دانشگاه عامل صنعتی‌شدن نیست

صنعتی‌شدن غرب و بطور کلی پیشرفت‌های تکنولوژیکی و صنعتی کمترین ارتباط را با دانشگاه و بیشترین ارتباط را با تجربه‌های عملی در بازار آزاد دارد.

چهار غول صنعت آمریکا یعنی ادیسون و فورد در گذشته و مایکل دل و جابز در چند دهه اخیر هیچکدام تحصیلات دانشگاهی نداشتند در حالیکه نامشان در صنایع الکتریسیته، اتومبیل و رایانه تا ابد ماندگار است. اینان مخترعین بزرگ و کارآفرینانی ثروتمند بودند.

اما این سوال پیش می‌آید که با این وجود چه کسانی از آموزش‌و‌پروش و دانشگاه قارچی سود می‌برند؟

✅ @karkhone

دیوار نگرانی

| پیتر لینچ

«اخیراً مجبور شده‌ایم با اثر صدای ضربه درام مواجه شویم. یک پیام شوم مشخص بارها و بارها تکرار می‌شود تا جایی که دور شدن از آن غیرممکن باشد. چند سال پیش صدایی در مورد حجم پول (M1) شنیده شد. زمانی که من در ارتش بودم، اِم 1 یک تفنگ بود و آن را می‌فهمیدم. ناگهان اِم 1 رقمی حیاتی بود که کل آینده وال استریت به آن بستگی داشت و من نمی‌توانستم به شما بگویم که این رقم چیست. «وان اَور مارتینیزینگ» را به خاطر دارید؟ هیچ کس نمیتواند به شما بگوید که آن نام به چه معنی است و میلیون‌ها نفر از مشتریان خشک‌شویی‌ها هرگز درباره آن نپرسیده‌اند. شاید اِم 1 در واقع مخفف مارتینیزینگ وان باشد و یکی از اعضای شورای مشاوران اقتصادی قبلاً یک تجارت خشک‌شویی را اداره می‌کرده است. به هر حال، برای ماه‌ها اخباری در مورد رشد سریع اِم 1 وجود داشت و مردم نگران بودند که اقتصاد ما را غرق کند و جهان را تهدید کند. برای فروش سهام چه دلیلی بهتر از این که «اِم 1 در حال افزایش است» - حتی اگر مطمئن نبودید که اِم 1 چیست.

سپس ناگهان هیچ چیز دیگری در مورد افزایش وحشتناک حجم پول نشنیدیم و توجه ما به نرخ تنزیلی که فدرال رزرو از بانک‌های عضو دریافت می‌کند معطوف شد. چند نفر می‌دانند که این نرخ چیست؟ یک بار دیگر می‌توانید من را کنار بگذارید. چند نفر می‌دانند که فدرال رزرو چه می‌کند؟ ویلیام میلر، رئیس سابق فدرال رزرو، گفته بود که 23 درصد از جمعیت ایالات متحده فکر می‌کنند که فدرال رزرو یک منطقه اختصاصی هندی است، 26 درصد فکر می‌کنند که این یک منطقه حفاظت شده حیات وحش است و 51 درصد فکر می‌کنند که این نام تجاری یک نوع ویسکی است.

با این حال، هر جمعه بعدازظهر (قبلاً بعد از ظهر پنجشنبه بود تا زمانی که افراد زیادی به ساختمان فدرال رزرو می‌رفتند تا پیش از باز شدن بازار سهام جمعه، اعداد مشخصی را به دست آورند) نیمی از جمعیت سرمایه‌گذاران حرفه‌ای تحت تأثیر اخبار آخرین ارقام حجم پول قرار می‌گرفتند و قیمت سهام در واکنش به آن بالا و پایین می‌شد. چه تعداد از سرمایه گذاران از سهم‌های خوب خارج شدند زیرا شنیده بودند که نرخ رشد عرضه پول بالاتر بازار سهام را غرق می‌کند؟

اخیراً (بدون ترتیب خاصی) به ما هشدار داده شد که افزایش قیمت نفت چیز وحشتناکی است و کاهش قیمت نفت چیز وحشتناکی است. دلار قوی نشانه‌ای بد و دلار ضعیف نشانه‌ای بد است. کاهش عرضه پول مایه نگرانی و افزایش عرضه پول مایه نگرانی است. دل مشغولی به ارقام عرضه پول با ترس‌های شدید در مورد کسری بودجه و کسری تجاری جایگزین شده است و هزاران نفر دیگر باید به خاطر هر یک از این‌ها از سهام خود خارج شده باشند.

