الگوی ما

کارگران ژاپنی در تهران مشغول به کار هستند ... این زیرنویس عکسی‌ست که در سال‌ ١٣۵۴ در یکی از روزنامه های ایران چاپ شده اما خوب چرخ روزگار چرخید و کار به جایی رسید که ژاپنی‌ها حتی برای پذیرش کارگران ایرانی هزار شرط و شروط میگذارند

ژاپن اما تنها کشوری نیست که در طول ۴٠ سال اخیر به اندازۀ چهل هزار سال نوری از ما پیشی گرفته است ، زمانی که ایرانی‌ها در کارخانه ایران ناسیونال در کار تولید و مونتاژ پیکان بودند مردم کره جنوبی در کارخانه کیا دلشان به تولید دوچرخه خوش بود اما امروز همان کره و همان کیا ، خودروهایی میسازد که در بازارهای آمریکا به فروش میرسد ، میگویند که سود خالص دو شرکت ال‌جی و سامسونگ کره از کل فروش نفت ایران بالاتر است !

تا همین 40 سال پیش چین هم حرفی برای گفتن نداشت و کشوری بود فقیر ، پرجمعیت ، هر لحظه در آستانۀ مصیبتی تازه‌ اما چین بدبخت دیروز ، امروز به جایی رسیده که از سوزن خیاطی تا ماهواره را میسازد و ما هم دلمان خوش است که از درون لپ‌لپ‌هایی که برای بچه‌ها میخریم کدام یک از اسباب بازی های چینی درمی آید ... چینی‌ها تا همین سه چهار دهه پیش حتی یک کیلومتر اتوبان نداشتند و اینک یکی از بزرگترین شبکه های بزرگراهی دنیا متعلق به چین است.

مالزی هم ماجرایی مشابه دارد ، ٢۵ سال پیش که دکتر ماهاتیر محمد مطب خود در آمریکا را به مقصد دفتر نخست وزیری مالزی ترک کرد روی تابلوی کوچکی بر در مطبش نوشت : دکتر برای معالجه به کشورش رفته و به زودی بازمیگردد ... و به زودی هم برگشت زیرا برای رساندن کشوری که اکثر از مردمانش بالای درخت‌ زندگی میکردند به آنجایی که هم اکنون هست تنها ٢۵ سال تلاش و برنامه‌ریزی کافی بود که مالزیایی‌ها و معمار کشور نوین شان توانستند به آن دست یابند

امارات متحده هم نمونه‌ای دیگر است ، امارات هر چند کشوری صنعتی که دارای فناوری‌های خاص خود باشد نیست اما شیوخ عرب توانستند در کوتاه زمانی یک صحرای لم یزرع را به یکی از مراکز بزرگ تجاری - توریستی جهان تبدیل کنند ، یکی از ایرانیانی که از ده‌ها سال پیش در دوبی قهوه‌خانه داشت و هنوز هم دارد تعریف میکرد که تا ٣۵ سال پیش اهالی دوبی کنار ساحل می‌رفتند و به دریا نگاه میکردند تا ببینند لنج‌های ایرانی کی از راه میرسند تا برایشان آب شیرین بیاورند ... ولی امروز !!

ادامه دادن این فهرست کار چندان مشکلی نیست و افزودن نام کشورهای دیگری مثل هند، ترکیه، سنگاپور و آذربایجان و ارمنستان و ... چیزی جز حسرت بیشتر به دنبال نخواهد داشت ... ما هم در این میان هنوز در بحث‌های کلان به اجماع نرسیده‌ایم ،

هنوز بر سر این دعواست که اقتصادمان چه الگویی داشته باشد، هنوز در پیچ سنت و مدرنیته گیر کرده‌ایم و همایش برگزار میکنیم و هنوز و هنوز و هنوز ....

✅ @karkhone

کارگران جهان! متحد شدید؟ چه خبر؟


اجازه بدهید اول سری بزنیم به کشور شوراها. نقل شده که لنین پیش از مرگ گفته «صنعت مدرن کلید تحول است، وقتش رسیده به دست ماشین‌ها وطنمان را از نو بسازیم.» استالین در تلاش برای صنعتی کردن سریع کشور، برنامه‌های پنج ساله‌ای را اعلام کرد. او جهت آمادگی برای جنگ احتمالی، سهمیه‌های غیرواقع‌بینانه‌ای را برای بخش تولید تعیین کرد. هم‌زمان با این برنامه‌ها، کارگران روز به روز از حقوق بیشتری محروم می‌شدند و شرایط کارشان بدتر می‌شد. استالین در تلاش برای رسیدن به اهدافش، از بودجۀ بخش‌های غیرمرتبط با صنعت کاست و منابع مالی را به آن سمت سرازیر کرد. همین مسئله باعث نایابی دیگر کالاهای اساسی شد. اوضاع کشاورزی هم بهتر از این نبود. در پایان 1929، دهقانان صاحب زمین را کولاک نامیدند و گفتند برای ایجاد مزارع اشتراکی باید زمین‌های آنان را گرفت و خودشان را اعدام کرد. چرا؟ چون با قیمت مصوب و ثابت مخالفت بودند. در نتیجۀ این سیاست‌ها، در آخرین سال‌های برنامۀ اول توسعه قحطی‌هایی رخ داد، از جمله هولودومور که حدود 7 میلیون اوکراینی را به کام مرگ فرستاد و قحطی دیگری که حدود دومیلیون کازاک قربانی‌اش شدند.
روند نزولی وضعیت کارگرها در برنامه‌های توسعۀ بعدی هم ادامه یافت و مثلاً در سال 1940 قانونی تصویب شد که مطابق آن اگر کارگری سه روز غیبت می‌کرد، دیر می‌رسید یا بدون اجازۀ مقامات رسمی شغلش را تغییر می‌داد باید بازداشت می‌شد. در این دوره، ساعات کار هم افزایش یافت، در زمان جنگ جهانی دوم بسیار بدتر شد و البته بعد از جنگ هم در مواردی بدتر شد. مثلاً در سال‌های قبل، بابت کم بودن حقوق، دزدی‌های کوچک را نادیده می‌گرفتند اما بعد از جنگ دیگر از این خبرها نبود.

دیگر یاور کارگران جهان، صدر مائو، کوشید چین را به کشوری صنعتی تبدیل کند. او در جهش بزرگ به جلو زمین‌های دهقانان را از آنان گرفت و کوشید میزان تولید را افزایش دهد. از همین رو مانند استالین سهمیه‌های غیرواقع‌بینانه‌ای را برای کشاورزان مشخص کرد تا به این ترتیب محصولات «مازاد» جمع‌آوری شود اما از آنجا که در این سیستم‌ها اول می‌برند – این که ب را به ضم بخوانید یا فتح به عهدۀ خودتان – و بعد می‌شمارند، در چین هم تمام محصولات را بردند و چیزی برای کشاورزان باقی نماند. نتیجه؟ قحطی و مرگ حدوداً پنجاه میلیون نفر. اوضاع کارخانه‌ها هم از این بهتر نبود. به مردم گفته بودند برای افزایش تولید فولاد و دیگر فلزات باید قاشق‌ها و کاسه‌هایشان را هم تحویل دهند. البته چنین کاری تضمین کنندۀ غذا نخوردن آنها در خانه هم بود.


