مکتب اتریشی اقتصاد حامی "سرمایه‌دار" یا "کارخانه‌دار" نیست بلکه فقط از نظم رقابتی بازار دفاع می‌کند. از اینرو در خاطرات ۱۰اسفند ۱۳۷۷ رفسنجانی می‌خوانیم که چگونه برخی از تولیدکنندگان داخلی برای منافع شخصی خود از قدرت سیاسی، طلبِ امتیاز و رانت می‌کنند:

آقای سیدمرتضی شجاعی، مدیر کارخانه تولید لوله‌های تراوا برای آبیاری تحت فشار آمد. من را "پدر صنایع آبیاری تحت فشار" می‌داند. ضمن تمجید، برای پرداخت تسهیلات بانکی، به خاطر نداشتن سرمایه در گردش استمداد کرد. گفت اکنون هم خط تولید و هم مواد مصرفی در کشور، قابل تامین است.

عصر آقای علی‌اصغر حاج‌بابا آمد. گزارشی از کارخانه تولید فروسیلیس داد که چند سال پیش در سمنان افتتاح کردم. گفت صنعتگران ایران، تو را "بنیانگذار صنعت جدید ایران" می‌دانند و توقع ادامه حمایت دارند. برای لغو قانون دریافتِ تفاوت قیمت‌های ارز ارزان از بخش خصوصی، ارزهای نقد و یوزانس استمداد کرد.

✅ @karkhone

جایگاه اقتصاد و سیاست در روابط بین‌الملل

دکتر فریدون برکشلی نماینده اسبق ایران در اوپک:

اجازه بدهید یک خاطره جالب از دیک چنی معاون جرج بوش رئیس جمهور آمریکا و مرد شماره یک شرکت هالیبرتون بگویم تا متوجه شوید وقتی یک شخصیت سیاسی در مقام مسئول بنگاه اقتصادی است بسیار متفاوت تر از جایگاه سیاسی خود عمل می کند و این همان نقطه ای است که شما را غافل گیر می کند.

تقریبا 3 ماه پیش از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بود که دعوتنامه ای رسمی برای حضور در یک پیش همایش نفتی به دستم رسید؛ رسم رایج در این گردهمایی ها بر این است که تعدادی از مدیران سرشناس نفتی و کارشناسان و صاحب نظران دور یکدیگر جمع شده و بدون ذهنیت درباره موضوعات جاری صنعت نفت جهان به ارائه نظرات و تبادل اطلاعات می پردازند. یک روز پیش از برگزاری این همایش خود را به ونیز رساندم و در جلسه فردا شرکت کردم. در این جلسه افراد سرشناسی مانند مرحوم لقمان دبیرکل اسبق اوپک، دیک چنی مرد شماره یک هالیبرتون، آقای جمعه مدیرعامل وقت آرامکو و ... حضور داشتند. نحوه چینش صندلی ها به شکلی بود که دیگ چنی کنار من نشسته بود و چون از قبل قصد داشتم درباره مساله تحریم ایران صحبت کنم مصمم تر از گذشته خودم را آماده کردم. نکته مهم در این جلسات منع یادداشت برداری بود که هیچ یک از حاضران حق نداشتند قلم و کاغذ به جلسه بیاورند. مدل بحث هم مدل طوفان فکری بود.

پیش از آنکه نوبت به من برسد دیک چنی نظرات خود را ارائه کرد و به موضوع تحریم ایران پرداخت. وی با حمله به بیل کلینتون و دمکرات ها آنها را با کلمات جالبی مورد خطاب قرار داد و منع سرمایه گذاری و حضور شرکت های آمریکایی در ایران را به ضرر امنیت انرژی جهان می دانست. چنی با اقتدار و صراحت لهجه خاصی این تحریم ها را نقد کرد و همه را تحت تاثیر قرار داد بطوری که مدیرعامل وقت آرامکو نیز متاثر شده بود. من هم در تعجب کامل بودم که چطور چنی به این شکل خواستار رفع تحریم ها و جدایی سیاست از اصول اقتصادی می شد. نوبت به من رسید و طبق برنامه ای که از قبل تدارک دیده بودم به موضوع تحریم پرداختم و در نهایت قرار شد سمینار در پیش رو درباره «تحریم ها و آثار آن» برگزار شود.

پس از پایان جلسه بلافاصله راهی وین شدم و این موضوع را با مسئولان وقت در میان گذاشتم؛ خروجی نظرات این بود که در صورت پیروزی جمهوری خواهان در انتخابات تحریم ها برچیده خواهد شد. پس از انتخاب جرج بوش به عنوان رئیس جمهور آمریکا این خوش بینی در حال تحقق بود زیرا بوش، دیگ چنی را به عنوان معاون خود انتخاب کرد. مدتی گذشت و چنی گروهی 30 نفره را مامور به بررسی امنیت انرژی کرد که یکی از خروجی های این کارگروه، توجه بیشتر به نفت عراق و تنگ تر شدن تحریم های ایران بود. چنی با آن همه طرفداری از ایران٬ از پشتیبانان اصلی تحریم علیه کشورمان شد و از قرار گرفتن نام ایران در محور شرارت دفاع کرد. آنجا بود که به همگان ثابت شد سیاست بر اقتصاد ارجحیت دارد و دیگ چنی با وجود علاقه به حضور شرکت های آمریکایی در ایران، موضع جدیدی را اتخاذ کرد.

✅ @karkhone

اخبار اقتصادی، دستپخت خرس‌ها

1. رایانوستی گزارش دادهاست که روسیه به دستور پوتین، فهرستی از کشورهایی را تهیه و اعلام کرده است که رفتار "غیردوستانه" با روسیه داشته‎اند. در این فهرست، آمریکا در کنار استرالیا، بریتانیا، کشورهای اتّحادیه اروپا، کانادا، لیختن‎اشتاین و سن‎مارینو و موناکو، نیوزلند، نروژ، سنگاپور، تایوان، اوکراین!!!، مونته‎نگرو، سوئیس و ژاپن و کره‎جنوبی قرار دارد.
نکته 1: پوتین اوکراین را یک کشور مستقل بحساب نمی‎آورده و نمی‎آوَرَد... حالا در این فهرست، یک کشور بحساب آمده!
نکته 2: اگر حضور موناکو و لیختن‎اشتاین و سوئیس و سن‎مارینو در این فهرست، برایتان مضحک است، باید توجّه داشت که پولهای پوتین و بخصوص اَبَرثروتمندان روس، در این کشورها قُفل شده!


2. رئیس‎جمهور آمریکا این هفته فرمانی اجرایی ویژه‎ای را درباره کریپتوکارنسیها امضاء خواهد کرد. این فرمان ویژه، به سازمانهای مختلف زیرمجموعه دولت فدرال دستور خواهد داد تا با تمرکز بر ابعاد اقتصادی و سیاسی تراکنشها و خود کریپتوکارنسیهای موجود و در حال ظهور، به موضوعات امنیتی مربوط به آن نیز رسیدگی کنند و زمینه‎های مختلف قانونگذاری در این باره را تعیین و قوانین تازه را برای تصویب ارائه کنند. تحریمها علیه روسیه و نیاز به ممانعت روسها از استفاده از کریپتوکارنسیها، موضوع مهمّی است که طبیعتاً سبب شده تا صدور این فرمان اجرایی تسریع شود.

3. روسیه حالا با اختلاف فراوان... تحریم‎شده‎ترین کشور جهان است.


4. شرکت بزرگ ایتالیایی Enel برنامه احداث تأسیسات بزرگ ترمینال LNG در جنوب ایتالیا را از سر خواهد گرفت که به منزله یکی از مهمترین قدمهای ابتدایی این کشور برای رهایی از وابستگی به واردات انرژی از روسیه است.


5. تصویری که دیروز اولیانوف از دیدارش با انریکه مورا منتشر کرد. حالا مشخّص شده است که در پی دریافت دستورالعمل از لاوروف، او به طور شفاهی، درخواستهای روسها در قبال تضمینهای مورد نظرشان در قالب #برجام را به انریکه مورا ارائه کرده است که درخواست تضمین عدم تحریم تجارت با ایران، از موارد مهمّ است.
برداشت ما : روسیه برنامه تجارتهای فراتحریمی دارد که می‎خواهد از طریق رفع تحریمهای بانکی ایران انجام دهد و می3خواهد برخی برنامه‎هایش مانند فروش ذخیره طلا، قاچاق، معاملات اسلحه و دخالت در بازار سیاه کالاها و ادوات و ... را از طریق عوامل خاص خود در ایران انجام دهد. تحریم بانک مرکزی روسیه و آسانی رهگیری معاملات سیاه روسها از طریق ایران، معضل بزرگی برای روسها است.


