سرمایه‌ی مسلّح چینی
"..چین سرمایه‌هایش در آمریکا را مسلّح کرده است تا توانمندی‌های صنعتی آمریکا را تخلیه کند.."
این سخن سناتور ارشد جمهوری‌خواه، جان کورنین، نگرانی امروز آمریکا را در خود خلاصه کرده است. ماجرا از زمانی شروع می‌شود که رهبران چین راهبرد توسعه‌ی صنعتی جدید خود به نام "ساخت چین ۲۰۲۵" را اعلام کردند تا اقتصاد چین را از پلکان زنجیره‌ی ارزش جهانی بالا برند و آن را به تولیدکننده‌ی برتر کالاهای فناوری‌محور تبدیل کنند.
یکی از اهداف این راهبرد حمایت دولت چین از سرمایه‌گذاری برون‌مرزی بخش خصوصی میباشد. چینی‌ها با تصاحب شرکتهای خارجی یا تأمین مالی آنها، به فناوری‌شان دست می‌یابند و به چین منتقلش میکنند. در سالهای اخیر سرمایه‌گذاری چینی‌ها در کسب‌وکارهای نوآور آمریکا ('سیلیکن ولی') به طور بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است. زمانی که "مکانیسم بازار آزادِ" سیلیکن ولی دست رد به سینه‌ی یک کسب‌وکار فناور می‌زند و از سرمایه محرومش میکند، ناگهان سروکلّه‌ی "سرمایه‌ی چینی" پیدا می‌شود و سوخت موتور آن کسب‌وکار را تأمین میکند.
در این زمینه، تجربه‌ی شرکت فناوری‌محور Skymind که نرم‌افزارهای پیشرفته طراحی میکند قابل تأمل میباشد. بنیانگذارش می‌گوید که در ۲۰۱۴ کشان‌کشان خیابان‌های سیلیکن ولی را بالا و پایین کردیم تا یک سرمایه‌گذار پیدا کنیم، اما همه‌ی درها به رویمان بسته شد. ناگهان یک شرکت چینی (Tencent) به سراغمان آمد و ۲۰۰ هزار دلار سرمایه‌ی اولیه به ما تزریق کرد. تنها بعد از این سرمایه‌گذاری اولیه بود که سایر سرمایه‌گذاران سیلیکن ولی به Skymind خوشبین شدند و سرمایه در اختیارش گذاشتند.
به طور مشابه، شرکت Boston Power، تولیدکننده باتری‌های یون لیتیوم نیز سرمایه‌ی هنگفتی برای توسعه میخواست که بازارهای سرمایه ناامیدش کردند، اما شرکت چینی GSR که مجهز به سرمایه‌های دولت چین بود به سراغش آمد و او را به چین جذب کرد.
برخی از پژوهشگران بر این باورند که این الگوی سرمایه‌گذاری، پدیده‌ای است که به طور مستقیم یا غیرمستقیم توسط دولت چین شکل داده شده است. در سالهای اخیر سرمایه‌گذاری چینی‌ها در سیلیکن ولی به طور بی‌سابقه‌ای بالا رفته است و نگرانی سیاستمداران آمریکا را دوچندان کرده است. آنها مقرراتی برای کنترل سرمایه‌ی چینی در نظر گرفتند، اما تصویب و اجرای آن با چالش‌های بزرگی مواجه شده است.
چینی‌ها کسب‌وکارهای فناوری‌محور اروپا را هم هدف گرفته‌اند. در یک مورد، گفته می‌شود که شرکتهای چینی با یکدیگر همدستی کردند تا ارزش بازاری کسب‌وکار فناور Aixtron در آلمان را پایین آورند و به راحتی تصاحبش کنند. شواهد و قرائن نشان میدهد که سرمایه‌های دولت چین این شرکت‌ها را مجهّز و مسلّح کرده بود.
از سال ۲۰۱۴، دولت چین ۱۵۰ میلیارد دلار در قالب صندوق‌های سرمایه‌گذاری عمومی و خصوصی جهت حمایت از سرمایه‌گذاری، تصاحب شرکتهای فناور و واردات فناوری خارجی در نظر گرفته بود. در کنار این ریخت‌وپاش‌های کلان، چینی‌ها سیاستهای دیگری نیز برای تسریع واردات فناوری طراحی کرده‌اند. آنها دسترسی خارجی‌ها به بازار بزرگ چین را مشروط به انتقال فناوری کرده‌اند. همچنین آنها شرکتهای خارجی را به دلایل امنیتی مورد پرس‌وجو و بازجویی فنی قرار می‌دهند و بدین طریق دانش فنی‌شان را تصاحب میکنند.
باید دید که تا چند سال آینده چین تا چه اندازه در صنایع فناوری‌محور پیشرفت کرده است. چیزی که مشخص است این‌ست که انتقال فناوری غربی‌ها به چین، 'اکوسیستم نوآفرینی' را در این کشورها از بین می‌برد. زمانی که چینی‌ها یک شرکت فناور خارجی را تصاحب میکنند، فناوری‌اش را به چین منتقل و نهاده‌های مورد نیاز کسب‌وکار را در داخل چین تأمین میکنند. در مقابل، اگر این شرکت تصاحب نمی‌شد شبکه‌ای از مشتریان و تأمین‌کنندگان بومی به وجود می‌آمد و به رونق اقتصادی می‌انجامید؛ این شرکت چند شرکت منشعب به وجود می‌آورد که فناوری‌شان را با دانش دیگران ترکیب می‌کردند و نوآوری را توسعه میدادند؛ فن‌شناسان آن شرکت به شرکتهای دیگر می‌رفتند و دانش فنی را به آنها منتقل می‌کردند. آنها نیز دانش فنی را با فناوری‌های دیگر ترکیب می‌کردند و نوآوری‌های بهتری پدید می‌آوردند و...
حال زمانی که چین این شرکت‌ها را تصاحب میکند، این سیکل مطلوب در چین اتفاق می‌افتد و خارجی‌ها از آن محروم می‌شوند. بدین ترتیب قابلیت‌های فناورانه‌ی چین به قیمت کاهش قابلیت‌های دیگران افزایش می‌یابد. این 'بازی جمع صفر' زمانی برایمان روشن‌تر می‌شود که بدانیم دولت چین اجازه‌ی چنین تصاحب‌های خارجی را در کشورش نمی‌دهد.
✅ @karkhone
"..چین سرمایه‌هایش در آمریکا را مسلّح کرده است تا توانمندی‌های صنعتی آمریکا را تخلیه کند.."
این سخن سناتور ارشد جمهوری‌خواه، جان کورنین، نگرانی امروز آمریکا را در خود خلاصه کرده است. ماجرا از زمانی شروع می‌شود که رهبران چین راهبرد توسعه‌ی صنعتی جدید خود به نام "ساخت چین ۲۰۲۵" را اعلام کردند تا اقتصاد چین را از پلکان زنجیره‌ی ارزش جهانی بالا برند و آن را به تولیدکننده‌ی برتر کالاهای فناوری‌محور تبدیل کنند.
یکی از اهداف این راهبرد حمایت دولت چین از سرمایه‌گذاری برون‌مرزی بخش خصوصی میباشد. چینی‌ها با تصاحب شرکتهای خارجی یا تأمین مالی آنها، به فناوری‌شان دست می‌یابند و به چین منتقلش میکنند. در سالهای اخیر سرمایه‌گذاری چینی‌ها در کسب‌وکارهای نوآور آمریکا ('سیلیکن ولی') به طور بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است. زمانی که "مکانیسم بازار آزادِ" سیلیکن ولی دست رد به سینه‌ی یک کسب‌وکار فناور می‌زند و از سرمایه محرومش میکند، ناگهان سروکلّه‌ی "سرمایه‌ی چینی" پیدا می‌شود و سوخت موتور آن کسب‌وکار را تأمین میکند.
در این زمینه، تجربه‌ی شرکت فناوری‌محور Skymind که نرم‌افزارهای پیشرفته طراحی میکند قابل تأمل میباشد. بنیانگذارش می‌گوید که در ۲۰۱۴ کشان‌کشان خیابان‌های سیلیکن ولی را بالا و پایین کردیم تا یک سرمایه‌گذار پیدا کنیم، اما همه‌ی درها به رویمان بسته شد. ناگهان یک شرکت چینی (Tencent) به سراغمان آمد و ۲۰۰ هزار دلار سرمایه‌ی اولیه به ما تزریق کرد. تنها بعد از این سرمایه‌گذاری اولیه بود که سایر سرمایه‌گذاران سیلیکن ولی به Skymind خوشبین شدند و سرمایه در اختیارش گذاشتند.
به طور مشابه، شرکت Boston Power، تولیدکننده باتری‌های یون لیتیوم نیز سرمایه‌ی هنگفتی برای توسعه میخواست که بازارهای سرمایه ناامیدش کردند، اما شرکت چینی GSR که مجهز به سرمایه‌های دولت چین بود به سراغش آمد و او را به چین جذب کرد.
برخی از پژوهشگران بر این باورند که این الگوی سرمایه‌گذاری، پدیده‌ای است که به طور مستقیم یا غیرمستقیم توسط دولت چین شکل داده شده است. در سالهای اخیر سرمایه‌گذاری چینی‌ها در سیلیکن ولی به طور بی‌سابقه‌ای بالا رفته است و نگرانی سیاستمداران آمریکا را دوچندان کرده است. آنها مقرراتی برای کنترل سرمایه‌ی چینی در نظر گرفتند، اما تصویب و اجرای آن با چالش‌های بزرگی مواجه شده است.
چینی‌ها کسب‌وکارهای فناوری‌محور اروپا را هم هدف گرفته‌اند. در یک مورد، گفته می‌شود که شرکتهای چینی با یکدیگر همدستی کردند تا ارزش بازاری کسب‌وکار فناور Aixtron در آلمان را پایین آورند و به راحتی تصاحبش کنند. شواهد و قرائن نشان میدهد که سرمایه‌های دولت چین این شرکت‌ها را مجهّز و مسلّح کرده بود.
از سال ۲۰۱۴، دولت چین ۱۵۰ میلیارد دلار در قالب صندوق‌های سرمایه‌گذاری عمومی و خصوصی جهت حمایت از سرمایه‌گذاری، تصاحب شرکتهای فناور و واردات فناوری خارجی در نظر گرفته بود. در کنار این ریخت‌وپاش‌های کلان، چینی‌ها سیاستهای دیگری نیز برای تسریع واردات فناوری طراحی کرده‌اند. آنها دسترسی خارجی‌ها به بازار بزرگ چین را مشروط به انتقال فناوری کرده‌اند. همچنین آنها شرکتهای خارجی را به دلایل امنیتی مورد پرس‌وجو و بازجویی فنی قرار می‌دهند و بدین طریق دانش فنی‌شان را تصاحب میکنند.
باید دید که تا چند سال آینده چین تا چه اندازه در صنایع فناوری‌محور پیشرفت کرده است. چیزی که مشخص است این‌ست که انتقال فناوری غربی‌ها به چین، 'اکوسیستم نوآفرینی' را در این کشورها از بین می‌برد. زمانی که چینی‌ها یک شرکت فناور خارجی را تصاحب میکنند، فناوری‌اش را به چین منتقل و نهاده‌های مورد نیاز کسب‌وکار را در داخل چین تأمین میکنند. در مقابل، اگر این شرکت تصاحب نمی‌شد شبکه‌ای از مشتریان و تأمین‌کنندگان بومی به وجود می‌آمد و به رونق اقتصادی می‌انجامید؛ این شرکت چند شرکت منشعب به وجود می‌آورد که فناوری‌شان را با دانش دیگران ترکیب می‌کردند و نوآوری را توسعه میدادند؛ فن‌شناسان آن شرکت به شرکتهای دیگر می‌رفتند و دانش فنی را به آنها منتقل می‌کردند. آنها نیز دانش فنی را با فناوری‌های دیگر ترکیب می‌کردند و نوآوری‌های بهتری پدید می‌آوردند و...
حال زمانی که چین این شرکت‌ها را تصاحب میکند، این سیکل مطلوب در چین اتفاق می‌افتد و خارجی‌ها از آن محروم می‌شوند. بدین ترتیب قابلیت‌های فناورانه‌ی چین به قیمت کاهش قابلیت‌های دیگران افزایش می‌یابد. این 'بازی جمع صفر' زمانی برایمان روشن‌تر می‌شود که بدانیم دولت چین اجازه‌ی چنین تصاحب‌های خارجی را در کشورش نمی‌دهد.
✅ @karkhone
POLITICO
How China acquires ‘the crown jewels’ of U.S. technology
The U.S. fails to adequately police foreign deals for next-generation software that powers the military and American economic strength.
👍7
آخرین تلاشهای «خجسته‌مهر» برای ابقا
بزرگترین تفاهم نامه نفتی با «گازپروم» امضا شد
به گزارش خبرنگار «انرژی نیوز»، آخرین تلاشهای «محسن خجسته‌مهر» برای ابقا در شرکت ملی نفت با تکیه به امضای تفاهم نامه‌ای با گازپروم روسیه! تفاهم نامه‌هایی که دستکم در یک دهه گذشته تاکنون بارها با طرف روسی امضا شده اما هیچ کدام به قرارداد و اجرا نرسید.
تفاوت بزرگ شرکتهای روسی و چینی با شرکتهای غربی و آسیایی مثل توتال، شل، پتروناس و حتی پرتامینای اندونزی و پتروویتنام آنجاست که شرکت های غیر روسی صادقانه از قراردادهای توسعه میادین نفت و گاز کناره گیری میکنند اما شرکتهای روسی و چینی سال‌ها وقت کشی کرده، کاری را جلو نمی‌برند و حاضر به خروج هم نیستند تا با گذشت زمان، کارفرمایان نفتی به فکر تعیین جانشین داخلی برای روسها باشند.
تحمیل وقت کشی و تاخیر در اجرای طرح‌های توسعه میادین نفت و گاز توسط شرکتهای روسی و حتی چینی بخش خوش ماجراست و زمانی که رفتار گازپروم روسیه در قرارداد طرح توسعه میدان مشترک نفتی «آذر» را مرور می‌کنیم کار از بی‌انصافی و نبود صداقت هم فراتر میرود.
بنا بر اعلام مدیران وقت شرکت نفت در دولت دهم و یازدهم، شرکت ملی نفت ایران درحالی در اواسط دهه 90 مشغول مذاکره با گازپروم بود، این شرکت روسی برخلاف جریان مذاکرات به کنسرسیومی متشکل از «کوگس» کره جنوبی و شرکت دولتی نفت ترکیه برای توسعه نیمه مشترک میدان آذر ایران یعنی «بدرا» عراق می‌پیوندد.
در این بین برخی از مدیران شرکت ملی نفت در واکنش به رفتار «گازپروم» روسیه در مذاکرات توسعه میدان آذر که در نهایت به رقیب ایران ملحق شد پا را فراتر می‌گذارند و مدعی هستند که طرف روسی با خروج مذاکرات، اطلاعات فنی میدان را هم تقدیم شریک عراقی کرد !
با گذشت حدود یک‌دهه از بدعهدی «گازپروم» روسیه که البته در سالهای اخیر در قالب امضای تفاهم نامه‌هایی برای توسعه میادین نفت و گازی فرزاد، گلشن، فردوسی، چنگوله، چشمه خوش و ... بارها به اثبات رسیده است، «محسن خجسته‌مهر» مدیرعامل شرکت ملی نفت بار دیگر از امضای تفاهم نامه توسعه میادین گازی کیش و پارس شمالی، فشارافزایی میدان پارس جنوبی با شرکت بدسابقه گازپروم روسیه خبر میدهد !
امضای تفاهم نامه همکاری با گازپروم هرچند برای شرکت نفت و صنعت نفت ایران آب و نانی به ارمغان نمی‌آورد اما برای «خجسته مهر» خوب است تا دست کم مدتی در باد امضای بزرگترین تفاهم نامه جذب سرمایه صنعت نفت ابقا شود، هر چند رفتنی باید برود، دیر و زود دارد اما سوخت و سوز نخواهد داشت.
✅ @karkhone
بزرگترین تفاهم نامه نفتی با «گازپروم» امضا شد
به گزارش خبرنگار «انرژی نیوز»، آخرین تلاشهای «محسن خجسته‌مهر» برای ابقا در شرکت ملی نفت با تکیه به امضای تفاهم نامه‌ای با گازپروم روسیه! تفاهم نامه‌هایی که دستکم در یک دهه گذشته تاکنون بارها با طرف روسی امضا شده اما هیچ کدام به قرارداد و اجرا نرسید.
تفاوت بزرگ شرکتهای روسی و چینی با شرکتهای غربی و آسیایی مثل توتال، شل، پتروناس و حتی پرتامینای اندونزی و پتروویتنام آنجاست که شرکت های غیر روسی صادقانه از قراردادهای توسعه میادین نفت و گاز کناره گیری میکنند اما شرکتهای روسی و چینی سال‌ها وقت کشی کرده، کاری را جلو نمی‌برند و حاضر به خروج هم نیستند تا با گذشت زمان، کارفرمایان نفتی به فکر تعیین جانشین داخلی برای روسها باشند.
تحمیل وقت کشی و تاخیر در اجرای طرح‌های توسعه میادین نفت و گاز توسط شرکتهای روسی و حتی چینی بخش خوش ماجراست و زمانی که رفتار گازپروم روسیه در قرارداد طرح توسعه میدان مشترک نفتی «آذر» را مرور می‌کنیم کار از بی‌انصافی و نبود صداقت هم فراتر میرود.
بنا بر اعلام مدیران وقت شرکت نفت در دولت دهم و یازدهم، شرکت ملی نفت ایران درحالی در اواسط دهه 90 مشغول مذاکره با گازپروم بود، این شرکت روسی برخلاف جریان مذاکرات به کنسرسیومی متشکل از «کوگس» کره جنوبی و شرکت دولتی نفت ترکیه برای توسعه نیمه مشترک میدان آذر ایران یعنی «بدرا» عراق می‌پیوندد.
در این بین برخی از مدیران شرکت ملی نفت در واکنش به رفتار «گازپروم» روسیه در مذاکرات توسعه میدان آذر که در نهایت به رقیب ایران ملحق شد پا را فراتر می‌گذارند و مدعی هستند که طرف روسی با خروج مذاکرات، اطلاعات فنی میدان را هم تقدیم شریک عراقی کرد !
با گذشت حدود یک‌دهه از بدعهدی «گازپروم» روسیه که البته در سالهای اخیر در قالب امضای تفاهم نامه‌هایی برای توسعه میادین نفت و گازی فرزاد، گلشن، فردوسی، چنگوله، چشمه خوش و ... بارها به اثبات رسیده است، «محسن خجسته‌مهر» مدیرعامل شرکت ملی نفت بار دیگر از امضای تفاهم نامه توسعه میادین گازی کیش و پارس شمالی، فشارافزایی میدان پارس جنوبی با شرکت بدسابقه گازپروم روسیه خبر میدهد !
امضای تفاهم نامه همکاری با گازپروم هرچند برای شرکت نفت و صنعت نفت ایران آب و نانی به ارمغان نمی‌آورد اما برای «خجسته مهر» خوب است تا دست کم مدتی در باد امضای بزرگترین تفاهم نامه جذب سرمایه صنعت نفت ابقا شود، هر چند رفتنی باید برود، دیر و زود دارد اما سوخت و سوز نخواهد داشت.
✅ @karkhone
👍8
| حسین راهداری
مستندی را در مورد سوپرمیلیاردرهای چینی می دیدم که در آن مصاحبه ای با خانمی می کرد که در هاروارد آمریکا درس خوانده بود و الآن مالک یکی از بزرگترین شرکت های حمل و نقل دریایی چین بود. مصاحبه کننده از او پرسید که با توجه به رشد اقتصادی چین و اینکه شما خود یک تاجر بزرگ هستید، حالا نظر شما در مورد همکاری با آمریکا و در کل غربی ها چیست؟ جواب جالبی داشت. گفت درست است که چین خیلی رشد کرده. اما این رشد مدیون درس هایی است که ما از غرب یاد گرفته ایم. هنوز هم درس های زیادی مانده که ما باید یاد بگیریم!!
یاد حرف های عزیزانی می افتم که متعصبانه فکر می کنند که همه چیز را ما خودمان بلدیم و خودمان می توانیم بدون کمک دیگران هر کاری را انجام دهیم. اجازه دهید دو درس ساده که از تعامل با ژاپنی ها و چینی ها یاد گرفتم بیان کنم. درس ها مربوط به تکنولوژی های پشرفته نیستند! مربوط به نحوه جلسه برگزار کردن هستند!