«می‌شود برای همه به اندازۀ کافی غذا وجود داشته باشد» این جمله را رفقای پل پوت می‌گفتند. مردی که می‌خواست کارگران کامبوج را نجات دهد و اصلاً چون خودش هم بر خلاف دوستانش، در رشته‌ای فنی درس می‌خواند که به شغل‌های کارگری نزدیک‌تر بود، رهبر حلقۀ مارکسیستی دانشجویان چپ کامبوجی ساکن پاریس شد. آخر مگر می‌شود سازمانی که برای جذب نیرو از جملۀ «می‌شود برای همه به اندازۀ کافی غذا وجود داشته باشد» استفاده می‌کند، بد باشد؟ خب، تا منظورتان از بد چه باشد. مثلاً جناب چامسکی مشکلی با این‌ها نداشت اما باید بگویم که این برادر پل پوت مهربان و دغدغه‌مند که باور داشت خود شهر مسئله‌ای بورژوایی است و مردم را برای زندگی روانۀ جنگل کرد، در طول حدود پنج سال حکومت بر کشور حدوداً هفت میلیونی کامبوج، باعث مرگ بیش از دومیلیون نفر از هم‌وطنانش شد. یا اعدامشان کردند یا از گرسنگی مردند. پل پوت که باور داشت جمعیت کامبوج دست کم باید بیست‌میلیون نفر باشد تا بتواند به ایده‌های بزرگش برسد باعث چنان قحطی گسترده‌ای شد که در مواقعی زنان کشورش پریود نمی‌شدند. سازمان او برای مردم الگویی مشخص کرده بود. چه الگویی؟ گاو! گاو کار می‌کند و اعتراض نمی‌کند! لطفاً گاو باشید!

تا در آسیا هستیم نمی‌شود از کیم ایل‌سونگ، رئیس جمهور ابدی جمهوری دموکراتیک خلق کره و خورشید خندان، یادی نکنیم. او هم با وعدۀ خودکفایی و رفاه قدرت را از دایی یوزف گرفت و شخصاً به مزارع و کارخانه‌های کشور سر می‌زد تا مطمئن شود همه چیز به خوبی پیش می‌رود. نتیجه؟ قحطی گسترده! کار به جایی کشید که به مردم گفتند حق ندارند مدفوعشان را همینطوری رها کنند و باید آن را تحویل دهند تا به عنوان کود انسانی استفاده شود – شاید امبر هرد هم به فکر خودکفایی در کشاورزی بوده و ما بی‌خودی قضاوتش کردیم – اما این هم دوای درد نبود و کرۀ شمالی پیوسته از کشورهای دیگر درخواست غذا می‌کرد و می‌کند. بدترین قحطی اما در دهۀ 1990 و پس از مرگ رهبر کبیر و در دوران رهبر عزیز رخ داد، از جمعیت حدوداً بیست میلیونی کرۀ شمالی، حدود دومیلیون نفر از گرسنگی مرد. این رقم در حالی به وقوع پیوسته که در آن سال‌ها موارد هم‌نوع‌خواری هم ثبت شده است.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

پرده چهارم
پيمان خدا را به بهاى ناچيزى مفروشيد

هنوز بندرعباس نرفته بودیم که بچه ها رفتند به رئیس ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز که آن موقع سعید مرتضوی بود کار را توضیح دهند. نقل به مضمون هر چه توضیح میدادند مرتضوی میگفت بروید سر اصل مطلب. سعی کرده بودند جای مهم ترش را توضیح دهند. باز همان را گفته بود. آخر سر گفته بودند اصل مطلب این است که انقلاب شد و یک مشت جوان رفتند جانشان را گرفتند کف دستشان و شهید شدند و الان هم یک عده میخورند و میبرند و تهران را به آتش می کشند و روی دیوارها از بالا تا پایین نظام را فحش می دهند و به ریش مان میخندند. اصل این است بقیه همه اش فرع است!

گفته بود خب حالا فرعش را بگویید.
آخرش بعد از شنیدن کار گفته بود بدانید دارید با یک اژدهای هفت سر می جنگید که یکی از سرهاش همین ستاد مبارزه است! اژدها را نباید از روبرو به سمتش بروید بلکه باید از پشت سر بگیریدش.
گفته بود تنها کمکی که میتوانم به شما بکنم این است که تا زمانی که هستم جلوی دور و وری هایم در ستاد را بگیرم که کاری به شما نداشته باشند!!! در آخر هم خندیده بود و گفته بود که بعد از این که من رفتم هم دیگر خودتان می دانید.
ما آن موقع نمیفهمیدیم چه میگوید ولی بعدها خوب فهمیدیم.

بعد از قصه بندرعباس سازمان بازرسی کل کشور جلسه گذاشته بودند. به خیالمان قرار بود از ما تشکر کنند! جلسه برگزار شد. جلسه ای که از ۶ عصر شروع شد و تا ۱۱ شب طول کشید!‌ رئیس وقت سازمان بازرسی حاج آقا پورمحمدی بودند. یک عزیز دیگری هم در جلسه بود که آن زمان نمی شناختیمش. ابتدا حبیب ما توضیح داد که وضعیت دو بندر بزرگ کشور به چه شکل است. گفت که بندر رجایی درب ندارد! گفت که ما چه کردیم و چقدر درآمد کسب کرده ایم و در بندر شهید رجایی در حال حاضر چه می کنیم.
معاونین سازمان ولی گفتند که دانشگاه چه حقی دارد که به اجرا ورود کند؟! این ها حق ورود نداشتند و این تخلف است. گزارشات قطوری را هم روی میز گذاشتند که این گزارشاتی است که علیه این ها به ما رسیده است!!!

آن عزیز حاضر در جلسه گفت که تخلف این ها را دقیقا بگویید که چیست؟ شما باید بگویید که این ها چه کاری کرده اند و چه نتیجه ای داشته است؟! به معاونین سازمان گفت شما که دنبال قرارداد این بچه ها رفته اید قرارداد سازمان امور مالیاتی با شرکت بول فرانسه را هم بررسی کرده اید؟ معاونین گفتند گزارشی برای ما نیامده است!
آن عزیز رو کرد به حاج آقا پورمحمدی و گفت من متاسفم برای شما و سازمانتان که موضوعات را شکلی بررسی می کنید. به جای این که ببینید چه کرده اند و کارشان چه اثر و نتیجه ای داشته است؟! تا آنجا که در خاطر دارم در ادامه هم گفت اگر خیر دنیا و آخرتت را می خواهی باید از این بچه ها حمایت کنی!

صحبت هایشان که تمام شد. حبیب نقل به مضمون گفت وظیفه ماست که مملکتمان را حفظ کنیم. لازم باشد مسجد به مسجد می رویم و از مردم پول جمع می کنیم تا بزرگترین بندر کشور درب داشته باشد! همانطور که پول جبهه ها را مردم دادند این را هم می دهند ان شاء الله.

حاج آقای پور محمدی مجاب شده بود. حتی شفاهی در همان جلسه ما را ناظر معاونین خودش کرد که گویا سامانه ای برای سازمان بازرسی آماده کرده بودند! با رئیس کل وقت گمرک ایران تماس گرفت و گفت چرا با این ها قرارداد نمی بندید؟! او هم قول داد که قرارداد می بندد.

بعد از جلسه از گمرک تماس گرفتند که شما کی هستید که ما با شما قرارداد ببندیم؟ شما شخصیت حقوقی ندارید!
پیشنهاد شد که ما یک شرکت ثبت کنیم اما بچه ها مخالف بودند. درست یا غلط حسمان این بود که شرکت دنبال سود است و ما اگر دنبال سود باشیم که چرا بیاییم این کار را انجام دهیم!!!

تصمیم این شد که مرکز تحقیقاتی ثبت کنیم با پیشنهاد معاونت پژوهشی وقت دانشگاه تهران اسم مرکز شد مرکز تحقیقاتی سامانه های هوشمند کاربردی. مرکز ما در ادامه تبدیل به پژوهشکده شد. شخصیت حقوقی مد نظر ایجاد شد و پس از طی مراحل اداری و تشریفاتی قراردادهایی با ما بسته شد. قراردادی بابت کار تمام شده استان بوشهر که عید ۹۰ کار اجرای آن به پایان رسیده بود بسته شد. و قرارداد دیگری بابت ۱۴ گمرک کشور. مجموع مبالغ قراردادها یک پنجم مبلغی بود که آن شرکت داده پردازی که قبلتر گفتم، پیشنهاد داده بود.

