیند، نظم جدید ‌نظمی است اغلب آزمایش نشده که آگاهی از سازوکار و عملکرد و نتایج آن بسیار ناچیز است. نظمی عمدتاً متکی بر «ایده» و تأثیر گرفته از تجربه و آزمایش دیگران. انقلاب ایران نیز برکنار از چنین راه و روشی نبود. انقلابی که با اتکا به باورهایی به وقوع پیوست که در جریان عمل، چگونگی و محتوایِ تثبیت خود را در شکلی قانونی یافت. محتوایی که به مرور ایّام، انقلابیون اولیه را نیز غافلگیر کرد و مهار آن حتی برای خودِ این افراد نیز به امری سخت و دشوار تبدیل شد.

اصل ۴۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصداقی است از یک چنین وضعیتی؛ اصلی محوری در اصول اقتصادی قانون اساسی که نظم اقتصادی ایران را در طی بیش از سه دهه جهت داد و سپس به نمادی مبدّل شد که تحول از دوران انقلابی‌گری به ایجاد نظام جدید در گرو تحول آن قرار گرفت. اصلی که از اصلاح آن به عنوان «انقلاب اقتصادی» یاد شد و هر روز که گذشت تغییر و اصلاح آن به امری حیاتی‌تر برای رونق اقتصادی کشور تعبیر گشت.

اصل ۴۴ چگونه تصویب شد؟ آیا این اصل از درون منطق و ساز وکار اقتصادی ایران در طی دوران قبل از انقلاب استخراج شد یا اصلی بود که به دلایل شرایط انقلابی و همچنان عمومی بودن نظریه‏های سیاسی چپ دستِ بالا را پیدا کرد؟ آیا اصل ۴۴ واکنشی حساب شده و کارشناسی به روابط و مناسبات اقتصادی نظام گذشته بود یا واکنشی احساسی به ضعف‌ها و کمبودها و کاستی‌‌های اقتصادی در آن دوران‌؟ تلاش برای پاسخگوئی به این سوالات‌، موضوع این مقاله است.

اصل۴۴ قانون اساسی که بالاخره پس از بحث‏هایی طولانی تصویب شد تصریح می‏کند:
نظام اقتصادی جمهوری اسلامی ایران بر پایه سه بخش دولتی‌، تعاونی و خصوصی با برنامه‌ریزی منظم و صحیح استوار است.
بخش دولتی شامل کلیه صنایع بزرگ، صنایع مادر، بازرگانی خارجی، معادن بزرگ، بانکداری، بیمه، تأمین نیرو، سدها و شبکه‌های بزرگ آبرسانی، رادیو و تلویزیون، پست و تلگراف و تلفن، هواپیمایی، کشتیرانی، راه و راه آهن و مانند اینها است که به صورت مالکیت عمومی و در اختیار دولت است.
بخش تعاونی شامل شرکت‌ها و مؤسسات تعاونی تولید و توزیع است که در شهر و روستا بر طبق ضوابط اسلامی تشکیل می‌شود.
بخش خصوصی شامل آن قسمت از کشاورزی، دامداری، صنعت، تجارت و خدمات می‌شود که مکمل فعالیت‌های اقتصادی دولتی و تعاونی است.
مالکیت در این سه بخش تا جائی که با اصول دیگر این فصل مطابق باشد و از محدوده قوانین اسلام خارج نشود و موجب رشد و توسعه اقتصادی کشور گردد و مایة زیان جامعه نشود مورد حمایت قانون جمهوری اسلامی است.
تفصیل ضوابط و قلمرو و شرایط هر سه بخش را قانون معین می‌کند.

ادامه مطلب

✅ @karkhone
تا قبل از سال ۱۸۷۳، در ایالات متحده نه در سطح ملی و نه در سطح ایالتی مقرراتی برای عرضهء خدمات بهداشتی وجود نداشت. در ۱۸۷۳ گروهی که در حال طبابت بودند، در انجمن‌های پزشکی ایالتی با هم متحد شدند تا مجالس ایالتی را برای حمایت از خود در مقابل رقابت تازه‌واردان به ایالت، تحت فشار قرار دهند. هدف اصلی آنها محدود کردن ورود پزشکانِ جدید، از طریق تعیین استانداردهای اخذ گواهینامه و پس از آن، افزایش قیمت خدمات پزشکی بوده است. آنها نمایندگان را برای ایجاد محدودیت در صدور گواهینامه قانع کردند و اعضایِ انجمن پزشکی بر هیئت صدور گواهینامه مسلط شدند. اولین اقدام آنها ملزم نمودن تازه‌واردان به عضویت در انجمن بود. اگر تازه‌واردی بدون گواهینامه اقدام به ارائه خدمات پزشکی میکرد با برخورد پلیس مواجه میشد! بنابراین اشخاص مجبور به عضویت در انجمن میشدند. پس از مدتی هر ایالت دارای یک انجمن پزشکی شد و در نهایت انجمن‌های ایالتی متحد شده و "انجمن پزشکی آمریکا-AMA" را ایجاد کردند. گروه فشار ملی که اهدافی مانند تاثیرگذاری بر قوانین بهداشتی و عرضه انحصاری روش‌های درمانی و اطلاعات دارویی را دنبال می‌کند تا منافع خود را حفظ نماید

✅ @karkhone
تیراندازی در تاریکی؟

یکی از انتقاداتی که به سیاستگذاری دولت‌ها میشه اینه که بروکرات‌ها و تکنوکرات‌ها از کمبود اطلاعات رنج میبرن و به همین خاطر تصمیم‌سازی‌های اقتصادیشون مصداق 'تیراندازی در تاریکی'ـه.

این حرف درستیه و شواهد زیادی رو هم میشه براش پیدا کرد. میدونیم که در مقابل هر کمپانی تسلا (نمونه‌ی موفق تأمین مالی دولتی)، یک کمپانی سولیندرا (نمونه‌ی شکست‌خورده) وجود داره که به ما نشون میده بروکرات‌ها و تکنوکرات‌ها عقلانیت محدودی دارند.

اما لزومی نداره که سیاستگذاری دولت‌ها همیشه مثل تیراندازی در تاریکی عمل کنه. دولت‌ها از طریق «همکاری و هم‌اندیشی با بخش خصوصی» و «آزمونگری و کارآزمایی سیاستی» میتونن محدودیت‌های اطلاعاتیشون رو کاهش بدند، و اکثر کشورهایی که امروزه «پیشرفته» تلقی میشن این راه رو طی کردند. برای نمونه: در دهه‌ی ۶۰ میلادی، ژاپن تحت فشار دولت آمریکا و صندوق بین‌المللی پول، ملزم به آزادسازی بازرگانی خارجی شد. تکنوکرات‌های ژاپن برای افزایش رقابت‌پذیری بنگاه‌های کشور، تشویق ادغام و ائتلاف در صنایع تولیدی رو در نظر گرفتند تا با صرفه‌های ناشی از مقیاس بزرگ تولید و همکاری‌های تجاری و فنیِ میان‌بنگاهی، در مقابل ابرشرکت‌های آمریکا و آلمان غربی دووم بیارن.