ژاپنی ها
در شرکتی حدود یک سال و خورده ای با ژاپنی ها در تعامل بودیم. جلسات ما با ژاپنی ها دو مشخصه بارز داشت:
1- همیشه قبل از جلسه، ژاپنی ها کل ارائه اشان را پرینت رنگی شده حاضر داشتند و در اختیار تمامی حاضران می گذاشتند. این یعنی اینکه کاملا می دانستند چه حرفی می خواهند بزنند! شاید فکر کنید که این کار عجیبی نیست؟ اما در کل این دوران، تیم ایرانی حتی یک برگه پرینت شده هم قبل از جلسه برای ارائه نداشت! گاهی افراد در جلسه حاضر می شدند بدون آنکه بدانند دقیقا موضوع جلسه چیست؟!! بعد هم که می فهمیدند موضوع جلسه چیست، به جای سکوت، برای خودنمایی حرف های نامربوط و اشتباه تحویل طرف مقابل می دادند.
2- در جلسه همیشه مدیران ژاپنی به همراه یک سری کارشناس حاضر می شدند. مدیر صحبت های کلان را می کرد و بحث های جزیی به کارشناس واگذار می شد. باز هم ممکن است که این مساله ساده به نظر برسد! اما جالب آنکه در طرف ایرانی برای حضور در جلسه گاه رقابت سازمانی وجود داشت و هر کسی به جلسه با خارجی ها، از جمله ژاپنی ها، راه داده نمی شد! در عمده جلسات فقط خود مدیران حاضر بودند که برخی از آنها هم چند دقیقه قبل از جلسه از آن مطلع شده بودند. مثلا گاه در جلسه یکی میگفت چرا فلانی نیست؟!! معلوم می شد که از عمد به او اطلاع نداده اند و سریع می گفتند که حاضر شود!! در جلسه هم معمولا خود مدیر عامل رییس مطلق جلسه بود و از هر دری صحبت می کرد و نظر می داد! نهایت اجازه صحبت به یک مدیر میانی دیگر داده می شد.
چینی ها
با یک گروه چینی روی پروژه ای برای ماه ها کار کردم. این گروه هم دو مشخصه بارز داشت:
1) در این گروه دو نفر چینی استخدام شده بودند که ادبیات فارسی خوانده و مدتی هم در ایران تحصیل کرده بودند. دو نفر بودند تا در صورت لزوم که یکی در سفر ایران بود، دیگری کارهایش را در چین انجام دهد. این دو نفر نقش مهمی در ترجمه ها و انتقال موارد فرهنگی داشتند به طوریکه در حضور آنها ما می ترسیدیم هر حرفی را بزنیم. مسلما این دو نفر نیروهای قوی چین در حوزه زبان فارسی و تعامل با ایران در دهه های بعد خواهند بود و به درد اقتصاد چین خواهند خورد. در عوض در گروه ایرانی یک نفر حتی ساده ترین لغات چینی را هم بلد نبود. انگلیسی ملت هم دست و پا شکسته! در حالیکه این پروژه می توانست زمینه ساز رشد ایرانی هایی باشد که روی زبان چینی کار می کنند. مساله هم پول نیست! پول به اندازه کافی هدر می رفت که حقوق یکی دو نفر در آن به چشم نیاید.
2) جلسات مدیران چینی ها همیشه دو ردیف داشت. ردیف اول مدیران و کارشناسان مربوطه که باید در بحث شرکت می کردند. ردیف دوم، در پشت، کارشناسان معمولی درگیر پروژه می نشستند که در جلسه نقشی نداشتند اما برای آموزش در جلسه حاضر می شدند. یکبار پرسیدم که داستان چیست و گفتند که این پروتکلی برای آموزش نسل بعدی سازمان است تا کار با شرکت های بین المللی را یاد بگیرند. در بعضی از جلسات حتی کار به جر و بحث می کشید و دو طرف با هم تند صحبت می کردند. در موردی یادم هست که مدیر ارشد چینی اشتباه کرده بود و به نوعی جلوی همه و کارمندان خود ضایع شد. اما باز شکل جلسات ادامه یافت و همیشه همه آن افراد حاضر بودند. جالب آنکه در موقع ناهار و مهمانی ها هم این افراد را با خود می آوردند. در مقابل مشخصه تیم ایرانی این بود که همیشه جلسات پشت درهای بسته بین دو سه نفر ایرانی و طرف چینی برگزار می شد. به زحمت یکی دو تا کارشناس را راه می دادند، آن هم وسط جلسه که بیایند و بروند. در شرکت آدم هایی بودند که سال ها درگیر پروژه بودند اما اصلا تا به حال با چینی ها صحبت نکرده بودند! یعنی فرصت داده نشده بود. در موقع ناهار و شام هم همان دو تا کارشناس را هم نمی بردند.
جالب آنکه طرف ایرانی همه این رفتارهای خوب را می دید، اما باز کار خود را می کرد!! فکر کنم ما حتی نیاز به آموزش داریم که «یاد» بگیریم!
✅ @karkhone
مستندی را در مورد سوپرمیلیاردرهای چینی می دیدم که در آن مصاحبه ای با خانمی می کرد که در هاروارد آمریکا درس خوانده بود و الآن مالک یکی از بزرگترین شرکت های حمل و نقل دریایی چین بود. مصاحبه کننده از او پرسید که با توجه به رشد اقتصادی چین و اینکه شما خود یک تاجر بزرگ هستید، حالا نظر شما در مورد همکاری با آمریکا و در کل غربی ها چیست؟ جواب جالبی داشت. گفت درست است که چین خیلی رشد کرده. اما این رشد مدیون درس هایی است که ما از غرب یاد گرفته ایم. هنوز هم درس های زیادی مانده که ما باید یاد بگیریم!!
یاد حرف های عزیزانی می افتم که متعصبانه فکر می کنند که همه چیز را ما خودمان بلدیم و خودمان می توانیم بدون کمک دیگران هر کاری را انجام دهیم. اجازه دهید دو درس ساده که از تعامل با ژاپنی ها و چینی ها یاد گرفتم بیان کنم. درس ها مربوط به تکنولوژی های پشرفته نیستند! مربوط به نحوه جلسه برگزار کردن هستند!
ژاپنی ها
در شرکتی حدود یک سال و خورده ای با ژاپنی ها در تعامل بودیم. جلسات ما با ژاپنی ها دو مشخصه بارز داشت:
1- همیشه قبل از جلسه، ژاپنی ها کل ارائه اشان را پرینت رنگی شده حاضر داشتند و در اختیار تمامی حاضران می گذاشتند. این یعنی اینکه کاملا می دانستند چه حرفی می خواهند بزنند! شاید فکر کنید که این کار عجیبی نیست؟ اما در کل این دوران، تیم ایرانی حتی یک برگه پرینت شده هم قبل از جلسه برای ارائه نداشت! گاهی افراد در جلسه حاضر می شدند بدون آنکه بدانند دقیقا موضوع جلسه چیست؟!! بعد هم که می فهمیدند موضوع جلسه چیست، به جای سکوت، برای خودنمایی حرف های نامربوط و اشتباه تحویل طرف مقابل می دادند.
2- در جلسه همیشه مدیران ژاپنی به همراه یک سری کارشناس حاضر می شدند. مدیر صحبت های کلان را می کرد و بحث های جزیی به کارشناس واگذار می شد. باز هم ممکن است که این مساله ساده به نظر برسد! اما جالب آنکه در طرف ایرانی برای حضور در جلسه گاه رقابت سازمانی وجود داشت و هر کسی به جلسه با خارجی ها، از جمله ژاپنی ها، راه داده نمی شد! در عمده جلسات فقط خود مدیران حاضر بودند که برخی از آنها هم چند دقیقه قبل از جلسه از آن مطلع شده بودند. مثلا گاه در جلسه یکی میگفت چرا فلانی نیست؟!! معلوم می شد که از عمد به او اطلاع نداده اند و سریع می گفتند که حاضر شود!! در جلسه هم معمولا خود مدیر عامل رییس مطلق جلسه بود و از هر دری صحبت می کرد و نظر می داد! نهایت اجازه صحبت به یک مدیر میانی دیگر داده می شد.
چینی ها
با یک گروه چینی روی پروژه ای برای ماه ها کار کردم. این گروه هم دو مشخصه بارز داشت:
1) در این گروه دو نفر چینی استخدام شده بودند که ادبیات فارسی خوانده و مدتی هم در ایران تحصیل کرده بودند. دو نفر بودند تا در صورت لزوم که یکی در سفر ایران بود، دیگری کارهایش را در چین انجام دهد. این دو نفر نقش مهمی در ترجمه ها و انتقال موارد فرهنگی داشتند به طوریکه در حضور آنها ما می ترسیدیم هر حرفی را بزنیم. مسلما این دو نفر نیروهای قوی چین در حوزه زبان فارسی و تعامل با ایران در دهه های بعد خواهند بود و به درد اقتصاد چین خواهند خورد. در عوض در گروه ایرانی یک نفر حتی ساده ترین لغات چینی را هم بلد نبود. انگلیسی ملت هم دست و پا شکسته! در حالیکه این پروژه می توانست زمینه ساز رشد ایرانی هایی باشد که روی زبان چینی کار می کنند. مساله هم پول نیست! پول به اندازه کافی هدر می رفت که حقوق یکی دو نفر در آن به چشم نیاید.
2) جلسات مدیران چینی ها همیشه دو ردیف داشت. ردیف اول مدیران و کارشناسان مربوطه که باید در بحث شرکت می کردند. ردیف دوم، در پشت، کارشناسان معمولی درگیر پروژه می نشستند که در جلسه نقشی نداشتند اما برای آموزش در جلسه حاضر می شدند. یکبار پرسیدم که داستان چیست و گفتند که این پروتکلی برای آموزش نسل بعدی سازمان است تا کار با شرکت های بین المللی را یاد بگیرند. در بعضی از جلسات حتی کار به جر و بحث می کشید و دو طرف با هم تند صحبت می کردند. در موردی یادم هست که مدیر ارشد چینی اشتباه کرده بود و به نوعی جلوی همه و کارمندان خود ضایع شد. اما باز شکل جلسات ادامه یافت و همیشه همه آن افراد حاضر بودند. جالب آنکه در موقع ناهار و مهمانی ها هم این افراد را با خود می آوردند. در مقابل مشخصه تیم ایرانی این بود که همیشه جلسات پشت درهای بسته بین دو سه نفر ایرانی و طرف چینی برگزار می شد. به زحمت یکی دو تا کارشناس را راه می دادند، آن هم وسط جلسه که بیایند و بروند. در شرکت آدم هایی بودند که سال ها درگیر پروژه بودند اما اصلا تا به حال با چینی ها صحبت نکرده بودند! یعنی فرصت داده نشده بود. در موقع ناهار و شام هم همان دو تا کارشناس را هم نمی بردند.
جالب آنکه طرف ایرانی همه این رفتارهای خوب را می دید، اما باز کار خود را می کرد!! فکر کنم ما حتی نیاز به آموزش داریم که «یاد» بگیریم!
✅ @karkhone
👍12
| مهدی جلالی تهرانی
جفری ساکس سال ۲۰۰۹ سر کلاس گفت: ابرقدرت شدن آمریکا نه حاصل نیروی برتر نظامی آن بود و نه پیشرفت صنعتی آن. بخاطر پاسداشت «آزادی و حقوق فردی» بود که باعث رشد «خودباوری» مردم شد، و خودباوری موجب «خلاقیت» و پرورش «ایده» شد.
او گفت: مادامی‌که خلاقیت و ایده در آمریکا بارور شود، این کشور ابرقدرت خواهد ماند، و افزود: زیاد حرف‌های هیجانی و سطحی درباره چین را جدی نگیرید.
او به راه‌آهن و حجم صنعت و نیروی نظامی شوروی و چین اشاره کرد که در مجموع بسیار بیشتر از آمریکا بود. اما آنان نتوانسته بودند هیچ تحولی در صنعت و تکنولوژی ایجاد کنند. تنها می‌توانستند ایده صنعت را بگیرند و آن را کپی کنند و توسعه ببخشند.
توسعه بدون خودباوری و خلاقیت مدل چین است: توسعه عامرانه و از بالا و مونتاژ و جنس بدلی.
مدل توسعه چینی همان مدل توسعه پهلوی‌هاست. همان مدل توسعه‌ای که امروز نیز پهلوی‌خواهان در رویاهای روزانه خود خیال‌پردازی میکنند. خیالی که اگر در گذشته امکان‌پذیر بود، قطعا امروز امکان‌پذیر نیست و توهمی ارتجاعی است.
✅ @karkhone
جفری ساکس سال ۲۰۰۹ سر کلاس گفت: ابرقدرت شدن آمریکا نه حاصل نیروی برتر نظامی آن بود و نه پیشرفت صنعتی آن. بخاطر پاسداشت «آزادی و حقوق فردی» بود که باعث رشد «خودباوری» مردم شد، و خودباوری موجب «خلاقیت» و پرورش «ایده» شد.
او گفت: مادامی‌که خلاقیت و ایده در آمریکا بارور شود، این کشور ابرقدرت خواهد ماند، و افزود: زیاد حرف‌های هیجانی و سطحی درباره چین را جدی نگیرید.
او به راه‌آهن و حجم صنعت و نیروی نظامی شوروی و چین اشاره کرد که در مجموع بسیار بیشتر از آمریکا بود. اما آنان نتوانسته بودند هیچ تحولی در صنعت و تکنولوژی ایجاد کنند. تنها می‌توانستند ایده صنعت را بگیرند و آن را کپی کنند و توسعه ببخشند.
توسعه بدون خودباوری و خلاقیت مدل چین است: توسعه عامرانه و از بالا و مونتاژ و جنس بدلی.
مدل توسعه چینی همان مدل توسعه پهلوی‌هاست. همان مدل توسعه‌ای که امروز نیز پهلوی‌خواهان در رویاهای روزانه خود خیال‌پردازی میکنند. خیالی که اگر در گذشته امکان‌پذیر بود، قطعا امروز امکان‌پذیر نیست و توهمی ارتجاعی است.
✅ @karkhone
👍14👎12
| باقر دزفولی
عدم نگرش ملی به پروژه های بزرگ ملی و بخصوص در صنایع سنگین ، از جمله صنایع معدنی و فولاد و مس ، مدتها است که گریبانگیر دولتهای بعد از جنگ تحمیلی و اصلاحات شده و دولتها تحت فشار مقامات مذهبی و منطقه ای و نمایندگان مجلس ، اقدام به اخذ سیاستهای نادرست
Back integration
یا مستقل کردن واحدهای جنبی شرکتهای بزرگ نموده اند .بعد از سالهای ۲۰۰۰ میلادی بعلت گسترش بازارها و رقابت هاو صعوبت ورود به بازارهای مصرف ، و ناتوانی شرکتهای کوچک و SME ها برای ورود به این بازارها ، صاحبان صنایع جهت افزایش رقابت پذیری و حفظ خود در بازار و مخفی کردن زیان واحدهای زیانده ، مجبور به تجمیع صنایع کوچک خود و تشکیل هلدینگهای بزرگ شدند . این امر در شرکتهای بزرک صنایع فولاد اروپا از جمله آلمان و جوینت دو شرکت تیسن و کروپ و تشکیل گروه آرسلور میتال در لوکزامبورگ اروپا مشهود است . اینجانب بعنوان مشاور اقتصادی دهه شصت شرکت ملی صنایع مس ایران در جریان تلاشهای این صنعت برای مطالعات و اکتشافات و بهره برداری از معادن مس سونگون آذربایجان بوده و هستم و مطلعم که این واحد ، تامین کننده مواد اولیه صنایع ذوب و پالایشگاه مس کرمان میباشد و در صورت استقلال و تشکیل شرکت مس آذربایجان ، صنایع مس کرمان دچار مشکل شده و با ادامه استقلال طلبی کارکنان آذربایجانی و درخواست ایجاد واحدهای ذوب و پالایشگاه در سونگون ، مس رفسنجان میباید مواد اولیه خود را از خارج کشور وارد نماید و یا آنکه خطوط تولید خود را متوقف کند . البته کشور ترکیه یکی از متقاضیان قدیمی کنسانتره مس و مولیبدن سونگون بوده که برادران آذربایجانی ما تمایل زیادی به روابط تجاری با آنها دارند . متاسفانه تامین کنندگان مواد اولیه واحدهای دیگر صنعتی کشور مانند چادرملو و گل گهر سیرجان و سنگ آهن بافق یزد ، در دولتهای قبلی به همین بهانه ها ، واحدهای بزرگ ما را مانند فولاد مبارکه و ذوب آهن اصفهان را دچار مشکل نموده اند بطوری که در حال حاضر بهره برداری از سه کوره بلند ذوب آهن اصفهان دچار مشکل شده است و دولت های قبل برای رفع این مشکل مجبور به دخالت و صدور دستورات برای تامین مواد اولیه شده اند . با مرور گزارش بازدید ریاست جمهور رئیسی از معادن سونگون ، به نظر میرسد دو درخواست از ایشان شده و مورد تاکید امام جمعه محترم تبریز نیز قرار گرفته است . کار بهره برداری در معدن سونگون به پیمانکاران سپرده شده و پیمانکاران از اجرای طرح طبقه بندی مشاغل امتناع مینمایند و کارگران حقوق حقه خود و شرایط کاری بهتری را مطالبه میکنند که این مشکل مانند مشکل معادن طبس قابل حل است . در این شرایط به نظر میرسد که طبق معمول عده ای که تمایلات ناسیونالیستی دارند ، ادعا و مطالبه شرکت مستقل مس آذربایجان و تمرکز حسابهای مالی در آذربایجان ؟؟؟!!! ( که به نظر میرسد در تهران متمرکز است ) را دارند که خواستی غیر منطقی و غیر اقتصادی است . راه حل منطقی که در این رابطه به نظر میرسد ، در صورت اصرار مقامات استان ، تشکیل یک شرکت سهامی عام در آذربایجان و فروش سهامش به آذربایجانی هاست و با وجوه جمع آوری شده ضمن پرداخت کلیه بدهی های شرکت به دولت بابت حقوق مالکانه دولت ، با قیمت کارشناسی شرکت آذری ضمن تعهد تامین مواد اولیه واحدهای داخلی ، سهام شرکت مس رفسنجان در معدن سونگون را خریداری نماید . برای ادامه خط تولید یعنی واحد ذوب و پالایشگاه طرح ، شرکت جدیدی تعریف و با استفاده از مصوبه جدید بورس برای طرح های جدید ، پذیره نویسی کنند .
امید است همه ما مشمول دعاهای امامان جمعه ، بخصوص امام جمعه تبریز که در مورد مسائل تخصصی تولیدی منطقه بدینصورت از خود عکس العمل نشان میدهد قرار گیریم .