یادم می آید وقتی قرار شد پول وارد مجموعه شود با این که می دانستیم که برای ادامه کار هم پول لازم است ولی نگران آلوده شدن انگیزه هایی شدیم که تا آن روز فقط به جهت کار برای مملکت مشغول به کار بودند.

حتی در اسکله شهید رجایی قرآن باز کردیم. آیه آمد که:
«و پيمان خدا را به بهاى ناچيزى مفروشيد زيرا آنچه نزد خداست اگر بدانيد همان براى شما بهتر است. آنچه پيش شماست تمام مى ‏شود و آنچه پيش خداست پايدار است و قطعا كسانى را كه شكيبايى كردند به بهتر از آنچه عمل می کردند پاداش خواهيم داد.» (سوره نحل آیات ۹۵ و ۹۶)

ادامه مطلب

✅ @karkhone

| نسیم نیکلاس طالب

در روزگار کودکی من، نظریه‌هایی درباره جنگ طبقاتی و مبارزه بی‌گناهان علیه هیولاهای قدرتمند (بنگاه‌هایی که قدرت داشتند جهان را ببلعند) در میان بود. این نظریه‌ها بازمانده از باور مارکسیستی به این بود که ابزارهای بهره‌کشی خودافزا هستند؛ و اینکه قدرتمند بیشتر و بیشتر قدرتمند خواهد شد و بی‌عدالتی نظام را عمیق‌تر خواهد کرد. این نظریه‌ها به خورد هر کس که گرسنه فکری بود داده می‌شد. ولی تنها کافی بود کسی به دور و برش نگاه کند و ببیند که چگونه آن بنگاه‌های هیولا مانند مگس فرو می‌افتادند. در هر بُرش زمانی که می‌خواهید فهرستی از بنگاه‌های چیره دست درست کنید؛ با گذشت چند دهه بسیاری از آنها از گردونه بیرون می‌افتند؛ در صورتی که بنگاه‌هایی که کسی چیزی درباره‌شان نشنیده یک باره از فلان گاراژ در کالیفرنیا یا فلان خوابگاه دانشجویی سر برمی‌آورند. ...

... به سخن دیگر، اگر بنگاه‌ها را به حال خودشان بگذاری، به خورده شدن می‌گرایند. آنان که از آزادی اقتصادی هواداری می‌کنند مدعی اند که بنگاه‌های آزمند و ددمنش تهدیدی به شمار نمی‌آیند چون رقابت آن‌ها را مهار می‌کند.
/ قوی سیاه

✅ @karkhone

اعتماد دولت و ملت، اقتصاد دهه 60 به روایت نخست‌وزیر

| میرحسین موسوی

اواخر جنگ پس از آتش‌بس، بازدیدی از پالایشگاه آبادان داشتم. این پالایشگاه در دید مستقیم تیر دشمن بود و در زمان جنگ با خاک یکسان شده و واقعا خاکستر بود. مدیر خیلی خوبی داشتیم که البته هنوز هم هست‌ اما در حال حاضر بیکار است. ایشان سهم عظیمی‌ در برخی از مهمترین پروژه‌های صنعتی کشور از جمله پالایشگاه آبادان و ذوب آهن داشتند. زمانی که به آبادان رفتم‌ ایشان به من گفت: من در ‌این جا صد روزه پالایش نفت را آغاز می‌کنم. از آن جایی که پالایشگاه با خاک یکسان شده بود، بازسازی آن طی ۱۰۰ روز بعید به نظر می رسید. گفتم چگونه؟ گفت: شما فقط کمی کمک ارزی کنید. گفتم‌ این مساله‌ را در مقابل خبرنگاران اعلام کنم؟ گفت: بله اعلام کنید.

در آن دوران آقای میرزاده معاون اجرایی بنده بود. من به ایشان گفتم بررسی کنید که چه اندازه ارز برای بازسازی پالایشگاه نیاز است. ایشان اعلام کرد: 70‌میلیون دلار ارز لازم است. من این موضوع را پشت‌ تریبون در مقابل خبرنگاران اعلام کردم، بگذریم که ایشان 98 روزه پالایشگاه آبادان را با ظرفیت حدود 200‌هزار بشکه نفت احیا کرد، اما نکته‌ای بسیار پر اهمیت‌تر وجود دارد.

من از آبادان مستقیم به تبریز رفتم. در مسجد جامع تبریز جمعیت زیادی حضور داشتند. در آن جا ماجرایی که در آبادان اتفاق افتاده بود را با مردم در میان گذاشتم و اعلام کردم ما در مقابل اینکه 100 روزه پالایشگاه آبادان احیا شود، 70‌میلیون دلار تقبل کردیم به همین دلیل نمی‌توانیم حتی یک کوپن برنج در کشور توزیع کنیم. من هنوز فریاد الله‌اکبری که مردم در حمایت از این موضوع سر دادند هیچ جای دیگری نشنیدم. این در حالی است که در زمان جنگ آذوقه فراوان نبود و کوپن برنج برای مردم خیلی مهم بود، اما آنها می‌دانستند که این بودجه صرف چه نوع کاری می‌شود. این شفافیت و اعتماد باعث پشتیبانی بیشتر مردم از سیاست‌های کل نظام و دولت می‌شد.

دولت زمان جنگ هیچ چیز پنهانی نداشت، تمام مسائل به مردم گفته می‌شد و مردم نیز اعتمادی متقابل به دولت داشتند. بدیهی است که در این نوع رابطه دولت- ملت،اعتماد مردم، خود بزرگترین سرمایه برای دولت بود. این منطق اقتضا می‌کرد که دولت درباره مسائل ارزی رویه‌ای کاملا شفاف را دنبال کند. البته از همان روزهای آغاز به‌کار دولت ما با بحران ارزی مواجه شدیم. در سال‌های 64-63 قدری افزایش درآمد داشتیم، اما بعدا دوباره درآمدها کاهش یافت. کنترل این بحران را می‌توان حداقل مدیون 2 خصلت اخلاقی دولت در فرآیند سیاست‌گذاری عمومی دانست؛ نخست شفافیت اطلاعاتی و اعتماد متقابل دولت - ملت و دوم اعتقاد به عبور تصمیمات دولت از سازوکار کارشناسی و تعامل قوی میان‌بخشی کارشناسان دستگاه‌های مختلف در قالب کمیسیون‌ها و شوراهای‌عالی تصمیم‌گیر دولت.

✅ @karkhone

ناگهان چه زود، دیر می‌شود!

| احسان نراقی


شاه گفت: من می‌خواستم از تحلیل شما درباره موقعیت فعلی ایران اطلاع حاصل کنم. این اغتشاش و تحریکی که دارد عمومیت می‌یابد، از کجاست؟ بانی آن چه کسی است؟ چه کسی پشت این مخالفت‌ها قرار گرفته است؟

پاسخ دادم: خود شما اعلی‌حضرت!
با نگاهی متعجب به من نگریست و گفت: چرا من؟
در این مرحله از صحبت، او انتظار داشت تا من هرکس دیگری را به عنوان مسوول معرفی نمایم: فلسطینی‌ها، کمونیست‌ها، قذافی، خمینی، آمریکایی‌ها، چه می‌دانم، هرکسی؟

شاه: اغتشاشگران خارجی چطور؟ شما فکر نمی‌کنید که آنها هم در این میان نقشی ایفا کرده‌اند؟ گزارشاتی به ما رسیده است که بر اساس آنها مخالفان از خارج کمک‌های مالی دریافت می‌کنند.