این تصمیم محصول فکر بروکرات‌های پشتِ-میز-نشینی نبود که از برج عاج به بخش خصوصی امر و نهی کنن؛ بلکه «همکاری» و «هم‌فکری تنگاتنگ» تکنوکرات‌ها با کارآفرینان بود که اطلاعات لازم برای سیاستگذاری رو فراهم و ادغام‌ها و ائتلاف‌ها رو به نحو احسن مدیریت کرد. وزارت صنعت و تجارت ژاپن «گروه‌های گفت‌وشنود»ی ترتیب داد که در اون با صنعتگران دیدار و تبادل ایده کنه، و در کنارش خودِ صنعتگران و بانکداران هم با همدیگه همفکری‌های تجاری داشته باشن. وزارت صنعت با رهنمود بیانی، به صنعتگرانْ ادغام و ائتلاف پیشنهاد میکرد و با پرداخت تخفیف‌های هدفمند مالیاتی و وام‌های بزرگ در ازای ادغام، مقیاس تولید صنایع رو گسترش میداد. در سال ۱۹۶۴، بانک توسعه‌ی ژاپن ۴ میلیارد یِن برای تشویق مالی شرکت‌ها به ادغام‌یابی کنار گذاشت. در یک مورد، شرکت نیسان در ازای ادغام‌سازی شرکت پرینس، وام ۱۱.۱ میلیون ینی از بانک توسعه دریافت کرد.

در گروه‌های گفت‌وشنودی که وزارت صنعت و تجارت ترتیب داده بود، تکنوکرات‌ها، کارآفرینان و بانکداران، میزان سرمایه‌گذاری خصوصی در تجهیزات مختلف رو هماهنگ میکردند تا جلوی 'مازاد ظرفیت' گرفته بشه و منابع تولید به هدر نره، و در عین حال نوسان شدید قیمت‌ها در صنایع استراتژیک کمتر بشه. «صرفه‌های ناشی از بزرگ‌سازی مقیاس تولید»، «همکاری‌های فنی-مالی-تجاری»، و «جلوگیری از مازاد ظرفیت» محصول رویکرد همکارانه و همفکرانه‌ی عمومی-خصوصی‌ای بود که خودش رو در کاهش هزینه‌ی تموم‌شده‌ی کالای صادراتی ژاپن منعکس کرد.

تمام این توفیقات به خاطر این نبود که یک «دانای کل» در وزارت صنعت ژاپن حضور داشت، بلکه به خاطر همفکری‌ها و کارآزمایی‌های سیاستی‌ای بود که از دهه‌ی ۲۰ میلادی در ژاپن شروع شد و به دوران بعد از جنگ به ارث رسید. در کنار هم‌اندیشی با بخش خصوصی، «کارآزمایی سیاستی» منبع دیگری برای دریافت و پردازش اطلاعات سیاستگذاری بود. وزارت صنعت ژاپن در دهه‌ی ۲۰ و ۳۰ میلادی سازماندهی ائتلاف‌های صنعتی و صادراتی رو تجربه کرده بود و پیشینه‌ی پررنگی در پرداخت مبالغ تشویقی جهت ادغام‌ها داشت. به همین خاطر دانش و تجربه‌ی فراوانی از سیاستگذاریْ در وزارت صنعت انباشت شده بود. (به طور مشابه پروژه‌ی فضایی آپولو در آمریکا هم یک نمونه از همفکری خصوصی - عمومی و آزمونگری سیاستیه که ثمرات فناورانه‌ی زیادی به همراه داشت)

حتی در صنعت سرمایه‌ی خطرپذیر هم شکست‌ها بیش از موفقیت‌هاست، اما کسی این صنعت رو متهم به اتلاف منابع اقتصادی نمیکنه، چرا که این صنعت همه‌ی تخم‌مرغ‌هاش رو توی یک سبد نمیزاره، از شکست‌های سرمایه‌گذاری درس میگیره و زیان اشتباهاتشو از محل سود موفقیتاش جبران میکنه. داستان‌های موفق همکاری عمومی - خصوصی در کشورهایی نظیر ژاپن و آمریکا هم از الگوی سرمایه‌ی خطرپذیر پیروی میکنه.

ناشر: ProgressiveCapitalism

✅ @karkhone
داستان یک بحران و پدرفولاد ایران

درسال ۷۵ سمیناری درفولاد سپاهان برگزار شده بود،بنده خدایی بودبنام مهندس رحیم زاده که استاددانشگاه تهران درسال۴۸ بود ایشان رابنام پدر فولادصدا میکردند
وقتی ازایشان برای سخنرانی دعوت شد روبه نعمت زاده وزیر صنایع وقت کردو گفت: آقای وزیر نتیجه تصمیمات مسوولان،سالهای بعد گریبان این ملت راخواهد گرفت
این فولاد سپاهان را ما در حکومت قبل در بندر عباس طراحی و آماده مونتاژ نموده بودیم میلیونها دلار هفت تومنی برای زیرساخت آن خرج شد
و حتی اسکله جداگانه ای هم ساخته شد که با شروع انقلاب کارها تعطیل و پس از انقلاب شورای انقلاب دستور داد دستگاهها جمع آوری وبه مرکز کشورانتقال یابد
وبا اینکارشان هزینه گزافی به ملت تحمیل کردند و‌ توضیحات ما را که تمام کشورهای فولادساز،کارخانه رابخاطر آب درکنار دریامی‌سازندرانه تنها قبول نکردند بلکه مارا آدم هم حساب نکردند!
در آخر هم مرحوم از شدت ناراحتی گریست و گفت آقای وزیر هزینه تصمیمات خیانت بارتان را نسلهای بعدی پرداخت خواهند کرد که وزیر من من کنان گفت آقای مهندس شعار نده!

✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
سرو چمان (بخش اول) «آقای نیازمند بیمار اســت.» این خبری اســت که در گاراژ سوت و کور قندچی درباره اش حرف میزنند. اتاق‌ها خالی‌اند و پارتیشــن های سبزرنگ قدیمی چیزی برای پنهان کردن ندارند و فایل های آهنی دیگر مثلشان در هیچ شرکت جوانی پیدا نمیشــود. صدایش…
سرو چمان (بخش دوم)