6. رئیس‎جمهور آمریکا فردا با اردوغان گفتگو خواهد کرد. تماسهای مستقیم این دو معدود بوده و حالا ... ترکیه، در حال بازاندیشی جایگاه خود در بحبوحه بحران اشغال اوکراین توسّط روسیه و دلخوری‎های سعودی و امارات از آمریکا است!
نکته مهم اینکه... ترکیه و اسرائیل، مذاکراتشان برای توسعه همکاری در زمینه انرژی و احداث خطّ لوله گاز را بسیار جلو برده‎اند. ترکیه اخیراً هماهنگی‎های جدّی با آمریکا درباره این همکاریها با اسرائیل، صورت داده است.


7. دورنمای تاریک اقتصاد روسیه در سایه تحریمها که با افت سنگین GDP... همه دستاوردهای دو دهه اخیر این کشور، بر باد خواهد رفت.

هزینه‎های کمرشکن نظامی که به روسیه تحمیل شده، این وضعیت را بغرنجتر کرده و حالا... پوتین مجبور شده حقوقها، به طور خاص برای برخی از گروههای و طبقات اجتماعی را افزایش دهد. تورّم رو به رشد است و بازار سهام نیز، بسته است.

تصاویر

✅ @karkhone

❞..در حوالی سال ۱۹۵۱، نشستی از اهالی بخش خصوصی برگزار شد. خواسته‌ی آنها این بود که دولت واردات موتور سیکلت را تنبیه و صادراتش را تشویق کند. من در آن نشست حضور نیافتم. عمیقاً از این راه حل ساده که دست به دامن دولت شویم تا واردات را تنبیه و صادرات را تشویق کند بیزار بودم. هرچه که باشد، مشکل رقابت‌پذیری صنعت ما مسئله‌ای بود که باید با 'توسعه‌ی فناوری' برطرفش می‌کردیم. اگر کالاهای ژاپنی واقعاً باکیفیت باشند، دیگر کسی سراغ کالاهای وارداتی نمی‌رود. اینطور صادرات هم افزایش می‌یابد، بدون آنکه از دولت درخواستی کنیم. از آن زمان سرلوحه‌ی کارم این شد که 'کالای باکیفیت مرز نمی‌شناسد'. تنها با بهبود فناوری‌ست که می‌توانیم کارآترین موتورهای جهان را بسازیم، صادرات را افزایش دهیم و واردات را از میدان به در کنیم..❝

(سویچیرو هوندا، بنیانگذار Honda)


پشتیبانی‌های سیاستی بخش عمومی تنها در صورتی به نتیجه می‌رسند که اهالی بخش خصوصی خلق و خویی نظیر سویچیرو هوندا داشته باشند: انسان‌هایی برخوردار از روحیه‌ی «نوآفرینی»؛ بدین معنا که راه حل رقابت‌پذیری را در ارتقای قابلیت‌های فناورانه (توسعه‌ی فناوری) جستجو می‌کنند. و انسان‌هایی با روحیه‌ی «ریسک‌پذیری»؛ بدین معنا که منتظر حمایت دولت نمی‌نشینند تا بازار امن و تضمین‌شده‌ای برایشان فراهم شود. تنها چنین نوآفرینان ریسک‌پذیری هستند که می‌توانند «رانت اقتصادی» (حمایت‌های دولتی) را تبدیل به «ثروت اقتصادی» (کالاهای ارزشمند) کنند.

سویچیرو هوندا، دانش‌آموخته‌ی مهندسی مکانیک و فلزکاری از دانشکده‌ی ملّی هاماماتسو، معمولاً به موتور سیکلت‌های معروفش شناخته می‌شود، اما او یک خودروساز مطرح هم بود. زمانی وزارت MITI (صنعت و تجارت) در تلاش بود خودروسازهای متعدد ژاپنی را در هم ادغام کند تا در رقابت جهانی دوام بیاورند. این سیاست باعث می‌شد بنگاه جدیدی نتواند وارد صنعت خودروی کشور شود. هوندا بلافاصله بعد از آگاهی از هدف می‌تی، وارد خودروسازی می‌شود. سیاست ادغام‌سازی ناکام ماند، اما هوندا به یک خودروساز برتر جهانی تبدیل شد. اگر گمان کنیم که حمایت از 'هر' فرد یا بنگاهی می‌تواند به توسعه‌ی اقتصادی بیانجامد به خطا رفته‌ایم. در غیاب انسان‌های نوآفرین و ریسک‌پذیر در بخش خصوصی (که یک منبع کمیاب و ارزشمند تولیدی در اقتصادند)، هوشمندانه‌ترین سیاست‌های توسعه‌محور نیز ناکام می‌مانند.

ناشر: CollectiveAction

✅ @karkhone

ورزش خصوصی و رقابتی

اینها تنها استادیوم‌های شهر لندن هستند. کل انگلستان را فراموش کنید. لیورپول و منچستر را کنار بگذارید. فقط لندن شش استادیوم دارد که در لیگ‌برتر استفاده می‌شود. حتی کیفیت، تکنولوژی و معماری زیبای این بناها را کنار بگذارید.

بیایید به ایران. کشوری که اقتصادی کلنگی و دولتی دارد. همه چیزش برای دولت است. از استخر و مرغداری تا کارخانه فولاد و نفت. ورزش نیز در این میان کاملاً دولتی است. میلیاردها تومان بطور سالیانه از بودجه عمومی برای "ورزش حرفه‌ای" هزینه می‌شود. تیم‌هایی که با میلیون‌ها هوادار، آواره‌اند و بعلت فقدان شرایط حرفه‌ای و مالکیت خصوصی برای باشگاه در آسیا نیز اجازه بازی پیدا نمی‌کنند.

این ورزش دولتی مانند اقتصاد دولتی، تجارت دولتی، خودروسازی دولتی، بانک دولتی، سینمای دولتی و هر چیز دولتی دیگر عقب‌مانده، ورشکسته و رانتیر است و هنوز در ورزشگاه آزادی اجازه برگزاری مسابقه بین‌المللی دارد اما آیا کسی عبرت می‌گیرد؟

✅ @karkhone

‍ اوکراین، ابریشم و ایران

به دور از معنا نبود وقتی که شی جین پینگ برای اعلام جهانی بلندپروازانه‌ترین طرح تجاری چین، آستانه، پایتخت قزاقستان را انتخاب کرد. او صحبت‌هایش را این گونه آغاز کرد: "برای بیش از ۲۰۰۰ سال، ساکنان قلب آسیا، قادر بوده‌اند که با وجود تفاوت‌های نژادی، دینی و فرهنگی، هم‌زیستی و همکاری کنند و به توسعه برسند. این یک اصل سیاست خارجی برای چین بوده که روابط دوجانبه دوستانه‌ای را با ملت‌های آسیای میانه برقرار سازد و حال وقت آن رسیده تا روابط اقتصادی را نزدیک‌تر کنیم، روابط را بهبود دهیم، از مبادلات تجاری حمایت کنیم و گردش مالی را افزایش دهیم. وقت آن رسیده تا یک کمربند اقتصادی جاده ابریشم بسازیم. وقت آن رسیده تا با تنفس از هوای جاده ابریشم قدیم، مجموعه جاده‌هایی که آسیا، اروپا و آفریقا را به هم متصل می‌کنند، حیات دوباره‌ای را تجربه کنیم."