من هر روز می‌شنوم که ایدز ما را را از بین می‌برد، خشکسالی ما را از بین می‌برد، تورم ما را را از بین می‌برد، رکود اقتصادی ما را از بین می‌برد، کسری بودجه ما را از بین می‌برد، کسری تجاری ما را از بین می‌برد، و دلار ضعیف ما را از بین می‌برد. آه! تقویت دلار هم ما را از بین می‌برد. به من می‌گویند که قیمت املاک و مستغلات سقوط خواهد کرد. ماه گذشته مردم در این باره نگران شدند. این ماه آنها نگران لایه اوزون هستند. اگر این ضرب المثل قدیمی سرمایه گذاری را باور دارید که بازار سهام از «دیوار نگرانی» بالا می‌رود، توجه داشته باشید که دیوار نگرانی اکنون اندازه نسبتاً خوبی دارد و هر روز هم در حال رشد است.»
/بر بلندای وال استریت

✅ @karkhone

اشتباه تفکیک یک وزارتخانه

| دکتر علینقی مشایخی

مجددا بحث تقسیم وزارت صمت به دو وزارتخانه «صنعت و معدن» و «بازرگانی» مطرح شده است. تقسیم مذکور اشتباهی است که قبلا کشور مرتکب آن شده است؛ اشتباهی برخلاف سیاست‌‌‌های کلی نظام، برخلاف تجربه کشور‌های موفق در زمینه اقتصاد و برخلاف تجربه موفقی که کشور در گذشته داشته است. برخی از دلایل این اشتباه به شرح زیر است.
۱) برای توسعه صنعتی باید سیاست‌‌‌های صنعتی و بازرگانی کشور به‌طور هماهنگ و یکپارچه در جهت تقویت تولید طراحی و اعمال شوند و بازرگانی باید در خدمت تولید قرار گیرد. اگر اصل تولید و افزایش تولید در کشور حاصل شود، بازرگانی نیز رشد می‌کند و رونق می‌‌‌یابد؛ ولی اگر بازرگانی رشد کند و در خدمت تولیدکنندگان خارجی باشد، تولید زمین می‌خورد و به‌دنبال، آن بازرگانی نیز از رشد بازمی‌ماند. طراحی سیاست‌های هماهنگ و یکپارچه برای دو بخش در یک وزارتخانه، ساده‌تر و سریع‌تر امکان‌پذیر می‌شود. طراحی سیاست‌‌‌های هماهنگ و یکپارچه نیازمند دستگاه‌های بزرگ و عریض طویل نیست که بخواهیم یک وزارتخانه را به دو وزارتخانه تبدیل کنیم. ایجاد دو وزارتخانه، طراحی سیاست‌های هماهنگ و یکپارچه را مشکل و پیچیده می‌کند. ستادی کوچک ولی با دانش، تخصص و تجربه مناسب برای سیاستگذاری و اعمال آن کافی است. باید فکرها و تلاش‌‌‌ها در جهت ایجاد ستاد کارآمد متمرکز شوند.
۲) قرار نیست دولت به عملیات بازرگانی که شامل واردات، صادرات و توزیع کالا در داخل کشور است، بپردازد. بازرگانی داخلی و خارجی توسط مردم انجام می‌‌‌شد و باید توسط آنها انجام شود. آنچه بر عهده دولت است تنظیم سیاست‌‌‌های بازرگانی و تولیدی است که با انجام عملیات بازرگانی و تولیدی متفاوت است و نیاز به دستگاه اجرایی عریض و طویل در قالب یک‌وزارتخانه ندارد. ایجاد وزارت بازرگانی جداگانه ضمن آنکه طراحی سیاست‌های هماهنگ را مشکل می‌کند، گرایش به ورود دولت در عملیات بازرگانی را نیز افزایش می‌دهد.