خیلی وقتها برای دیدن کار و تغییراتی که مي داديم به گاراژمان مي آمد و متعجب کار را از نزدیک نگاه ميکرد. رادیاتورهای کامیونها را بزرگ ميکرديم تا در جاده های آن زمان ایران جوش نیاورند یا حتی موتور را از این به آن مي کرديم، مثال اگر یک موتور ماک صد و بیست اسب بود، ما صد و
پنجاه اسب روی آن میگذاشتيم و تقویتش میکرديم.»
قصه ی بهسـازی کامیونها به جمله ی
road American, truck American
برمیگردد.
همیــن بــرای اصغر آهنگر کافی بود تا بداند باید خودش چیزهایی را تغییر دهد. نمیتوانسـت جادهه ای ایران را که مثل جاده های آمریکا کند، اما میتوانست موتور و زیربندی ماشــینهای آمریکایی را متناسب با جاده های ایران تغییر دهد؛ جاده هایی ناهموار و پر دست انداز با فاصله های طولانی پمپ بنزین ها. میگویند برای حل مشکل سوخت کامیونهای ماک، باکی با ظرفیت
بیشتر روی این خودرو سوار کرد تا دیرتر نیاز به سوختگیری پیدا کنند. کاربراتورها
را هم تغییر داد تا در جاده های گرمسیری ایران جوش نیاورند.
«با هیچی همه اش را ســاختيم. جایی حتی اتاق کامیون را هم خودمون ساختيم.
آن موقع فکر پول درآوردن نبوديم، فکر ساختن بودم.»
چشم دوخته به قاب عکسی که فولادی آورده. سال 40 ،41 است. آن زمان دیگر
ازدواج کرده بود. «مرد بزرگی بوديم. زود ازدواج کرديم. خیلی کار میکرديم و کارمان
هم خوب بود. آنوقتها محبت شــوفر و شاگرد و صنف کامیوندار به گروه خونمان
نمیخورد. با قیمت پایین مشروب و سیگار می آوردند. دیديم هی ما را دعوت میکنند
این طرف و آن طرف. فکر کرديم باید ازدواج کنم. دخترخاله ای داشتیم که با او ازدواج
کردیم. خدا همه ی رفتگان را رحمت کند.» همسرش را چند سالی است که از دست
داده. یاد او و یاد برادرش همیشه برایش زنده است. خبر شهید شدن احمد را خودش
به مادرشان داد. شانزده آذر 32 بود و احمد قندچی را به همراه محمد بزرگ نیا و آذر
شـریعت رضوی در دانشگاه کشتند. چهار ماه بعد از کودتای 28 مرداد دانشجویان به
ورود نیکسون به دانشگاه و از سرگیری روابط با انگلیس اعتراض کردند و این سه نفر
از بین رفتند. «به مادرم گفتم: اول بگو خدایا شکرت! گفت: چرا؟ گفتم: تو چند تا پسر
داری؟ گفت: پنج تا. گفتم: توی دانشگاه شلوغ پلوغ شده، سه، چهار نفر را کشتند. آذر
شریعت رضوی، بزرگ نیا. میگویند قندچی هم تویشان است. اگر احمد ما را کشته
باشند، تو چهار تا پسر دیگر داری. شاید آنهای دیگر یکی دو تا پسر داشته باشند.
گفت: چه میگویی؟ گفتم: همین که میشنوی. یواش یواش قانعش کردیم که نباید
به حال خودت گریه کنی. دنیاست دیگر. همه ی اینها هم بخشی از دنیاست.»

گرفتن پروانه ی تولید کامیون

«نیازمند که به گاراژمان پا گذاشت، دیگر مردی شده بودیم.» رضا نیازمند که آن
زمان مدیر سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران بود، در کتاب خاطراتش خاطره ی
آن روز را با جزئیات نوشــته اســت. از چای تازه دمی کــه در گاراژ قندچی خورد تا
لحظه ای که چشمش به اتاقک کامیونها افتاد: به مهندس خسرو شیرزاد گفتم در
ایران صافکار های خیلی خوبی داریــم که گلگیرها و بدنه های تصادفی اتومبیلها را
به خوبی تعمیر میکنند. کسی را پیدا کن که با دست بدنه ی یک جیپ را بسازد و ما
را از تنگنا نجات دهد. تنگنا فرصت شــش ماه ای بود که محمدرضا شــاه برای تولید
اتومبیل داخلی به آنها داده بود: او رفت و چند روز بعد گفت بیا با هم برویم دروازه ی
قزوین. تمام کارگاههای صنعتی آن زمان در آنجا متمرکز بود. به یک گاراژ بزرگ وارد
شــدیم که کف آن خاکی بود و اطراف آن اتاقک هایی با سقف حصیری و ستونهای
چوبی ساخته بودند و در هر اتاقک چند نفر مشغول یک کار فنی بودند. رئیس گاراژ
اصغرآقا قندچی نام داشت. جلو آمد و خود را معرفی کرد. جوانی بود خوش اندام، قوی،
با دستهای زمخت و کارکرده. لهجه ی او لهجه ی مخصوص فلز کارانی بود که من
شش سال با آنها در کارخانه ی ونک کار کرده بودم. گفتم بگو ببینم چه کار کردی
که این مهندس شیرزاد اینقدر تعریفت را میکند؟ گفت آقای مهندس من در اینجا
برای یک شرکت کار میکنم که نمایندهی کامیون ماک آمریکاست. ماک در جاده های
خاکی و دست انداز های ایران زیاد شاسی میشکند و در تابستانها هم جوش میآورد.
مــن آنها را برای جاده هایمان تقویت میکنم. گفتم کارهایت را نشانم بده. در هر
اتاقک چند کارگر روی زمین خاکی با ابزارهای ابتدایی کاری انجام میدادند. با آنها
دست دادم و حال و احوال کردم و روی چهارپایه ی شکسته شان نشستم و یک چای
تازه جوشیده ی دروازه قزوینی خوردم. آخر کار اصغر آقا گفت یک اتاق کامیون هم خود
ما ساخته ایم و میخواهم به شرکت بگویم دیگر اتاقک نیاورد، چون کرایه ی حملش
زیاد است. اگر این کار بشود، درآمد ما زیاد میشود و میتوانیم کارگاهمان را آسفالت
کنیم و سقف های حصیری را جمع کنیم و سقف حسابی بسازیم. آنوقت شاسی

ادامه مطلب

✅ @karkhone
با پول زيان خودروسازان ايران، مي شد چه كارهايي كرد؟!

چند روزی است که گفته می‌شود؛ مجموع زیان انباشته خودروسازان به 85 هزار میلیارد تومان رسید. سهم ایران خودرو حدود ۴۷ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان و سهم سایپا حدود ۳۷ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان!

گویا این رقم از 11 هزار و 600 میلیارد تومان در پایان سال 96 به حدود 85 هزار میلیارد تومان در پایان 6 ماهه سال گذشته رسید‌ه است؛ یعنی در طول سه سال هفت یا شاید هم هشت برابر شده!.

جالب اینکه اگر تعداد کارکنان گروه خودروسازی سایپا را 37 هزار نفر بدانیم؛ در این صورت سهم هر یک از ما کارکنان گروه سایپا حدود 1 میلیارد تومان خواهد بود!

اجازه بدهید طور دیگری هم محاسبه کنیم, اگر سایپا در طول این سه سال گذشته فعالیت خود را متوقف ‌کرده بود و (از صندوقی فرضی) به هر کدام از ما به طور یکسان ماهیانه 20 میلیون تومان حقوق پرداخت می‌کرد؛ امروزه باز هم زیان انباشته این شرکت کمتر از این بود! (اگر بگوییم حقوق 37 هزار نفر در سال می‌شود 9 هزار میلیارد تومان؛ این رقم برای سه سال می‌شود 27 هزار میلیارد تومان!)

به عبارت دیگر؛ هر چه در طول این سه سال گذشته فعالیت کرده‌ایم؛ بدین معنا بوده که زیان بر زیان انباشته‌ایم!
این عدد به چه معناست؟

اگر عدد 85 هزار میلیارد را تقسیم به دلار کنیم حدود 3 میلیارد دلار خواهد شد!