کمتر از یک دهه بعد از این سخنرانی، قطارهای کالاهای چینی، آسیای میانه را در می‌نوردند و بکمک شبکه‌ای ازریل‌ها به اروپای غربی می‌رسند. مسیرشرقی، شهرهای ساحلی مثل ایوو را از طریق منطقه خودمختار مغولستان داخلی به روسیه و سپس از طریق بلاروس و لهستان به اروپا متصل می‌سازد. مسیر مرکزی، سواحل جنوبی و مناطق مرکزی چین را از طریق خاک مغولستان به روسیه و سپس اروپای غربی متصل می‌کند. و در آخر، مسیر غربی که غرب چین را از طریق قزاقستان و روسیه به اروپا متصل می‌نماید.
طی یک دهه، تعداد تردد قطارهای باری بین چین و اروپا از ۱۷ قطار به بیش از ۱۵۰۰۰ قطار در سال رسیده و تعداد کانتیترهای جابجا شده در سال ۲۰۲۱ به ۱/۴۶ میلیون در سال می‌رسد. این پیشرفت خارق‌العاده به جایی رسیده که پیتر فرانکوپن، نویسنده کتاب جاده‌های ابریشم، با اشاره به ضرب‌المثل لاتین "همه راه‌ها به رم ختم می‌شوند"، در مقاله‌ای می‌نویسد : "همه راه‌ها به پکن ختم می‌شوند."
اما بازی سایر بازیگران جهانی، وجه دیگر ماجرا را به چینی‌ها نشان داد. یک بار به درگیری‌های یک سال گذشته نگاه کنید: جنگ قره‌باغ، درگیری تاجیکستان و قرقیزستان، خروج عجیب و غریب ایالات متحده از افغانستان، شلوغی‌های قزاقستان و در نهایت تجاوز روسیه به خاک اوکراین؛ همه و همه در مسیر شبکه راه‌های تجاری چین به آسیای میانه، قفقاز و اروپا اتفاق افتاده‌اند.
این درگیری‌ها نه تنها در مناطقی که در حال حاضر در حال بهره‌برداری هستند اتفاق افتاده، بلکه در نواحی‌ای که بعنوان آلترناتیو مطرح هستند نیز حادث شده است. ولی مهم‌ترین چالشی که بر سر راه ادامه فعالیت این شبکه از راه‌ها سبز شده، تجاوز روسیه به خاک اوکراین است. شاید در نگاه اول، نقشه دلیل این عبارت را نشان ندهد، چرا که به جز چند مسیر فرعی، حجم زیادی از کالاهای منتقل شده با عبور از خاک بلاروس و با دور زدن سرزمین اوکراین به اروپا می‌رسند. اما مشکل اصلی جای دیگری است.
اتحادیه اروپا و ایالات متحده، شرکت راه‌آهن روسیه را در لیست تحریم خود قرار داده‌اند. این بدان معناست که تراکنش‌های مالی با این شرکت در آینده با مشکلات جدی مواجه خواهد بود. تا این جای کار بعضی شرکت‌های اروپایی با تغییر روش انتقال کالا، به حمل و نقل دریایی روی آورده‌اند. سوال اینجاست که با این وضعیت، آینده طرح یک کمربند یک راه به کجا خواهد رسید.
بدون شک ادامه تحریم روسیه، بر آینده BRI تأثیر جدی خواهد گذاشت، ولی آیا باعث توقف آن خواهد شد؟ چند دلیل وجود دارد که توقف مسیر زمینی جاده ابریشم جدید بسیار دور از ذهن به نظر بیاید. مهم‌ترین دلیل، سرمایه‌گذاری عظیم چین در آسیای میانه برای توسعه حمل و نقل ریلی و جاده‌ای است. ۳۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری چین در قزاقستان، ۲۳ میلیارد دلار در ازبکستان، ۴ میلیارد دلار در قرقیزستان و ... فقط و فقط بخشی از سرمایه‌ای است که چین در بخش‌های حمل و نقل، انرژی، معدن و ... در آسیای میانه در نظر گرفته است. بدون شک چین برای تأمین تقاضای روزافزون انرژی خود بیش از پیش به محکم کردن جای پای خود در این منطقه نیاز دارد. همین‌طور، چین برای تثبیت قدرت خود در برابر روسیه، به متصل ساختن این مناطق به سرزمین اصلی خود نیاز دارد. همه اینها، در کنار مهم‌ترین عاملِ بازی‌عوض‌کن، یعنی از رونق افتادن مسیرهای عبوری از روسیه، فرصتی را برای ایران بوجود آورده که با کمک به توسعه زیرساخت‌های ریلی در کشورهای اطراف، خود را بعنوان یک جایگزین معرفی کند.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

‍ در روزهایی که بحران اشغال خاک اوکراین توسّط روسیه هنوز به آن معنا که امروز ذهن بسیاری را به خود مشغول کرده است، آغاز نشده بود و آنچه بود، هشدارها دو طرف و تحرّکات نظامی روسیه و سخنرانی‎ها و تهدیدات آمریکا و متّحدانش بود، کمتر کسی باور می‎کرد که اتّحادی جدّی در ساختار اقتصاد سیاسی غرب برای تقابل با مسکو شکل بگیرد. هم دست‎کم گرفتن خطر اشغال اوکراین رویکرد بسیاری بود و هم تردیدافکنی در اراده جدّی اروپاییان برای تحریم روسیه که در واقع بخشی از ساختار اقتصاد و سیاست اروپا است، مبنای تحلیلهای کارشناسان بود. امّا... وقتی تحریمها از راه رسیدند و روندی که با لغو طرح نورداستریم 2 آغاز شد به ممنوعیتها و تحریمهای بی‎همتا رسید و در حالیکه تنگ شدن فضا برای اقتصاد و سیاست روسیه همچنان ادامه دارد، این پرسش به وجود آمد که این اتّحاد نسبی آمریکا و متّحدانش در زمینه تحریمها، چگونه پدید آمد.
یکی از مهمترین عوامل، یک مدیر سیاسی خاص است که چهره‎ای ویژه در سیاست اروپا و آمریکا است. او کسی نیست جز بیورن زایبرت. او که رئیس دفتر و کابینه رئیس کمیسیون اروپا است، چهره‎ای چندوجهی است که نفوذ و سابقه حضور در مجامع علمی و آکادمیک و نظامی آمریکا و بریتانیا را دارد و در دولت آلمان نیز خدمت کرده است. این زایبرت بود که با رویکرد اروپامحور و آلمان‎محور، با آغاز دولت بایدن، زمینه همکاری میان اروپا و آمریکا را گسترش داد و وقتی که نوبت به ایجاد زمینه اتّحاد در تقابل با روسها رسید، این زایبرت بود که برنامه‎های ویژه‎ای را برای همراه کردن کشورها و سکتورهای مختلف اقتصادی اروپا پیگیری کرد. هنرمندی حیرت‎انگیز او در هماهنگ کردن اروپاییان، به گونه‎ای جذّاب و بدون از بین بردن استقلال اروپا در رفتار سیاسی، اگر آرامش و اطمینان کامل درباره تبعات تحریمها برای خود اروپا را ایجاد نکرده باشد، بسیاری از زمینه‎های نگرانی را از میان برده است.



✅ @karkhone

ایران؛ قربانی سوسیالیسم

محمود طالقانی، مرتضی مطهری و محمد بهشتی چهره‌هایی که هر کدام دست‌کم در مقاطعی از عمرشان پیش یا پس از وقوع انقلاب۵۷ مواضعی اتخاذ کردند که آشکارا تاکید بر نفی مالکیت خصوصی، تایید قیمت‌گذاری برای کالاها و سرکوب قیمت، تمرکزگرایی و تشکیل دولت بزرگ و مداخله‌گر بود که هر کدام مصداق طرفداری از سوسیالیسم و ضدیت با اقتصاد بازار است.

علی شریعتی نیز در دوران دانش‌آموزی همراه پدرش به نهضت خداپرستان سوسیالیست پیوست. اولین کتاب او که در آغاز جوانی‌اش منتشر شد، کتاب «ابوذر؛ خداپرست سوسیالیست» بود. شریعتی روشنفکر اصلی انقلاب۵۷ شمرده می‌شود.

در آرای محمود طالقانی هم سال‌ها قبل از پیروزی انقلاب، نظریاتی مشابه دیدگاه‌های مارکسیستی و ضدیت با اقتصاد آزاد، مترادف دانستن اقتصاد آزاد با سرمایه‌داری و بی‌بندوبار دانستن سرمایه‌داری دیده می‌شود.

مرتضی مطهری، دیگر روحانی انقلابی، نیز اگرچه عمدتاً بر تلاش برای تعریف و تجویز راهی در میانه اقتصاد سرمایه‌داری و اقتصاد مارکسیستی تمرکز داشت، اما درصدد نفی سرمایه‌داری بود و یکی از راهکارهای اقتصادی که ارائه می‌کرد، عبارت بود از «لزوم مالکیت اشتراکی جامعه بر ماشین‌آلات صنعتی به‌عنوان حالتی خاص از تمام اختراعات بشری.»

محمد بهشتی روحانی انقلابی دیگری بود که علاوه بر ایفای نقش «تئوری‌پردازی» اقتصاد دولتی در سال‌های پیش از انقلاب، در «ساختارسازی حقوقی» برای اقتصاد دولتی در جمهوری اسلامی نیز نقشی موثر داشت.