پاسخ دادم: متاسفانه این از آن نوع استدلال‌هایی است که اطرافیان شما از آن استفاده می‌کنند. کسانی که هنوز هم نمی‌خواهند واقعیت را از نزدیک ببینند.

شاه: چگونه این سیلاب از چشمان مسوولان پنهان ماند؟ مطمئنا این بحران به تازگی شروع نشده است.

پاسخ دادم: طبقه سیاسی، بالا آمدن این سیلاب را ندید و قدرت تکنوکراتی که خود ایجاد نموده‌اید، قادر به دیدن واقعیت نبود.

شاه گفت: اما ما افراد خود را از میان فارغ‌التحصیلان بهترین دانشگاههای اروپایی و آمریکایی انتخاب کردیم. چگونه این مهندس‌ها و دکترهایی که از معتبرترین دانشگاههای غربی آمده بودند، قادر نبودند مرا از قبل مطلع نمایند؟

پاسخ دادم: این امر به سیستم برمی‌گردد. زمانی که سیستم هرمی شکل است و در آن حتی نخست‌وزیر صرفا به بالادست خود چشم دارد، هیچکس خود را از نظر سیاسی مسوول احساس نمی‌کند. زیرا تنها آنچه مورد قبول است که از طرف شما صادر گردیده باشد. تصمیم‌های نهایی انحصارا توسط شما گرفته می‌شود. نخبگان هم صرفا می‌خواستند تا با ارایه عناصری در جهت سیاست شما، خدمتی کرده باشند.

شاه وقتی که دستم را فشرد، کاملا احساس نمودم بیش از حد معمول، آن‌را در دست‌های خود نگه‌داشت. سپس به گونه‌ای بی‌سابقه به چشمهایم نگریست. در چشمهایش، برقی حاکی از احساس دیدم. نگاهی آشکارا آکنده از حس قدرشناسی، تاسف و پشیمانی، گویی که می‌خواست بگوید: چرا زودتر به نزدم نیامدید، زمانی که بیش از هر موقع دیگر، نیاز داشتم تا کسی مرا نسبت به واقعیات آگاه سازد؟

آنوقت پاسخ من به این سوال نکرده، همانند بسیاری از سوالات دیگر، این می‌بود که : زیرا شما اعلیحضرت، همیشه ترجیح می‌دادید به کسانی گوش دهید که دقیقا همین واقعیات را از شما کتمان می‌کردند.

احسان نراقی، مشاور فرح پهلوی نویسنده کتاب از کاخ شاه تا زندان اوین

✅ @karkhone

پرده پنجم
همیشه طلبکار

همیشه در ایران وقتی کاری را انجام می دهید کلی سازمان و آدم می آیند و میگویند این کاری که کردید چرا اینجایش این طوره؟ چرا آنجایش آن طوره؟ گاهی اوقات وظیفه خودشان را هم گردن شما میندازند! گاهی اوقات میخواهند آنها را هم بازی دهید! مهم نیست یک پروژه ملی است یا یک کسب و کار خرد. همیشه اوضاع همین است. از این دست آدم ها زیاد می آمدند و هنوز هم می آیند و می روند.

اگر اشتباه نکنم سال ۹۱ بود، از بچه ها بنده در بندر شهید رجایی بودم و احسان. چند تا از بچه های بندر هم بودند. یک روز تماس گرفتند از دفتر مدیر گمرک شهید رجایی که از حراست سازمان بنادر و دریانوردی از تهران آمده اند، بیایید جلسه. به احسان گفتم بیا با هم برویم. رفتیم. گفتند بگویید در اینجا چه کرده اید؟ از آنجا که حوصله توضیح دادن نداشتم، به احسان گفتم بی زحمت توضیح بدهد! احسان بیست دقیقه ای از اسلام و مسلمین گفت و توضیح داد که چه کرده ایم و چرا کرده ایم؟ گفتند ما چند تا سوال داریم. گفتم بفرمایید. گفتند اینجا بزرگترین بندر کشور است چرا در درب های بندر ورود کامیون ها ثبت نمی شود. گفتم شما؟ تعجب کرد و گفت یعنی چی؟ گفتم شما کی هستید؟ گفتند از حراست سازمان بنادر هستیم. گفتم خب ما؟ گفتند یعنی چی؟ گفتم ما کی هستیم؟ گفتند نمی دانیم. گفتم ما دانشجو هستیم به نظرتان این سوال را ما باید از شما بپرسیم یا شما از ما؟ شما حراست سازمان بنادر هستید نه ما!

حرفی نداشتند که بزنند. گفتند ما آمده بودیم که یک سامانه ای اجرا کنیم که ورود و خروج ماشین های سواری را ثبت کنند.

گفتم ثبت ماشین های سواری پیشکش. ما یک نرم افزار برای ثبت کامیون ها داریم. رایگان در اختیار قرار می دهیم. بیایید همین را اجرا کنید. گفتم که رئیس جدید گارد اداره بندر شهید رجایی که منصوب شد، یک مدت دستور داد که نیروهای گارد در درب ها ورود کامیون ها را ثبت کنند، بعد از یک مدت چند ماهه قطعش کردند. گفتند چرا؟ گفتم گفتند که نیروی کافی ندارند!

یک بار دیگر از سازمان پدافند غیر عامل آمده بودند. حراست گمرک آورده بودشان در اتاق مانیتورینگ پیش میثم. به میثم گفته بودند توضیح بدهید چه کرده اید. گفته بود چقدر فرصت دارید؟ گفته بودند ۱۵ دقیقه. گفته بود نمی توانم در ۱۵ دقیقه توضیح دهم. گفته بودند پس ما سوال می پرسیم و شما جواب بدهید. گفته بود بفرمایید. گفته بودند این دستگاه اینترنت دارد؟ اشاره اش به یک دستگاه ALL IN ONE بود که روی میز بود. میثم گفته بود بله. گفته بودند پس چرا روی دوربین آن برچسب نزده اید. میثم نقل به مضمون گفته بود به خاطر اینکه اینجا بزرگترین بندر کشور است ولی درب ندارد! گفته بودند ما آن را نمی توانیم کاری کنیم. گفته بود میدانم شما هیچ کاری نمی توانید بکنید! گفته بودند اگر اینطور باشد ما سامانه شما را جمع می کنیم. گفته بود میشود بگویید کی این کار را می کنید که ما برویم به زندگی مان برسیم؟!!

خلاصه برگشته بودند تهران. یک روزی تماس گرفتند که امروز ساعت ۱۳ یک جلسه بیایید پیش سردار جلالی. گفتیم ما عصر پرواز داریم برای بندرعباس نمی توانیم. گفتند به هر حال این یک آفری بود برای شما! بچه ها اعصابشان به هم ریخته بود که این چه طرز صحبت کردن است؟ به میثم گفتم بهش می گفتی اگر آفر هست که ما نمی خواهیم! باز هم تماس گرفتند. حبیب هم یک دعوایی با ایشان کرد که مرد حسابی کمک اگر نمی کنید روی اعصاب هم نروید! خلاصه قرار شد رفتیم و برگشتیم برویم جلسه.

جلسه را گذاشتند ما هم ۵-۶ نفری بودیم. بچه ها کار را ارائه کردند. مثل معمول این که مشکلات چه بوده و ما چه راهکاری داشتیم و چه کردیم. تمام که شد سردار جلالی گفت خب از ما چه می خواهید؟ گفتیم از شما فقط دعای خیر می خواهیم! گفت خب اگر کسی مشکلی ایجاد کرده برایتان یا در راه اجرای کارتان مشکلی دارید بگویید. بنده گفتم مزه اش به این است که مشکلات را خودمان حل کنیم. باقی بچه ها هم حرف مشابهی زدند. گفت خب پس چرا آمده اید اینجا؟ گفتیم آقای فلانی گفتند وگرنه ما نمی خواستیم بیاییم!!! حبیب گفت ما چیزی نمی خواهیم ولی حراست گمرک شهید رجایی بندرعباس را دارند عوض می کنند. بنده خدا خیلی به جلو رفتن کار کمک کرد. اگر می توانید کاری کنید که سر پستش بماند. وگرنه ما چیزی نمی خواهیم. گفت خب پس من چند نکته بگویم. نکته هایش را گفت و با حرف های ما همراه هم بود.