۳) ایجاد مجدد وزارت بازرگانی در جهت توسعه تشکیلات دولت و نه کوچک‌‌‌سازی آن، در جهت افزایش بودجه جاری و نه کاهش آن و در جهت زمینه‌‌‌سازی دخالت عملیاتی و اجرایی دولت در امور بازرگانی و نه محول کردن کاری که مردم می‌‌‌توانند انجام دهند به آنهاست. همه این نکات مخالف جهت‌‌‌گیری‌‌‌های دولت و سیاست‌‌‌های کلی نظام است.
۴) نیروهای زیادی در کارند که انگیزه دارند بازرگانی کشور را از طریق واردات و صادرات در خدمت تولیدکنندگان کشورهای دیگر قرار دهند که این امر به سرکوب تولید داخل منجر خواهد شد. این نیروها شامل نمایندگان تولیدکنندگان خارجی، دلال‌‌‌ها و واسطه‌‌‌ها و همچنین برخی نابسامانی‌‌‌ها و عدم‌تعادل‌‌‌های مقطعی بین عرضه و تقاضای کالا در بازار داخلی است. نیروهای مزبور به‌خصوص با سیاست‌‌‌های ارزی نامناسب که قیمت ارز را به طور دستوری پایین نگه‌دارد، موجب نابودی و ضعف صنعت کشور می‌‌‌شوند. نگاهی به گذشته و نابودی صنایعی نظیر نساجی، کفش، و لوازم‌خانگی گویای این تجربه تلخ است. ایجاد وزارت بازرگانی، میدان عمل نیروهای مزبور را بازتر کرده و دور از چشم مسوولان صنعت سیاست‌هایی را طراحی و اجرا می‌کند که موجب خسران صنعت می‌شود.
۵) از تجربه جهانی نیز باید آموخت. در کشورهای موفق در حوزه اقتصاد، امور صنایع، معادن و بازرگانی تحت مدیریت و هدایت یک وزارتخانه است. فقط در کشورهای کمونیستی سابق که دولت‌‌‌ها متولی انجام امور اقتصادی بودند، تعداد وزارتخانه‌‌‌های بازرگانی، انواع صنایع سبک و سنگین و معادن از هم جدا بودند. در ایران براساس سیاست‌‌‌های کلی قرار نیست دولت متولی امور اجرایی اقتصاد باشد. فعالیت‌‌‌های اقتصادی را باید مردم انجام دهند و دولت سیاستگذاری و تنظیم‌‌‌گیری را عهده‌‌‌دار باشد. تفکیک وزارت صمت به وزارت‌‌‌های «بازرگانی» و «صنعت‌ومعدن» بر خلاف تجارب موفق جهانی و سیاست‌‌‌های کلی است.
۶) از تجربه موفق کشور در گذشته نیز باید آموخت. درخشان‌ترین دوره توسعه صنعتی و اقتصادی ایران در دهه ۱۳۴۰ بوده است. در سال ۱۳۴۱ دو وزارتخانه بازرگانی و صنایع ادغام شدند و وزارت اقتصاد ایجاد شد. وزارت اقتصاد به رهبری علینقی عالیخانی با طراحی سیاست‌‌‌های صنعتی و بازرگانی هماهنگ و یکپارچه برای تقویت بخش تولید طی سال‌های ۱۳۴۱ تا ۱۳۴۸ به بالاترین نرخ رشد صنعتی و اقتصادی کشور دست یافت.

دهه ۱۳۴۰ قبل از افزایش قیمت نفت و پروزن شدن نقش نفت در اقتصاد ایران بود. یکی از خط‌مشی‌‌‌های مهم دوران وزارت عالیخانی «تقویت بخش صنعت در مقابل سیاست تقویت تجارت» و ایجاد انگیزه و تشویق تجار به ورود به تولید صنعتی بود. کشور نباید تجربه گرانبهای دهه ۱۳۴۰ را ندیده بگیرد و مجددا با تفکیک وزارت صمت به سوی تجربه‌‌‌های ناموفق گذشته حرکت کند.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

روایت محسن رفیقدوست از گذشته نه چندان دور
امام فرمودند کار‌ مردم را به دست‌ کارمند ندهید

رفیقدوست، مانند دیگر هم‌نسلان خود در موتلفه، ازجمله افرادی به‌شمار می‌رود که از اولین روزهای انقلاب اسلامی در بطن حوادث انقلاب حاضر بوده است و همین مساله سبب شده تا او شاهد بسیاری از اتفاقات و تصمیم‌گیری‌های انقلاب از نزدیک باشد. با این حال رفیقدوست مدعی است اولین فردی بوده که به خاطر همین شناخت قبلی در موتلفه از احمدی‌نژاد انتقاد کرده است «سهام عدالت، هدفمندی یارانه‌ها، مسکن مهر، وام‌های زودبازده و هرکار دیگری که کردند برای اقتصاد ایران فلج کننده بود. یکی از کارمندان خود بنده در بنیاد 10 هزار واحد مسکونی در یکی از شهرستان‌ها ساخته است، می‌گفت این پروژه برای من خیلی خوب است. گفت اینهایی که داریم می‌سازیم اولین مسکن‌هایی هستند که در 4 سال آینده جز بافت فرسوده شهر می‌شوند چراکه کیفیت ندارند. 40هزار میلیارد تومان از خزانه برداشتند، 10درصد تورم را بالا بردند و مشتی خانه بی‌کیفیت ساختند.