این چهار نفر تنها چهره‌های متنفذی نبودند که مصادیقی از افکار سوسیالیستی در آرا و آثارشان منعکس شد و بعدها در رویه‌ها، سیاست‌ها و قوانین کشور ادامه پیدا کرد.

محمدباقر صدر با تالیف کتاب «اقتصادنا»، حبیب‌الله پیمان با نگارش کتاب «مالکیت، کار و سرمایه» و ابوالحسن بنی‌صدر با کتاب «اقتصاد توحیدی» از دیگر مروجان اقتصاد دولتی و مبلغان سایر مصادیق اقتصاد سوسیالیستی بودند.

سازمان مجاهدین خلق ایران و همچنین سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران بزرگ‌ترین گروه‌های سازمان‌یافته چپگرا بودند که در سال‌های پیش از انقلاب در ترویج آموزه‌های اقتصاد سوسیالیستی نقش‌آفرینی کردند. بسیار قبل تر از شکل گیری این گروه‌ها، حزب توده در تخریب علم اقتصاد و ترویج اندیشه های چپ‌گرایانه پیشینه‌ای روشن داشت.

بزرگ علوی، عبدالحسین نوشین، جلال آل‌احمد و ابراهیم گلستان از جمله تاثیرگذارترین نویسندگانی بودند که در مقاطعی عضو حزب توده بودند. نیما یوشیج، احمد شاملو، صادق هدایت،‌ صادق چوبک و غلامحسین ساعدی نیز در دوره‌هایی از هواداران این حزب بودند. می‌توان گفت عمده نویسندگان و هنرمندان آن دوره متاثر از تبلیغات این حزب، گرایش‌های چپگرایانه داشتند و این گرایش‌ها آشکارا در آثار آنان منعکس می‌شد و تا سال‌ها بر فضای فکری جامعه ایران تاثیرگذار بود.

این تاثیرات تا سال‌های اولیه وقوع انقلاب۵۷ که موسم تدوین قانون اساسی و شکل‌دهی به ساختارهای اقتصادی جمهوری اسلامی بود، با قدرت ادامه داشت، فضای فکری انقلابیون، شعارها و تصمیمات آنان را شکل داد و اقداماتی چون مصادره‌ها و ملی شدن صنایع و بانک‌ها از اولین جلوه‌ها و عوارض آن بود.

از طرفی دیگر باید به جبهه ملی، نیروی سوم، پان‌ایرانیست‌ها و نهضت آزادی(خصوصا جناح چپ آن) نیز اشاره کرد که آشکارا طرفدار سوسیالیسم ملی بودند و از مصادره و دولتی‌شدن اقتصاد حمایت می‌کردند. اعضای نهضت آزادی خصوصا در مصادره اراضی، ملی کردن بانک‌ها و صنایع خصوصی جلودار بودند.

در کنار این انقلابیون، پهلوی نیز آشکارا حامی نوعی سوسیالیسم نفتی بود و شاه علناً دولت خود را سوسیالیستی می‌نامید که حتی از سوسیالیسم اسکاندیناوی پیشرفته‌تر است. ملکه نیز که سابقاً دانشجوی معماری در فرانسه بود در نهان و آشکار سوسیالیسم را تقدیس می‌کرد.

✅ @karkhone

صنعت خودروسازی و جوانی جمعیت!

رئیس جمهور پس از بازدید از ایران‌خودرو دستوراتی از قبیل افزایش حداقل پنجاه درصدی تولید، سرمایه‌گذاری در تولید خودروهای برقی و افزایش کیفیت و ایمنی خودروها و ... را به خودروسازان ابلاغ کرد.

در همان روز در اعلامیه فروش فوق‌العاده ایران‌خودرو آمده این شرکت در راستای "قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت" امکان ثبت یک خودرو با قیمت کارخانه (بین پنجاه تا صد میلیون زیر قیمت بازار) را برای مادرانی با دو فرزند و بیشتر که فرزند دوم آن‌ها پس از 19 آبان دنیا آمده باشد را فراهم می‌کند.

اگر هزار خودرو در این طرح به فروش برسد، ایران خودرو از قبل اجرای این طرح صد میلیارد تومان ضرر می‌کند. زیانی که کم و بیش پس از هر فروش فوق‌العاده به خودروسازان تحمیل می‌شود. زیان انباشته خودروسازان به بیش از هشتاد هزار میلیارد رسیده و از آنجایی که تعطیلی این صنعت بعید است، دیر یا زود این زیان از جیب بیت‌المال از طریق بسته نجات دولتی جبران می‌شود.

"مافیای خودرویی" وجود ندارد، مشکل از مدیریت عجیب اقتصادی و خودروسازی کشور است.

منبع: سیاستگذاری صنعتی

✅ @karkhone

کبوتر گلوبُریده
روسیه در نقطۀ بی‌بازگشت

| مهدی تدینی

به نقطۀ بی‌بازگشت رسیدیم. تمام شد! دیگر بازگشتی نیست. دیگر به پیش از بیست‌وچهارم فوریۀ ۲۰۲۲ بازنمی‌گردیم و یک روز دیگر در تقویم تاریخ جهان منحوس شد. شکارچیِ پیرِ اروپا عقب کشید تا خرس سیبری به این طعمۀ بزرگ دندان بساید. اما موج تحریم‌ها و واکنش‌هایی که همگی گام اول یک جنگ اقتصادی فرسایشی است، دیگر امکان عقب‌نشینی به روسیه نمی‌دهد. روسیه به اروپا چنگ و دندان نشان داد و عضلاتِ درهم‌تنیده‌اش را که بافتۀ پیچیده‌ای از تسلیحات و رزمندگان چچنی است، به رخ غرب کشید. در مقابل، غرب هم با این‌که یک گام عقب کشید و خود را نبردگریز نشان داد، اما دمادم جبهه‌اش را منسجم‌تر کرد تا مردمانش از خواب گران بیدار شوند.

خیابان‌های اروپای مرکزی و غربی شلوغ شد و تازیانۀ روسیه‌هراسی این خمار خمود را راست‌قامت کرد... اگر روسیه پیش رود، جبهۀ غرب روزبه‌روز جنگ‌پذیرتر و رزمجوتر می‌شود (و سرنوشت تیره‌تر)، و اگر روسیه از بیم فرسایش جنگ پا پس کشد، باید این ننگ را بپذیرد که اروپا بدون شلیک گلوله‌ای ماشین جنگی‌اش را متوقف کرده است. این همان «آرایش شیطانیِ» جنگ‌های فرسایشی است که عظیم‌ترین قدرت‌ها را در طول تاریخ به زانو درآورده است.

جنگ سرطان است؛ خرچنگ است. چنگک دارد. چنگک‌های بزرگ و زمختی که از پیکر خود جنگ بزرگ‌تر است و وقتی در تن سرزمین و زمانه‌ای فرو می‌رود، حتی تا سال‌ها پس از مرگِ جنگ، همچنان تنِ آن سرزمین را می‌فشارد. اگر به خرمشهر بروید، در جاهایی آثار این چنگک‌ها را سی‌وچند سال پس از آتش‌بس می‌بینید (البته این فقره بیش‌تر از از بی‌کفایتی ماست، تا از بدسگالی جنگ!). هر چه بیش‌تر تاریخ اروپا را خوانده باشید، بیش‌تر این روزها را تداعی‌کنندۀ شروع جنگ‌های جهانی می‌یابید. هیچ‌یک از طرف‌هایی که در آن تابستان منحوس ۱۹۱۴ در غوغا و هلهلۀ مردمانشان وارد جنگ می‌شدند، نمی‌دانستند این جنگ به زودی به «جنگ بزرگ» و چند سال پس از پایانش به «جنگ جهانی اول» معروف می‌شود و فرسایش آن نقشۀ جهان را برای همیشه عوض می‌کند!