✅ @karkhone
عدم نگرش ملی به پروژه های بزرگ ملی و بخصوص در صنایع سنگین ، از جمله صنایع معدنی و فولاد و مس ، مدتها است که گریبانگیر دولتهای بعد از جنگ تحمیلی و اصلاحات شده و دولتها تحت فشار مقامات مذهبی و منطقه ای و نمایندگان مجلس ، اقدام به اخذ سیاستهای نادرست
Back integration
یا مستقل کردن واحدهای جنبی شرکتهای بزرگ نموده اند .بعد از سالهای ۲۰۰۰ میلادی بعلت گسترش بازارها و رقابت هاو صعوبت ورود به بازارهای مصرف ، و ناتوانی شرکتهای کوچک و SME ها برای ورود به این بازارها ، صاحبان صنایع جهت افزایش رقابت پذیری و حفظ خود در بازار و مخفی کردن زیان واحدهای زیانده ، مجبور به تجمیع صنایع کوچک خود و تشکیل هلدینگهای بزرگ شدند . این امر در شرکتهای بزرک صنایع فولاد اروپا از جمله آلمان و جوینت دو شرکت تیسن و کروپ و تشکیل گروه آرسلور میتال در لوکزامبورگ اروپا مشهود است . اینجانب بعنوان مشاور اقتصادی دهه شصت شرکت ملی صنایع مس ایران در جریان تلاشهای این صنعت برای مطالعات و اکتشافات و بهره برداری از معادن مس سونگون آذربایجان بوده و هستم و مطلعم که این واحد ، تامین کننده مواد اولیه صنایع ذوب و پالایشگاه مس کرمان میباشد و در صورت استقلال و تشکیل شرکت مس آذربایجان ، صنایع مس کرمان دچار مشکل شده و با ادامه استقلال طلبی کارکنان آذربایجانی و درخواست ایجاد واحدهای ذوب و پالایشگاه در سونگون ، مس رفسنجان میباید مواد اولیه خود را از خارج کشور وارد نماید و یا آنکه خطوط تولید خود را متوقف کند . البته کشور ترکیه یکی از متقاضیان قدیمی کنسانتره مس و مولیبدن سونگون بوده که برادران آذربایجانی ما تمایل زیادی به روابط تجاری با آنها دارند . متاسفانه تامین کنندگان مواد اولیه واحدهای دیگر صنعتی کشور مانند چادرملو و گل گهر سیرجان و سنگ آهن بافق یزد ، در دولتهای قبلی به همین بهانه ها ، واحدهای بزرگ ما را مانند فولاد مبارکه و ذوب آهن اصفهان را دچار مشکل نموده اند بطوری که در حال حاضر بهره برداری از سه کوره بلند ذوب آهن اصفهان دچار مشکل شده است و دولت های قبل برای رفع این مشکل مجبور به دخالت و صدور دستورات برای تامین مواد اولیه شده اند . با مرور گزارش بازدید ریاست جمهور رئیسی از معادن سونگون ، به نظر میرسد دو درخواست از ایشان شده و مورد تاکید امام جمعه محترم تبریز نیز قرار گرفته است . کار بهره برداری در معدن سونگون به پیمانکاران سپرده شده و پیمانکاران از اجرای طرح طبقه بندی مشاغل امتناع مینمایند و کارگران حقوق حقه خود و شرایط کاری بهتری را مطالبه میکنند که این مشکل مانند مشکل معادن طبس قابل حل است . در این شرایط به نظر میرسد که طبق معمول عده ای که تمایلات ناسیونالیستی دارند ، ادعا و مطالبه شرکت مستقل مس آذربایجان و تمرکز حسابهای مالی در آذربایجان ؟؟؟!!! ( که به نظر میرسد در تهران متمرکز است ) را دارند که خواستی غیر منطقی و غیر اقتصادی است . راه حل منطقی که در این رابطه به نظر میرسد ، در صورت اصرار مقامات استان ، تشکیل یک شرکت سهامی عام در آذربایجان و فروش سهامش به آذربایجانی هاست و با وجوه جمع آوری شده ضمن پرداخت کلیه بدهی های شرکت به دولت بابت حقوق مالکانه دولت ، با قیمت کارشناسی شرکت آذری ضمن تعهد تامین مواد اولیه واحدهای داخلی ، سهام شرکت مس رفسنجان در معدن سونگون را خریداری نماید . برای ادامه خط تولید یعنی واحد ذوب و پالایشگاه طرح ، شرکت جدیدی تعریف و با استفاده از مصوبه جدید بورس برای طرح های جدید ، پذیره نویسی کنند .
امید است همه ما مشمول دعاهای امامان جمعه ، بخصوص امام جمعه تبریز که در مورد مسائل تخصصی تولیدی منطقه بدینصورت از خود عکس العمل نشان میدهد قرار گیریم .
✅ @karkhone
👍4
| دارون عجم اوغلو و جیمز ای. رابینسون
نهادهای اقتصادی فراگیر، از قبیل آنچه که در کره جنوبی و ایالات متحده وجود دارد، نهادهایی هستند که اجازه مشارکت گروه بزرگی از مردم را در فعالیت‌های اقتصادی فراهم و آنها را تشویق میکنند تا از استعدادها و مهارت‌هایشان بهترین استفاده را ببرند و قدرت انتخاب داشته باشند. نهادهای اقتصادی برای آنکه فراگیر باشند باید متضمن مالکیت خصوصی امن، نظام حقوقی بی‌طرف و ترتیباتی برای تامین خدمات عمومی باشند تا زمینی همتراز فراهم آید که در آن مردم بتوانند به مبادله و عقد قرارداد بپردازند. این نهادها همچنین باید اجازه ورود به کسب‌وکارهای جدید را بدهند و مردم را در انتخاب مشاغلشان آزاد بگذارند.
تضاد میان دو کره و نیز میان ایالات متحده و آمریکای لاتین، اصلی کلی را به نمایش می‌گذارد: نهادهای اقتصادی فراگیر برای فعالیت‌های اقتصادی، رشد بهره‌وری و توسعه رفاه، انگیزه فراهم می‌آورند. در این میان تضمین حقوق مالکیت امری محوری است؛ زیرا تنها افرادی که از این حقوق بهره‌مندند تمایل به سرمایه‌گذاری و افزایش بهره‌وری خواهند داشت. صاحب کسب و کاری که انتظار دارد دسترنجش دزدیده شود یا کل محصولش را به عنوان مالیات بستانند، انگیزه اندکی برای کار کردن خواهد داشت؛ چه رسد به این که دست به سرمایه گذاری و نوآوری بزند. امنیت باید برای عموم جامعه وجود داشته باشد.
/چرا ملت‌ها شکست می‌خورند؟
✅ @karkhone
نهادهای اقتصادی فراگیر، از قبیل آنچه که در کره جنوبی و ایالات متحده وجود دارد، نهادهایی هستند که اجازه مشارکت گروه بزرگی از مردم را در فعالیت‌های اقتصادی فراهم و آنها را تشویق میکنند تا از استعدادها و مهارت‌هایشان بهترین استفاده را ببرند و قدرت انتخاب داشته باشند. نهادهای اقتصادی برای آنکه فراگیر باشند باید متضمن مالکیت خصوصی امن، نظام حقوقی بی‌طرف و ترتیباتی برای تامین خدمات عمومی باشند تا زمینی همتراز فراهم آید که در آن مردم بتوانند به مبادله و عقد قرارداد بپردازند. این نهادها همچنین باید اجازه ورود به کسب‌وکارهای جدید را بدهند و مردم را در انتخاب مشاغلشان آزاد بگذارند.
تضاد میان دو کره و نیز میان ایالات متحده و آمریکای لاتین، اصلی کلی را به نمایش می‌گذارد: نهادهای اقتصادی فراگیر برای فعالیت‌های اقتصادی، رشد بهره‌وری و توسعه رفاه، انگیزه فراهم می‌آورند. در این میان تضمین حقوق مالکیت امری محوری است؛ زیرا تنها افرادی که از این حقوق بهره‌مندند تمایل به سرمایه‌گذاری و افزایش بهره‌وری خواهند داشت. صاحب کسب و کاری که انتظار دارد دسترنجش دزدیده شود یا کل محصولش را به عنوان مالیات بستانند، انگیزه اندکی برای کار کردن خواهد داشت؛ چه رسد به این که دست به سرمایه گذاری و نوآوری بزند. امنیت باید برای عموم جامعه وجود داشته باشد.
/چرا ملت‌ها شکست می‌خورند؟
✅ @karkhone
👍3
سیاست صنعتی و نقصان اطلاعات
وزیر سابق دارایی چین، لو جیوِی، در جایی گفته بود که راهبرد "ساخت چین ۲۰۲۵" که توسعه‌ی صنایع فناوری‌محور را هدف گرفته، یک مداخله‌ی بیجاست که پول مالیات‌دهندگان را به هدر میدهد. به باور او صنایع مورد هدف در این راهبرد پیش‌بینی پذیر نیستند و دولت نباید گمان کند توان پیش‌بینیِ پیش‌بینی‌ناپذیرها را دارد. بعد از این انتقاد بود که از ریاست صندوق تأمین اجتماعی چین کنار گذاشته شد.
سخن لو جیوی یکی از رایج‌ترین انتقادات به سیاست صنعتی - 'نقصان اطلاعات' در گزینش صنایع موفق - میباشد. در این زمینه اندرو بت‌سن، چین‌شناس اقتصادی، پاسخ جالبی به این انتقاد میدهد. او می‌گوید که "مکانیسم بازار" در انتخاب صنایع لزوماً رفتار متفاوتی نسبت به دولت ندارد. حدس و گمان اقتصادی انسان‌ها - چه در بخش خصوصی چه در بخش عمومی - نسبت به فناوری‌ها و صنایع 'آینده‌دار' همیشه متفاوت نیست. برای مثال، دولت چین طبق راهبردش صنعت هوش مصنوعی یا نیمه‌رسانا را مورد حمایت قرار میدهد، اما همزمان بنگاه‌های سرمایه‌ی خطرپذیر خصوصی (VC) نیز پول زیادی روانه‌ی این صنایع میکنند. دولت چین همان صنعتی را هدف گرفته که "مکانیسم بازار" هم هدف گرفته است.
این نکته‌ای‌ست که Brad DeLong هم در کتابی به آن اشاره کرده است. او می‌گوید که 'انتخاب برندگان' (صنایع موفق و آینده‌دار) کار غیرممکنی برای دولتها نیست. به طور تاریخی اغلب کشورها در مسیر توسعه‌ی صنعتی گام‌هایی مشابه یکدیگر در زمان‌هایی مشابه برداشته‌اند. در مراحل مشابه توسعه‌ی اقتصادی، صنایعی که دولتهای این کشورها هدف گرفته‌اند تفاوتی با یکدیگر نداشته است. حتی در 'سرحدّات' توسعه‌ی فناوری که عدم قطعیت در انتخاب برندگانِ بالقوه دوچندان می‌شود، دولتها همان صنایعی را هدف گرفته‌اند که سرمایه‌گذاران خصوصی (=مکانیسم بازار) نظیر مریل لینچ، نُمورا و روتچیلد هدف گرفته و به آنها سرمایه تخصیص میدادند.
به عقیده‌ی او، چالش اصلی سیاست صنعتی، نه قابلیت انتخاب صنایع آینده‌دار (انتخاب برندگان)، که ظرفیت موفق‌سازی این صنایع میباشد. تضمینی نیست که صنعت آینده‌دار هوش مصنوعی - که هم بخش عمومی و هم بخش خصوصی چین آن را هدف گرفته‌اند - یک صنعت رقابت‌پذیر در بازار جهانی شود، اما همیشه راه‌هایی وجود دارد که ظرفیت موفق‌سازی صنایع آینده‌دار را افزایش میدهد. مثلاً نویسنده به سیاست 'انضباط‌بخشی صادراتی' (Export Discipline) اشاره میکند که در افزایش رقابت‌پذیری صنعتگران آسیای شرقی مؤثر بوده است.
انضباط‌بخشی صادراتی به معنای مشروط‌سازی حمایت‌های دولتی به عرضه‌ی کالا در بازار جهانی‌ست. زمانی که بخش خصوصی به جای تمرکز بر بازار حفاظت‌شده‌ی داخلی، تشویق (و یا مجبور) به صادرات می‌شود، به این معناست که در معرض فشار رقابت در "مکانیسم بازارِ" جهانی قرار میگیرد؛ سینگال‌های بازار جهانی، «دولت حمایت‌کننده» و «شرکت حمایت‌شونده» را 'گوش‌به‌زنگ' نگه می‌دارد تا رانت‌های اقتصادی را به کارآترین نحو ممکن تخصیص دهند.
منبع
✅ @karkhone
وزیر سابق دارایی چین، لو جیوِی، در جایی گفته بود که راهبرد "ساخت چین ۲۰۲۵" که توسعه‌ی صنایع فناوری‌محور را هدف گرفته، یک مداخله‌ی بیجاست که پول مالیات‌دهندگان را به هدر میدهد. به باور او صنایع مورد هدف در این راهبرد پیش‌بینی پذیر نیستند و دولت نباید گمان کند توان پیش‌بینیِ پیش‌بینی‌ناپذیرها را دارد. بعد از این انتقاد بود که از ریاست صندوق تأمین اجتماعی چین کنار گذاشته شد.
سخن لو جیوی یکی از رایج‌ترین انتقادات به سیاست صنعتی - 'نقصان اطلاعات' در گزینش صنایع موفق - میباشد. در این زمینه اندرو بت‌سن، چین‌شناس اقتصادی، پاسخ جالبی به این انتقاد میدهد. او می‌گوید که "مکانیسم بازار" در انتخاب صنایع لزوماً رفتار متفاوتی نسبت به دولت ندارد. حدس و گمان اقتصادی انسان‌ها - چه در بخش خصوصی چه در بخش عمومی - نسبت به فناوری‌ها و صنایع 'آینده‌دار' همیشه متفاوت نیست. برای مثال، دولت چین طبق راهبردش صنعت هوش مصنوعی یا نیمه‌رسانا را مورد حمایت قرار میدهد، اما همزمان بنگاه‌های سرمایه‌ی خطرپذیر خصوصی (VC) نیز پول زیادی روانه‌ی این صنایع میکنند. دولت چین همان صنعتی را هدف گرفته که "مکانیسم بازار" هم هدف گرفته است.
این نکته‌ای‌ست که Brad DeLong هم در کتابی به آن اشاره کرده است. او می‌گوید که 'انتخاب برندگان' (صنایع موفق و آینده‌دار) کار غیرممکنی برای دولتها نیست. به طور تاریخی اغلب کشورها در مسیر توسعه‌ی صنعتی گام‌هایی مشابه یکدیگر در زمان‌هایی مشابه برداشته‌اند. در مراحل مشابه توسعه‌ی اقتصادی، صنایعی که دولتهای این کشورها هدف گرفته‌اند تفاوتی با یکدیگر نداشته است. حتی در 'سرحدّات' توسعه‌ی فناوری که عدم قطعیت در انتخاب برندگانِ بالقوه دوچندان می‌شود، دولتها همان صنایعی را هدف گرفته‌اند که سرمایه‌گذاران خصوصی (=مکانیسم بازار) نظیر مریل لینچ، نُمورا و روتچیلد هدف گرفته و به آنها سرمایه تخصیص میدادند.
به عقیده‌ی او، چالش اصلی سیاست صنعتی، نه قابلیت انتخاب صنایع آینده‌دار (انتخاب برندگان)، که ظرفیت موفق‌سازی این صنایع میباشد. تضمینی نیست که صنعت آینده‌دار هوش مصنوعی - که هم بخش عمومی و هم بخش خصوصی چین آن را هدف گرفته‌اند - یک صنعت رقابت‌پذیر در بازار جهانی شود، اما همیشه راه‌هایی وجود دارد که ظرفیت موفق‌سازی صنایع آینده‌دار را افزایش میدهد. مثلاً نویسنده به سیاست 'انضباط‌بخشی صادراتی' (Export Discipline) اشاره میکند که در افزایش رقابت‌پذیری صنعتگران آسیای شرقی مؤثر بوده است.
انضباط‌بخشی صادراتی به معنای مشروط‌سازی حمایت‌های دولتی به عرضه‌ی کالا در بازار جهانی‌ست. زمانی که بخش خصوصی به جای تمرکز بر بازار حفاظت‌شده‌ی داخلی، تشویق (و یا مجبور) به صادرات می‌شود، به این معناست که در معرض فشار رقابت در "مکانیسم بازارِ" جهانی قرار میگیرد؛ سینگال‌های بازار جهانی، «دولت حمایت‌کننده» و «شرکت حمایت‌شونده» را 'گوش‌به‌زنگ' نگه می‌دارد تا رانت‌های اقتصادی را به کارآترین نحو ممکن تخصیص دهند.
منبع
✅ @karkhone
Telegram
Karkhoone | کارخونه
سرمایه‌ی مسلّح چینی
"..چین سرمایه‌هایش در آمریکا را مسلّح کرده است تا توانمندی‌های صنعتی آمریکا را تخلیه کند.."
این سخن سناتور ارشد جمهوری‌خواه، جان کورنین، نگرانی امروز آمریکا را در خود خلاصه کرده است. ماجرا از زمانی شروع می‌شود که رهبران چین راهبرد توسعه‌ی…
"..چین سرمایه‌هایش در آمریکا را مسلّح کرده است تا توانمندی‌های صنعتی آمریکا را تخلیه کند.."
این سخن سناتور ارشد جمهوری‌خواه، جان کورنین، نگرانی امروز آمریکا را در خود خلاصه کرده است. ماجرا از زمانی شروع می‌شود که رهبران چین راهبرد توسعه‌ی…
👍7👎1
| یووال نوح هراری
بشر هزاران سال بود که در این مخمصه گیر افتاده بود. در نتیجه، اقتصادها همینطور منجمد شده باقی مانده بودند. راه گریز از این دام فقط در عصر مدرن و با پیدایش نظامی جدید بر اساس اعتماد به آینده کشف شد. در این نظام، مردم با هم توافق کردند که کالاهای خیالی(کالاهایی که در زمان حال وجود ندارند) را با نوع خاصی از پول که آن را اعتبار می‌نامیدند نمایش دهند. اعتبار ما را قادر می سازد که زمان حال را به بهای آینده بسازیم. اعتبار بر این فرض استوار است که منابع آتیِ ما مطمئناً بسیار فراوان‌تر از منابع فعلی ما خواهند بود. اگر بتوانیم در زمان حال چیزهایی را با درآمد آیندۀ خود بسازیم، گستره‌ای از موقعیت های جدید و شگفت‌انگیز پدیدار خواهد شد.
اگر اعتبار چنین شگفت‌انگیز است، چرا هیچکس زودتر به آن فکر نکرد؟ البته، که فکر کردند. نوعی از ترتیبات اعتباری یا گونه‌ای دیگر از آن در تمام فرهنگ‌های شناخته شدۀ بشری وجود داشت که دستکم تا زمان سومریان باستان قدمت دارد. مشکل موجود در اعصار گذشته این بود که هیچکس نمیدانست چطور از آن استفاده کند. به دلیل عدم اعتماد به اینکه آینده بهتر از حال خواهد بود، مردم به ندرت تمایل داشتند اعتبار زیادی ارائه کنند. آنها عموماً باور داشتند که اعصار گذشته بهتر از زمان خود آنها بوده است و اینکه آینده بدتر یا حداقل مانند حال خواهد بود. اگر بخواهیم این موضوع را به زبان اقتصادی بیان کنیم، آنها باور داشتند که مقدار کل ثروت اگر رو به کاهش نباشد، حتماً دارای محدودیت است. بنابراین، افراد فرض اینکه شخص آنها یا پادشاهی آنها یا کل جهان ده سال بعد در حال تولید ثروت خواهد بود را شرط بندی بدی می‌پنداشتند. کسب وکار برای آنها مانند یک بازی با جمع صفر بود. البته که سودهای یک نان‌پزی خاص ممکن بود افزایش پیدا کند، اما این موضوع فقط در ازای عدم کسب سود نان‌پزی همسایه امکان پذیر بود. شهر ونیز ممکن بود رونق پیدا کند، اما فقط از رهگذر فقیرسازی شهر جنوا. پادشاه انگلستان ممکن بود خود را غنی‌تر سازد، اما صرفاً از رهگذر دزدی از پادشاه فرانسه. شما می توانستید این کیک را به شکل های مختلف برش دهید، اما این کیک هیچ‌گاه بزرگ‌تر نمی شد. به همین دلیل است که بسیاری از فرهنگ‌ها به این نتیجه رسیدند که جمع‌آوری کیسه های پول گناه محسوب می شود. بنا به گفته مسیح، گذشتن شتر از سوراخ سوزن راحت تر از ورود فرد ثروتمند به ملکوت خداوند است. اگر اندازه این کیک ثابت است و من سهم بزرگی در آن دارم، پس من باید سهم فرد دیگری را گرفته باشم. ثروتمندان موظف بودند به خاطر استغفار از اَعمال شر خود مقداری از ثروت مازاد خود را به خیریه بدهند.
/پول
✅ @karkhone
بشر هزاران سال بود که در این مخمصه گیر افتاده بود. در نتیجه، اقتصادها همینطور منجمد شده باقی مانده بودند. راه گریز از این دام فقط در عصر مدرن و با پیدایش نظامی جدید بر اساس اعتماد به آینده کشف شد. در این نظام، مردم با هم توافق کردند که کالاهای خیالی(کالاهایی که در زمان حال وجود ندارند) را با نوع خاصی از پول که آن را اعتبار می‌نامیدند نمایش دهند. اعتبار ما را قادر می سازد که زمان حال را به بهای آینده بسازیم. اعتبار بر این فرض استوار است که منابع آتیِ ما مطمئناً بسیار فراوان‌تر از منابع فعلی ما خواهند بود. اگر بتوانیم در زمان حال چیزهایی را با درآمد آیندۀ خود بسازیم، گستره‌ای از موقعیت های جدید و شگفت‌انگیز پدیدار خواهد شد.