هزینه ساخت برج الخلیفه به عنوان بزرگترین آسمان خراش با ارتفاع 828 متر بالغ بر یک میلیارد و 500 میلیون دلار بوده است.

هزینه ساخت مرکز خرید ایران مال با زیر بنای 1 میلیون و 710 هزار متر مربع ۲۲ هزار میلیارد تومان بوده است.

اگر بیاد داشته باشیم در سال 1395 زمانی که قرار بود شرکت سیتروئن 50 درصد سایپا کاشان را بخرد ارزش این شرکت حدود 500 میلیون دلار برآورد شد. پس 3 میلیارد یعنی 6 کارخانه به بزرگی سایپا کاشان سال 95!

پی نوشت:
در سال 97 زیان انباشته سایپا حدود 6 هزار میلیارد تومان بوده و امروزه به حدود 37 هزار میلیارد تومان رسیده! این زیان چیست؟ در کجا دیده می‌شود؟ چگونه می‌توان آن را لمس کرد؟ سهم من در انباشت این زیان چقدر است؟

آیا کسی چنین زیانی را درک کرد؟ تفاوت این دو رقم در کجا ملموس بوده؟ آیا زیان‌ها فقط روی کاغذ هستند؟ آیا روسا می‌توانند در مورد دلایل این زیان چیزی بنویسند؟

✅ @karkhone
‏فرقی نمی‌کنه کی رییس‌جمهور باشه!

گرچه حضرت روحانی رکوردار است اما قهرمانی او، همه‌اش پای خودش ثبت نمی‌شود؛ بخشی از آن میراث سیاست سرکوب ارزی دولت‌های پیشین به ویژه خاتمی و احمدی‌نژاد است!

‏ابتدا و انتهای همه دولت‌ها، با یک سرکوب ارزی طولانی همراه است، در میانه راه، کنترل از دست خارج میشه و بوووومب!
نارنجک دست نفر بعد!
دو امدادی برای ویرانی هرچه بیشتر بدون کوچکترین تفاوتی، تفاوت تنها در دُز ویرانگری است نه اصل آن!

نرخ ماهانه دلار از فروردین ۶۱ تا شهریور ۹۹

✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
جزییات جالبی در مورد شکل‌گیری اصل ۴۴ هست (بخش نخست) جالبتر اینکه که معمم‌ها بیشتر طرفدار مالکیت خصوصی بودند تا مکلاها | حسین حقگو به گفته هانا آرنت «انقلاب با کار تأسیس و پی‌ریزی همبسته و مرتبط است. [انقلابیون] برای تشخیص مرزهای قلمرو جدید سیاسی و…
جزییات جالبی در مورد شکل‌گیری اصل ۴۴ هست (بخش دوم)

جالبتر اینکه که معمم‌ها بیشتر طرفدار مالکیت خصوصی بودند تا مکلاها

| حسین حقگو


این نگرانی از تسلط دولت بر اقتصاد کشور در عرصة کشاورزی نیز وجود داشت که از زبان آیت‌الله منتظری اینگونه بیان شد: «فعالیت‌های بزرگ کشاورزی و دامداری در اختیار دولت باشد این منجر به این نمی‌شود که چون دولت سرمایه زیادی دارد ممکن است به تدریج امور کشاورزی و دامداری را در دست بگیرد؟ خلاصه بخش‌های خصوصی منحل بشود و از میان برود [...] دولت در اثر قدرت‌، تمام امور کشاورزی و دامداری را ممکن است قبضه کند و در نتیجه آن بخش‌های خصوصی و تعاونی از بین برود‌، خلاصه تبدیل به یک سوسیالیست می‌شود». این نگرانی‌ها در بررسی اصل ۴۳ قانون اساسی نیز وجود داشت هنگام بحث پیرامون اصل ۴۳ آیت‌الله مکارم شیرازی یادآور شده بود که «ما باید بپرهیزیم از اینکه اقتصاد شکل دولتی پیدا کند و مردم سربار دولت بشوند یعنی همه چیز را از دولت بخواهند. باید آنچنان انگیزه‌ای در مردم بوجود بیابید که تمام چرخ‌های اقتصادی را خودشان بکار بیاندازند». همان موقع نیز نایب‌رئیس مجلس در پاسخی به این نگرانی‌ها گفت: «اقتصاد‌، دولتی شدنش از نظر مدیریت خطرناک است و نه از نظر مالکیتی که نخواهد به استناد مالکیت مدیریت کند».
در مورد نحوة حضور دولت در بازرگانی خارجی و رسانه‌ها نیز بین نمایندگان اختلاف‌نظر وجود داشت. در مورد بازرگانی خارجی‌، عزیز دانش‌راد معتقد بود «به خاطر مسائل ارزی و به خاطر تنظیم سیاست، بازرگانی باید حتماً در دست دولت باشد». در حالیکه محمد یزدی بر این نظر بود که: «تجارت خارجی بزرگ را دولت می‌تواند انجام دهد و کوچکش را ملت و بخش خصوصی». همین نگرانی در حوزة رسانه‌ها هم وجود داشت. علی گلزاده‌غفوری معتقد بود که «رسانه‌های گروهی در نظام جدید را نباید در اختیار دولت بگذارید ... ملت[باید] بتوانند خودشان رادیو و تلویزیون مستقل داشته باشند» اظهاراتی که با عکس‏العمل‌، نایب‌رئیس مجلس مواجه شد: «شما آقای دکتر کم توجهی نفرمائید‌، رادیو و تلویزیون که یک چیز ساده نیست. بنابراین وقتی می‌خواهند درستش کنند .... (گلزاده غفوری : راهش را باز بگذارید) این می‌شود مثل دستگاه‌های تبلیغاتی کشورهای سرمایه‌داری که فقط با پول آگهی ها و تبلیغات تجاری معرفی و اداره می‌شود حالا شما چه پیشنهادی دارید مگر این کار میسر است‌؟». اینک نوبتِ آیت‌الله مکارم شیرازی بود که همان حرف آیت‏الله بهشتی را در مورد کشاورزی به خود او یادآور شود یعنی بگوید که «بین مدیریت و سرمایه‌گذاری فرق است‌، سرمایه‌گذاری را دولت می‌کند اما مدیریتش ممکن است زیر نظر مجلس شورای ملی باشد».
در مورد بخش تعاونی و تعریف و کارکرد آن نیز بحث‌های زیادی بین نمایندگان در گرفت. آقای محمد خامنه‏ای یادآور شد که «بخش تعاونی اصلاً ماهیتش معلوم نیست یا چیزی که آقای ربانی خواند 'کلخوز و سلخوز'‌، امثال اینها. آنهم باز یک شکل خاصی دارد که می‌دانم منظور آقایان نیست. ما اگر اینجا یک چیزی را بدون اینکه هویتش و شکل حقوقی‌اش معلوم باشد بگذاریم‌، نتیجه‌اش این می‌شود [...] که مقنن بعدی نتواند منظور ما را درک کند و رویش قانون بگذارد و معوق خواهد ماند». باز هم مسئولیت توضیح به گردن نایب‌رئیس مجلس افتاد. آیت‏الله بهشتی توضیح داد که «واحدهای تعاونی، واحدی است که در آن صاحب سرمایه و کارفرمایی جز خود آنهایی که در آن شرکت به شکلی سهیم‌اند‌، ندارد. مهم در جنبه تعاونی بودن شرکت وقتی در اینجا مقابل خصوصی و دولتی گفته می‌شود این نکته است که افرادی که در آن شرکت سهیم هستند، کار می‌کنند». وی در جواب به یکی از نمایندگان (جعفر سبحانی) که پرسید: «من نمی‌دانم مقصود شما از بخش خصوصی چیست‌؟ [...] اگر سه نفر با هم شریک شوند دیگر بخش خصوصی نیست‌، تعاونی است‌؟» پاسخ داد «یک وقتی چهار نفر خودشان سرمایه می‌گذارند و خودشان هم کار می‌کنند البته با رعایت مقررات تعاونی‌، این می‌شود تعاونی ولی اگر یک وقتی این چهار نفر یک کارگر هم برای اداره کارشان بگیرند، دیگر تعاونی نمی‌شود» و در ادامه بار دیگر یادآور شود «تعاونی یک اصطلاحی است تطور پیدا کرده از آن وقت که نخستین شرکت تعاونی در انگلستان درست شد» .