در آن جنگ، آلمانی‌‌ها وقتی به سوی پاریس می‌تاختند، هرگز فکر نمی‌کردند به زودی در وِردَن زمینگیر می‌شوند و چند سال جنگ فرسایشی و سنگرنشینی نسلی را می‌سوزاند و کشورشان را نابود می‌کند. تزار روسیه، وقتی با نهایت اعتمادبه‌نفس اعلام بسیج عمومی کرد تا برای پشتیبانی از صربستان علیه اتریش‌ـــ‌مجارستان لشگرکشی کند، هرگز فکر نمی‌کرد سه سال بعد چنان بی‌رمق می‌شود که انقلاب نیم‌بندی او را سرنگون کند، و چه می‌دانست قرار است چند سال بعد، در زیرزمین خانه‌ای دورافتاده با همسر و فرزندان نوجوان و خردسالش به دست انقلابی‌ها به شنیع‌ترین شکل تیرباران شود. راستی کسی می‌داند پیکر تزار و همسرش را کجا به دست سرد خاک سپردند؟

بدترین سرمستی، سرمستی آغاز جنگ است و بدترین خماری، خماری پایان جنگ. ما به نقطۀ بی‌بازگشت رسیدیم. روسیه تنها می‌ماند. چین زیرک‌تر از آن است که رشد اقتصادی‌اش را ـــ که منجنیق پرتابش به قلۀ جهان بوده ـــ فدای ناتوستیزیِ روسیه کند. چین خوب می‌داند این ناتو ترس ندارد، زیرا عنان آن دست دولتمردانی است که میل به ابزار نظامی نه گزینۀ روی میز و نه حتی گزینۀ زیرمیزشان است. جهان دست دولتمردانی است که مطمئنند عصر جنگ گذشته است و تا چاقو زیر گلویشان نگذارید، نمی‌جنگند.

به همین دلیل، چین اقتصادپرست جز قدری حمایت زبانی و پشتیبانی ناچیز اقتصادی لطف دیگری به روسیه نخواهد کرد. وضعیت آرایش قوا بسیار بدتر از آرایش قوا در زمانی است که آلمان در جنگ جهانی اول و دوم وارد جنگ شد. آلمان در جنگ اول، دو امپراتوری را در کنار خود داشت: اتریش‌ــ‌مجارستان و عثمانی (گرچه عثمانی «پیرمرد فرتوت بُسفُر» بود و اتریش‌ــ‌مجارستان نظامی نیمه‎فئودالی). در جنگ جهانی دوم نیز، دو قدرت فاشیستی قلب اروپا را تسخیر کرده بودند: هیتلر و موسولینی؛ ضمن اینکه میان دشمنان اینان، یعنی شوروی و غرب، شکاف ایدئولوژیک بسیار خصمانه‌ای وجود داشت (همین شکاف پس از جنگ تبدیل به جنگ سرد شد).

اما امروز روسیه کسی را ندارد. روسیه تنهاست. این تنهایی تا وقتی جنگ فرسایشی نشده، تله‌ای است که می‌توان از آن جهید، اما وقتی جنگ به نقطۀ بی‌بازگشت رسید، از آن پس فقط خدا باید به داد رسد. وقتی هیتلر به لهستان حمله کرد، ساعاتی نگذشت که فرانسه و بریتانیا به آلمان اعلام جنگ کردند. مردان شمارۀ یک هیتلر در دفتر کار او بودند؛ همه مبهوت و نگران. یکی از آن‌ها که به گمانم گورینگ بود، زیر لب گفته بود، حالا دیگر خدا باید به داد رسد. این را حتی فرماندهان مدهوش آلمان هم می‌فهمیدند. هر ساعت که از بیست‌وچهارم فوریه دور می‌شویم، بیش‌تر یقین می‌یابم که حمله به اوکراین اشتباهی عجیب بود! کبوتر گلوبُریده زنده نمی‎ماند.

✅ @karkhone

شرارتی دیگر

نادیا دوریس؛ وزیر دیجیتال، فرهنگ، مدیا و ورزش[چه وزارتخانه پر اسمی!] بریتانیا با وقاحت تمام اعلام می‌کند که در فروش باشگاه چلسی[که تمام افتخاراتش را مدیون رومن آبراموویچ است] از سوی دولت بریتانیا حتی یک پنی به مالک باشگاه نخواهد رسید. از طرفی باشگاه چلسی تنها می‌تواند به صورت محدود فعالیت کند و حق سودآوری و ایجاد درآمد ندارد. رومن آبراموویچ رسماً از سوی دولت بریتانیا تحریم شد و طبق این تحریم تمام دارایی‌‌های او از جمله باشگاه چلسی توقیف شدند. به این ترتیب فرآیند فروش باشگاه چلسی متوقف شده و فروش این باشگاه با دخالت مستقیم دولت بریتانیا انجام خواهد شد. به نظر می‌رسد دولت بریتانیا در پی مصادره باشگاه چلسی باشد.

شرارت احمقانه دولت پوتین در اوکراین این امکان را به دولت‌های شرور غربی نیز داده است تا به این بهانه هر غلطی را مجاز اعلام کنند همانطور که در پاندمی کرونا چنین کردند.

https://www.euronews.com/2022/03/11/uk-ukraine-crisis-britain-sanctions-chelsea-dorries

✅ @karkhone

‍ شکار تک‌شاخ‌های فناوری
چگونه صندوق‌های ثروت دولتی، اقتصاد دیجیتال را تسریع می بخشند؟


صندوق‌های ثروت دولتی اکنون به دنبال این هستند که تامین کنندگان بزرگ نوآوری های داخلی و خارجی بعدی شوند. در ژانویه ۲۰۲۱، شرکت تحویل غذای زومیتو با عرضه اولیه برنامه ریزی شده خود در بورس بمبئی، پیشرفت زیادی کرد و تبدیل به هفتمین عرضه اولیه بزرگ تاریخ هند شد. این شرکت ۵۶۴ میلیون دلار پول جذب کرد و سرمایه گذاران اصلی آن شامل صندوق‌های ثروت ملی مانند ADIA امارات متحده عربی، CPP کانادا، OMERS کانادا، GIC سنگاپو بودند. قبل از عرضه اولیه هم، این شرکت ۲.۱ میلیارد دلار از صندوق‌های سرمایه‌گذاری خصوصی جمع آوری کرده بود، جایی که تخمین زده بودند که صندوق دولتی سنگاپور به اسم Temasek، ۱۰۰ میلیون دلار در آن سرمایه گذاری کند.
زومیتو تنها غول تجارت الکترونیکی در هند نیست که صندوق‌های دولتی بزرگ را به عنوان حامی اصلی خود دارد. در همان ماه، شرکت فلیپ کارت (Flipkart) 3.6 میلیارد دلار با دوره بودجه‌ای جدید که شامل ADQ امارات متحده عربی، CPP و GIC و Khazanah مالزی و QIA قطر بود، بدست آورد. طبق داده های جهانی SWF، تامین مالی جدید موقعیت شرکت فلیپ کارت به عنوان بزرگترین استارت آپ فناوری هند با ارزشگذاری ضمنی ۳۷.۶ میلیارد دلار را تضمین کرد.
همانطور که توسط شرکت‌های زومیتو و فلیپ کارت نشان داده شد، شیوع همه‌گیری کرونا، از بسیاری جهات، روند قدرتمندی را آشکار و سرعت بخشیده است. در این میان، این روند ها در تجارت الکترونیک در بازارهای نوظهوری که رشد سریعی دارند، صندوق‌های ثروت دولتی (SWFs) به عنوان سرمایه گذار خطرپذیر جدید در نظر گرفته می‌شوند. در اینجا یک سوال مطرح می شود؟ چه کسی قدرت را در بازارهای مالی در دست دارد؟ در این پاسخ به این سوال شاید بانک‌های سرمایه‌گذاری بزرگ، شرکت‌های مدیریت دارایی‌ بزرگ و صندوق‌های پوششی باشد که اغلب کانون توجه رسانه‌ها هستند. اما گروه های جدیدی از سرمایه گذاران مستقل که شامل برخی از صندوق‌های ثروت دولتی(sovereign wealth funds)، صندوق‌های بازنشستگی دولتی، صندوق ذخیره بانک مرکزی و دیگر نهادهای دارای سرمایه مستقل، ظهور کرده‌اند تا به تاثیرگذارترین بازیگران بازار سرمایه تبدیل شوند. شرکت‌هایی که ۳۰ تریلیون دلار دارایی تحت مدیریت دارند.
صندوق‌های دولتی مسیر متفاوتی را پس از بحران مالی ۲۰۰۸ طی کرده اند، زمانی که آنها میلیاردها دلار را به غول‌های مالی مانند سیتی بانک، مورگان استنلی، بانک آمریکا، تخصیص دادند ولی به ندرت به عنوان نجات دهندگان سرمایه داری از آنها یاد می شود. با این حال، این دنیای دیجیتال هست که صدای آن بیشتر احساس می‌شود. صندوق های سرمایه گذاری مستقل حالا سرمایه گذاران خطر پذیر قدرتمند و جدید هستند. منابع مالی زیاد آنها همراه با نیاز آنها به تنوع جهانی و براساس بخش، کمک کرد که بازار سرمایه خطرپذیر خصوصی به شرکت های دیجیتالی تبدیل شود. آنها نقش سرمایه گذاری سنتی و منفعل خود را کنار گذاشته و تبدیل به پیشتازان تحول دیجیتالی که الان شاهد هستیم شده اند. ترکیب کردن پول نقد و سرمایه گذاری هوشمندانه باعث ظهور تک شاخ ها(unicorns) شده است. شرکت های خصوصی و استارت آپ های دیجیتالی که ارزش هر کدام بیش از یک میلیارد دلار هست. سرمایه آنها باعث ظهور شرکت های عظیمی مانند علی بابا (َAlibaba)، ایر بی اند بی (AirBnb)، JD.com، تسلا (Tesla)، اوبر (Uber)، وی ورک (WeWork) شده است.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