اگر اعتبار چنین شگفت‌انگیز است، چرا هیچکس زودتر به آن فکر نکرد؟ البته، که فکر کردند. نوعی از ترتیبات اعتباری یا گونه‌ای دیگر از آن در تمام فرهنگ‌های شناخته شدۀ بشری وجود داشت که دستکم تا زمان سومریان باستان قدمت دارد. مشکل موجود در اعصار گذشته این بود که هیچکس نمیدانست چطور از آن استفاده کند. به دلیل عدم اعتماد به اینکه آینده بهتر از حال خواهد بود، مردم به ندرت تمایل داشتند اعتبار زیادی ارائه کنند. آنها عموماً باور داشتند که اعصار گذشته بهتر از زمان خود آنها بوده است و اینکه آینده بدتر یا حداقل مانند حال خواهد بود. اگر بخواهیم این موضوع را به زبان اقتصادی بیان کنیم، آنها باور داشتند که مقدار کل ثروت اگر رو به کاهش نباشد، حتماً دارای محدودیت است. بنابراین، افراد فرض اینکه شخص آنها یا پادشاهی آنها یا کل جهان ده سال بعد در حال تولید ثروت خواهد بود را شرط بندی بدی می‌پنداشتند. کسب وکار برای آنها مانند یک بازی با جمع صفر بود. البته که سودهای یک نان‌پزی خاص ممکن بود افزایش پیدا کند، اما این موضوع فقط در ازای عدم کسب سود نان‌پزی همسایه امکان پذیر بود. شهر ونیز ممکن بود رونق پیدا کند، اما فقط از رهگذر فقیرسازی شهر جنوا. پادشاه انگلستان ممکن بود خود را غنی‌تر سازد، اما صرفاً از رهگذر دزدی از پادشاه فرانسه. شما می توانستید این کیک را به شکل های مختلف برش دهید، اما این کیک هیچ‌گاه بزرگ‌تر نمی شد. به همین دلیل است که بسیاری از فرهنگ‌ها به این نتیجه رسیدند که جمع‌آوری کیسه های پول گناه محسوب می شود. بنا به گفته مسیح، گذشتن شتر از سوراخ سوزن راحت تر از ورود فرد ثروتمند به ملکوت خداوند است. اگر اندازه این کیک ثابت است و من سهم بزرگی در آن دارم، پس من باید سهم فرد دیگری را گرفته باشم. ثروتمندان موظف بودند به خاطر استغفار از اَعمال شر خود مقداری از ثروت مازاد خود را به خیریه بدهند.
/پول
✅ @karkhone
👍7👎1
آن فیست بامپ شوم و این توافقها!
بنسلمان که نفرتش از بایدن و دموکراتها، آشکار است و به طور جدّی خواهان بازگشت مهره خود، ترامپ، به کاخ سفید است... اگرچه با افزایش تولید نفت کشورش در جریان سفر بایدن موافقت کرد، خبرش را در همان زمان اعلام نکرد!
با این همه، اخبار توافقات دیگر آمریکا و سعودی که در جریان همین سفر حاصل شد، برای کارشناسان جالب توجّه بوده است.
جدای از توافقات امنیتی در سطوح مختلف که برای اوّلین بار، سطح بالایی از همکاری در امنیت سایبری را نیز در بر دارد، سعودی تعهّد کرده است که در برنامه گسترده و بسیار مدرن تکنولوژی آمریکایی گسترش شبکه 5G , 6G به طور جدّی سرمایه‌گذاری کند. ویژگی تکنولوژی آمریکایی در حال توسعه، برتری آن در گستردگی دامنه پوشش حیطههای مختلف، از ارتباطات شهروندی تا کنترل سیستمها و همچنین، هزینهبری کم آن است. در این میان، این توافق، ضربه جدّی به چین بود. هواوی، تا مرز رسیدن به توافق با سعودی در این زمینه پیش رفته بود و بایدن در سخنانش در جدّه و در هنگام اعلام این توافق، به صراحت درباره عقب زدن چین در این حیطه، سخن گفت!
✅ @karkhone
بنسلمان که نفرتش از بایدن و دموکراتها، آشکار است و به طور جدّی خواهان بازگشت مهره خود، ترامپ، به کاخ سفید است... اگرچه با افزایش تولید نفت کشورش در جریان سفر بایدن موافقت کرد، خبرش را در همان زمان اعلام نکرد!
با این همه، اخبار توافقات دیگر آمریکا و سعودی که در جریان همین سفر حاصل شد، برای کارشناسان جالب توجّه بوده است.
جدای از توافقات امنیتی در سطوح مختلف که برای اوّلین بار، سطح بالایی از همکاری در امنیت سایبری را نیز در بر دارد، سعودی تعهّد کرده است که در برنامه گسترده و بسیار مدرن تکنولوژی آمریکایی گسترش شبکه 5G , 6G به طور جدّی سرمایه‌گذاری کند. ویژگی تکنولوژی آمریکایی در حال توسعه، برتری آن در گستردگی دامنه پوشش حیطههای مختلف، از ارتباطات شهروندی تا کنترل سیستمها و همچنین، هزینهبری کم آن است. در این میان، این توافق، ضربه جدّی به چین بود. هواوی، تا مرز رسیدن به توافق با سعودی در این زمینه پیش رفته بود و بایدن در سخنانش در جدّه و در هنگام اعلام این توافق، به صراحت درباره عقب زدن چین در این حیطه، سخن گفت!
✅ @karkhone
👍2
یادگیری فناورانه در چین
واحد نوآوری وزارت دفاع آمریکا گزارش جالبی در خصوص راهبرد انتقال فناوری در چین دارد که از پیشرفت شگفت‌انگیز چینی‌ها در یادگیری فناوری غرب حکایت میکند. این گزارش راهبرد انتقال فناوری در چین را به ۷ دسته تقسیم میکند: جاسوسی صنعتی، سرقت سایبری، حمایت از انجمن‌های تخصصی در خارج از کشور، تأسیس مراکز پژوهشی برون‌مرزی، بهره‌برداری متن باز از فناوری خارجی، سازمان‌های انتقال فناوری، و سرمایه‌گذاری برون‌مرزی در کسب‌وکارهای فناور.
در یکی از بخش‌های جالب گزارش اشاره می‌شود که در سال ۱۹۸۵، ۴۱۲ مؤسسه‌ی اطلاعاتیِ علم و فناوری در چین فعال بودند که کارشان گردآوری، واکاوی، الگوبرداری و مهندسی معکوس دانش فنی خارجی بود. مؤسسه‌ی NSTL در چین ۲۶ میلیون جورنال خارجی، پتنت فناوری و گزارش را بیست‌وچهارساعته در دسترس عموم قرار داده است. همچنین، سازمان امور متخصصین خارجی (SAFEA) چندین نهاد را به تصاحب فناوری و دسترسی به دانشمندانی که آن فناوری را توسعه دادند اختصاص داده است. موفقیت SAFEA در ۴۴۰ هزار فن‌شناس خارجی که در چین فعالیت میکنند مشهود است.
در کنار آن، اداره‌ی امور چینی‌های خارج از کشور (OCAO، زیر نظر شورای دولتی چین) از چینی‌های خارج از کشور حمایت میکند تا به توسعه‌ی فناورانه‌ی چین کنند. علاوه بر آن، وزارت منابع انسانی و وزارت علم و فناوری چین نیز منابع هنگفتی جهت تصاحب فناوری، ارتباط با فن‌شناسان خارجی (نظیر دانشجویان چینی در خارج) و نفود در دانشگاه‌های خارجی اختصاص داده‌اند. برنامه‌های ملّی انتقال فناوری سازمان‌هایی در سطح محلی دارند که ملاقات‌هایی بین نمایندگان شرکتهای چینی و متخصصان فناوری ترتیب می‌دهند. همچنین، راه‌اندازی مراکز پژوهشی (نظیر TechCode که دولت چین تأمین مالی‌اش کرده) در سیلیکن ولی، برلین، تل آویو و... تصاحب دانش فنی خارجی را سرعت بخشیده است. برنامه 'هزار استعداد انسانی' نیز یکی از سیاستهای معروف دولت چین است که صاحبان دانش فنی را از خارج تصاحب میکند.
نگرانی آمریکا از سرعت انباشت قابلیت‌های فناورانه‌ی چین مشابه نگرانی‌هایش نسبت به رقابت‌پذیری بی‌حد و حصر ژاپن در دهه‌ی ۷۰ و ۸۰ میلادی است. این نگرانی که در گزارش پنتاگن به خوبی نمایان شده می‌تواند به سیاستهای متقابلی بیانجامد - و تا حدودی نیز انجامیده - که مانع دسترسی چین به فناوری خارجی شود.
منبع
✅ @karkhone
واحد نوآوری وزارت دفاع آمریکا گزارش جالبی در خصوص راهبرد انتقال فناوری در چین دارد که از پیشرفت شگفت‌انگیز چینی‌ها در یادگیری فناوری غرب حکایت میکند. این گزارش راهبرد انتقال فناوری در چین را به ۷ دسته تقسیم میکند: جاسوسی صنعتی، سرقت سایبری، حمایت از انجمن‌های تخصصی در خارج از کشور، تأسیس مراکز پژوهشی برون‌مرزی، بهره‌برداری متن باز از فناوری خارجی، سازمان‌های انتقال فناوری، و سرمایه‌گذاری برون‌مرزی در کسب‌وکارهای فناور.
در یکی از بخش‌های جالب گزارش اشاره می‌شود که در سال ۱۹۸۵، ۴۱۲ مؤسسه‌ی اطلاعاتیِ علم و فناوری در چین فعال بودند که کارشان گردآوری، واکاوی، الگوبرداری و مهندسی معکوس دانش فنی خارجی بود. مؤسسه‌ی NSTL در چین ۲۶ میلیون جورنال خارجی، پتنت فناوری و گزارش را بیست‌وچهارساعته در دسترس عموم قرار داده است. همچنین، سازمان امور متخصصین خارجی (SAFEA) چندین نهاد را به تصاحب فناوری و دسترسی به دانشمندانی که آن فناوری را توسعه دادند اختصاص داده است. موفقیت SAFEA در ۴۴۰ هزار فن‌شناس خارجی که در چین فعالیت میکنند مشهود است.
در کنار آن، اداره‌ی امور چینی‌های خارج از کشور (OCAO، زیر نظر شورای دولتی چین) از چینی‌های خارج از کشور حمایت میکند تا به توسعه‌ی فناورانه‌ی چین کنند. علاوه بر آن، وزارت منابع انسانی و وزارت علم و فناوری چین نیز منابع هنگفتی جهت تصاحب فناوری، ارتباط با فن‌شناسان خارجی (نظیر دانشجویان چینی در خارج) و نفود در دانشگاه‌های خارجی اختصاص داده‌اند. برنامه‌های ملّی انتقال فناوری سازمان‌هایی در سطح محلی دارند که ملاقات‌هایی بین نمایندگان شرکتهای چینی و متخصصان فناوری ترتیب می‌دهند. همچنین، راه‌اندازی مراکز پژوهشی (نظیر TechCode که دولت چین تأمین مالی‌اش کرده) در سیلیکن ولی، برلین، تل آویو و... تصاحب دانش فنی خارجی را سرعت بخشیده است. برنامه 'هزار استعداد انسانی' نیز یکی از سیاستهای معروف دولت چین است که صاحبان دانش فنی را از خارج تصاحب میکند.
نگرانی آمریکا از سرعت انباشت قابلیت‌های فناورانه‌ی چین مشابه نگرانی‌هایش نسبت به رقابت‌پذیری بی‌حد و حصر ژاپن در دهه‌ی ۷۰ و ۸۰ میلادی است. این نگرانی که در گزارش پنتاگن به خوبی نمایان شده می‌تواند به سیاستهای متقابلی بیانجامد - و تا حدودی نیز انجامیده - که مانع دسترسی چین به فناوری خارجی شود.
منبع
✅ @karkhone
presidentialinnovationfellows.gov
Exploring China's Technology Transfer Strategy | Presidential Innovation Fellows
The Presidential Innovation Fellows program brings the principles, values, and practices of the innovation economy into government through the most effective agents of change we know: our people.
👍5
درباره «رابطه» جناب خان و خندوانه
(و از رنجی که می بریم)
| محمدرضا اسلامی
ماجرای نوشتن نام «وریا» در برنامه خندوانه و سپس تبدیل شدن به «وحید» را همه شنیدیم. همچون سایر مسایلِ (تلخ) سیاسی، دربارۀ این ماجرا هم حرفها و حدیثهای زیادی گفته شد؛ تا آنجا که رامبد جوان هم ویدئویی ضبط کرد و با چهره ای خسته و کلافه چند جمله ای گفت (که نمی دانم فایده ای داشت یا خیر). شبکه نسیم هم بیانیه ای داد... و صداپیشه جناب خان (محمد بحرانی) هم در صفحه شخصی اش چند سطری نوشت.
تا اینجای ماجرا، اتفاقی است مثل سایر اتفاقات که در رگبارِ اخبارِ بد این روزها می آید و می رود.
اما بر این خبر، تاملی لازم است. لحظه ای توقف و دوباره خواندنِ این ماجرا اهمیت دارد. ذکر این چند مورد در شرح رنجی که می بریم ضروری است:
1. فارغ از تمام مسائل سیاسی جاری در کشور، مساله اصلی در این ماجرا، شکنندگی و ترد بودن رابطه محمد بحرانی و رامبد جوان است. فارغ از تمام منازعه های بی پایان در این سرزمین، دو هنرمند که مدتهای طولانی با هم «کار» کرده اند و با هم «تولید» کرده اند پس از انبوهی کار و رفاقت و خنده و... رابطه شان چنان شکننده است که ممکن است بر سر یک ماجرای «وریا و وحید» هوا بشود.
2. جناب خان و رامبد جوان مساله اصلی نیستند. مساله اصلی در این آب و خاک، چراییِ «شکل نگرفتنِ» روابط انسانی «پایدار» است. شرکت اوبایاشی ژاپن صد و چهل سال پیش تشکیل شد. سه بنیانگذار اصلی این شرکت پنجاه سال با هم کار کردند. ۵۰ سال! پس از آن فرزندان آنها هم پنجاه سالِ دیگر با هم کار کردند. پس از آن «فرزندانِ فرزندانِ» آنها هم با هم چهل سال کار کرده اند (و می کنند) و این وسط بر سر یک ماجرای «وحید و وریا» رابطۀ چندده ساله به هوا نمی‌رود. فکانت هباءً مُنبثاً نمی شود. حکومتها و سیاستمداران در ژاپن آمدند و رفتند ولی روابط پایدار انسانی در اوبایاشی، باقی مانده (و بزرگترین پروژه های سازه ای ژاپن را طراحی و اجرا می کند)
3. جناب خان یکی از موفق ترین «تولّدهای» یک کارکتر هنری بود. جناب خان، و طنین حنجره اش گرمای جنوب بود و طنز شیراز و نمک بوشهر... جناب خان متولد شد و نضج گرفت و اعضای این تیم هنری توانستند «تولید» کنند. اما امروز بر سر یک ماجرای وحید و وریا، صداپیشۀ جناب خان طوری از خداحافظی (و ابهام در ادامه رابطه) سخن می گوید که انگار نه انگار اساسا رفاقتی در کار بوده است.
4. بحث، بر سر دفاع/حمایت از رامبد نیست. کار رامبد یک کار صد در صد غلط بود. بحث بر سر موضوعی فراتر از مباحث سیاسی و حاکمیتی است. بحث این نیست که کدام یک از این دو نفر هنرمندِ حکومتی و کدام یک هنرمندِ مردمی است؟ بحث بر سر این است که یک «رابطه» عمیق میانِ این 2 شکل نگرفته (بعد از اینهمه تولید و خنده و کار و زحمت و رفاقت و...)
بحث فقط بر سر جناب خان و رامبد نیست. بحث بر سر این است که چه سِری و چه رازی در این آب و خاک هست که ریشۀ روابط اینقدر سُست و ناپایدار است. در ژاپن هم حکومتها و ژنرالها آمدند و رفتند. آن حاکمانی که کشور را به جنگ جهانی «ترغیب» می کردند آمدند و آن حاکمان که بخاطر جنگ عذر خواستند هم آمدند و رفتند «ولی» آن آقای ماتسوشیتا که در یک خانۀ کوچک، یک اتاقش را به کار «سیم کشی» اختصاص داد و با کمک زن و برادر زنش شرکت «پاناسونیک» را براه انداخت، چه قبل از جنگ جهانی و چه بعد از جنگ، شرکتش بر سر اختلاف با زن و برادر زنش منحل نشد!
«ماتسوشیتا» توانست که یک کارگاه سیم کشی را به هفده کارخانه و صدها مرکز اختراعات و امپراطوری پاناسونیک تبدیل کند و تا آخرین روز عمر، رفاقتش با رفقایش برقرار ماند. و چرا دور می رویم؟ در همین سالهای اخیر، زاگربرگ یک ایدۀ سوخته دربارۀ وب سایت اینترنتی به اسم فیس بوک را با تیم همراهش به امپراطوری «متا» تبدیل کرد و در میانه این مسیر، ترامپی هم آمد و رفت، ولی تیم همکاران از هم نپُکید. این چه سرّ و رمزی است در این سرزمین که هیچ رابطه ای در هنر، در صنعت و در تجارت «ماندگار» نیست؟ کدام شرکت و شراکتِ ایرانی هست که عمری فراتر از 50 سال پیدا کرده باشد؟ کدام پنج برادرِ صنعتگر اصفهانی یا کدام سه برادر کاسبِ شیرازی بوده اند که فارغ از ماجرای حکومتها توانسته باشند رفاقت و برادری را پنجاه سال حفظ کنند و «با هم» تولیدی را «ایجاد» و سپس «حفظ» کرده باشند.
هیچ.
از احمدی نژاد و رفقایش در علم و صنعت بگیریم (که تا کنون هریک صدبار از دیگری تبری جسته) و به عقب برویم تا برادران خیامی که ایران خودرو را ایجاد کردند و بلافاصله (با هم اختلاف پیدا کردند و) از هم جدا شدند، تاریخ «روابط انسانیِ» ما ایرانیان، تاریخِ گسستن است. نه پیوستن.
5. امروز گسستن جناب خان و محمد بحرانی از شاه حسینی و خندوانه و رامبد… همان زهری است که در کام جان ماست.
«عدم استمرار» در یک رابطه با وجودِ انبوهی همکاری و «تولید».
✅ @karkhone
(و از رنجی که می بریم)
| محمدرضا اسلامی
ماجرای نوشتن نام «وریا» در برنامه خندوانه و سپس تبدیل شدن به «وحید» را همه شنیدیم. همچون سایر مسایلِ (تلخ) سیاسی، دربارۀ این ماجرا هم حرفها و حدیثهای زیادی گفته شد؛ تا آنجا که رامبد جوان هم ویدئویی ضبط کرد و با چهره ای خسته و کلافه چند جمله ای گفت (که نمی دانم فایده ای داشت یا خیر). شبکه نسیم هم بیانیه ای داد... و صداپیشه جناب خان (محمد بحرانی) هم در صفحه شخصی اش چند سطری نوشت.
تا اینجای ماجرا، اتفاقی است مثل سایر اتفاقات که در رگبارِ اخبارِ بد این روزها می آید و می رود.
اما بر این خبر، تاملی لازم است. لحظه ای توقف و دوباره خواندنِ این ماجرا اهمیت دارد. ذکر این چند مورد در شرح رنجی که می بریم ضروری است:
1. فارغ از تمام مسائل سیاسی جاری در کشور، مساله اصلی در این ماجرا، شکنندگی و ترد بودن رابطه محمد بحرانی و رامبد جوان است. فارغ از تمام منازعه های بی پایان در این سرزمین، دو هنرمند که مدتهای طولانی با هم «کار» کرده اند و با هم «تولید» کرده اند پس از انبوهی کار و رفاقت و خنده و... رابطه شان چنان شکننده است که ممکن است بر سر یک ماجرای «وریا و وحید» هوا بشود.