من روز سوم تیرانتخاب آقای احمدی‌نژاد در سال 84، خدا رحمت کند مرحوم عسگراولادی و مرحوم ابوالفضل حیدری را، گفتم این آقا سادات ایران است. همه گفتند این سید نیست. گفتم نه، .... همه به من حمله کردند». رفیقدوست خود معتقد است که وی در زمان دولت سابق نیز به دولت احمدی‌نژاد انتقاد کرده است. «من همواره انتقادات زیادی در آن زمان مطرح کردم و این انتقادات را به رهبری هم منتقل می‌کردم. در آن دوره نمی‌توانستیم بگوییم باید دولت برکنار شود، مردم باید در انتخابات دولت را انتخاب کنند. من مسکن مهر را زیر سوال بردم و همچنین با مدرک و سند، اجرای هدفمندی یارانه‌ها و پرداخت سهام عدالت به مردم را در زمان اجرا زیر سوال بردم؛ این درحالی است که در این مدت کمتر هم‌صدا پیدا کردم. رهبری واقعاً نظام را حفظ می‌کند. ایشان مسئولیتی فراتر از نظارت و انتقاد به دولت دارند.

اصولگرایان منتقد احمدی‌نژاد

بعد از روی کارآمدن دولت یازدهم، هر چند فضا برای اظهار نظرهای سیاسی اصلاح‌طلبان بیش از گذشته فراهم شد اما به نظر می‌رسید اعضای یک حزب اصولگرا نیز توانستند در فضای جدید از گفتمان خود که در هشت سال دولت احمدی‌نژاد به محاق رفته بود دفاع کنند. هر چند اعضای این حزب در این سال‌ها همواره انتقادات تلویحی خود را از احمدی‌نژاد نشان داده بودند چنانچه بعضی مواضع برادران عسگراولادی در مباحث سیاسی و اقتصادی بازتاب فراوانی در رسانه‌های مختلف پیدا کرد.

حمایت از گفتار درمانی روحانی

صحبت‌های رفیقدوست با ماهنامه 42 نکات خواندنی دیگری هم دارد. در قسمتی از این مصاحبه رفیقدوست روش دولت روحانی را تا اینجای کار «گفتاردرمانی» تعریف کرده است: «ما فعلا چیزی نمی‌بینیم. ما امیدواریم که اوضاع بهتر شود اما مشکلی که من به‌عنوان یک آدم تجربی در همه دولت‌های بعد از انقلاب می‌بینم، این است که دوران گذشته را زیر سوال می‌برند. البته من بین آدم‌های انقلابی بیشترین انتقاد را به دولت احمدی‌نژاد داشتم. اما برخورد دولت‌ها با مشکل اصلی جامعه همواره یک نوع بوده است. رفیقدوست درباره غیبت بخش خصوصی در سیاست کلان ایران نیز می‌گوید: «هرکسی که رئیس‌جمهور می‌شود باید اقتصاد را رها کند.

من موضوعی را از قول امام(ره) صدها بار تکرار کردم و از تکرارش هم ناراحت نیستم. بنده سال 62 تازه به دولت رفته بودم که به همین علت خدمت امام رسیدم. صحبت ملتی دولتی بود. من عرض کردم که آقا در دولت بحثی است، من اعلام رای نکردم، آمدم سوال کنم کشاورزی، صنعت و تجارت دست چه کسی باشد؟ دولت یا مردم؟ امام(ره) مسکن را هم به کشاورزی، صنعت و تجارت اضافه کردند و گفتند همگی را به دست مردم بدهید. من عرض کردم که آقا، دولت گندم را با 90درصد سوبسید به دست مردم می‌دهد. این را به مردم بدهیم؟ فرمودند اگر فساد ندارد بدهید. من پیوسته سوال کردم، امام یک جمله گفتند.