یکی از راه‌های آسان توسعه‌ی صنعتی در کشورهای کم‌درآمد، دسترسی بدون محدودیت گمرکی به بازار کشورهای توسعه‌یافته می‌باشد. خیلی از اوقات کشورهای توسعه‌یافته علاقه‌ای به برچیدن محدودیت‌های گمرکی بر کالاهای کار-محور کشورهای کم‌درآمد ندارند، اما در مواردی که این محدودیت‌ها را بر می‌دارند تأثیر بارزی بر توسعه‌ی کشورهای ‌کم‌درآمد می‌گذارند. صنعت پوشاک بنگلادش (نیروی محرکه‌ی رشد شتابان کشور) غالباً از دسترسی بدون محدودیت گمرکی به بازار اتحادیه‌ی اروپا بهره برده است. در دهه‌ی ۷۰، ۸۰ و ۹۰ میلادی، کشورهای توسعه‌یافته محدودیت‌هایی گمرکی بر کالاهای پوشاک و نساجیِ کشورهای در حال توسعه وضع کردند (موسوم به قرارداد MFA)، اما کالاهای بنگلادش از این قرارداد مستثنی شد. این سیاست بازار غرب را به سود بنگلادش و به زیان رقبای بنگلادش ناتراز کرد و به توسعه‌ی صنعت و صادرات پوشاک کشور انجامید. به طور مشابه، قانون 'رشد و فرصت برای آفریقا' که دولت آمریکا در ۲۰۰۱ اجرا کرد، محدودیت‌های گمرکی را بر کالاهای پوشاک آفریقایی برداشت و به صنعت و صادرات آفریقا کمک کرد.

توسعه‌ی صنعتی همیشه نیازمند راه‌های پیچیده‌ای مثل تدوین برنامه‌های عریض و طویل توسعه نیست. همین که کشورهای توسعه‌یافته مایل به واردات آزادانه‌ی کالای توسعه‌نیافتگان باشند و از انقباض صنایع کار-محورشان (که با مزیت نسبی‌شان هم سازگار نیست) نهراسند، کمک شایانی به رشد توسعه‌نیافتگان می‌کنند. از همین رو قدرت گرفتن سیاستگذاران 'مرکانتلیست' و حمایتگرایان گمرکی در کشورهای ثروتمند (که در دو طیف چپ و راست سیاسی حضور دارند)، رشد کشورهای کم‌درآمد را کاهش می‌دهد.

✅ @karkhone

آمازون چقدر مالیات داد؟ اپل چقدر؟ در ایران چطور؟

| محمدرضا اسلامی

در آخرین روزهای هر سال، بحثی که توسط متخصصین و کارشناسان مدیریت مالی و بازار سرمایه مطرح می شود این است که درآمدهای مالیاتی دولت (در سال گذشته) چقدر بوده است؟

امسال هم این بحث در ایران مطرح شد، و در بخشهای مختلف خبری، به آن پرداخته شد.(مثلا این لینک)

کلمه مالیات، گاه ما را به یاد کارتون رابین هود، و آن داروغه ناتینگهام می‌اندازد که خانه به خانه سراغ منزل فقرا می رفت و حتی از میان گچِ پایِ شکسته، یک سکه پس انداز را بیرون می کشید. مالیات و نقش آن در توسعه و مدیریت یک کشور را با یک رویکرد مقایسه ای بررسی کنیم:

یک- آمازون پارسال چقدر مالیات داد؟
در سال گذشته شرکت آمازون دو میلیارد و صد میلیون دلار به دولت فدرال مالیات پرداخت کرده است (لینک). این رقم معادل ۶ درصد از سود شرکت بوده است.
برای اینکه یک دید واقعی از این “عدد” داشته باشیم به ژاپن برویم و نگاهی به گزارش مالی شرکت پاناسونیک داشته باشیم. تمام جهد بلیغ مدیریت پاناسونیک با بکارگیری بیش از سیصدهزار متخصص ژاپنی، درآمد یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلاری بوده است.
یعنی امپراطوری پاناسونیک (محصول خرد و همّت مرحوم ماتسوشیتا) با آنهمه سابقه و گذشته، تمام درآمدش کمتر از ۲ میلیارد دلار‌ بوده در حالی که آمازون بیش از درآمد پاناسونیک، مالیات داده!

این سوال پیش می آید که پس درآمد آمازون چقدر بوده که چنین عدد بزرگی‌ را به دولت مالیات می‌دهد؟

آمازون در سال ۲۰۲۱ معادل ۳۵میلیارد دلار‌ سود داشته است!
حیرت آور است. یک شرکت، به اندازه “فروشِ” نفتِ یک کشور نفتخیز “سود” داشته است. و از قِبل این سود، دولت فدرال هم منتفع شده است.

دو - مالیات شرکت اپل
در سال گذشته شرکت اپل بیش از هفت برابر شرکت آمازون به دولت مالیات داده است! اپل توانسته در سال گذشته بیش از ۱۴ میلیارد دلار مالیات بدهد(لینک). یعنی اپل به زندگی “هر شهروند کشورش” ۴۲ دلار کمک کرده است. به تعبیر دیگر اپل باعث شده دولت بتواند به هر شهروند یک کشور سیصدوسی میلیون نفری ۴۲ دلار خدمات بهداشتی، آموزشی، رفاهی و… بدهد.

سه- در ایران کارمندان مالیات می دهند
در بخش خبری روز دوشنبه ۲۳ اسفند گزارشی در رادیو ایران پخش شد که خلاصه محتوای گزارش این بود:
کل درآمد مالیاتی دولت در کشور ما حدود ۵۰۰هزار میلیارد تومان است و چرا بخش مهمی از آن مالیات کارمندان (بخش عمومی و خصوصی) است؟

در لایحه بودجه ۱۴۰۱ (که از سوی دولت سیزدهم به مجلس شورای اسلامی ارائه شده) دولت سیزدهم برای بودجه عمومی کشور درآمدهای مالیاتی ۵۲۷ هزار میلیارد تومانی را برآورد کرده است.

یعنی کل‌ درآمد مالیاتی دولت ایران (“اگر” محقق شود) در سال جدید حدود ۱۷.۵ میلیارد دلار خواهد بود.
یعنی “کل مالیات” در کشور ایران حدودا معادل مالیاتی است که دو‌ شرکت اپل و آمازون به دولت فدرال می پردازند!

ممکن است گفته شود مقایسه ایران و آمریکا در این بحث بی معناست. بله این صحیح است و هدف “مقایسه” نیست بلکه بحث، توجه به ریشه توسعه و فقر در یک کشور است.
مالیات، ستون فقرات دولت است (اموالکم التی جعل الله لکم قیاماً) و ستون فقرات وقتی‌ معنی‌دارد که “استخوان” وجود داشته باشد. شرکتهای بزرگ، استخوانهای ستون فقرات هستند. تا استخوان وجود نداشته باشد، ثروتی تولید نخواهد شد که مالیاتی اخذ شود.
وقتی مالیات دهنده ی استخواندار وجود نداشته باشد، داروغه ناتینگهام باید برود سراغ کارمند بدبخت، و از میانه گچ پای شکسته یک سکه بیرون بکشد.

مالیات گرفتن از کارمند بی معناست. مالیات از خلقِ ثروت است که معنی دارد. مالیاتی که تویوتا به دولت ژاپن می دهد معنی دارد و نه آن مالیاتی که کارمند استانداریِ استان هیوگو می دهد.