2. جناب خان و رامبد جوان مساله اصلی نیستند. مساله اصلی در این آب و خاک، چراییِ «شکل نگرفتنِ» روابط انسانی «پایدار» است. شرکت اوبایاشی ژاپن صد و چهل سال پیش تشکیل شد. سه بنیانگذار اصلی این شرکت پنجاه سال با هم کار کردند. ۵۰ سال! پس از آن فرزندان آنها هم پنجاه سالِ دیگر با هم کار کردند. پس از آن «فرزندانِ فرزندانِ» آنها هم با هم چهل سال کار کرده اند (و می کنند) و این وسط بر سر یک ماجرای «وحید و وریا» رابطۀ چندده ساله به هوا نمی‌رود. فکانت هباءً مُنبثاً نمی شود. حکومتها و سیاستمداران در ژاپن آمدند و رفتند ولی روابط پایدار انسانی در اوبایاشی، باقی مانده (و بزرگترین پروژه های سازه ای ژاپن را طراحی و اجرا می کند)
3. جناب خان یکی از موفق ترین «تولّدهای» یک کارکتر هنری بود. جناب خان، و طنین حنجره اش گرمای جنوب بود و طنز شیراز و نمک بوشهر... جناب خان متولد شد و نضج گرفت و اعضای این تیم هنری توانستند «تولید» کنند. اما امروز بر سر یک ماجرای وحید و وریا، صداپیشۀ جناب خان طوری از خداحافظی (و ابهام در ادامه رابطه) سخن می گوید که انگار نه انگار اساسا رفاقتی در کار بوده است.
4. بحث، بر سر دفاع/حمایت از رامبد نیست. کار رامبد یک کار صد در صد غلط بود. بحث بر سر موضوعی فراتر از مباحث سیاسی و حاکمیتی است. بحث این نیست که کدام یک از این دو نفر هنرمندِ حکومتی و کدام یک هنرمندِ مردمی است؟ بحث بر سر این است که یک «رابطه» عمیق میانِ این 2 شکل نگرفته (بعد از اینهمه تولید و خنده و کار و زحمت و رفاقت و...)
بحث فقط بر سر جناب خان و رامبد نیست. بحث بر سر این است که چه سِری و چه رازی در این آب و خاک هست که ریشۀ روابط اینقدر سُست و ناپایدار است. در ژاپن هم حکومتها و ژنرالها آمدند و رفتند. آن حاکمانی که کشور را به جنگ جهانی «ترغیب» می کردند آمدند و آن حاکمان که بخاطر جنگ عذر خواستند هم آمدند و رفتند «ولی» آن آقای ماتسوشیتا که در یک خانۀ کوچک، یک اتاقش را به کار «سیم کشی» اختصاص داد و با کمک زن و برادر زنش شرکت «پاناسونیک» را براه انداخت، چه قبل از جنگ جهانی و چه بعد از جنگ، شرکتش بر سر اختلاف با زن و برادر زنش منحل نشد!
«ماتسوشیتا» توانست که یک کارگاه سیم کشی را به هفده کارخانه و صدها مرکز اختراعات و امپراطوری پاناسونیک تبدیل کند و تا آخرین روز عمر، رفاقتش با رفقایش برقرار ماند. و چرا دور می رویم؟ در همین سالهای اخیر، زاگربرگ یک ایدۀ سوخته دربارۀ وب سایت اینترنتی به اسم فیس بوک را با تیم همراهش به امپراطوری «متا» تبدیل کرد و در میانه این مسیر، ترامپی هم آمد و رفت، ولی تیم همکاران از هم نپُکید. این چه سرّ و رمزی است در این سرزمین که هیچ رابطه ای در هنر، در صنعت و در تجارت «ماندگار» نیست؟ کدام شرکت و شراکتِ ایرانی هست که عمری فراتر از 50 سال پیدا کرده باشد؟ کدام پنج برادرِ صنعتگر اصفهانی یا کدام سه برادر کاسبِ شیرازی بوده اند که فارغ از ماجرای حکومتها توانسته باشند رفاقت و برادری را پنجاه سال حفظ کنند و «با هم» تولیدی را «ایجاد» و سپس «حفظ» کرده باشند.
هیچ.
از احمدی نژاد و رفقایش در علم و صنعت بگیریم (که تا کنون هریک صدبار از دیگری تبری جسته) و به عقب برویم تا برادران خیامی که ایران خودرو را ایجاد کردند و بلافاصله (با هم اختلاف پیدا کردند و) از هم جدا شدند، تاریخ «روابط انسانیِ» ما ایرانیان، تاریخِ گسستن است. نه پیوستن.
5. امروز گسستن جناب خان و محمد بحرانی از شاه حسینی و خندوانه و رامبد… همان زهری است که در کام جان ماست.
«عدم استمرار» در یک رابطه با وجودِ انبوهی همکاری و «تولید».
✅ @karkhone
👍22👎11
بحران نان از مشروطه تا پهلوی همیشه اتفاقات عجیبی را رقم زده، چرا در حال تکرار مداوم اشتباهات گذشتگانیم
✅ @karkhone
✅ @karkhone
👍2
حمایت از صنایع نوزاد در کانادا
در قرن نوزدهم، کانادا یک اقتصاد وابسته به تولید و صادرات کالای خام بود که با حمایت‌های گمرکی می‌کوشید سبد صادراتی‌اش را تنوع دهد و از نردبان زنجیره‌ی ارزش جهانی بالا رود. در این زمینه، یک تاریخ‌شناس اقتصادی یادداشت جالبی درباره‌ی سیاست 'حمایت از صنایع نوزاد' کانادا در اواخر قرن نوزدهم دارد که بینش عمیقی از پیشینه‌ی توسعه‌ی صنعتی کانادا به دست میدهد.
تئوری حمایت از صنایع نوزاد می‌گوید که صنعتگران کشورهای پیشرفته یک مزیت خدشه‌ناپذیر رقابتی نسبت به صنعتگران نوپای کشورهای در حال توسعه دارند؛ هر دو ی این صنعتگران باید هزینه‌ی ثابت هنگفتی بابت راه‌اندازی کارخانه، خرید ماشین‌آلات و تأسیس زیرساخت متحمل شوند، اما صنعتگران کشورهای پیشرفته می‌توانند هزینه‌هایشان را بر شمار زیاد تولیداتشان 'سرشکن' کنند (=صرفه‌های مقیاس بزرگ تولید)؛ این موضوع یک مزیت قوی رقابتی در بازار جهانی به آنها می‌بخشد.
علاوه بر آن، صنعتگران کشورهای پیشرفته به منابع عظیمی از نیروی کارآزموده‌ی انسانی، سرریز دانش فنی سایر شرکت‌ها و فناوری‌هایی دسترسی دارند که تنها در داخل آن کشور موجود است و صنعتگران نوپای کشورهای در حال توسعه دستشان از آنها کوتاه است. تئوری صنایع نوزاد از این موارد نتیجه میگیرد که کشورهای در حال توسعه می‌بایست با اعمال محدودیت‌های گمرکی، 'مزیت هزینه‌ایِ' صنعتگران کشورهای پیشرفته را در بازار داخلی خنثی کنند تا صنعتگران داخلی توان گسترش مقیاس تولیدشان را پیدا کنند و به صرفه‌های ناشی از مقیاس برسند و بدین طریق در بازار جهانی رقابت‌پذیر شوند.
حمایت از صنایع نوزاد یک تئوری اقتصادی متقاعدکننده به نظر میرسد، اما شواهد تجربی محدودی از آن پشتیبانی میکنند (شکست‌ها بیش از موفقیت‌هاست)؛ گفته می‌شود که کانادای ۱۸۷۹ - ۱۸۹۵ یکی از شواهد موفق حمایت از صنایع نوزاد محسوب می‌شود. در این دوره دولت کانادا تعرفه‌های گمرکی بر کالاهای نهایی را به شدت بالا برد و در زیرساخت ریلی سرمایه‌گذاری وسیعی کرد. در اواخر قرن نوزدهم بحران اقتصاد جهانی، حمایت‌گرایی سفت‌وسخت آمریکا (با تعرفه‌های ۳۰-۴۰ درصدی) و کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل کالا، رقابت‌پذیری صنعتگران کانادایی را کمرنگ کرده و فشار سیاسی‌شان بر تشدید حمایت گمرکی را فزونی بخشیده بود
مقالات تجربی فراوانی له و علیه آن دوره وجود دارند که با تکنیک‌های پیچیده‌ی آماری تأثیر حمایت گمرکی کانادا را تخمین زده‌اند. آنچه مشخص است این‌ست که این حمایت‌ها از دو آزمون دشوار سیاست صنعنی سربلند بیرون آمدند: ۱.افزایش رقابت‌پذیری صنعتگران در بازار جهانی ۲.جبران کاهش رفاه مصرف‌کننده
رد پای افزایش رقابت‌پذیری را می‌توان در ترکیب صادرات کانادای آن دوره جستجو کرد. در سال ۱۸۵۱، کانادا وابسته به صادرات کالاهای خامی نظیر الوار و گندم بود، اما در سالهای ۱۸۹۰ و ۱۹۰۰ کانادا به صادرکننده‌ی ماشین‌آلات، ابزارهای کشاورزی، دارو، پوشاک و اثاثیه‌ی خانه تبدیل شد. در این دوره صادرات فرآورده‌های چوب کانادا (نظیر کاغذ) به شدت افزایش یافت و صادرات کالای خام چوب رو به کاهش گذاشت
آزمون دیگر حمایت‌گرایی، جبران رفاه از دست‌رفته مصرف‌کننده است، بدین معنا که اعمال تعرفه‌های سنگین گمرکی رفاه مصرف‌کننده را کاهش میدهد تا سود تولیدکننده را افزایش دهد. حال انتظار میرود تولیدکننده سود حاصل از انحصار ('رانت اقتصادی') که حمایت گمرکی برایش آفریده را در انباشت قابلیت‌های فناورانه سرمایه‌گذاری کند؛ بدین معنا که فناوری‌های نوینی بخرد، نیروی کارش را آموزش و پرورش دهد، آزمون و خطا کند تا 'دانش عملی' در تولید بدست آورد و مقیاس تولیدش را گسترش دهد تا به صرفه‌های مقیاس برسد و در نتیجه‌ی این موارد کالای مقرون‌به‌صرفه به مصرف‌کننده عرضه کند (در کانادا همه‌ی این موارد حاصل شد)
باید توجه کنیم که در آن دوره تحول ساختاری عظیمی در اقتصاد کانادا مشاهده نشد که این امر تاحدی به رونق منابع سرشار طبیعی کانادا در آن زمان مربوط می‌شود. نکته مهم دیگر این‌ست که در آن برهه بریتانیا با سیاست تجارت آزادش بازار مصرف باثباتی برای کالاهای صنعتی حمایت‌گرایان (کانادا و آمریکا) فراهم کرده بود و توسعه‌ی صنعتی‌شان را نیرو بخشیده بود. در جهانی از کشورهای حمایت‌گرا، دست کم باید یک کشور 'تجارت‌گرا' هم وجود داشته باشد، در غیر این صورت کشورهای حمایت‌گرا نمی‌توانند کالایشان را به راحتی صادر کنند تا ارز لازم برای واردات نهاده و فناوری پیشرفته بدست آورند. همچنین، دشواری صادرات در جهان حمایت‌گرا بدین معناست که رقابت مؤثری در بازار جهانی وجود نخواهد داشت تا دولت حمایت‌کننده و شرکت حمایت‌شونده را گوش‌به‌زنگ نگه دارد تا منابعشان را بهینه تخصیص دهند (موسوم به Export Discipline). از این منظر، بازارهای آزاد بریتانیا نقش مهمی در توفیق جایگزینی واردات کانادا و آمریکا داشته‌اند.
✅ @karkhone
در قرن نوزدهم، کانادا یک اقتصاد وابسته به تولید و صادرات کالای خام بود که با حمایت‌های گمرکی می‌کوشید سبد صادراتی‌اش را تنوع دهد و از نردبان زنجیره‌ی ارزش جهانی بالا رود. در این زمینه، یک تاریخ‌شناس اقتصادی یادداشت جالبی درباره‌ی سیاست 'حمایت از صنایع نوزاد' کانادا در اواخر قرن نوزدهم دارد که بینش عمیقی از پیشینه‌ی توسعه‌ی صنعتی کانادا به دست میدهد.
تئوری حمایت از صنایع نوزاد می‌گوید که صنعتگران کشورهای پیشرفته یک مزیت خدشه‌ناپذیر رقابتی نسبت به صنعتگران نوپای کشورهای در حال توسعه دارند؛ هر دو ی این صنعتگران باید هزینه‌ی ثابت هنگفتی بابت راه‌اندازی کارخانه، خرید ماشین‌آلات و تأسیس زیرساخت متحمل شوند، اما صنعتگران کشورهای پیشرفته می‌توانند هزینه‌هایشان را بر شمار زیاد تولیداتشان 'سرشکن' کنند (=صرفه‌های مقیاس بزرگ تولید)؛ این موضوع یک مزیت قوی رقابتی در بازار جهانی به آنها می‌بخشد.
علاوه بر آن، صنعتگران کشورهای پیشرفته به منابع عظیمی از نیروی کارآزموده‌ی انسانی، سرریز دانش فنی سایر شرکت‌ها و فناوری‌هایی دسترسی دارند که تنها در داخل آن کشور موجود است و صنعتگران نوپای کشورهای در حال توسعه دستشان از آنها کوتاه است. تئوری صنایع نوزاد از این موارد نتیجه میگیرد که کشورهای در حال توسعه می‌بایست با اعمال محدودیت‌های گمرکی، 'مزیت هزینه‌ایِ' صنعتگران کشورهای پیشرفته را در بازار داخلی خنثی کنند تا صنعتگران داخلی توان گسترش مقیاس تولیدشان را پیدا کنند و به صرفه‌های ناشی از مقیاس برسند و بدین طریق در بازار جهانی رقابت‌پذیر شوند.
حمایت از صنایع نوزاد یک تئوری اقتصادی متقاعدکننده به نظر میرسد، اما شواهد تجربی محدودی از آن پشتیبانی میکنند (شکست‌ها بیش از موفقیت‌هاست)؛ گفته می‌شود که کانادای ۱۸۷۹ - ۱۸۹۵ یکی از شواهد موفق حمایت از صنایع نوزاد محسوب می‌شود. در این دوره دولت کانادا تعرفه‌های گمرکی بر کالاهای نهایی را به شدت بالا برد و در زیرساخت ریلی سرمایه‌گذاری وسیعی کرد. در اواخر قرن نوزدهم بحران اقتصاد جهانی، حمایت‌گرایی سفت‌وسخت آمریکا (با تعرفه‌های ۳۰-۴۰ درصدی) و کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل کالا، رقابت‌پذیری صنعتگران کانادایی را کمرنگ کرده و فشار سیاسی‌شان بر تشدید حمایت گمرکی را فزونی بخشیده بود
مقالات تجربی فراوانی له و علیه آن دوره وجود دارند که با تکنیک‌های پیچیده‌ی آماری تأثیر حمایت گمرکی کانادا را تخمین زده‌اند. آنچه مشخص است این‌ست که این حمایت‌ها از دو آزمون دشوار سیاست صنعنی سربلند بیرون آمدند: ۱.افزایش رقابت‌پذیری صنعتگران در بازار جهانی ۲.جبران کاهش رفاه مصرف‌کننده
رد پای افزایش رقابت‌پذیری را می‌توان در ترکیب صادرات کانادای آن دوره جستجو کرد. در سال ۱۸۵۱، کانادا وابسته به صادرات کالاهای خامی نظیر الوار و گندم بود، اما در سالهای ۱۸۹۰ و ۱۹۰۰ کانادا به صادرکننده‌ی ماشین‌آلات، ابزارهای کشاورزی، دارو، پوشاک و اثاثیه‌ی خانه تبدیل شد. در این دوره صادرات فرآورده‌های چوب کانادا (نظیر کاغذ) به شدت افزایش یافت و صادرات کالای خام چوب رو به کاهش گذاشت
آزمون دیگر حمایت‌گرایی، جبران رفاه از دست‌رفته مصرف‌کننده است، بدین معنا که اعمال تعرفه‌های سنگین گمرکی رفاه مصرف‌کننده را کاهش میدهد تا سود تولیدکننده را افزایش دهد. حال انتظار میرود تولیدکننده سود حاصل از انحصار ('رانت اقتصادی') که حمایت گمرکی برایش آفریده را در انباشت قابلیت‌های فناورانه سرمایه‌گذاری کند؛ بدین معنا که فناوری‌های نوینی بخرد، نیروی کارش را آموزش و پرورش دهد، آزمون و خطا کند تا 'دانش عملی' در تولید بدست آورد و مقیاس تولیدش را گسترش دهد تا به صرفه‌های مقیاس برسد و در نتیجه‌ی این موارد کالای مقرون‌به‌صرفه به مصرف‌کننده عرضه کند (در کانادا همه‌ی این موارد حاصل شد)
باید توجه کنیم که در آن دوره تحول ساختاری عظیمی در اقتصاد کانادا مشاهده نشد که این امر تاحدی به رونق منابع سرشار طبیعی کانادا در آن زمان مربوط می‌شود. نکته مهم دیگر این‌ست که در آن برهه بریتانیا با سیاست تجارت آزادش بازار مصرف باثباتی برای کالاهای صنعتی حمایت‌گرایان (کانادا و آمریکا) فراهم کرده بود و توسعه‌ی صنعتی‌شان را نیرو بخشیده بود. در جهانی از کشورهای حمایت‌گرا، دست کم باید یک کشور 'تجارت‌گرا' هم وجود داشته باشد، در غیر این صورت کشورهای حمایت‌گرا نمی‌توانند کالایشان را به راحتی صادر کنند تا ارز لازم برای واردات نهاده و فناوری پیشرفته بدست آورند. همچنین، دشواری صادرات در جهان حمایت‌گرا بدین معناست که رقابت مؤثری در بازار جهانی وجود نخواهد داشت تا دولت حمایت‌کننده و شرکت حمایت‌شونده را گوش‌به‌زنگ نگه دارد تا منابعشان را بهینه تخصیص دهند (موسوم به Export Discipline). از این منظر، بازارهای آزاد بریتانیا نقش مهمی در توفیق جایگزینی واردات کانادا و آمریکا داشته‌اند.