ادامه مطلب

✅ @karkhone
شتاب گرفتن خونریزی لیر، صفهای نادیده برای خرید نان در ترکیه! کاهش شدید محبوبیت اردوغان و کاهش اعتبار اقتصاد ترکیه از سوی موسسات جهانی در توان بازپرداخت بدهی خارجی، و بدتر شدن فرار سرمایه‌های کلان، و همه اینها همانگونه که نوشتم به تحلیل حقیر برای پیشگیری از تبدیل اردوغان به ابرقدرت شریانهای نفت و گاز خزر و قفقاز، و تبدیل نشدنش به قدرت اکتشاف و استخراج نفت با چند کشتی جدید، که همگی حمله وسیع "حاکمان جهانی" به موقعیت او را، نخست در استتار شکست لیر و به بهانه نارضایتی داخلی اقتصادی، بر ضد ارکان حکومت اردوغان آغاز کرد. بلای سرنگونی که بر سر هر حاکمی که رویای قدرت نفتی خاورمیانه را داشته، در ۱۰۰ سال گذشته آمده! رجب تازه‌وارد این رینگِ بازی تا مرگ است.

همین دیروز نوشتم بازیگردانهای جهان به غول عظیم اکسون موبیل آمریکایی برای استخراج نفت در آبهایی که ترکیه برای اکتشاف در آنها کشتی خریده بود(!) فرمان استخراج نفت داده‌اند. آبهایی که ترکیه حریم خود میداند!

اردوغان و لیر از آن اعماق خون میریزند.

✅ @karkhone
کار، کار خودشونه!

اندر تخطئه‌ی صرفه‌جویی در استفاده از مغز!

فکر می‌کنم این جا بارها در مورد ساده‌انگاری‌های مخرب صحبت کرده‌ایم! تک عاملی دیدن وقایع و جور کردن جواب‌های بسیار ساده برای سوالات بسیار سخت! همان تخصص مغزهای خسته برای صرفه‌جویی در انرژی! و از همه بدتر هم این که وقتی صد جور تناقض برای این جواب‌های کشکی پیش می‌آید، ککمان هم نمی‌گزد!
مثلا می‌بینیم که گوسفند کمیاب شده، سریع می‌رویم سراغ یک مجرایی که ماجرا را به دشمنان خارجی بدوزیم! و از قضا ۴ تا گوسفند را می‌بینیم که دارند از مرز به صورت قاچاق به تعطیلات می‌روند! اصلا موضوع حل شد! کشورهای خرپول خلیج فارس می‌خواهند مملکت ما را به هم بزنند و زندگی مردم را دشوار کنند، به همین سبب دارند گوسفندهای ما را به قیمت بالا می‌خرند که بدبختمان کنند!
حالا سوالات اذیت‌کننده‌ای هم ممکن است پیش بیاید. مثلا پس چرا قبلا نمی‌کردند؟ یا این که اگر آن‌ها دارند گوسفندان ما را با قیمت‌های بالاتر از قیمت جهانی می‌خرند، چرا باید ناراحت باشیم؟ اصلا می‌توانیم به قیمت جهانی بخریم و بالاتر به بدخواهان ملت بفروشیم و همین طوری کلی کاسب شویم! یا این که چرا پس از برخورد با عناصر خائنی که گوسفندان را به مهاجرت ترغیب می‌کردند، قیمت گوشت پایین نیامد و بالاتر هم رفت؟ اصلا این همه گوسفند را چه کارش می‌کنند؟ بله این جور سوالاتی ممکن است پیش بیاید! بالاخره منطق چموش انسان اگر در این حد هم جفتک نمی‌انداخت که ... ما هم الان در ردیف چهارپایان بودیم! ولی با تمام سختی‌هایش اگر بتوانیم از این پیچ تاریخی عبور کنیم و به این سوالات توجه نکنیم، در حداقل‌سازی مصرف انرژی توسط مغز به توفیق کامل خواهیم رسید!
حالا یکی از قله‌های این حماسه‌ی تاریخی در راستای مصرف کمینه(!) از مغز، معمولا در رابطه با دلار رقم می‌خورد. اطلاعات مربوط به ارز غالبا بسیار غیردقیق و مبهم هستند. راستش در دوران جنگ اقتصادی، غیر طبیعی هم نیست. از طرف دیگر، عموما دانش مربوط به این جور چیزها، حتی در عالی‌ترین سطوح تصمیم‌گیری به قدری نازل است که آدم می‌خواهد خودش را در یک دره‌ای چیزی گم و گور کند!
پیشنهاد عمومی برای خلاصی از این طور گرفتاری‌ها، بیشتر خواندن مباحث مرجع و دیدن نمونه‌های جهانی است. مثلا در همین مورد ارز کلی مباحث نظری وجود دارد که می‌شود آن‌ها را به راحتی یافت. همین طور انبوهی از تجربیات جهانی و داستان‌های قشنگ(!) هست که هم برای مطالعه قبل از خواب و هم برای بیداری از غفلت مفید است.
حالا این‌ها را که همیشه گفته‌ایم و باز هم به طور مداوم خواهیم گفت! اما الان یک پیشنهاد اختصاصی داریم که مصدع اوقات شریف شدیم! آقای سید احمد عراقچی، معاون ارزی بانک مرکزی در سال‌ ۹۶، همان سال نامبارکی که آغاز جهش ارزی کشور بود، مصاحبه‌ی بسیار مفصلی با پادکست سکه انجام داده و جوانب گوناگونی از اتفاقات آن روزها را شرح داده. پیشنهاد می‌کنیم این قسمت را با عنوان "پشت پرده سیاست‌های ارزی اقتصاد ایران" بشنوید تا درک عمیقتری از فراز و نشیب‌های سیاسی مرتبط با مسائل ارزی این مملکت آشنا شوید! داستان واقعا خیلی پیچیده‌تر از این حرف‌هاست که با یک فرمول جهان‌شمول «کار، کار خودشونه!» رفع و رجوع شود! شنیدن این جور روایت‌های دست اول از وضعیت فاجعه‌بار(!) سیاست‌گذاری در مملکت، همه جوره آموزنده است!