خداحافظی کردیم و آمدیم بیرون. آقای فلانی که جلسه را هماهنگ کرده بود بعد از یک ساعت تماس گرفت و نقل به مضمون گفت شما که رفتید سردار جلالی گفت اگر ۱۰ نفر مثل این ها داشتم ایران را گرفته بودم!!!

ادامه مطلب

✅ @karkhone

حذف به قرینه معنوی

‏این عکس، اعضای بسیج دانشجویی ‎دانشگاه امام صادق در ده سال پیش هست. از علی فروغی و میثم مطیعی تا بسیاری از مسئولین دولت مانند بهادری جهرمی، سخنگو، و احسان خاندوزی وزیر اقتصاد در این تصویر دیده میشن.

لیست کامل اعضا

پ.ن: چند سالتونه و مثل ما هنوز نمیدونید که لابی این جمع دانشگاه هاروارد سابق قوی تره یا بچه های هیئت الزهرای دانشگاه آریا مهر؟ (البته سابق.)

و امان از حذف به قرینه معنوی!

✅ @karkhone

چرا نباید خلخالی را فراموش کنیم

| امیر دبیری مهر

خلخالی نماد روشنی از دگماتیسم انقلابی و خشونت مقدس بود که به نظرم باید درباره او کتاب نوشت فیلم ساخت و نگذاشت فراموش شود تا مبادا در این سرزمین تکرار شود. جالب اینجاست هنوز بسیاری شهامت و شعور تبری جستن از خلخالی را ندارند. برائت جستن از این همه خودکامگی ؛ قانون شکنی و خشونت به نام اسلام و انقلاب و مردم ...اقداماتی که هیچگاه با موازین اسلام و انقلاب و مردم سازگار نبود.
نمونه زیر را بخوانید

" با همراه آقای احدی وزیر دادگستری به اوین رفتیم جهت رسیدگی به پرونده چند تن از مفسدین و ضد انقلاب .‌..
دیدم آقایی تقریبا جا افتاده ایی تو محوطه بیرون زندان بالا و پایین میپرد ... گفتم: این کیه آقای وزیر ؟
‏گفت: ایشان یوسف خوش کیش رئیس بانک مرکزی رژیم شاه است. ورزش می کند.. الان هیجده ماه است بلاتکلیف در اوین است چون شاکی ندارد و مدرکی هم بر علیه او پیدا نکردیم ...با تعجب به او گفتم چطور ۱۸ ماه بدون مدرک مانده است...
‏وزیر هم که گویا ته دلش طرفدار آزادی زندانی مزبور بود چنان از خوبی و نیکی او داستان می سرود من گفتم پرونده او را بیاورید من ببینم... وزیر که جزو کابینه بنی صدر خائن بود فکر می کرد من میخواهم او را آزاد کنم فورا پرونده او را داد آوردند دفتر من در اوین ...
وقتی پرونده را دیدم متوجه شدم که پول این ملت مستضعف و گرسنه را به اروپایی ها میداده....
گرچه در طول دادگاه وزیر دادگستری گفت که این وجوه به صورت وام بوده و پس داده میشوند و خودش ( خوش کیش ) هم در دادگاهش گفت: من فکر می کردم اگر برای یک مورد از من قدردانی شود همان پرداخت این ‏وام ها است که برای کشور اعتبار خرید ...
گفتم برای کشور یا برای اربابت.
زندانی میخواست مسائل متفرقه را پیش بکشد از کارهای بانکی و جهانی که ما را از اصل موضوع غافل کند... و حتی گفت که من بیمارستان ساختم ... گفتم از جیبت که نساختی ....‏ده برابرش را به خارجیها دادی ساختن یک بیمارستان کار زیادی بود ...
پرونده را بستم و گفتم : مفسد فی الارض ... اعدام ... و از دادگاه خارج شدم
آقای وزیر که حسابی جا خورده بود بدنبال من دویده و می گفت: حاج آقا... این بانکدار است ... دنیا او را می شناسد.... ‏گفتم : بشناسد... پول مردم مستضعف ایران را داده خارجیها... وام و این حرفها ظاهر کار است .. نوکر شاه و اسرائیل است ..
همان روز بعد از ظهر او را در زندان اوین به جوخه اعدام دادیم ... وزیر دادگستری کابینه بنی صدر ( احدی ) مات و مبهوت مانده بود ...‏ و شاید پشیمان که چه را درباره او صحبت کرده است.
او فکر می کرد با این حرفها مرا فریب داده و حکم آزادی او را از من خواهد گرفت ...

از خاطرات صادق خلخالى

✅ @karkhone

وقتی درآمدم معادل سایر مردم جهان نیست


‏چرا من باید قیمت جهانی را پرداخت کنم وقتی درآمدم معادل سایر مردم جهان نیست!؟

این پرسش بخشی از حقیقت را بیان می‌کند اما راه‌حلی که ارایه می‌دهد، درست نیست!

اول: طرح این پرسش درست مثل این می‌ماند که من بگویم: چرا من که درآمد کمتری دارم، باید همان قیمتی را بابت کالای x بپردازم ‏که همسایه متمول من، پرداخت می‌کند!؟
اینکه من ناچارم بخش بیشتری از درآمدم را بابت خرید کالای x نسبت به همسایه پولدارم پرداخت کنم، دقیقا مفهوم فقر و غنا را بیان می‌کند.

دوم: قیمت بسیاری از کالاها به دلیل قرار گرفتن در زنجیره ارزش جهانی، نه همیشه، اما برای بسیاری به یک قیمت واحد ‏به صورت حدی، میل می‌کند.

سوم: اگر با هر روشی، قیمت کالاهایی را در داخل پایین نگه داریم، اگر از خروج کالا از کشور صرف نظر کنیم، مسأله منبعی است که می‌باید این اختلاف قیمت را پوشش دهد. این پول از کجا خواهد آمد!؟

‏چهارم: پاسخ به پرسش سوم در ایران، پول نفت است. پس اگر تاکنون این حجم از فشار را احساس نکرده‌ایم، به دلیل وجود پول نفت و پوشش این اختلاف هزینه بوده که اکنون دیگر نیست.

پنجم: وضعیت فعلی دقیقا محصول پاسخ پرسش چهارم است! ‏هیچ راه میان‌بری برای گریز از این وضعیت نیست جز آنکه سرانه درآمد مردم ایران از تله درآمد متوسط، که حالا چند سالی است به تله درآمد پایین هم سقوط کرده، فرار کند!
اما فرار از آن مستلزم غلبه بر اینرسی شدیدی است که حاکمیت بر پای اقتصاد ایران بسته است!
‏واقعیت این است که ما جامعه و مردمان فقیری هستیم و این فقر هم عامدانه بر ما تحمیل شده. برای فرار از این تله فقر هم هیچ راهی نداریم جز غلبه بر این اینرسی!
تا زمانی که کانسپت «تولید فقیر» بر جامعه ما حاکم است، هر روز باید نگران ماکارونی و گندم باشیم!

‏نتیجه آنکه: راهی نداریم جز تغییر گفتمان مطالبات از سمت کالای ارزان وابسته به شیر نفت، به سمت تولید ارزش‌افزا.
این مهم هم میسر نیست جز با تغییر گفتمان حاکمیت!
تا این پارادایم بر ما حاکم است، همین بساط، دغدغه هر روز ماست!