✅ @karkhone
Great Transformations
Protectionism in One Country
How Industrial Policy Worked in Canada
👍6
| جواد پدرام
همه چیز از این متن شروع شد. سال ۱۳۹۳ یک متنی درباره سرمایه‌داری و سوسیالیسم نوشتم و تا چند سال بعد فقط در تلگرام و اینترنت و کتاب‌ها هر مطلبی در مورد اینها می‌دیدم را آرشیو می‌کردم، مطالبی که اقتصاددانان و عالمان علوم سیاسی و دیگران می‌نوشتند. بعد دیدم این مطالب در تلگرام پراکنده هستند و اگر در یک جا سرجمع شوند خیلی بهتر است و از سه سال پیش شروع به نوشتن همه آنها کردم. تا حالا نهصد صفحه شده. متنی که در سال ۹۳ نوشتم خیلی ابتدایی و ناشیانه بود ولی برای اولین بار آن را نشر می‌دهم:
کارل هاینریش مارکس (به آلمانی: Karl Heinrich Marx) (زاده ۵ مه ۱۸۱۸ در تریر، پروس - درگذشته ۱۴ مارس ۱۸۸۳ در لندن، انگلستان) متفکر انقلابی، فیلسوف، جامعه‌شناس، تاریخ‌دان، اقتصاددان آلمانی و از تأثیرگذارترین اندیشمندان تمام اعصار است. (ویکی‌پدیا)
مارکس در این کتاب با عنوان «سرمایه» تمام تلاش خود را صرف نشان دادن مضرات نظام اقتصادی سرمایه‌داری یا Capitalism می‌نماید. به نقل از کتاب توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، تألیف دکتر محمد لشکری، مارکس بزرگترین منتقد سرمایه‌داری است و بیشتر از هر کسی در مورد نظام سرمایه‌داری نوشته است. حال آنکه امروزه شواهد حاکی از آن است که نظام‌های سوسیالیستی در جهان با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی (CCCP) در ۱۹۹۱ با شکست مواجه شده‌اند. اما نظام سرمایه‌داری کماکان در رأس قرار دارد. مدتی‌ست که مشغول مقایسه و نوشتن در باب این دو نظام اقتصادی هستم در حالی که به هیچ‌کدام از این دو جنبش تعلق ندارم و معتقدم هر کدام در بعضی آموزه‌هایشان خوب و مثبت‌اند و در بعضی جاها فجایعی را به بار آورده‌اند. در سال اول دانشگاه دوستی گفت که در روسیه رشته مدیریت به طرزی متفاوت با آمریکا اجرا می‌شود. چند سال به دنبال صحت این ادعا بودم و نتیجه بررسی‌هایم را به صورت پاراگراف ذیل مکتوب نمودم: (امیدوارم مفید فایده علاقه‌مندان این مبحث واقع شود). سرمایه‌داری یا کاپیتالیسم، نظامی اقتصادی است که مالکیت خصوصی را مجاز میداند و افراد و شرکتهای خصوصی در سود سهیم می‌شوند. فرضیه من این است که ممکن است جنبش سرمایه‌داری در غرب باعث قدرت یافتن امپریالیسم شده باشد. سرمایه‌داری مناطق و فواصل جغرافیایی را کوچک کرده و در درون این مناطق فشرده شرکت‌ها قارچ‌وار رشد و نمو می‌یابند و افراد ثروتمند می‌شوند. پیوندی میان سرمایه‌داری، امپریالیسم، نهادهای سیاسی و مالی جهانی نظیر سازمان ملل متحد، سازمان تجارت جهانی، صندوق بین‌المللی پول، بانک جهانی، صاحبان تکنولوژی و واردکنندگان تکنولوژی از آنان وجود دارد که همگی گرداگرد کاپیتالیسم ایجاد شده‌اند و متفق هستند. در برابر کاپیتالیسم، سوسیالیسم مطرح شد و مارکس بزرگترین منتقد سرمایه‌داری بیشتر از هر کسی در خطرات سرمایه‌داری نوشته است. سوسیالیسم مالکیت خصوصی را مردود می‌شمارد و دولت مسئول تهیه مایحتاج زندگی مردم است. سوسیالیسم برخلاف سرمایه‌داری مناطق و فواصل جغرافیایی را وسعت بخشیده و در پهنه‌ای وسیع عمل میکند. نمونه آن کشور شوروی سابق که صنایعی عظیم و وسایل تولید بسیار بزرگ داشت و مثلاً آب گرم مورد نیاز منازل را زیر زمین بوسیله گرمای زمین در سطح و مقداری وسیع تهیه می‌کرد. نتیجه این است که فرصت تولید آب‌گرم‌کن خانگی برای تولیدکنندگان از بین میرود و شرکت‌ها [ی کوچک و متوسط (SMEs)] در این پهنه تعدادشان کم خواهد بود. به این علت رشته مدیریت بازرگانی اولین بار از دانشگاهی در فرانسه و خاستگاه اصلی آن آمریکا این مرکز سرمایه‌داری و امپریالیسم جهانی است و در شوروی (روسیه) برخی از مباحث این رشته متفاوت با آمریکا اجرا می‌گردد. به نظر من یکی از بزرگترین کارهای بشر تفکیک و تقسیم‌بندی پدیده‌ها است. در اولین مراحل انسان مفهوم کشور را با کشیدن مرزها مشخص کرد. بعد از آن تمام کارهای بشر در طول تاریخ، تفکیک و تقسیم‌بندی بوده است. مثلاً در قدیم علوم به تعداد انگشتان دست تقسیم‌بندی می‌شدند اما امروزه از تعداد بی‌شماری رشته علمی برخورداریم. مزارع به قطعات کوچک‌تری تقسیم‌بندی و به فروش می‌رسند، اتومبیل‌های پیشرفته اجزای بیشتری دارند و تخصص‌گرایی بیشتر و بیشتر می‌شود. این تقسیم‌بندی‌ها در طول زمان بیشتر و بیشتر می‌شوند. اگر دو نظام سوسیالیستی و سرمایه داری را با توجه این مفروضات مقایسه کنم - اصولاً چون سوسیالیسم گرایشی به سمت بسط جغرافیایی، سیاسی و تولید دارد مطابق با طبیعت عمل نمی‌کند و برخلاف جهت آب شنا میکند به این علت به آن گرایش چپ گفته می‌شود و دلیلی بر سقوط آن بود. اما سرمایه‌داری مطابق با طبیعت (و احیاناً منطبق بر قوانین علمی) تقسیم‌گری و کوچک‌سازی اقتصادی را در پیش گرفته است و مطابق با روح تقسیم‌گری انسان که منطبق بر طبیعت است - موافق با جریان آب شنا میکند و تاکنون بقا داشته است.
✅ @karkhone
همه چیز از این متن شروع شد. سال ۱۳۹۳ یک متنی درباره سرمایه‌داری و سوسیالیسم نوشتم و تا چند سال بعد فقط در تلگرام و اینترنت و کتاب‌ها هر مطلبی در مورد اینها می‌دیدم را آرشیو می‌کردم، مطالبی که اقتصاددانان و عالمان علوم سیاسی و دیگران می‌نوشتند. بعد دیدم این مطالب در تلگرام پراکنده هستند و اگر در یک جا سرجمع شوند خیلی بهتر است و از سه سال پیش شروع به نوشتن همه آنها کردم. تا حالا نهصد صفحه شده. متنی که در سال ۹۳ نوشتم خیلی ابتدایی و ناشیانه بود ولی برای اولین بار آن را نشر می‌دهم:
کارل هاینریش مارکس (به آلمانی: Karl Heinrich Marx) (زاده ۵ مه ۱۸۱۸ در تریر، پروس - درگذشته ۱۴ مارس ۱۸۸۳ در لندن، انگلستان) متفکر انقلابی، فیلسوف، جامعه‌شناس، تاریخ‌دان، اقتصاددان آلمانی و از تأثیرگذارترین اندیشمندان تمام اعصار است. (ویکی‌پدیا)
مارکس در این کتاب با عنوان «سرمایه» تمام تلاش خود را صرف نشان دادن مضرات نظام اقتصادی سرمایه‌داری یا Capitalism می‌نماید. به نقل از کتاب توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، تألیف دکتر محمد لشکری، مارکس بزرگترین منتقد سرمایه‌داری است و بیشتر از هر کسی در مورد نظام سرمایه‌داری نوشته است. حال آنکه امروزه شواهد حاکی از آن است که نظام‌های سوسیالیستی در جهان با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی (CCCP) در ۱۹۹۱ با شکست مواجه شده‌اند. اما نظام سرمایه‌داری کماکان در رأس قرار دارد. مدتی‌ست که مشغول مقایسه و نوشتن در باب این دو نظام اقتصادی هستم در حالی که به هیچ‌کدام از این دو جنبش تعلق ندارم و معتقدم هر کدام در بعضی آموزه‌هایشان خوب و مثبت‌اند و در بعضی جاها فجایعی را به بار آورده‌اند. در سال اول دانشگاه دوستی گفت که در روسیه رشته مدیریت به طرزی متفاوت با آمریکا اجرا می‌شود. چند سال به دنبال صحت این ادعا بودم و نتیجه بررسی‌هایم را به صورت پاراگراف ذیل مکتوب نمودم: (امیدوارم مفید فایده علاقه‌مندان این مبحث واقع شود). سرمایه‌داری یا کاپیتالیسم، نظامی اقتصادی است که مالکیت خصوصی را مجاز میداند و افراد و شرکتهای خصوصی در سود سهیم می‌شوند. فرضیه من این است که ممکن است جنبش سرمایه‌داری در غرب باعث قدرت یافتن امپریالیسم شده باشد. سرمایه‌داری مناطق و فواصل جغرافیایی را کوچک کرده و در درون این مناطق فشرده شرکت‌ها قارچ‌وار رشد و نمو می‌یابند و افراد ثروتمند می‌شوند. پیوندی میان سرمایه‌داری، امپریالیسم، نهادهای سیاسی و مالی جهانی نظیر سازمان ملل متحد، سازمان تجارت جهانی، صندوق بین‌المللی پول، بانک جهانی، صاحبان تکنولوژی و واردکنندگان تکنولوژی از آنان وجود دارد که همگی گرداگرد کاپیتالیسم ایجاد شده‌اند و متفق هستند. در برابر کاپیتالیسم، سوسیالیسم مطرح شد و مارکس بزرگترین منتقد سرمایه‌داری بیشتر از هر کسی در خطرات سرمایه‌داری نوشته است. سوسیالیسم مالکیت خصوصی را مردود می‌شمارد و دولت مسئول تهیه مایحتاج زندگی مردم است. سوسیالیسم برخلاف سرمایه‌داری مناطق و فواصل جغرافیایی را وسعت بخشیده و در پهنه‌ای وسیع عمل میکند. نمونه آن کشور شوروی سابق که صنایعی عظیم و وسایل تولید بسیار بزرگ داشت و مثلاً آب گرم مورد نیاز منازل را زیر زمین بوسیله گرمای زمین در سطح و مقداری وسیع تهیه می‌کرد. نتیجه این است که فرصت تولید آب‌گرم‌کن خانگی برای تولیدکنندگان از بین میرود و شرکت‌ها [ی کوچک و متوسط (SMEs)] در این پهنه تعدادشان کم خواهد بود. به این علت رشته مدیریت بازرگانی اولین بار از دانشگاهی در فرانسه و خاستگاه اصلی آن آمریکا این مرکز سرمایه‌داری و امپریالیسم جهانی است و در شوروی (روسیه) برخی از مباحث این رشته متفاوت با آمریکا اجرا می‌گردد. به نظر من یکی از بزرگترین کارهای بشر تفکیک و تقسیم‌بندی پدیده‌ها است. در اولین مراحل انسان مفهوم کشور را با کشیدن مرزها مشخص کرد. بعد از آن تمام کارهای بشر در طول تاریخ، تفکیک و تقسیم‌بندی بوده است. مثلاً در قدیم علوم به تعداد انگشتان دست تقسیم‌بندی می‌شدند اما امروزه از تعداد بی‌شماری رشته علمی برخورداریم. مزارع به قطعات کوچک‌تری تقسیم‌بندی و به فروش می‌رسند، اتومبیل‌های پیشرفته اجزای بیشتری دارند و تخصص‌گرایی بیشتر و بیشتر می‌شود. این تقسیم‌بندی‌ها در طول زمان بیشتر و بیشتر می‌شوند. اگر دو نظام سوسیالیستی و سرمایه داری را با توجه این مفروضات مقایسه کنم - اصولاً چون سوسیالیسم گرایشی به سمت بسط جغرافیایی، سیاسی و تولید دارد مطابق با طبیعت عمل نمی‌کند و برخلاف جهت آب شنا میکند به این علت به آن گرایش چپ گفته می‌شود و دلیلی بر سقوط آن بود. اما سرمایه‌داری مطابق با طبیعت (و احیاناً منطبق بر قوانین علمی) تقسیم‌گری و کوچک‌سازی اقتصادی را در پیش گرفته است و مطابق با روح تقسیم‌گری انسان که منطبق بر طبیعت است - موافق با جریان آب شنا میکند و تاکنون بقا داشته است.
✅ @karkhone
👍3👎1
ممنوعیت الکل در آمریکا
بعید است خلافکاری را پیدا کنیم که فراز و فرودی تأمل‌برانگیز چون آل‌کاپون داشته باشد... آن مرد ایتالیایی‌تبار آمریکایی، با چهره‌ای نجیب و مهربان که بسیار مدعی بود دوستدار مردم است. مادرش هفت پسر و دو دختر به دنیا آورده بود و آلفونس ــ یا همان آل‌کاپون مخوف ــ از ابتدا پسری سربهزیر بود که فقط گاه تعادلش را از دست می‌داد. محال بود کسی در چهارده‌سالگی آن هیولای مهربانِ بیست سال بعد را در خطوط چهره و گردن کج آلفونسِ سربهزیر پیدا کند. «کازا نوسترا»، شعبه‌ای بزرگ و چندشاخه از مافیای ایتالیا بود که رفته‌رفته با مهاجرت ایتالیایی‌ها به آمریکا در ایالات متحد پا گرفته بود. آل‌کاپون سردستۀ یکی از همین گروه‌ها بود که در شیکاگو اوج گرفت و به شهرتی جهانی رسید... بگذارید یک سکانس از این رومانس خون‌آلود را با هم ببینیم...
چهاردهم فوریۀ ۱۹۲۹ بود. چهار نفر از اعضای کاپون که دو نفرشان هم لباس پلیس پوشیده بودند، وارد گاراژی در خیابان کلارک در شیکاگو شدند. این گاراژ مقر تجارت مشروبات الکلیِ یکی از گروه‌های رقیب بود ــ راستی اصلاً این سطرها را می‌نویسم تا دربارۀ دوران ممنوعیت الکل در آمریکا صحبت کنم. از این لحظه به بعد همه‌چیز مانند فیلم‌های گنگستریِ استاندارد بود؛ نه! در واقع، آنچه رخ داد یک صحنۀ گنگستری واقعی بود که از روی آن فیلم‌های تبهکاری ساخته شده است... رگبار مسلسل‌ها بلند شد و پیکر اعضای باند رقیب آبکش می‌شد... مردان یکی یکی، پیش از آنکه فرصت کنند هفت‌تیر بکشند، نشانه بگیرند و مقاومتی بکنند، در خون خود می‌غلتیدند. دنیای تبهکاران دنیای مهربانی نیست؛ هرچند رهبر مخفی آن آل‌کاپون باشد، چهره‌اش به پدرهای روحانی بماند و بسیار دوست داشته باشد مردمداری کند و برای فقرا رستوران‌های رایگان بزند... پول این عیاری‌ها را اول باید از خون رقبا صید کرد.
این پیش‌پرده‌ای است برای بحثی که می‌خواهم مختصر و مفید مروری بر آن کنم؛ به عنوان یکی از مهم‌ترین و جالب‌ترین فصل‌های تاریخ معاصر آمریکا. می‌دانستید در گذشته‌ای نه‌چندان دور در همین ایالات متحد آمریکای خودمان برای چندین سال تولید، توزیع و مصرف الکل ممنوع بود؟ آن هم در نامنتظره‌ترین سال‌ها! نه در قرن هجدهم و نوزدهم! بلکه در یک‌سوم ابتدایی قرن بیستم؛ یعنی درست در سال‌هایی که حتی کشورهای عقب‌مانده جهشی را در مسیر مدرنیته و سکولاریسم تجربه می‌کردند؛ برای مثال درست در زمانی که همه از دهۀ طلایی ۱۹۲۰ در آلمان سخن می‌گویند که دوران انواع آزادی‌های سیاسی و اجتماعی است! آری، در این سال‌ها، محافظه‌کاران آمریکایی پس از حدود نیم قرن سرانجام توانستند قانون ممنوعیت الکل را وارد قانون‌اساسی فدرال کنند. برای بسیاری در جهان مایۀ شگفتی بود... مگر چه اتفاق خاصی افتاده است که آمریکایی‌ها پس از چند سده که از پیدایش ایالات متحد آمریکا می‌گذرد، یادشان افتاده است شرب الکل زیانبار و ممنوع است؟!
از ۱۹۲۰ تا ۱۹۳۳ (برابر با ۱۲۹۹ تا ۱۳۱۲ شمسی) به موجب مادۀ الحاقی هجدهم به قانون‌اساسی آمریکا، تولید، توزیع و مصرف الکل در سرتاسر آمریکا ممنوع شد. این قانون البته به یک جنبش اجتماعی نیرومند در پرهیز از الکل اتکا داشت که ریشه‌های چندین دهه‌ای داشت. همه‌چیز بسیار آسان نمود اول، ولی افتاد مشکل‌ها... مشکل‌هایی که نفس چنین قانونی را به شدت زیر سوال می‌برد و به نتایجی معکوس منجر شده بود.
اجرای چنین قانونی به سطح عظیمی از نظارت دولتی و قضایی نیاز داشت که آمریکایی‌ها آن را در خواب هم نمی‌دیدند! خاص‌ترین ویژگی دولت آمریکا این بود که به سنت لیبرالیسم توانسته بود دولت و میزان مداخلۀ دولت در زندگی اجتماعی را محدود نگاه دارد و به عبارتی «دولت را کوچک» نگاه دارد؛ چه از جهت قوانین اجتماعی و چه از جهت مقررات اقتصادی. دولت آمریکا همان به اصطلاح «دولت پاسبان شب» بود که ضدلیبرال‌ها مسخره‌اش می‌کردند ــ دولتی که به بیان استعاری فقط به گزمه می‌ماند تا کسی در تاریکی و مه از دیوار کسی بالا نرود. نظارت بازو و نیروی اجرایی و قضایی می‌طلبد. تصویب یک قانون در سنا و مجالس ایالتی، فقط نوشتن صورت‌مسئله است! حالا چه کسی می‌خواهد آمریکای عظیم و بی‌انتها را که برای خود قاره‌ای است با ده‌ها هزار کیلومتر مرز زمینی و دریایی و هوایی و ده‌ها هزار ساحل و رودخانه کنترل کند؟
ادامه مطلب
✅ @karkhone
بعید است خلافکاری را پیدا کنیم که فراز و فرودی تأمل‌برانگیز چون آل‌کاپون داشته باشد... آن مرد ایتالیایی‌تبار آمریکایی، با چهره‌ای نجیب و مهربان که بسیار مدعی بود دوستدار مردم است. مادرش هفت پسر و دو دختر به دنیا آورده بود و آلفونس ــ یا همان آل‌کاپون مخوف ــ از ابتدا پسری سربهزیر بود که فقط گاه تعادلش را از دست می‌داد. محال بود کسی در چهارده‌سالگی آن هیولای مهربانِ بیست سال بعد را در خطوط چهره و گردن کج آلفونسِ سربهزیر پیدا کند. «کازا نوسترا»، شعبه‌ای بزرگ و چندشاخه از مافیای ایتالیا بود که رفته‌رفته با مهاجرت ایتالیایی‌ها به آمریکا در ایالات متحد پا گرفته بود. آل‌کاپون سردستۀ یکی از همین گروه‌ها بود که در شیکاگو اوج گرفت و به شهرتی جهانی رسید... بگذارید یک سکانس از این رومانس خون‌آلود را با هم ببینیم...
چهاردهم فوریۀ ۱۹۲۹ بود. چهار نفر از اعضای کاپون که دو نفرشان هم لباس پلیس پوشیده بودند، وارد گاراژی در خیابان کلارک در شیکاگو شدند. این گاراژ مقر تجارت مشروبات الکلیِ یکی از گروه‌های رقیب بود ــ راستی اصلاً این سطرها را می‌نویسم تا دربارۀ دوران ممنوعیت الکل در آمریکا صحبت کنم. از این لحظه به بعد همه‌چیز مانند فیلم‌های گنگستریِ استاندارد بود؛ نه! در واقع، آنچه رخ داد یک صحنۀ گنگستری واقعی بود که از روی آن فیلم‌های تبهکاری ساخته شده است... رگبار مسلسل‌ها بلند شد و پیکر اعضای باند رقیب آبکش می‌شد... مردان یکی یکی، پیش از آنکه فرصت کنند هفت‌تیر بکشند، نشانه بگیرند و مقاومتی بکنند، در خون خود می‌غلتیدند. دنیای تبهکاران دنیای مهربانی نیست؛ هرچند رهبر مخفی آن آل‌کاپون باشد، چهره‌اش به پدرهای روحانی بماند و بسیار دوست داشته باشد مردمداری کند و برای فقرا رستوران‌های رایگان بزند... پول این عیاری‌ها را اول باید از خون رقبا صید کرد.
این پیش‌پرده‌ای است برای بحثی که می‌خواهم مختصر و مفید مروری بر آن کنم؛ به عنوان یکی از مهم‌ترین و جالب‌ترین فصل‌های تاریخ معاصر آمریکا. می‌دانستید در گذشته‌ای نه‌چندان دور در همین ایالات متحد آمریکای خودمان برای چندین سال تولید، توزیع و مصرف الکل ممنوع بود؟ آن هم در نامنتظره‌ترین سال‌ها! نه در قرن هجدهم و نوزدهم! بلکه در یک‌سوم ابتدایی قرن بیستم؛ یعنی درست در سال‌هایی که حتی کشورهای عقب‌مانده جهشی را در مسیر مدرنیته و سکولاریسم تجربه می‌کردند؛ برای مثال درست در زمانی که همه از دهۀ طلایی ۱۹۲۰ در آلمان سخن می‌گویند که دوران انواع آزادی‌های سیاسی و اجتماعی است! آری، در این سال‌ها، محافظه‌کاران آمریکایی پس از حدود نیم قرن سرانجام توانستند قانون ممنوعیت الکل را وارد قانون‌اساسی فدرال کنند. برای بسیاری در جهان مایۀ شگفتی بود... مگر چه اتفاق خاصی افتاده است که آمریکایی‌ها پس از چند سده که از پیدایش ایالات متحد آمریکا می‌گذرد، یادشان افتاده است شرب الکل زیانبار و ممنوع است؟!
از ۱۹۲۰ تا ۱۹۳۳ (برابر با ۱۲۹۹ تا ۱۳۱۲ شمسی) به موجب مادۀ الحاقی هجدهم به قانون‌اساسی آمریکا، تولید، توزیع و مصرف الکل در سرتاسر آمریکا ممنوع شد. این قانون البته به یک جنبش اجتماعی نیرومند در پرهیز از الکل اتکا داشت که ریشه‌های چندین دهه‌ای داشت. همه‌چیز بسیار آسان نمود اول، ولی افتاد مشکل‌ها... مشکل‌هایی که نفس چنین قانونی را به شدت زیر سوال می‌برد و به نتایجی معکوس منجر شده بود.