✅ @karkhone
خبر مهم

ظاهرا دستورالعمل شناسایی سرمایه گذاران حرفه ای در سازمان بورس به مراحل نهایی نزدیک شده است. بر اساس میزان سابقه حضور در بورس و همچنین متوسط سایز پرتفوی سرمایه گذاری، آیین نامه ای برای شناسایی این سرمایه گذاران که عملا تداعی Accredited Investor ها می باشد، تدوین شده است. بر این اساس در برخی از سهم ها، تنها این سرمایه گذاران در کنار سرمایه گذاران واجد شرایط (صندوق ها) اجازه فعالیت دارند.

احتمالا تپسی تنها به این سرمایه گذاران عرضه خواهد شد. بر اساس شرایط ترازنامه ممکن است نماد به روزی سهامداران عادی نیز باز شود.

✅ @karkhone
ابَر پروژه های همسایگان ایران
ایران چگونه از عرصه حذف می شود؟

| محمدرضا اسلامی

بنابر اهداف بالادسـتی توسعه کشور، قرار بر این بود که مطابق با چشم انداز توسعه ۱۴۰۴، ایران به «جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه آسیای جنوب غربی» دسـت یابد اما نهایتا چنین چیزی محقق نشد، بلکه کشورهای همسایه ایران با حرکت به سـوی برخی پروژه ها، ایران را دچار تهدیدات جدی کرده اند. در گفتگویی که با تجارت فردا انجام شد به بررسی پروژه های محرک توسعه در کشورهای پیرامون ایران پرداخته شد و ضمن مروری بر پروژه های زیر در کشورهای اطراف، درباره اولویت پروژه های زیربنایی در ایران امروز/فردا صحبت شد:

بندر گوادر پاکستان
فرودگاه جدید استانبول
بندر صحار عمان
فرودگاه دوحه قطر
سد ایلیسو و سد کاراکورت ترکیه
فرودگاه دوبی امارات
کریدور چین اروپا


1. توسعه تجارت بندری
چین ترجیح داده از بندر گوادر پاکســتان که فاصله کمی با چابهار دارد اســتفاده کند تا همزمان با تشکیل ائتلاف سیاسی با پاکستان (اصلی ترین رقیب هند)، به لحاظ اقتصادی نیز در این کشور نفوذ خود را پایدارتر کند. از همین رو، بندر گوادر طبق قراردادی به ارزش بالغ بر ۶۰ میلیارد دلار به مدت ۴۳ سال به چین اجاره داده شد و دولت پکن تلاش می کند با استفاده از مسیر پاکستان، از طریق شهرهای غربی خود به آبهای آزاد جهانی متصل شود. این پروژه، مسیر چین به کشورهای نفتخیز حاشیه خلیج فارس را نیز هفت هزار کیلومتر نزدیکتر کرده است. در مقابل، هند نیز برای رقابت با چین و بندر گوادر تصمیم گرفت که با سرمایه گذاری در بندر چابهار تلاش کند تا بتواند از طریق دریای عمان به بازار آسیای میانه از جمله افغانستان دسترسی پیدا کند اما سرعت این فرآیند کندتر از آن بود که چابهار را به شکوفایی برساند.

بندر «صحار» عمان که حدود یک دهه پیش، برنامه توسعه آن با بندر شهید بهشتی چابهار در یک بازه زمانی آغاز شد، با جذب ۲۷ میلیارد دلار سرمایه گذاری به یک هاب لجستیک در منطقه بدل شده در حالی که بندر چابهار در همان شرایط اولیه باقی مانده و حتی وعده سرمایه گذاری تقریبا نیم میلیارد دلاری هند در آن نیز به طور کامل عملیاتی نشده است.


2. توسعه فرودگاهی
امارات متحده عربی با 5/95 میلیون مسافر پرواز هوایی در سال ۲۰۱۸ رتبه نخست جذب مسافر را در حوزه خلیج فارس به خود اختصاص داد و رتبه دوازدهم دنیا را کسـب کرد. دوبی در حوزه ترانزیت کالا نیز هفتمین فرودگاه باری پر تردد جهان به شـمار می رود.

قطر دیگر کشور پیشرو در این حوزه بوده است؛ در رتبه بندی سالانه «موسســه تحقیقات هوایی اسکای تراکس» ۱۰ فرودگاه برتر جهان از نظر کیفیت و خدمات برای ســال ۲۰۲۱ رتبه بندی شــدند که فرودگاه بین المللی حمَد قطر جایگاه بهترین فرودگاه جهان را کسب کرد. (رتبه ۲ ژاپن!)

ساخت فرودگاه بین المللی استانبول در ژوئن ۲۰۱۴ به عنوان بزرگترین فرودگاه جهان در دستور کار قرار گرفت. سـاخت این فرودگاه یکی از چشم اندازهای استراتژیک ترکیه برای سال ۲۰۲۳ اسـت که مرحله اول آن در اواخر اکتبر در بخش اروپایی شهر استانبول در سال ۲۰۱۸ افتتاح شد. فرودگاه جدید استانبول تا سال ۲۰۲۸ به بزرگترین فرودگاه جهان تبدیل خواهد شد. به طور کلی این فرودگاه ظرفیت ۲۰۰ میلیون مسافر در سال را دارد.

فقط در سال ۲۰۱۶ درآمد فرودگاه دوبی بیش از ۲۵ میلیارد دلار و فرودگاه بین المللی استانبول ۲۲ میلیارد دلار بوده که از میزان درآمد حاصل از صادرات غیرنفتی ایران در همان سال بیشتر بوده است.

سهم فرودگاه جدید اسـتانبول از تولید ناخالص داخلی ترکیه تا سال ۲۰۲۵ به 9/4 درصد می رسد که ۷۹ میلیارد دلار دیگر به تولید ناخالص داخلی ترکیه کمک کرده و بیش از ۲۲۵هزار شــغل ایجاد خواهد کرد. این فرودگاه جدید، ترکیه را در مسیر تبدیل شدن به مهمترین مرکز حمل و نقل بین شمال، جنوب، شرق و غرب قرار خواهد داد و نقش اصلی خود را در ادغام اقتصاد جهانی بهبود خواهد بخشید.


3. توسعه انرژیهای جدید

عربستان که بزرگترین صادرکننده نفت جهان است قصد دارد با همکاری با شرکت ژاپنی «سافت بانک گروپ» بر روی بزرگترین نیروگاه انرژی خورشیدی جهان به مبلغ ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری کند که این بزرگترین پروژه انرژی خورشیدی جهان به شمار می رود. لازم به یادآوری است که «در حال حاضر» عربستان روزانه حدود ۱۱ میلیون بشکه نفت به دنیا می فروشد در حالی که جمعیت این کشور کمتر از نصف جمعیت کشور ما است(و ایران با دو برابر جمعیت آنها حتی یک یازدهم آنها نیز نفت نمی فروشد). در واقع تفاوت درآمد فعلی این دو کشور ضریب 1 به 22 از درآمد در این حوزه است ولی با این وجود عربستان این حجم سرمایه گذاری بر انرژی های جدید انجام داده است.