فقر
مساله اساسیِ فقر در کشور ایران، فقرِ‌ِ ناشی از نبود شرکتهای بزرگ است. شرکتهایی که در تراز بین المللی کار کنند و خلق ثروت نمایند. از مالیات ۵۲۷ هزار میلیارد تومانی کشور ایران، حدود ده درصد اش را کارمندان باید بدهند. این یعنی چرخش فقر. من از تو حقوق می گیرم و تو از من مالیات!

مساله اساسی در کشور ما، چراییِ شکل نگرفتن پاناسونیک (یا مشابه پاناسونیک)، چرایی شکل نگرفتن اپل(یا مشابه اپل) در میان ما ایرانیان است. این سوال، که چرا ما فقیرِ از داشتنِ شرکتهای عظیم باقی مانده ایم، یک سوال پایه ای در بحث مالیات است.
در بحث سلطان سوشی در ژاپن به این پرداخته شد که تا زمانی که نپذیریم سوشی هم باید سلطان داشته باشد، تا زمانی که نپذیریم فولاد هم باید سلطان داشته باشد، و بخواهیم مساله را با اعدام حل کنیم، بنگاههای بزرگ اقتصادی شکل نخواند گرفت.
(سلطان، و نه دلال. سلطان خلق ثروت می کند ولی دلال، فقط دلالی)

البته تحمل کردن سلطان، امر آسانی نیست. این را از زمان سعدی می دانیم. اینکه دولت بپذیرد حضور چندین سلطان دریک اقلیم را.

✅ @karkhone

ثبت اولین NFT قرن پانزدهم هجری شمسی توسط مرکز پژوهش‌های تکنولوژی هلدینگ دانش بنیان گرین وب
----
مرکز پژوهش‌های تکنولوژی هلدینگ دانش‌بنیان گرین وب، به عنوان یکی از مراکز پیشرو در صنعت بلاکچین ایران، ثبت اولین NFT قرن پانزدهم هجری خورشیدی را رقم زد.

آنچه از دیرباز در بین ایرانیان و شیعیان جهان اسلام در لحظه تحویل‌ سال ماندگار است، شنیدن صدای نقاره‌های حرم مطهر رضوی برای اعلام تحویل سال و آغاز بهاری دوباره است. همزمان سازی ثبت اولین NFT قرن پانزدهم هجری خورشیدی و ماندگار کردن این آوای فرهنگی، مذهبی و باستانی با استفاده از تکنولوژی بلاکچین اتفاقی مبارک بوده است که با هدف ثبت لحظه اولین نقاره زنی حرم مطهر رضوی در قرن پانزدهم توسط مرکز پژوهش‌های تکنولوژی هلدینگ دانش‌بنیان گرین وب اتفاق افتاد.
اطلاعات بیشتر در خصوص عرضه و فروش این اثر بزودی منتشر خواهد شد.


گرین وب
https://instagram.com/greenwebco
گرین پلاس
https://instagram.com/greenplus.tech

#تبلیغ

گفتم مرا غم تو خوشتر ز شادمانی
گفتا که در ره ما غم نیز شادمان است

فقدان رضا تهرانچی، بنیان‌گذار گروه صنعتی ویتانا و خالق برند محبوب بیسکوییت مادر را محضر صنعتگران و تولیدکنندگان این مرز و بوم تسلیت می‌گوییم.

@karkhone

| بری وین

ماهاتمیر در تحقق رویایش برای سوق دادن مالزی به سوی کشوری مدرن و صنعتی وقت را هدر نداد و تبدیل شدن مالزی به کشوری کاملا توسعه‌ یافته تا ۲۰۲۰ را هدف اصلی خود قرار داد. طی ۲۲ سال نخست‌ وزیری او با متوسط رشد اقتصادی سالانه ۶.۱ درصدی، مالزی یکی از موفق‌ ترین کشورهای در حال توسعه جهان شد. شگفت‌ آورتر اینکه این کشور، کشوری با اکثریت مسلمان بود و این نشان می‌داد که اسلام با حکومت پارلمانی و مدرنیزه سر ناسازگاری ندارد. در این اثنا برنامه عملیاتی مثبت و جامعی در این جامعه به لحاظ قومی متکثر اِعمال شد که بر پیشرفت تحسین‌ برانگیز آن بیش از پیش افزود. وقتی دولت اقدام به توسعه زیر ساخت‌هایی نظیر بزرگراه‌ها، فرودگاه‌ها، آسمان‌ خراش‌ها، پل‌ها و بنادر ترابری کرد، مردم مالزی دوچرخه و موتورهای خود را کنار گذاشتند و خودرو سوار شدند. با رشد نرخ صادرات از ۳۰ درصد به بیش از ۷۰ درصد، اقتصاد مالزی قدرتمند شد و به رتبه بیستم کشورهای صادرکننده رسید.

✅ @karkhone

‍ | محمد ایمانی

«افسانهٔ دوران طلایی رفاه در زمان اعلیٰحضرت»؛ یا چرا با این همه تجربهٔ شکست توسعه از بالا و دولت‌گرایی و سوسیالیسم‌بازی (ایضاً سوسیال‌دموکراسی)، ایرانی‌ها دست از دولت‌پرستی و افسانه‌سازی برنمی‌دارند؟!

"ما در راه سفر به کاشان بودیم و باید از جنوب تهران عبور می‌کردیم. من به چشمانم نمی‌توانستم اعتماد کنم! شرایطی که آدم‌ها در آن زندگی می‌کردند باورنکردنی نبود. آلونک‌هایی که با قوطی و حلبی ساخته شده بودند پر از کثافت و نایلون‌هایی که رویش کشیده شده بود. کثافت و آشغال از کانال‌ها بالا زده بود. آب سیاه بود و بدبو [آبی که مردم مجبور به آشامیدن آن بودند.] پاکروان به حضور شاه رسید و مشاهداتش را بازگو کرد. شاه گفته بود مردم آن منطقه اینگونه زندگی می‌کنند. پاکروان به شاه گفته بود اگر از دیدگاه انسانی فوراً اقدامی نمی‌کنید فکری برای امنیّت [دولت] خودتان بکنید. این انبوه جمعیت میلیونی که در [حاشیهٔ] پایتخت زندگی می‌کنند منفجر خواهند شد و ما هم با این انفجار دود خواهیم شد. پاکروان فردای آن روز عکس‌هایی را که گرفته بودیم به شهبانو نشان داد. دیگر خیلی دیر شده بود. [حاشیه‌نشینانی که محصول سیاست سوسیالیستی اصلاحات ارضی یا همان انقلاب سفید بودند و اندکی بعد تبدیل به پابرهنگان انقلاب شدند.]

…

سال‌های بداقبالی پادشاه بود، با موش دواندن اعراب حجاز، قیمت نفت سقوط کرده و طرح‌های بلندپروازانه شاه معطل مانده بود، تورم و بیکاری غوغا می‌کرد، ناظری خارجی از دیدن این همه جوان بیکار ناراضی در جنوب پایتخت تعجب کرده بود که چطور رژیم سلطنتی هنوز سرپاست، در دوران رونق از روستاهای مختلف همه برای کار به پایتخت آمده بودند و با کاهش درآمدهای دولت و رکود پیامد آن، خیلی‌هایشان بیکار شده بودند. بمب نارضایتی به کار افتاده بود.

از آن سو سدها هم تکمیل نشده بود و تولید برق کافی نبود، در تهران گاه تا ۹ ساعت قطعی برق را شاهد بودیم. دانشجویان و روشنفکران هم که سایه شاه مستبد را با تیر می‌زدند. پاکروان عکس‌ها گرفته و به شاه و ملکه نشان داده بود که خطر جدی‌تر از اینهاست، می‌گفتند که بعد از آن مرتب با شاه در این مورد دیدار می‌کرد و نقل کرده است که شاه بیمار را همچون غریقی درمانده می‌دید که در چشمان او می‌خواند چقدر به کمک‌اش نیازمند است. اما کاری از کسی برنیامد، کل قضایا یکسال بیشتر طول نکشید و شد آنچه که شد.