اجرای چنین قانونی به سطح عظیمی از نظارت دولتی و قضایی نیاز داشت که آمریکایی‌ها آن را در خواب هم نمی‌دیدند! خاص‌ترین ویژگی دولت آمریکا این بود که به سنت لیبرالیسم توانسته بود دولت و میزان مداخلۀ دولت در زندگی اجتماعی را محدود نگاه دارد و به عبارتی «دولت را کوچک» نگاه دارد؛ چه از جهت قوانین اجتماعی و چه از جهت مقررات اقتصادی. دولت آمریکا همان به اصطلاح «دولت پاسبان شب» بود که ضدلیبرال‌ها مسخره‌اش می‌کردند ــ دولتی که به بیان استعاری فقط به گزمه می‌ماند تا کسی در تاریکی و مه از دیوار کسی بالا نرود. نظارت بازو و نیروی اجرایی و قضایی می‌طلبد. تصویب یک قانون در سنا و مجالس ایالتی، فقط نوشتن صورت‌مسئله است! حالا چه کسی می‌خواهد آمریکای عظیم و بی‌انتها را که برای خود قاره‌ای است با ده‌ها هزار کیلومتر مرز زمینی و دریایی و هوایی و ده‌ها هزار ساحل و رودخانه کنترل کند؟
ادامه مطلب
✅ @karkhone
👍12
| موری روتبارد
کافی‌ست بفهمیم که هیچ دولتی از خود هیچ پولی ندارد. هر پرداختی دولت (به هر شکلی، یارانه، خدمات رایگان، و...) به هزینه‌ی شهروندان و با مالیات (به هر شکلی، مالیات‌های مستقیم، تورّم و...) انجام میگیرد؛ به‌عبارتی، بهای این پرداخت‌ها پیشتر و یا بعدتر، و چندین برابر و به‌زور، از شهروندان ستانده خواهد شد. از این لحاظ میان دو سارق تفاوتی نیست؛ سارقی که جان «مردان» را مصادره، و سپس بهای خریدش را طلب میکند، و سارقی که «مردمان» را مجبور به پرداخت مالیات میکند، و در غیر این‌صورت مجازات آن زندان و مصادره‌ی اموال است.
مالیات دزدی است، هرچند دامنه‌ی آن چنان بزرگ است که هیچ تبهکاری نمی‌تواند به چنین دزدی‌ای امیدوار باشد. مالیات مصادره‌ی اجباری اموال ساکنان و اتباع دولت است. برای خواننده‌ی بدبین تلاش آموزنده‌ای خواهد بود که تعریفی از مالیات ارائه کند که شامل سرقت نشود. دولت، همچون دزدان، به زور اسلحه پولی را مطالبه میکند؛ اگر مالیات‌دهنده از پرداخت سر باز زند، دارایی او به‌زور مصادره می‌شود، و اگر در برابر این غارت ایستادگی کند، دستگیر و تیرباران می‌شود.
✅ @karkhone
کافی‌ست بفهمیم که هیچ دولتی از خود هیچ پولی ندارد. هر پرداختی دولت (به هر شکلی، یارانه، خدمات رایگان، و...) به هزینه‌ی شهروندان و با مالیات (به هر شکلی، مالیات‌های مستقیم، تورّم و...) انجام میگیرد؛ به‌عبارتی، بهای این پرداخت‌ها پیشتر و یا بعدتر، و چندین برابر و به‌زور، از شهروندان ستانده خواهد شد. از این لحاظ میان دو سارق تفاوتی نیست؛ سارقی که جان «مردان» را مصادره، و سپس بهای خریدش را طلب میکند، و سارقی که «مردمان» را مجبور به پرداخت مالیات میکند، و در غیر این‌صورت مجازات آن زندان و مصادره‌ی اموال است.
مالیات دزدی است، هرچند دامنه‌ی آن چنان بزرگ است که هیچ تبهکاری نمی‌تواند به چنین دزدی‌ای امیدوار باشد. مالیات مصادره‌ی اجباری اموال ساکنان و اتباع دولت است. برای خواننده‌ی بدبین تلاش آموزنده‌ای خواهد بود که تعریفی از مالیات ارائه کند که شامل سرقت نشود. دولت، همچون دزدان، به زور اسلحه پولی را مطالبه میکند؛ اگر مالیات‌دهنده از پرداخت سر باز زند، دارایی او به‌زور مصادره می‌شود، و اگر در برابر این غارت ایستادگی کند، دستگیر و تیرباران می‌شود.
✅ @karkhone
👍6👎2
همین ایران خودمان
سیاستمداران از جان ما چه می‌خواهند؟
| محسن جلال پور
سیاستمدار ایرانی ذهن آشفته‌ای دارد. کمتر دیده‌ام ذهن سیاستمداری منسجم باشد. آنها معمولاً نظریه روشن ندارند و از اصول خاصی هم پیروی نمی‌کنند. نمی‌دانم دلیلش چیست، شاید به خاطر اثرپذیری زیاد از سنت سیاستمداری در ایران باشد که در صدسال گذشته گرفتار این تناقض‌ها بوده و شاید هم به این دلیل است که اغلب سیاستمداران ما انسان‌های تحصیل‌کرده‌‌ای نیستند. در کشور ما معمولا افراد علوم سیاسی نمی‌خوانند که سیاستمدار شوند و سکان حکمرانی را در دست گیرند؛ همان‌طور که تحصیل در رشته اقتصاد لزوماً به پذیرش مسوولیت در سازمان‌های اقتصادی ختم نمی‌شود.
با همه اینها جوریدن ذهن سیاستمداران خیلی دشوار نیست، فقط کافی است به انبوه اظهارنظرهای درست و غلط سیاستمداران در رسانه‌ها دقت کنید؛ هر روز موضوعی برای تشدید نااطمینانی و نگرانی بیشتر جامعه تولید می‌شود. ضمن اینکه سهم ما برای گریستن و خندیدن به اظهارنظرهای عجیب و غریب سیاستمداران نیز هرگز قطع نمی‌شود.
اگر اظهارنظرهای نیروهای سیاسی را از ابتدای انقلاب تا امروز دسته‌بندی کنیم، عموماً به چند سرفصل مشترک ختم می‌شود؛ ضدیت با بازار، عرضه رایگان یا مجانی خدمات دولتی، مسکن رایگان، انرژی رایگان یا ارزان، سهمیه‌بندی ارزاق عمومی، بانک بدون بهره، خودکفایی، ضدیت با تجارت آزاد، سرکوب قیمت، اقتصاد تحت کنترل و مواردی از این دست، جزو سرفصل‌های مشترک همه گروه‌ها و احزاب سیاسی در ایران است.
سیاستمداران ما دنبال ایجاد کشوری محصور و محدود هستند و نیازی به مراوده با جهان نمی‌بینند. دنبال این هستند که اقتصاد را کاملاً تحت کنترل خود قرار دهند. بخش خصوصی در ذهنیت آنها جایی ندارد . طرفدار هیچ رابطه‌ای با دیگر کشورها نیستند و معتقدند مذاکرات با کشورهای دیگر باید تعطیل شود و وزارت خارجه هم نداشته باشیم. همان سفیر و فرستاده کافی است. دنبال این هستند که ایران کشوری خودکفا باشد و هرچه تولید کنیم، خودمان هم مصرف کنیم و صادراتی در کار نباشد. قیمت‌ها به دستور استانداران و فرماندهان یا قضات تغییر کند. بانک‌ها و بنگاه‌ها کاملاً در اختیار سیاستمداران باشد. همه چیز کوپنی و سهمیه‌بندی شود و کارت سهمیه ارزاق عمومی به عموم بدهند. دلار را از چرخه اقتصادی خارج کنند. بانک‌های خصوصی منحل شود و بانک مرکزی خزانه کشور باشد که هر زمان سیاستمدار احساس نیاز کرد، هرچه لازم داشت برداشت کند و از همه مهم‌تر اینکه نرخ بهره صفر شود و بانکداری کاملاً اسلامی باشد.
سیاستمداران در مصاحبه‌های خود همواره به این مسائل به عنوان برنامه‌های اصلی خود اشاره میکنند و خواستار اجرایی شدن آنها هستند. اما این یک واقعیت است که در مقام عمل، هیچ‌کدام از این شعارها و آرزوهای سیاسی قابلیت اجرا ندارد. کشوری که دنبال خودکفایی است، سرنوشتی بهتر از کوبا و کره‌شمالی پیدا نمی‌کند. کشوری که اقتصاد متمرکز با برنامه‌ریزی دولتی می‌خواهد، سرنوشتی بهتر از اتحاد جماهیر شوروی پیدا نمی‌کند و کشوری که دانش اقتصادی را به سخره میگیرد، فرجامی بهتر از ونزوئلا نخواهد داشت.
نکته عجیب این است که گروه‌های سیاسی در ایران در هر زمینه‌ای اختلاف نظر داشته باشند، در زمینه اقتصاد شبیه هم فکر میکنند و ممکن است در دیپلماسی و فرهنگ و سیاست، اختلاف نظر جدی وجود داشته باشد اما در راهبردهایی که اقتصاد را به وضع فعلی رسانده، به میزان زیادی به هم نزدیک‌اند. مثلاً تفاوت زیادی میان دیدگاه اصولگرایان و اصلاح‌طلبان در زمینه قیمت‌گذاری وجود ندارد. هر دو گروه در زمینه نقدینگی و تورم باور یکسان دارند. ضدیت با قواعد بازار جزو اصول هر دو جریان است و از همه مهم‌تر اینکه هم اصولگرایان و هم اصلاح‌طلبان به تیول‌داری و نوچه‌پروری باور دارند و زمانی که سکان قدرت را در دست می‌گیرند، مدیریت سازمان‌های اقتصادی را مثل نقل و نبات میان رفقای خود تقسیم میکنند.
همچنین سیاستمداران ما به طرز عجیبی علاقه دارند همچون خلفای حکومت‌های اسلامی که سال‌ها بر ایران تسلط داشتند، اقتصاد را به صورت صله‌ای اداره کنند. یعنی به جای اینکه تخصیص منابع را به بازار بسپارند، خود این نقش را بر عهده گیرند.
به همین دلیل اقتصاد ما بسیار مستعد تیول‌داری شده و تیول‌داری هم به نوچه‌پروری ختم شده است. در گذشته زمین در تیول حکومتی‌ها قرار می‌گرفت، امروز بنگاه و انواع رانت در تیول سیاستمداران قرار دارد و امتیازها هم به نوچه‌های سیاسی تعلق میگیرد.
همه تلاش تیول‌داران سیاسی این است که اقتصاد را در کنترل خود نگه دارند. دعوای اصلی اقتصاد است اما بازی و رقابت در زمین سیاست اتفاق می‌افتد. متاسفانه چنین وضعیتی بر اقتصاد کشور حاکم است و به همین دلیل معتقدم کشور رویایی سیاستمداران ما کره شمالی و کوبا نیست، همین ایران خودمان است.
✅ @karkhone
سیاستمداران از جان ما چه می‌خواهند؟
| محسن جلال پور
سیاستمدار ایرانی ذهن آشفته‌ای دارد. کمتر دیده‌ام ذهن سیاستمداری منسجم باشد. آنها معمولاً نظریه روشن ندارند و از اصول خاصی هم پیروی نمی‌کنند. نمی‌دانم دلیلش چیست، شاید به خاطر اثرپذیری زیاد از سنت سیاستمداری در ایران باشد که در صدسال گذشته گرفتار این تناقض‌ها بوده و شاید هم به این دلیل است که اغلب سیاستمداران ما انسان‌های تحصیل‌کرده‌‌ای نیستند. در کشور ما معمولا افراد علوم سیاسی نمی‌خوانند که سیاستمدار شوند و سکان حکمرانی را در دست گیرند؛ همان‌طور که تحصیل در رشته اقتصاد لزوماً به پذیرش مسوولیت در سازمان‌های اقتصادی ختم نمی‌شود.
با همه اینها جوریدن ذهن سیاستمداران خیلی دشوار نیست، فقط کافی است به انبوه اظهارنظرهای درست و غلط سیاستمداران در رسانه‌ها دقت کنید؛ هر روز موضوعی برای تشدید نااطمینانی و نگرانی بیشتر جامعه تولید می‌شود. ضمن اینکه سهم ما برای گریستن و خندیدن به اظهارنظرهای عجیب و غریب سیاستمداران نیز هرگز قطع نمی‌شود.
اگر اظهارنظرهای نیروهای سیاسی را از ابتدای انقلاب تا امروز دسته‌بندی کنیم، عموماً به چند سرفصل مشترک ختم می‌شود؛ ضدیت با بازار، عرضه رایگان یا مجانی خدمات دولتی، مسکن رایگان، انرژی رایگان یا ارزان، سهمیه‌بندی ارزاق عمومی، بانک بدون بهره، خودکفایی، ضدیت با تجارت آزاد، سرکوب قیمت، اقتصاد تحت کنترل و مواردی از این دست، جزو سرفصل‌های مشترک همه گروه‌ها و احزاب سیاسی در ایران است.
سیاستمداران ما دنبال ایجاد کشوری محصور و محدود هستند و نیازی به مراوده با جهان نمی‌بینند. دنبال این هستند که اقتصاد را کاملاً تحت کنترل خود قرار دهند. بخش خصوصی در ذهنیت آنها جایی ندارد . طرفدار هیچ رابطه‌ای با دیگر کشورها نیستند و معتقدند مذاکرات با کشورهای دیگر باید تعطیل شود و وزارت خارجه هم نداشته باشیم. همان سفیر و فرستاده کافی است. دنبال این هستند که ایران کشوری خودکفا باشد و هرچه تولید کنیم، خودمان هم مصرف کنیم و صادراتی در کار نباشد. قیمت‌ها به دستور استانداران و فرماندهان یا قضات تغییر کند. بانک‌ها و بنگاه‌ها کاملاً در اختیار سیاستمداران باشد. همه چیز کوپنی و سهمیه‌بندی شود و کارت سهمیه ارزاق عمومی به عموم بدهند. دلار را از چرخه اقتصادی خارج کنند. بانک‌های خصوصی منحل شود و بانک مرکزی خزانه کشور باشد که هر زمان سیاستمدار احساس نیاز کرد، هرچه لازم داشت برداشت کند و از همه مهم‌تر اینکه نرخ بهره صفر شود و بانکداری کاملاً اسلامی باشد.
سیاستمداران در مصاحبه‌های خود همواره به این مسائل به عنوان برنامه‌های اصلی خود اشاره میکنند و خواستار اجرایی شدن آنها هستند. اما این یک واقعیت است که در مقام عمل، هیچ‌کدام از این شعارها و آرزوهای سیاسی قابلیت اجرا ندارد. کشوری که دنبال خودکفایی است، سرنوشتی بهتر از کوبا و کره‌شمالی پیدا نمی‌کند. کشوری که اقتصاد متمرکز با برنامه‌ریزی دولتی می‌خواهد، سرنوشتی بهتر از اتحاد جماهیر شوروی پیدا نمی‌کند و کشوری که دانش اقتصادی را به سخره میگیرد، فرجامی بهتر از ونزوئلا نخواهد داشت.
نکته عجیب این است که گروه‌های سیاسی در ایران در هر زمینه‌ای اختلاف نظر داشته باشند، در زمینه اقتصاد شبیه هم فکر میکنند و ممکن است در دیپلماسی و فرهنگ و سیاست، اختلاف نظر جدی وجود داشته باشد اما در راهبردهایی که اقتصاد را به وضع فعلی رسانده، به میزان زیادی به هم نزدیک‌اند. مثلاً تفاوت زیادی میان دیدگاه اصولگرایان و اصلاح‌طلبان در زمینه قیمت‌گذاری وجود ندارد. هر دو گروه در زمینه نقدینگی و تورم باور یکسان دارند. ضدیت با قواعد بازار جزو اصول هر دو جریان است و از همه مهم‌تر اینکه هم اصولگرایان و هم اصلاح‌طلبان به تیول‌داری و نوچه‌پروری باور دارند و زمانی که سکان قدرت را در دست می‌گیرند، مدیریت سازمان‌های اقتصادی را مثل نقل و نبات میان رفقای خود تقسیم میکنند.
همچنین سیاستمداران ما به طرز عجیبی علاقه دارند همچون خلفای حکومت‌های اسلامی که سال‌ها بر ایران تسلط داشتند، اقتصاد را به صورت صله‌ای اداره کنند. یعنی به جای اینکه تخصیص منابع را به بازار بسپارند، خود این نقش را بر عهده گیرند.
به همین دلیل اقتصاد ما بسیار مستعد تیول‌داری شده و تیول‌داری هم به نوچه‌پروری ختم شده است. در گذشته زمین در تیول حکومتی‌ها قرار می‌گرفت، امروز بنگاه و انواع رانت در تیول سیاستمداران قرار دارد و امتیازها هم به نوچه‌های سیاسی تعلق میگیرد.
همه تلاش تیول‌داران سیاسی این است که اقتصاد را در کنترل خود نگه دارند. دعوای اصلی اقتصاد است اما بازی و رقابت در زمین سیاست اتفاق می‌افتد. متاسفانه چنین وضعیتی بر اقتصاد کشور حاکم است و به همین دلیل معتقدم کشور رویایی سیاستمداران ما کره شمالی و کوبا نیست، همین ایران خودمان است.
✅ @karkhone
👍2
متنِ سند مهمِ دستخط ناصرالدین شاه در باب فتوای تحریم تنباکو میرزای شیرازی خطاب به کامران‌میرزا نائب‌السلطنه
نایب السلطنه؛ تلگراف حاجی میرزاحسن شیرازی را دیدم، اولاً جواب تلگراف او را این طور بزنید که تلگراف شما رسیده به حضور رساندم. فرمودند: چون جواب مفصل دارد، جواب را پیش مشير الوزارة بغداد فرستادیم که به شما خواهد رساند. حقیقتِ حالت این علما و مردم، محل تعجب است که چقدر در جهالت هستند و هیچ نمی‌فهمند که حالا دنیا در چه حالت و چه وضع است! خیال میکنند، حالا عهد و زمان امیر تیمور گورکان است یا نادرشاه یا کریم خان نیز! هر وقتی، هر زمانی، اقتضائی دارد! حالا نمی‌توان به طورها و وضع‌های سابق رفتار کرد، بر سر دخانیات و بانک و راه آهن، اولاً «ليث أول قارورت کثرت في السلام» دولت عثمانی و سلطان آن- که خود را خليفه پیغمبر صلوات الله عليه و اله میداند - حالا پنجاه سال است که تمام اینها را بلکه چندین صد دفعه از اینها بالاترها را به دول خارجه اروپ و کمپانی‌های آنها اعطا کرده و داده است و اگر می‌دانستند که خلاف قرآن و شریعت و خلاف استقلال سلطنت شان است، چرا میدادند؟ ما، یک فرسنگ راه‌آهن از طهران الى حضرت عبدالعظیم داده‌ایم، آنها پانصد فرسنگ راه‌آهن داده‌اند که حالا از تمام فرنگ به اسلامبول پایتخت، با راه‌آهن آمد و شد می‌شود. وانگهی سپهسالار مرحوم، یک قرار خیلی بدمغزی برای دولت و ملت ما با کمپانی انگلیس بست که اجازه داد، راه آهن از دهات مازندران الى دهات فارس بکشند و البته پانصد فرسنگ راه و زمین را تصاحب بگیرند و هم چنین، شرایط دیگری داشت که در حقیقت ایران را فروخته بودند. ما به هزار زحمت و به هزار تدبیر، این چند کار بی‌معنی را به آنها عوض داده، آن قرارنامه مفسده را از آنها پس گرفته، پاره کردیم. در حقیقت، دوباره ایران را احیا کردیم. مثلاً بانک مرد فرنگی، پولی در صندوقش گذاشته است. هر کس از او قرض بخواهد، به منفعت کم میدهد و از گرو و بيع شرط زمین و ملک و غیره، ممنوع است؛ فقط پول باید بدهد و پس بگیرد و هیچ کس هم مجبور نیست که برود از فرنگی قرض بکند. هر کس به میل خود قرض کرد، بکند. هر کس نکرد، نکند؛ و هر وقت که بلیت بانک او را به او بدهند، پول خواهد داد و همچنین، کمپانی دخانیات، پول نقد در اولِ حاصل تنباکو به رضای مالک می‌دهند، تنباکو می‌خرند یا حمل به خارجه میکنند یا در داخله می‌فروشند. آن را هم به دستیاری تجار و دلال‌های ایرانی میکنند. اینها، چه ضرری برای دولت و ملت و شریعت دارد؟ وانگهی ز عشق تا به صبوری، هزار فرسنگ است. این عوض‌هائی که داده شده است، در مقابل آن قرارنامه سپهسالار - که باطل شد- در حقیقت هیچ است! اینها برکنار. حالا به قول آقامیرزاحسن شیرزای، این قراردادها و کمپانی‌ها را جواب داده، می‌گوئیم نمی‌خواهم، بروید. مگر آنها و دولت انگلیس و غیره، به همین یک حرف ما که خلاف شرع است و بروید، خواهند رفت و قبول خواهند کرد یا دولت‌شان با ایران جنگ خواهد کرد نعوذ بالله! هنوز آن فقره جهاديه علمای کربلا و نجف که آمدند طهران و فتحعلی شاه بیچاره را واداشته با دولت روسیه به جنگ و جدال انداخته، از خاطره‌ها فراموش نشده است و هر چه دولت ایران تا به حال می‌کشد، از نتیجه نصایح همان علمای آن وقت کربلا و نجف است! و حالا يقيناً تجدید آن لازم نیست یا می‌گویند بیائید خسارات و مخارج ما را با منفعت پول‌های ما، بدهید یا ترک حقوق خود کرده، برویم! حالا ببینیم این مبلغ را دولت و ملت، چطور می‌توانند به آنها بدهند؟ البته این ادعای آنها، سر به ده کرور تومان بلکه بالاتر می‌زند! وقتی که از عهده مخارج و خسارات آنها نتوانسته برآیند، خواهند گفت: بسیار خوب، پس در عوض جزایر بحر عمان و بنادر فارس و گمرک‌های بنادر فارس را به ما بدهید! این هم حقیقتا نور على نور خواهد شد. پس آدم عاقل چرا باید این حرفها را بزند؟ چرا باید این فکرهای بی‌معنی را بکند ؟ چرا قدر تدابیر و قابلیت کارگزاران را نداند که الحمد‌لله نمی‌گذارند کارها به این جاها بکشد! خلاصه، حاجی میرزاحسن، البته اعلم علماست! لیکن اگر ساعت‌سازی و نجاری نداند، عیب او نیست! اگر از کارها و رموز دولت عاری و باطل است، بحثی ندارد! بهتر این است، شما با پست مفصلاً ایشان را از این مقوله که نوشتم، اطلاع بدهید!