پرسشی که باید با خود مطرح کنیم این نیست که «چرا من باید ماکارونی را به قیمت جهانی بخرم!؟»
پرسش درست این است:
«چرا من نمی‌توانم ماکارونی را به قیمت جهانی بخرم!؟»

پرسش درست مطرح کردن، نیمی از پاسخ درست است!
پاسخ هم واضح است: چون درآمدم کفاف نمی‌دهد!
چرا درآمدم کفاف نمی‌دهد!؟
چون در اقتصادی گرفتار شده‌ام که نه تنها یک سنت به درآمد سرانه من نیفزوده، بلکه بخش بزرگی از آن را زایل کرده!
و اینجا درست همان نقطه درستی است که ما باید بایستیم!
چرا ما را به این وضعیت افکنده‌اند!؟

✅ @karkhone

مردد بودیم که این پست رو بذاریم یا نه، ولی فی الحال بلند ترین خبر مربوطه در این قابه.

پس با هم بگیم:
کش زیاد داره امیر قطر / بالاس از زمان های دور (حتی قبل از اون سید مذکور در نسخه اصلی)

تا بعد ببینیم چطور میشه.

✅ @karkhone

قیمت گذاری های دیروز

| فریدمن

کمبود برخی از کالاها در روزهای اخیر ما را یاد یکی از سخنان فریدمن انداخت. وی در سخنرانی خود در دانشگاه شیکاگو بیان میکند: ما اقتصاددان ها در مورد چیزی های زیادی اطلاعات نداریم اما بخوبی میدانیم چگونه باید کمبود کالا ایجاد کنیم. بطور مثال اگر می خواهید برای کاهو کمبود ایجاد کنید می توانید قانونی وضع کنید که کسی اجازه ندارد کاهو را بیشتر از دو سنت بفروشد، به شما تبریک میگوییم! از ان لحظه به بعد شما قحطی کاهو ایجاد کردید. کمبود کالای امروز ریشه در قیمت گذاری های دیروز دارد.

✅ @karkhone

وقتی سخن از آزادی مهمل است!

بدیهیات: آزادی اقتصادی لازم است، مداخله‌ی دولت‌ها مضر است، سوبسیدها همیشه در دراز مدت مشکل‌ساز می‌شوند و ارز ۴۲۰۰تومانی از همان ابتدایش سیاستی غلط بود!

اینها همه کاملاً درست، ولی....

ولی داستان اخیر حدف ارز ۴۲۰۰ تومانی برای آرد و دیگر کالاها هیچ کاری به آزادی اقتصادی یا اقتصاد لیبرالیستی یا آزادسازیِ قیمت‌ها یا آزادسازیِ اقتصاد ندارد. این تصمیم حتی به خاطر تغییر جهت در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی نیست! این فقط حاصل کارد به استخوان رسیدن بود و حاصل آنکه ادامه این روند (که از ابتدا غلط بود) برای دولت غیرممکن شده بود! همان طور که خصوصی‌سازی‌های دهه‌ی هفتاد عمدتاً یا به این دلیل بود که دولت دیگر از پس اداره شرکت‌های ریز و درشت مصادره‌شده (غصب‌شده) برنمی‌آمد و خیلی از آنها یا ضررده بودند یا در آستانه ضرردهی، و یا آنکه می‌خواستند رانت‌های کوچک و بزرگ ایجاد کنند.

در کشوری که تجارت خارجی بسیار محدود و همراه با انواع رانت‌ها است، در کشوری که هر روز یک سامانه‌ی آنلاین به سامانه‌های اجباریش اضافه می‌شود (و در آن اقتصاددانِ به اصطلاح مدافع اقتصاد آزاد از اینکه حتی هندوانه‌فروش هم تحت کنترل است احساس شادی و هیجان می‌کند)، در کشوری که، به واسطه عدم تعادل در هورمون‌های یک وزیر، طرح احمقانه‌ای چون "درج قیمت تولیدکننده" حُقنه می‌شود، در کشوری که حتی برای قیمت پفک نمکی تعیین تکلیف می‌شود، در کشوری که ارزش پولش به خاطر شلختگی حکومت و بانک‌هایش هر روز در معرض زوال است، در کشوری که هر روز بر حجم مقررات و نظارت‌ها افزوده می‌شود و هر کارمندی حق دارد صبح که بلند شد یک بخشنامه‌ی جدید اماله‌ی اهل اقتصاد کند، در کشوری که سرتاپای اقتصادش دچار فساد سیستماتیک است، در کشوری که هر فعال اقتصادی باید چپ و راست از وزارت صمت و وزارت کار و وزارت بهداشت و بیمه تامین اجتماعی و تعزیرات و هزار یک اراذل و اوباش دولتی در ترس و هراس باشد و به ماموران آنها باج بدهد، در کشوری که در وانفسای تحریم و در عین فقر و فلاکت عده زیادی از مردمش، به محض این که پولی دست دولت می‌آید آن را خرج کارمندان بیکار و بیعارش و دکوراسیون ادارات عریض و طویلش و اتینای نهادهای فلان و بهمانش می‌کند.....

در چنین کشور نئوکمونیستی صحبت ازضرورتِ فلان آزادسازیِ خاص از سوی هر کسی حکایت از بی‌عقلی یا شارلانی اوست!

✅ @karkhone

امروز در یک کتابفروشی در یکی از خیابان‌های مرکزی بوئنوس آیرس، زندگی‌نامه‌ی تاجری را دیدم که در اروپای سده نوزده چنان برجسته بود، چنان اهمیت داشت و چنان کسب‌و‌کار بزرگی را به راه انداخته بود که حتی در آرژانتین که بسیار از اروپا فاصله دارد، این کتابفروشی نسخه‌هایی از زندگی‌نامه‌اش را داشت. اتفاقاً من نوه او را می‌شناسم. او همان نام پدر‌بزرگش را که در آغاز یک آهنگر بود، دارد و هنوز می‌تواند عنوان نجیب‌زادگی را که پدر‌بزرگش هشتاد سال پیش دریافت کرد، داشته باشد. او امروز عکاسی فقیر در نیو‌یورک است.

دیگرانی که زمانی که پدر‌بزرگ این عکاس به یکی از بزرگ‌ترین کارخانه‌داران اروپایی بدل شد فقیر بودند، امروز غول‌های صنعت شده‌اند. همه آزادند که جایگاه اجتماعی خود را تغییر دهند. این است تفاوت میان نظام کاستی و نظام کاپیتالیستیِ استوار بر آزادی اقتصادی که در آن اگر کسی به جایگاه خوشایندش نرسد، تنها مقصر خود اوست.

پر‌آوازه‌ترین کار‌خانه‌دار قرن بیستم تا به حال، هنری فورد است. او کار خود را با چند صد دلاری که از دوستانش قرض گرفته بود، آغاز کرد و در مدتی بسیار کوتاه یکی از مهم‌ترین بنگاه‌های بزرگ دنیا را به راه انداخت و هر روز می‌توان صد‌ها نمونه از این دست را یافت.

‌نیو‌یورک‌تایمز هر روز یاد‌داشت‌های بلندی را درباره انسان‌های در‌گذشته چاپ می‌کند. اگر این زندگی‌نامه‌ها را بخوانید، به نام تجارت‌پیشه پر‌آوازه‌ای بر‌می‌خورید که کارش را به‌عنوان روزنامه‌فروش در گوشه‌ای از یکی از خیابان‌های نیو‌یورک آغاز کرده. یا در آغاز پادویی بوده و در هنگام مرگش رییس همان بانکی بوده است که کارش را در آن و در پایین‌ترین پله نردبان آغاز کرده بود. البته همه نمی‌توانند به این جایگاه‌ها دست یابند و همه هم به دنبال دستیابی به آنها نیستند. افرادی هستند که علاقه بیشتری به مسائل دیگر دارند و امروز راه‌های دیگری برای این دست افراد باز است که در روزگار فئودالیسم و در عصر جامعه کاستی باز نبود.