(به نقل از فاطمه پاکروان، همسر حسن پاکروان از رؤسای ساواک)

ضمیمه تصویر بخشی از کتاب که سال ۱۹۸۳ در دانشگاه هاروارد منتشر شده بعلاوه چند تصویر از حلبی‌آباد‌نشین‌‌شدگانِ اصلاحات ارضی

✅ @karkhone

| فرانسیس فوکویاما

‍ در انگلستان و اروپای غربی"شهرنشینی" پیامدِ صنعتی شدن و پیامدِ نیاز به احداث صنایع جدید در شهرهایی مجهز به مجاری ارتباطی بود، در چنین شرایطی نظم تحمیل شده به وسیلهٔ کار در کارخانه ها باعث گذر از اجتماع طبیعی به جامعهٔ عقلانی/سیاسی شد و اجتماعات سنتی را از طریق تقسیم کار مدرن دوباره سازماندهی کرد.. اما بالعکس، الگوی شهرنشینی در خاورمیانه، بالکان و آفریقا متفاوت بود چون شهرنشینی بیشتر از آنکه پیامد صنعتی شدن باشد نتیجهٔ جابجایی [یا تبدیل] اهالی روستا به شهر بود، لذا اجتماع طبیعی دست نخورده باقی ماند این همان "مدرنیزاسیون بدون توسعه" است که در شرایط بد اقتصادی و نبود اقتصاد صنعتی پویا، شهرهای وسیعی با حفظ ارزش هایِ روستایی و حفظ سازمان های اجتماعی روستایی تشکیل یافته اند، در این شهرها خبری از تقسیم کار گسترده مدرن به مانند آنچه در غرب روی داده بود نیست. در این شرایط نه یک پرولتاریای قوی صنعتی و نه یک طبقه متوسط گسترده وجود دارد. بلکه بالعکس، انبوهی از گروه های بزرگ فقرای شهری را می‌توان دید.. این پدیده باعث می‌شود که یک نظام حامی پرور با ائتلافی از نخبگان در راستای توزیع فساد و رانت به وجود بیآید، چون مسیر روشنی برای گذر از اشتغال غیر رسمی به صنعتی شدنِ مبتنی بر اشتغال وجود ندارد، در نتیجه برای تأمین امنیت اقتصادی نخبگان، رانت و سود پیشنهادی از سوی سیاسیون و دولت مردان راه های به مراتب بهتر و مطمئن تری نسبت به بخش آزاد و خصوصی هستند.

✅ @karkhone

راز موفقیت ترامپ

| دینش دسوزا

ترامپ در کتاب معروف خود، هنر معامله می‌نویسد: آغاز شغل من از جایی بود که نمی‌خواستم شغل پدرم را ادامه دهم. پدر او در کار خرید و فروش املاک و مستقلات بود و شگفت انگیز این‌که ترامپ از طریق واحدهای کنترل و تثبیت اجاره در محله «Queen» در شهر بروکلین پول در می‌آورد. ترامپ یک فرد محتاط و هوشیار است. از نظر او بهترین راه پول‌سازی، اجاره دادن است. ترامپ می‌خواست روزی از روی پل پریده و به منهتن رفته و کسب و کار راه بیندازد. جمع‌کردن اجاره‌های کم را نمی‌توانست ادامه دهد. دلش می‌خواست کاری ماندگار انجام دهد. کاری که ارزش تلاش زیاد را داشته باشد.
او می‌گوید : چالش ساختن یک بنای باشکوه در وست ساید منهتن فکر مرا درگیر کرد، یا یک هتل بزرگ در کنار گرند سنترال استیشن در پارک اونیو و فورتی سکند استریت.

شومپیتر در این مورد چه می‌تواند بگوید؟ او می‌نویسد : یکی از ویژگی‌های کارآفرین، آرزوی داشتن یک امپراطوری خصوصی است. در حقیقت می‌خواهد سلسله‌ای داشته باشد که بعد از او رویاهایش را دنبال کنند. به نظر شومپیتر این نزدیک‌ترین رویکرد به سیستم فرمان‌روایی قرون وسطا است. انگیزه کارآفرین موفقیت مالی اولیه نیست، بلکه آرزوی غلبه، وسوسه مبارزه، نشان دادن برتری خود به دیگران و موفقیت، نه به خاطر نتیجه آن، بلکه فقط به خاطر خود موفقیت است.
شومپیتر آن را به ورزش تشبیه می‌کند. دستاورد مالی یک «مشاهده دوم» است، که عمدتا به عنوان شاخص موفقیت و نشانه پیروزی برآورد می‌شود.
دستاورد مالی سراسر تابع لذت خلق‌کردن، لذت انجام کار و لذت استفاده از انرژی و استعداد فرد است.
ترامپ در شغل اول خود روی هتل کمودور متمرکز شد. این هتل سال 1919 ساخته شد و به نام وندربیلت نام‌گذاری شد. در میانه دهه 1970 بازار خرید و فروش املاک کساد شد. ترامپ می‌گوید : قیمت هتل به طور باور نکردنی پایین آمد. کمودور دیگر کهنه بود. نمای ساختمان کثیف و راهروها رنگ‌ورو رفته شده بودن. مدیر هیچ اهمیتی نمی‌داد. علی‌رغم نرخ پایین در کمودور هیچ‌کس میل ماندن در آن‌جا را نداشت.
ترامپ می‌نویسد: «اما وقتی به هتل نزدیک شدم یک منظره کاملا متفاوت نظرم را جلب کرد. حدودا نه صبح بود و هزاران عابر شیک‌پوش کانکتیکوت و وسچستر از گرند سنترال ترمینال و ایستگاه قطار رو به پایین سرازیر شدند.
این‌جا یک انتقاد وجود دارد. احتمالا یک استاد دانشگاه آن را این طور تفسیر کند مثلا تضاد عجیب بین عابران شیک پوش و کمودور ورشکسته و اینکه زمانی، آن یک هتل تاریخی بود ولی اکنون تاریخ از کنار آن می‌گذرد.
تفسیر ترامپ بسیار کسل‌کننده است. «آن‌جا یک فرصت شغلی است، یک مکان باشکوه که هر روز مشتری‌های جذاب از انجا تردد می‌کنند. مشکل، خود هتل است نه اطراف آن، اگر می‌توانستم آن را تغییر شکل دهم، یک مکان فوق‌العاده می‌شد. فقط تسهیلات، این کار را تضمین می‌کند.»
ترامپ به فکر یک کسب و کار جدید یعنی خریدن کمودور افتاد. آن فکر احمقانه‌ای برای یک آدم شجاع است. ولی فکر بزرگی بود. و باعث شروع همه چیز شد. پس این اولین کاری است که کارآفرینان انجام می‌دهند : آن‌ها یک فکر جدید و ریسک‌پذیر در سر دارند. لزوما چیز جدیدی اختراع نمی‌کنند، اختراع مهارت و استعداد متفاوتی می‌طلبد. کارآفرینان محصول جدیدی را با یک چشم‌انداز و روش جدید پیش‌بینی می‌کنند و راه تازه‌ای را در زندگی انتخاب می‌کنند.

این ایده جدید، یک ترکیب بدیع که کارآفرین به دست می‌آورد، برای همه قابل دیدن است. به قول شومپیتر، اکثر مردم ایده‌های تازه را درک نمی‌کنند و فقط دوست دارند شغل روزانه و معمولی خود را داشته باشند. آن‌ها از تلاش و کار خود خسته شده و اشتیاقی به اکتشافات جدید ندارند. در نتیجه انرژی و انگیزه‌ای برای تصور اوضاع جدید برای آن‌ها باقی نمی‌ماند. اکثر مردم به کارآفرینان به چشم نامتعارف و دیوانه نگاه می‌کنند.

شومپیتر می‌گوید گام اول برای داشتن شغل جدید، تصور آن، ولی گام دوم بررسی نحوه انجام آن است. ویژگی دوم کارآفرین، سازماندهی کسب و کار است.
ابتدا ترامپ برای خرید کمودور پول کمی داشت و پدرش نیز کمکی نکرد. او تجربه‌ای نیز در راه اندازی و اداره یک هتل مجلل کسب نکرده بود. بنابراین با مالکان هتل که قصد تخلیه آن را داشتند، مذاکره کرد. ترامپ آن‌ها را قانع کرد که قرارداد را امضا کنند. سپس به بانک رفت و به آن‌ها گفت اگر وام دلخواه او را بدهند، به علاوه برگردادن پول بازسازی هتل، تضمین می‌کند که کمودور را احیا کند. ترامپ اعتراف می‌کند که آن مثل شعبده بازی بود. پول را از بانک گرفت، فروشندگان پذیرفتند و ترامپ کمودور را به دست آورد.
ادامه دارد ...
/ آمریکا تحت لوای سوسیالیسم

ادامه مطلب

✅ @karkhone