✅ @karkhone
نایب السلطنه؛ تلگراف حاجی میرزاحسن شیرازی را دیدم، اولاً جواب تلگراف او را این طور بزنید که تلگراف شما رسیده به حضور رساندم. فرمودند: چون جواب مفصل دارد، جواب را پیش مشير الوزارة بغداد فرستادیم که به شما خواهد رساند. حقیقتِ حالت این علما و مردم، محل تعجب است که چقدر در جهالت هستند و هیچ نمی‌فهمند که حالا دنیا در چه حالت و چه وضع است! خیال میکنند، حالا عهد و زمان امیر تیمور گورکان است یا نادرشاه یا کریم خان نیز! هر وقتی، هر زمانی، اقتضائی دارد! حالا نمی‌توان به طورها و وضع‌های سابق رفتار کرد، بر سر دخانیات و بانک و راه آهن، اولاً «ليث أول قارورت کثرت في السلام» دولت عثمانی و سلطان آن- که خود را خليفه پیغمبر صلوات الله عليه و اله میداند - حالا پنجاه سال است که تمام اینها را بلکه چندین صد دفعه از اینها بالاترها را به دول خارجه اروپ و کمپانی‌های آنها اعطا کرده و داده است و اگر می‌دانستند که خلاف قرآن و شریعت و خلاف استقلال سلطنت شان است، چرا میدادند؟ ما، یک فرسنگ راه‌آهن از طهران الى حضرت عبدالعظیم داده‌ایم، آنها پانصد فرسنگ راه‌آهن داده‌اند که حالا از تمام فرنگ به اسلامبول پایتخت، با راه‌آهن آمد و شد می‌شود. وانگهی سپهسالار مرحوم، یک قرار خیلی بدمغزی برای دولت و ملت ما با کمپانی انگلیس بست که اجازه داد، راه آهن از دهات مازندران الى دهات فارس بکشند و البته پانصد فرسنگ راه و زمین را تصاحب بگیرند و هم چنین، شرایط دیگری داشت که در حقیقت ایران را فروخته بودند. ما به هزار زحمت و به هزار تدبیر، این چند کار بی‌معنی را به آنها عوض داده، آن قرارنامه مفسده را از آنها پس گرفته، پاره کردیم. در حقیقت، دوباره ایران را احیا کردیم. مثلاً بانک مرد فرنگی، پولی در صندوقش گذاشته است. هر کس از او قرض بخواهد، به منفعت کم میدهد و از گرو و بيع شرط زمین و ملک و غیره، ممنوع است؛ فقط پول باید بدهد و پس بگیرد و هیچ کس هم مجبور نیست که برود از فرنگی قرض بکند. هر کس به میل خود قرض کرد، بکند. هر کس نکرد، نکند؛ و هر وقت که بلیت بانک او را به او بدهند، پول خواهد داد و همچنین، کمپانی دخانیات، پول نقد در اولِ حاصل تنباکو به رضای مالک می‌دهند، تنباکو می‌خرند یا حمل به خارجه میکنند یا در داخله می‌فروشند. آن را هم به دستیاری تجار و دلال‌های ایرانی میکنند. اینها، چه ضرری برای دولت و ملت و شریعت دارد؟ وانگهی ز عشق تا به صبوری، هزار فرسنگ است. این عوض‌هائی که داده شده است، در مقابل آن قرارنامه سپهسالار - که باطل شد- در حقیقت هیچ است! اینها برکنار. حالا به قول آقامیرزاحسن شیرزای، این قراردادها و کمپانی‌ها را جواب داده، می‌گوئیم نمی‌خواهم، بروید. مگر آنها و دولت انگلیس و غیره، به همین یک حرف ما که خلاف شرع است و بروید، خواهند رفت و قبول خواهند کرد یا دولت‌شان با ایران جنگ خواهد کرد نعوذ بالله! هنوز آن فقره جهاديه علمای کربلا و نجف که آمدند طهران و فتحعلی شاه بیچاره را واداشته با دولت روسیه به جنگ و جدال انداخته، از خاطره‌ها فراموش نشده است و هر چه دولت ایران تا به حال می‌کشد، از نتیجه نصایح همان علمای آن وقت کربلا و نجف است! و حالا يقيناً تجدید آن لازم نیست یا می‌گویند بیائید خسارات و مخارج ما را با منفعت پول‌های ما، بدهید یا ترک حقوق خود کرده، برویم! حالا ببینیم این مبلغ را دولت و ملت، چطور می‌توانند به آنها بدهند؟ البته این ادعای آنها، سر به ده کرور تومان بلکه بالاتر می‌زند! وقتی که از عهده مخارج و خسارات آنها نتوانسته برآیند، خواهند گفت: بسیار خوب، پس در عوض جزایر بحر عمان و بنادر فارس و گمرک‌های بنادر فارس را به ما بدهید! این هم حقیقتا نور على نور خواهد شد. پس آدم عاقل چرا باید این حرفها را بزند؟ چرا باید این فکرهای بی‌معنی را بکند ؟ چرا قدر تدابیر و قابلیت کارگزاران را نداند که الحمد‌لله نمی‌گذارند کارها به این جاها بکشد! خلاصه، حاجی میرزاحسن، البته اعلم علماست! لیکن اگر ساعت‌سازی و نجاری نداند، عیب او نیست! اگر از کارها و رموز دولت عاری و باطل است، بحثی ندارد! بهتر این است، شما با پست مفصلاً ایشان را از این مقوله که نوشتم، اطلاع بدهید!
✅ @karkhone
👍9
چرا خودکفایی «استقلال» را کم میکند؟!
| امیر ناظمی
ما نسل عادت کرده به جشن‌های خودکفایی بودیم؛ از خودکفایی گندم تا پیکان! برای ما بدیهی بود که برای حفظ استقلال باید از شیر مرغ تا جان آدمیزاد را تولید کنیم. ما تازه سالهای انتهای دهه‌ی 70 بود که فهمیدیم خودکفایی در همه‌ی امور امکان‌پذیر نیست. با خودکفایی خداحافظی کردیم، هم ما مردم، هم آن سیاستمدارها؛ چون فکر می‌کردیم نمی‌شود! نه اینکه راه حل خوبی نیست!
بعد شروع شد به تهیه فهرستی از کالاهای استراتژیک که فکر می‌کردند باید در آنها خودکفا شویم. گندم در این فهرست بود به اسم امنیت غذایی؛ یا بنزین و خودرو بخاطر سهم اشتغال بالا. ما از ترس تحریم، از ترس کابوس جنگ با عراق، ما به هزار دلیل دنبال استقلال از طریق خودکفایی بودیم.
برای من گذشت و گذشت تا در مدل‌سازی‌ها رسیدم به مفهوم «استقلال»! از دید منی که بزرگ‌شده در این دوره‌ها بودم، استقلال یعنی «کمترین میزان تاثیرپذیری از دیگران» یعنی هرچقدر کسی نتواند بر تصمیمات من اثر بگذارد من مستقل‌تر هستم؛ یعنی اگر آمریکا و اروپا روی فعالیت‌های من اثر نگذارند من استقلال بیشتری دارم.
اما از دید کتاب‌ها و مدلسازی‌هایی که داشتم در دانشگاه تدریس می‌کردم، «استقلال» از «نسبت وابستگی دیگران به من به وابستگی من به آنها» به دست می‌آمد؛ یا برابر بود با «نسبت تاثیراتی که من بر دیگران می‌گذارم به مجموع تاثیراتی که می گذارم و می‌پذیرم».
در این تعریف اگر من کشوری باشم که دیگران به من وابسته نیستند؛ من مستقل نیستم! و البته قدرت هم ندارم! البته در مدلسازیهای پیچیده‌تر، هم تعریف «استقلال» و هم تعریف «قدرت» پیچیده‌تر می‌شدند، اما در همه‌ی آنها مدام نقش تاثیرگذاری‌ها در تعریف «استقلال» بیشتر می‌شد!
از دید مدلسازیهای جدید، بازیگری که در یک سیستم «استقلال» داشت، بازیگری بود که باید تاثیرگذار می‌بود، وگرنه هر چقدر هم تاثیرپذیری‌اش را از سایرین کم می‌کرد، مستقل نمی‌شد.
استقلال و تحریم‌ها؛بسیار نوشته شده که چرا اینقدر ما راحت تحریم می‌شویم؟ پاسخ اما دقیقا برمی‌گردد به دلیل همین درک نادرستی است که از مفهوم استقلال داریم.
بازیگر مستقل یا دارای قدرت، قابل حذف شدن از سیستم نیست. یعنی کشوری که 100 میلیارد دلار وارد میکند و 100 میلیارد صادر میکند؛ خیلی قوی‌تر از کشوری است که نه وارداتی دارد و نه صادراتی! کشور اول را نمی‌شود از جهان حذف کرد و دومی را می‌شود!
بگذارید چند واقعیت ببینیم:
1. ما ایرانی‌ها فکر می‌کنیم چون سالیانه حدود 3 میلیارد یورو از آلمان واردات داشته‌ایم؛ خیلی شریک جذابی برای آلمانی‌ها هستیم؛ اما یادمان میرود که صادرات آلمانی‌ها حدود 1350میلیارد است و این یعنی سهم ما حدود 0.002 است! یعنی قابل صرف نظر!
2. سهم ایران در چند سال گذشته کمتر از 0.001 از کل صادرات چین بوده است و سهم ایران در واردات این کشور نیز کمتر از 0.009 یعنی سهم ما تقریبا در اقتصاد چین آن‌قدر ناچیز است، که می‌شود درنظر نگرفت!
3. اینها واقعیت‌هایی هستند که معنایش متاسفانه در همان تفاوت فهم‌مان از مفهوم استقلال نشات گرفته است. ما موفق شده‌ایم تاثیری‌پذیری خود را از دیگران کم کنیم؛ اما ما به سادگی در معادلات جهانی نادیده گرفته می‌شویم؛ چون تاثیرگذاریمان هم به اندازه‌ی تاثیر‌پذیری‌مان ناچیز است!
تغییر دیدگاه؛ وقتی به شاخص‌های جهانی دقت می‌کنیم، در بسیاری از این شاخص‌ها «واردات» یک معیار مطلوب است! بله واردات اگر در صنایع پیشرفته و کالاهای سرمایه‌ای باشد، و اگر همراه با صادرات بالا باشد، یک معیار خیلی خوب است. ما هنوز افتخار می‌کنیم به کاهش واردات بدون آنکه توجه کنیم به سایر جنبه‌ها!
ما بیش از هر چیز نیاز داریم تا به بازتعریف مفاهیمی اقدام کنیم، که میراث دنیای ماقبل جهانی‌شدن است! ما نیاز داریم تا دوباره در خصوص بسیاری از چیزهایی که بدیهی می‌دانیم، فکر کنیم!
ما اگر واردات بالا و صادرات بالا داشتیم، هرچند تفاضلش همین مقدار اکنون بود، حتما بیش از وضعیت فعلی‌مان تاثیرگذار بودیم و این یعنی به راحتی قابل صرف نظر کردن نبودیم! یعنی به راحتی نمی‌شد با یک امضا تحریم‌مان کرد!
در دنیای امروز، هیچ رابطه‌ای یک‌طرفه نیست. نمی‌شود تنها تاثیرگذار بود و هیچ وابستگی نداشت. مهم آن است که بیش از آن که وابسته به دیگران باشیم، آنها به ما وابسته باشند.
دستیابی به استقلال تنها از طریق این توازن ایجاد می‌شود؛ وگرنه اگر به هیچکس وابسته نباشیم و دیگران هم به ما وابسته نباشند؛ همگی برای حذف شدنمان توافق دارند!یعنی حتی اگر خودکفایی امکان‌پذیر هم باشد، قدرت و استقلال ما را افزایش که نمی‌دهد، بلکه کاهش میدهد.
✅ @karkhone
| امیر ناظمی
ما نسل عادت کرده به جشن‌های خودکفایی بودیم؛ از خودکفایی گندم تا پیکان! برای ما بدیهی بود که برای حفظ استقلال باید از شیر مرغ تا جان آدمیزاد را تولید کنیم. ما تازه سالهای انتهای دهه‌ی 70 بود که فهمیدیم خودکفایی در همه‌ی امور امکان‌پذیر نیست. با خودکفایی خداحافظی کردیم، هم ما مردم، هم آن سیاستمدارها؛ چون فکر می‌کردیم نمی‌شود! نه اینکه راه حل خوبی نیست!
بعد شروع شد به تهیه فهرستی از کالاهای استراتژیک که فکر می‌کردند باید در آنها خودکفا شویم. گندم در این فهرست بود به اسم امنیت غذایی؛ یا بنزین و خودرو بخاطر سهم اشتغال بالا. ما از ترس تحریم، از ترس کابوس جنگ با عراق، ما به هزار دلیل دنبال استقلال از طریق خودکفایی بودیم.
برای من گذشت و گذشت تا در مدل‌سازی‌ها رسیدم به مفهوم «استقلال»! از دید منی که بزرگ‌شده در این دوره‌ها بودم، استقلال یعنی «کمترین میزان تاثیرپذیری از دیگران» یعنی هرچقدر کسی نتواند بر تصمیمات من اثر بگذارد من مستقل‌تر هستم؛ یعنی اگر آمریکا و اروپا روی فعالیت‌های من اثر نگذارند من استقلال بیشتری دارم.
اما از دید کتاب‌ها و مدلسازی‌هایی که داشتم در دانشگاه تدریس می‌کردم، «استقلال» از «نسبت وابستگی دیگران به من به وابستگی من به آنها» به دست می‌آمد؛ یا برابر بود با «نسبت تاثیراتی که من بر دیگران می‌گذارم به مجموع تاثیراتی که می گذارم و می‌پذیرم».
در این تعریف اگر من کشوری باشم که دیگران به من وابسته نیستند؛ من مستقل نیستم! و البته قدرت هم ندارم! البته در مدلسازیهای پیچیده‌تر، هم تعریف «استقلال» و هم تعریف «قدرت» پیچیده‌تر می‌شدند، اما در همه‌ی آنها مدام نقش تاثیرگذاری‌ها در تعریف «استقلال» بیشتر می‌شد!
از دید مدلسازیهای جدید، بازیگری که در یک سیستم «استقلال» داشت، بازیگری بود که باید تاثیرگذار می‌بود، وگرنه هر چقدر هم تاثیرپذیری‌اش را از سایرین کم می‌کرد، مستقل نمی‌شد.
استقلال و تحریم‌ها؛بسیار نوشته شده که چرا اینقدر ما راحت تحریم می‌شویم؟ پاسخ اما دقیقا برمی‌گردد به دلیل همین درک نادرستی است که از مفهوم استقلال داریم.
بازیگر مستقل یا دارای قدرت، قابل حذف شدن از سیستم نیست. یعنی کشوری که 100 میلیارد دلار وارد میکند و 100 میلیارد صادر میکند؛ خیلی قوی‌تر از کشوری است که نه وارداتی دارد و نه صادراتی! کشور اول را نمی‌شود از جهان حذف کرد و دومی را می‌شود!
بگذارید چند واقعیت ببینیم:
1. ما ایرانی‌ها فکر می‌کنیم چون سالیانه حدود 3 میلیارد یورو از آلمان واردات داشته‌ایم؛ خیلی شریک جذابی برای آلمانی‌ها هستیم؛ اما یادمان میرود که صادرات آلمانی‌ها حدود 1350میلیارد است و این یعنی سهم ما حدود 0.002 است! یعنی قابل صرف نظر!
2. سهم ایران در چند سال گذشته کمتر از 0.001 از کل صادرات چین بوده است و سهم ایران در واردات این کشور نیز کمتر از 0.009 یعنی سهم ما تقریبا در اقتصاد چین آن‌قدر ناچیز است، که می‌شود درنظر نگرفت!
3. اینها واقعیت‌هایی هستند که معنایش متاسفانه در همان تفاوت فهم‌مان از مفهوم استقلال نشات گرفته است. ما موفق شده‌ایم تاثیری‌پذیری خود را از دیگران کم کنیم؛ اما ما به سادگی در معادلات جهانی نادیده گرفته می‌شویم؛ چون تاثیرگذاریمان هم به اندازه‌ی تاثیر‌پذیری‌مان ناچیز است!
تغییر دیدگاه؛ وقتی به شاخص‌های جهانی دقت می‌کنیم، در بسیاری از این شاخص‌ها «واردات» یک معیار مطلوب است! بله واردات اگر در صنایع پیشرفته و کالاهای سرمایه‌ای باشد، و اگر همراه با صادرات بالا باشد، یک معیار خیلی خوب است. ما هنوز افتخار می‌کنیم به کاهش واردات بدون آنکه توجه کنیم به سایر جنبه‌ها!
ما بیش از هر چیز نیاز داریم تا به بازتعریف مفاهیمی اقدام کنیم، که میراث دنیای ماقبل جهانی‌شدن است! ما نیاز داریم تا دوباره در خصوص بسیاری از چیزهایی که بدیهی می‌دانیم، فکر کنیم!
ما اگر واردات بالا و صادرات بالا داشتیم، هرچند تفاضلش همین مقدار اکنون بود، حتما بیش از وضعیت فعلی‌مان تاثیرگذار بودیم و این یعنی به راحتی قابل صرف نظر کردن نبودیم! یعنی به راحتی نمی‌شد با یک امضا تحریم‌مان کرد!
در دنیای امروز، هیچ رابطه‌ای یک‌طرفه نیست. نمی‌شود تنها تاثیرگذار بود و هیچ وابستگی نداشت. مهم آن است که بیش از آن که وابسته به دیگران باشیم، آنها به ما وابسته باشند.
دستیابی به استقلال تنها از طریق این توازن ایجاد می‌شود؛ وگرنه اگر به هیچکس وابسته نباشیم و دیگران هم به ما وابسته نباشند؛ همگی برای حذف شدنمان توافق دارند!یعنی حتی اگر خودکفایی امکان‌پذیر هم باشد، قدرت و استقلال ما را افزایش که نمی‌دهد، بلکه کاهش میدهد.
✅ @karkhone
👍18