با این اوصاف و چنین زنگ خطرهای جدی، چه باید کرد؟

ادامه این بحث

✅ @karkhone
ما بودجه تصویب می‌کردیم، ولی احمدی‌نژاد حذف می‌کرد!

«سر قضيه‌ی بودجه‌ی نیروهای مسلح، ما همیشه با دولت‌ها اختلاف داریم. زمان آقای احمدی‌نژاد هم گاهی ما تصویب می‌كرديم، ولی ایشان اجرا نمی‌كرد. دعوا می‌شد. درگیری می‌شد. گاهی هم برای رفع اختلاف به هیئت حل اختلاف قوا می‌رفتيم. یک مورد دیگر از موارد اختلافی در مورد بودجه مربوط به مسائل فرهنگی است. ما یک سری مراکز فرهنگی دینی مثل جامعه‌المصطفی و مراکز پژوهشی دیگر داریم که غالبا هم با دفتر رهبری کار می‌كنند. نزدیک ایام تصویب بودجه که می‌شود، یک لیستی به ما می‌دهند و می‌گويند به این‌ها کمک کنید. دولت این مراکز را در لایحه‌ی بودجه حذف می‌كند. ما این‌ها را اضافه می‌كنیم. دعوا می‌شود. البته باز هم ما اضافه می‌كنيم. دولت برای این نهادها بودجه‌ای پیشنهاد نداده است، ولی ما اضافه می‌كنيم. بار مالی اضافه هم برای دولت ایجاد می‌كنيم.»

علی لاریجانی
20 امرداد 95 | مشروح مذاکرات شورای نگهبان

پیوست: فایل اکسل نخستین بودجه قرنِ نو

✅ @karkhone
توسعه‌ی صنعتی در آرژانتین

در سال‌های آغازین قرن بیستم، آرژانتین به ثروتمندترین کشور آمریکای لاتین تبدیل شد و درآمد سرانه‌اش از سوئد، فرانسه و ایتالیا سبقت گرفت. تولید فرآورده‌های دامی و کشاورزی، نیروی محرکه‌ی رشد آرژانتین بود. در آن دوران سرمایه‌های خارجی بزرگی به آرژانتین سراریز شدند و زیرساخت‌های حمل و نقل، بالابرهای غلّه، سیلوها، شبکه‌های بازاریابی و تأمین مالی را توسعه بخشیدند. در کنار سرمایه‌ی خارجی، نیروی کار خارجی نیز در مقادیر هنگفت روانه‌ی آرژانتین شد و تولید کشاورزی و دامی کشور را رونق بخشید.

متأسفانه بختْ آرژانتین را یاری نکرد. آرژانتین امروز یک اقتصاد پریشان و بی‌ثبات است که شباهتی به گذشته‌ی درخشانش ندارد. اینکه چه عواملی آرژانتین را به این وضعیت کشاند همچنان محل بحث است. در میان این عوامل، برخی معتقدند که علت افول آرژانتین حرکت بلندپروازانه‌ی کشور به سمت 'توسعه‌ی صنعتی' بود که نه تنها مزیت تجاری و رقابتی کشور (فرآورده‌های دامی و کشاورزی) را به حاشیه راند، که اقتصاد را گریبان‌گیر صنایع بیمار کرد.

تاریخ اقتصادی آرژانتین به ما می‌گوید که نمی‌توان تنها با یک عامل روند افول آرژانتین را توضیح داد. تولید دامی و کشاورزی همانقدر که رونق‌بخش آرژانتین در اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ شد، در گذر زمان موانعی هم در راه پیشرفت آرژانتین قرار داد. برای مثال، در سال ۱۹۱۳ آرژانتین برداشت ضعیفی در فرآورده‌های کشاورزی داشت و در نتیجه‌ی آن، تراز پرداخت و دریافت ارزی کشور با بحران روبرو شد.

جنگ جهانی اول نیز اقتصاد آرژانتین را به رکود کشاند. در نتیجه‌ی جنگ، صادرات فرآورده‌های دامی و کشاورزی آرژانتین به اروپا عمیقاً آسیب دید. همچنین در دهه‌ی ۲۰ نوسان قیمت جهانی کالاهای دامی و کشاورزی اقتصاد آرژانتین را متلاطم کرد. کاهش قیمت جهانی فرآورده‌های دامی و کشاورزی، نسبتِ قیمت کالای صادراتی آرژانتین به قیمت کالاهای وارداتی‌اش را کاهش داد و دریافتی‌های ارزی کشور را سرکوب کرد. در نتیجه‌ی این بحران‌ها، سرمایه‌های خارجی نیز یک‌شبه از کشور خارج می‌شدند. از آنجایی که سرمایه در قالب طلا خارج می‌شد، این به معنای کاهش عرضه‌ی پول در اقتصاد بود که ورشکستگی بانک‌ها و کسب‌وکارهای کشور را به همراه می‌آورد.

تلاطم‌های قرن ۲۰ به آرژانتینی‌ها نشان داد که تکیه‌ی بیش از حد به تولید کالای خام، ریسک زیادی به اقتصاد تحمیل میکند. محدودیت عرضه‌ی زمین‌های قابل کشت، آفت و بلایای طبیعی، و نوسان قیمت جهانی کالاهای خام، ریسک‌هایی بود که اقتصاد کشاورزی آرژانتین را به چالش کشید. در دهه‌ی ۲۰، یک اقتصاددان تأثیرگذار آرژانتینی به نام «آلخاندرا بونگه» در مقاله‌ای نوشت که اقتصاد آرژانتین فاقد تنوع تولیدات است و به همین خاطر در مقابل تکانه‌های بیرونی و درونی به شدت آسیب‌پذیر شده است. یک رخداد غیرمنتظره - نظیر ممنوعیت واردات گوشت آرژانتینی به آمریکا به دلیل تب برفکی - به راحتی اقتصاد آرژانتین را از نفس می‌اندازد. او ضمن تأکید بر اهمیت توسعه‌ی کشاورزی، معتقد بود که باید با حرکت به سمت تولید کارخانه‌ای اقتصادمان را تنوع ببخشیم.

به همین خاطر، عُقلای قوم کشور به این نتیجه رسیدند که تنوع‌بخشی اقتصادی با محوریت تولید صنعتی، نه یک انتخاب که یک اضطرار است. در حقیقت، اقتصاد وابسته به تولید کالای خام مانند سرمایه‌گذاری‌ست که همه‌ی تخم مرغ‌هایش را در یک سبد می‌گذارد و ریسک زیادی متحمل می‌شود.