✅ @karkhone

پرده ششم

بخش اول

کار رجایی دردسر زیاد داشت به مشکلاتی میخوردیم که خیلی عجیب بود. تصور کنید در یک بندر ۲۵۰۰ هکتاری با نرم افزار کلاینت سروری که کار باسکول را انجام میداد، بعد از ثبت باسکول دستور چاپ قبض را که می زدی، پرینتش ۵ کیلومتر آن طرف تر از یک دستگاه دیگری خارج می شد! هیچ جوره با عقل جور در نمی آمد. همه مانده بودیم! از طرفی با برخی دوستان مشکلاتی پیدا کرده بودیم که مهمترین علتش پول بود و قدرت طلبی. در نتیجه یکی از بچه های خودمان از تهران سرور را دستکاری می کرد! اوضاع عجیبی بود و این ها مشت نمونه خروار است و یک از هزار. نکته ای که وجود داشت این بود که با همه این تفاسیر نمی پذیرفتیم که ما نمی توانیم. ما ایستاده بودیم و کارمان را می کردیم و سعی می کردیم سنگر فتح شده را پس ندهیم.

در همین حین دولت وقت بخشنامه ای صادر کرد که در آن تعداد کالاهایی که برای واردات نیاز به استاندارد اجباری داشتند به شدت افزایش یافت. تا آنجا که یادم می آید از حدود ۶۰۰ کالا به حدود ۵۶۰۰ کالا افزایش یافت! یعنی بیش از ۹ برابر! برای بعضی از این کالاها حتی آزمایشگاهی که توانایی انجام آزمایش مورد نیاز را داشته باشد وجود نداشت و این سرآغاز کلی مشکل بود. گمرک هم موظف بود بدون مجوز اجازه خروج ندهد. به همین دلیل کالاها در گمرک رسوب می کرد. یادم می آید خروج تریلی از رجایی به نسبت سال گذشته به طور ملموسی کاهش داشت.
همه این ها همزمان بود با تحریم خارجی! و صدا و سیما پشت هم گزارش از تحریم های خارجی می داد.
ما هم گیج بودیم و درگیر گمرک و کار خودمان را ادامه میدادیم.

فروردین ۹۱ هیئت دولت وقت در راستای سفرهای استانی رئیس جمهور، سفری به استان هرمزگان داشت. روز چهارم آن سفر لطف ا... فروزنده به عنوان نماینده هیئت دولت آمد بندر شهید رجایی. فروزنده آن موقع معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی رئیس جمهور بود.
یکی از مباحث مطرح شده همین مشکل رسوب کالاها و معضل استاندارد بود. می دانستند مشکل از بخشنامه است ولی حاضر نبودند آن را باطل کنند. برداشت الآن ما این است که مجموعه های امنیتی پیگیری بودند! اینها هم موضوعشان این بود که چگونه این بخشنامه را اجرا کنیم؟
آنجا بود که ناظر گمرکات استان هرمزگان نقل به مضمون گفته بود شما که حاضر نیستید این بخشنامه را باطل کنید. اگر کسی باشد که بتواند این کار را انجام دهد همین بچه های دیوانه ی دانشگاه تهران هستند که کار گمرک را انجام می دهند. این شد که ما را به جلسه فراخواندند. موضوع را مطرح کردند. گفتیم آقا ما زور بزنیم از پس کارهای خودمان برآییم و نمی توانیم. خلاصه از ما انکار و از آن ها اصرار که شما باید این کار را انجام دهید.

فروزنده تماس گرفت به همان معلم عزیز ما و گفت این ها باید بیایند این کار را انجام دهند. او هم به ما گفت که بروید کمکشان کنید.
این شد که رفتیم پیش رئیس اداره استاندارد هرمزگان که شما چطوری COI صادر میکنید؟ دیدیم یک بخش پذیرش دارند که یکی دو خانم نشسته اند کپی پروانه را میگیرند و کالا را می پرسند و بر اساس آنچه که می دانند آزمایشگاهی که باید کالا را بررسی کند مشخص می کنند. اگر کسی می خواست کالایش را آزمایشگاه دیگری ارزیابی کند هم مشکلی نبود! در آزمایشگاه هم یک خانم نشسته بود که مثلا بعد از آزمایش تایید می کرد که استاندارد است. مثلا ثبت می کرد که این کالا بی بو است، ماهیتش این است. رنگش سیاه است و ....
حتی برای آن کالاهایی که اصلا امکان آزمایشش وجود نداشت برگه استاندارد صادر میشد! برداشت ما این است که هر کس گریه می کرد یا پولی می سرفید می توانست استاندارد را بگیرد. این چیزی بود که ما می‌دیدیم. قطعا آن ها که درست کار می کنند بحثشان سواست و کم هم نیستند.
نکته دیگر که برای ما جالب بود و در همان پرونده قاچاق سوخت که کار به خاطر آن شروع شده بود هم مشهود بود این بود که واردکننده ها یا صادرکننده های بزرگ بعضا خودشان آزمایشگاه داشتند و فکر می کنم هنوز هم دارند! و در این رویه ای که توضیح داده شد هم کاری نداشت که کالای خود را به آزمایشگاه خود بفرستند!!! اتفاقا آزمایشگاه همان شرکت قاچاقچی سوخت دو گزارش صادر می کرد. یکی برای گمرک و یکی برای مشتری!

خلاصه رفتیم پیش معلممان و وضعیتی که دیدیم را شرح دادیم. گفتیم چیزی که ما میفهمیم این است که باید آزمایشگاه ها را ثبت کنیم و فهرست کالاهایی که میتواند آزمایش کنند را مشخص کنیم و سپس براساس تعرفه کالاها در اظهار گمرکی به صورت تصادفی هر اظهار را به یک آزمایشگاه ارسال کنیم و پاسخ را به صورت الکترونیک از آزمایشگاه دریافت کنیم.



✅ @karkhone

| فردریش آگوست فون هایک

حتی درجه ملایمی از تورم نیز خطرناک است، زیرا دستان آن‌هایی را که مسئول سیاست هستند به ایجاد وضعیتی گره می‌زند که در آن، هربار مشکلی به‌وجود آید، به نظر می‌رسد که تنها راه ساده برای رهایی از آن، کمی تورم بیشتر است.

✅ @karkhone

اگر مردم جنس نخرند ارزان می شود؟

| امیرحسین خالقی

فرض کنید در اقتصادی تورمی زندگی می کنیم و قیمت اجناس بالا می رود. مردم تصمیم بگیرند فلان اجناس را نخرند تا تولیدکنندگان ادب شوند، چه اتفاقی می افتد؟ بگذارید چند حدس بزنیم و سناریوهای محتمل را بررسی کنیم:

1. برای برخی کالاهای بادوام شاید تولیدکننده تصمیم بگیرد بازاری دیگری که با قیمت بالاتر خواهان کالای اوست را انتخاب کند؛ صادرات یکی از این گزینه هاست.

2. فروشنده شاید مقاومت کند و به امید شکستن مقاومت و کاهش تدریجی تعداد تحریمی ها همچنان قیمت را بالا نگه دارد. در نگاه او در کوتاه مدت مشتری کمتر با قیمت بالاتر گزینه بهتری از کاهش قیمت است. باید در نظر داشت او فکر می کند که در صورت تمکین در برابر تحریمی ها در آینده هم احتمال تکرار رویدادهای مشابه بیشتر می شود.