برخلاف تصور رایج، صنعتی‌سازی آرژانتین محدود به دوران جنگ سرد و شخص «خوان پرون» (رئیس جمهور آرژانتین) نمی‌باشد. دولت‌های آرژانتین پیشینه‌ی دور و درازی در حمایت از صنعت و کشاورزی داشته‌اند. در همان 'دوران طلایی' آرژانتین (اواخر قرن ۱۹ تا اوایل قرن ۲۰)، دولت با برافراشتن دیوار بلند گمرکی، به بخش خصوصی انگیزه بخشید که در تولید انگور و نیشکر سرمایه‌گذاری کند. در نتیجه‌ی پیشرفت تولید آنها، صنایعی نظیر شراب‌سازی و فرآوری شکر نیز حول انگور و نیشکر به راه افتادند.

به طور مشابه، توسعه‌ی بخش پنبه نیز از حمایت دولت بی‌بهره نبود. در سال ۱۹۲۳ وزارت کشاورزی با توزیع رایگان بذر، توزیع کتابچه‌های راهنمای کشاورزی، استخدام تکنسین‌های آمریکایی، و پیشبرد کشاورزی آزمایشی با هدف مطالعه‌ی گونه‌های گیاهی و بهبود ژنتیک الیاف پنبه، توسعه این بخش را شتاب بخشید. در عین حال کاهش هزینه‌ی حمل و نقل و رشد بهای جهانی پنبه نیز در این پیشرفت‌ها مؤثر بود. در نتیجه‌ی توسعه‌ی کشت پنبه، صنعت فرآوری پنبه نیز شکل گرفت و سرمایه‌گذاران خارجی انگیزه‌ی ورود به این بخش را پیدا کردند. در دهه ۳۰، دولت آرژانتین نهادی به نام هیئت ملّی پنبه تشکیل داد که با پژوهش‌های فنی کشاورزی، تأمین علف‌کش و انتشار دانش اقتصاد کشاورزی، پیشرفت بخش پنبه را شتاب بخشید. در آن دوره حمایت‌های گمرکی نیز به کمک این بخش آمدند.

ناشر: ProgressiveCapitalism

✅ @karkhone
ساختارشکنانه‌ترین فناوری که در این سالها شنیدم

| مسعود زمانی

دانشمندان در حال توسعه موتوری مبتنی بر فناوری نانو هستند که از «اطلاعات - Information» بعنوان سوخت بهره می‌برد! و از آن عجیب‌تر یکجورایی قانون دوم ترمودینامیک را هم نقض می‌کند.

داستان از 150 سال پیش و شیطانک ماکسول شروع شده است که آقای ماکسول بزرگ با ذهن بی‌نظیرش مدل ذهنی‌ای برای ساختن موتوری که قانون دوم ترمودینامیک را حذف کند ارائه کرد که البته اسمش رویش است و یک ازمایش ذهنی بود و نه بیشتر... زیرا ساخت فضایی آنقدر کوچک و و کنترل دریچه‌ای آنقدر حساس خب تقریباً تا همین 10 سال قبل ناشدنی بود.

در این آزمایش ذهنی، یک شیطانک، در کوچکی را بین دو محفظه گازی کنترل می کند. شیطانک بر رد و بدل شدن تک تک ملکول‌ها نظارت می کند. به گونه‌ای که اگر مثلاً ملکولی با سرعت آهسته بخواهد به سمت چپ برود، یا ملکول سریعی از سمت چپ به سمت راست برود اجازه عبور می دهد، در غیر این صورت اجازه عبور نمی دهد. از آنجا که ملکول هایی با سرعت بالا دمای بالاتری دارند، به مرور زمان مخزن سمت راست گرم تر از مخزن سمت چپ می شود، لذا انتروپی کاهش کل سیستم کاهش یافته و قانون دوم ترمودینامیک نقض می‌گردد.

برای این که حس پیدا کنید جهت اجرایی شدن چنین ایده‌ای محفظه‌ها می بایست هرکدام حداکثر ده نانومتر عرض داشته و 50،000 بار در ثانیه می‌بایست بصورت کنترل شده باز و بسته شوند.
مقاله ویکی‌پدیا برای فهم بهتر شیطان ماکسول:
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%DB%8C%D8%B7%D8%A7%D9%86%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84

و این ویدیو بطور کامل این ماجرا و تناقض‌هایش توضیح داده شده است:

https://www.youtube.com/watch?v=KR23aMjIHIY

حالا در دانشگاه سایمون فریزر آقای پروفسور «جان بکهوفر - John Bechhoefer» مفهوم ماشین‌های اطلاعاتی را که سالها فیزیکدانان درباره امکان‌پذیر بودنش بحث می‌کردند، را به شکلی بهینه و عملیاتی عرضه کرده‌اند. جالب این هست که هم در بدن موجودات زنده و در ابعاد سلولی و به نوعی در موتورهای زیستی مشابه این عمل وجود دارد ولی خب پیاده‌سازی آن همچنان نشدنی به نظر می‌رسید.

آقای بکهوفر و همکارانشان در میانه پاندمی و با تلاش زیاد ماشینی ساخته‌اند که تقریباً به اندازه ماشینهای مولکولی درون یک سلول زنده معمولی انرژی تولید می‌کند و مثلاً با سرعت شنای یک باکتری برابری می‌کند. البته واقعاً تا همین 5-6 سال پیش بدون دانش لیزر نوین (خود ایشان مشارکت‌هایی در نوبل فیزیک سال 2015 در حوزه لیزر داشته‌اند) و ماشینهای نانویی انجام اینکار تقریبا نشدنی بود.

مکانیزم هم خیلی ساده بخواهم بگم شبیه این هست که شما یک زنبور (همان ذره) دارید که نمی‌دانید قرار است پایین برود و یا بالا! به محض حرکت آن در اثر افزایش یا کاهش انرژی جنبشی شما یک فنری که به آن زنبور وصل است با کمک اطلاعاتی که از خودش دریافت کرده‌اید بالا و پایین می‌برید که اثرش را خنثی کند و آنتالپی کاهش یابد، انرژی لازم برای اینکار هم از جریان داده‌هایی حاصل میشود که حرکت ذره خودش ایجاد میکند... دقیقا عین جادوگری


البته دقت داشته باشید قانون دوم ترمودینامیک نقض نمی‌شود و همچنان انرژی خارج از سیستم باید برای حرکت دادن آن فنر فرض داشته باشیم ولی مقدار آن در نسخه‌های جدید کمتر و کمتر می‌شود، بطوریکه دستگاه جدید بیش از ده برابر سلف‌های خود بهره‌وری بالاتری دارد و البته که هنوز در مقیاس بشدت کوچک و آزمایشگاهی است و نباید انتظار داشته باشید 5 سال بعد ماشین شما با این فناوری حرکت کند، بلکه احتمالاً بیشترین کاربرد آن در پردازنده‌های زیستی و بعد ماشین‌های بسیار کوچک در ابعاد مولکولی باشد، ولی صدسال بعد را مطمئن نیستم!

لینک مقاله اصلی:
https://www.pnas.org/content/118/20/e2023356118

پینوشت: این مطلب را 5-6 ماه پیش نگه داشته بودم برای رادیوبادیو که متاسفانه هنوز وقت نکردیم ضبطش کنیم... حیفم اومد بیات بشود.

✅ @karkhone