3. فروشنده شاید در مقابل تحریمی ها کوتاه بیاید ولی کیفیت کالای تحویلی را کاهش می دهد.

4. فروشنده شاید در مقابل تحریمی ها کوتاه بیاید ولی سعی می کند حساب وکتاب ذهنی (mental accounting) مشتریان را به تدریج به هم بزند و با تغییر اندازه و ابعاد محصول یا تغییر بسته بندی و مانند آن سود مورد نظر خود را محقق کند. او سعی می کند ارتباط ذهنی مشتریان با گذشته محصول را قطع کند تا مقایسه قیمتی برای آنها دشوارتر شود.

5. فروشنده شاید در مقابل تحریمی ها کوتاه بیاید ولی سطح تولید خود را کاهش دهد؛ که پیامد آن کاهش عرضه و کمیاب شدن محصول است.

6. فروشنده شاید در مقابل تحریمی ها کوتاه بیاید و به طور موقت به سطح پایین تری از سود رضایت دهد ولی یحتمل در میان مدت یا بلندمدت از این حوزه خارج می شود و سرمایه اش را صرف کار پرسودتری می کند که اینجا هم نتیجه خیلی با ردیف 5 متفاوت نیست.

7. فروشنده شاید در مقابل مقابل تحریمی ها کوتاه بیاید و همان شب یکی از مقدسین را در خواب ببیند و از نظر روحی متنبه شود که چرا فقط به سود فکر می کند و از فردا با همان میزان و کیفیت قبلی حتی با سود کمتر به کار خود ادامه دهد!

8. به عقل قاصر نگارنده راه دیگری نمی رسد، بقیه اش با شما!

تورم (بخوانید افزایش حجم پول) بنا به تعریف پدیده ای در سطح کل سیستم اقتصادی است و بعید است با نخریدن بتوان با آن مقابله کرد؛ اگر یک شرکت خاص بخواهد به صورت غیرمتعارف افزایش قیمت دهد شاید تحریم آن کارساز باشد ولی وقتی ماشین «چاپ» پول به کار افتاده باشد ماجرا متفاوت می شود. با دستکاری پول در واقع یک طرف هم معامله در اقتصاد را دستکاری می کنیم و طبیعی است که دیگر اوضاع مثل قبل نخواهند ماند. راستی شاید بد نباشد اثر کانتیلون را هم مروری کنیم که اثر به اصطلاح «طبقاتی!» تورم را بهتر متوجه شویم.


✅ @karkhone

پرده ششم
چه ها گویم ز مشک تیر خورده - ز دستش، ساقی شمشیر خورده / بخش دوم

در همان ایام بود که دکتر الهام که به جای فروزنده معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی رئیس جمهور شده بود، تماس گرفت با معلم که دانشگاه تهران باعث شده تجارت کالا بخوابد! معلم هم گفته بود نیم ساعت وقت بده این بچه ها برایت توضیح دهند و بعد از آن هر تصمیمی شما گرفتید همان را انجام می دهیم.

بچه ها بندر شهید رجایی بودند که معلم تماس گرفت و گفت بروید دفتر دکتر الهام کار را توضیح دهید. معلم چیز بیشتری نگفت. مکالمه رد و بدل شده بینشان را ما بعدها فهمیدیم.
رفتیم دفتر دکتر الهام. ایشان گفتند که شمایید که تجارت را بسته اید؟! جا خوردیم و گفتیم کجا بسته ایم؟ ماجرای تجارت را با رویکرد آن موقع خودمان تعریف کردیم. گفتیم یک عده آدم خوبی هستند می خواهند ما مریض نشویم. آمده اند یک بخشنامه استاندارد را اجرا کرده اند و آن بخشنامه باعث این رسوب شده است.
حالا در نظر داشته باشید که بعدا که پیش آقای برزگر رئیس وقت سازمان استاندارد رفتیم، تصورش از این بخشنامه این بود که درامد سازمانش افزایش چشمگیری می یابد. یعنی این طور توجیهش کرده بودند. حقیقت این است که او بیشتر دنبال درآمد بود تا سلامت مردم!

به دکتر الهام گفتیم تازه مسائل دیگری هم هست. ماجرای بارنامه را تعریف کردیم. گفتیم ما رفته ایم پایانه میگویند که باید همه ماشین ها بارنامه داشته باشند. بعد این بارنامه را هم شرکت های حمل خصوصی صادر می کنند. اکثریت این شرکت ها هم از خودشان تریلی ندارند. از راننده یک پولی می گیرند به عنوان پشت بارنامه تا بارنامه صادر کنند. چرا باید این طور باشد. خب گمرک که پته عبور را صادر می کنند اطلاعاتش همان اطلاعات بار است. همان جا یک پولی بریزند به حساب دولت همان را به عنوان بارنامه قبول کنند و با همان برود.
دکتر الهام گفت اصلا چرا بارنامه صادر شود؟ هر کس میخواهد کالا ببرد خب ببرد. گفتیم این ها دیگر در فهم ما نمیگنجد.
گفت حرف های شما منطقی است. فقط این که شما بلد نیستید با مسئولین حرف بزنید! گفتیم خب شما بلدید بگویید تا مشکل راننده ها حل شود. گفت نه شما هم باید بیایید آموزش ببینید که چطور باید با مسئولین حرف زد! گفتیم بندر رجایی کارش مانده. گفت نه باید بیایید.

سه روز بعد دکتر الهام رئیس وقت سازمان راهداری آقای افندی زاده، معاون پیشگیری ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز آقای ابویی و اسمش را نبر را دعوت کرد به جلسه که موضوع را حل کند.
دکتر الهام در آن جلسه اشاره کرد به ما و نقل به مضمون گفت: این دوستان جهادی، انقلابی، بچه حزب الهی، مومن، اعتقادی و ... این نظرات را دارند و نظراتشان درست است. اسمش را نبر ابرویی بالا انداخت و اشاره ای به بقیه حضار کرد. دکتر الهام ادامه داد که این راننده در جاده برای چه میخواهیم بارنامه داشته باشد؟ هر کس هر کالایی می خواهد بردارد ببرد به ما چه ربطی دارد؟
آقای افندی زاده نقل به مضمون گفت اینها چرت و پرت می گویند! این غیر قانونی است که بارنامه نداشته باشند!
اما نمی دانست که این قسمتش را ما نگفته بودیم. خود دکتر الهام گفته بود. ما فقط گفته بودیم یک بارنامه است. این بارنامه باید فوری صادر شود. شرکت حمل صادر نکند که آن را بکند اهرم فشار برای تلکه کردن راننده و دکتر الهام گفته بود که اصلا بارنامه نمی خواهد!
خلاصه افندی زاده گفت این ها چرت می گویند و این از اساس غیر قانونی است. ما قبل از آن اصلا افندی زاده را ندیده بودیم که بخواهیم به او حرفی بزنیم که حالا چرت و پرت باشد یا نباشد!
دکتر الهام بلند شد رفت از کتابخانه یک کتاب قانون آورد با این حالت که بابا من خودم مرد قانونم و شورای نگهبان بوده ام. کتاب قانون را باز کرد و شروع کرد به جستجوی یک قانونی که بگوید تردد در جاده های جمهوری اسلامی آزاد است. افندی زاده بلند شد و گفت اگر این است من همین الآن استعفا میدهم و خداحافظ! و رفت و بقیه هم رفتند.

دکتر الهام گیج شده بود. پشت اتاقشان یک کتابخانه بود. رفت آنجا یک نیم ساعتی راه رفت و فکر کرد و در نهایت آمد به مایی که این مدت همینطور آنجا نشسته بودیم گفت شما تا حالا کجا بودید؟ گفت هشت سال دیر آمدید. الان دیگر حنای دولت رنگی ندارد. قرار شد برویم تا یک فکری بکنند.

✅ @karkhone