گفتند کار مردم را دست کارمند ندهید. الان بخش خصوصی گیر دولت است. دامپرور ما باید از 17 جا مجوز بگیرد. مسئول ما برگشته به او گفته مگر بیکاری؟ از خارج می‌آوریم. دولت باید موانع فعالیت‌های اقتصادی را بردارد. دولت تنها باید هدایت‌گر، برنامه‌ریز، کنترل‌کننده، مالیات‌گیرنده و ناظر باشد. اگر دولت بگذارد مردم خودشان آنچه را نیاز دارند تولید کنند مشکلی نداریم. تحریم یعنی چه؟ هر چقدر نفت ارزان شود، کمتر از چین و تایوان اجناس بی‌کیفیت وارد می‌کنیم. در این حالت مجبور می‌شوند که امکان تولید را برای مردم راحت‌تر کنند. از ابتدای دارسی تا سال 84، 594 میلیارد دلار و در هشت سال دولت احمدی‌نژاد 700 میلیارد دلار ارز به دست آوردیم. این 700 میلیارد دلار چه شد؟»

ادامه مطلب


✅ @kakhone

سوغاتی من از قطر برای ایران

| رایزن اقتصادی ایران در قطر، عباس عبدالخانی

معمولا هر کشوری یک سوغاتی معروفی دارد. دقیقا نمی دانم سوغاتی قطری ها چیه! ولی زمانی که قصد سفر به ایران را داشته باشم، برای بستگانم از قطر زعفران و ماکارونی ایرانی می برم. هم پولم را برای حمایت از تولیدات کشورمان دادم و هم نصف قیمت تهرانند! ایکاش می توانستم هندوانه ببرم برایم به صرفه تره! پدیده ارزان فروشی، عامل نابودی صادرات است. وقتی جلوی چشمانت هندوانه مراکشی را کیلویی ۸۰ هزار تومان می فروشند پس چرا هندونه ایرانی را ۱۵ هزار تومان می فروشی؟

✅ @karkhone

‏"۲۳۰۰۰۰۰۰۰ درصد" این عدد تورم زیمباوه در سال ۲۰۰۸ تحت دیکتاتوری سوسیالیستی رابرت موگابه بود. در حالی که او کشور را به خاک سیاه نشانده بود، حتی از خیر یک جایزه مسابقه بانک هم نمی‌گذشت. ژانویه سال ۲۰۰۰، بانک زیمبانک مسابقه‌ای با جایزه‌ی ۱۰۰ هزار دلارِ زیمباوه را برگزار کرد که ‏حدودا ۵ برابر درآمد سرانه هر فرد زیمباوه‌ای در آن سال بود و قرار بود فیلم مراسم نیز به طور مستقیم از شبکه ملی پخش شود‌. وقتی فالوت چاووا مجری مراسم اسم موگابه را از قرعه‌ها بیرون کشید، به پهنای صورت اشک میریخت و میگفت: "ببینید کی برنده شده باورکردنی نیست. پدر مردم، رهبر بزرگمان".
‏دیکتاتوری که ده‌ها سال، کل کشور در مشتش بود، از خیر یک جایزه بانک هم نمیگذشت. آن هم زمانی که چندی قبل از برگزاری مسابقه، افزایش حقوق ۲۰۰ درصدی را برای کابینه‌ خودش اعمال کرده بود. درست زمانی که مردم زیمباوه از هیچ خدمات عمومی درستی بهره‌مند نبودند. آمارها ضد و نقیض است، لیکن ‏در یک نگاه کلی درآمد سرانه هر فرد در دهه ۲۰۰۰ کاهش چشمگیری نسبت به دهه ۸۰؛ دوره‌ای که موگابه قدرت را به دست گرفت داشت و حدودا نصف شده بود. آیا موگابه به پول این جایزه احتیاج داشت؟ بی‌شک، نه. حقیقتا نه. فقط چیزی در نهاد دیکتاتورها هست که به همین اندازه طنز تلخی دارد.
تحت رهبری خردمندانه جناب موگابه، تا قبل از سال ۱۹۹۵ نرخ تورم حدودا ۲۲ درصد بود. سال ۲۰۰۲ این رقم به ۱۴۰ درصد، سال ۲۰۰۳ حدودا ۶۰۰ درصد، در سال ۲۰۰۷ حدودا ۶۶۰۰۰ درصد و در سال ۲۰۰۸ به عدد افسانه‌ی ۲۳۰ میلیون درصد رسید. تا جایی که ارزش پول ملی از پهن گاوی که هنوز گرم است نیز کمتر شد.
اندیشه‌ی حکومت‌داری‌اش طوری که خودش می‌گفت مارکس‌یست-لنین‌یست-مائوتسه‌تونگ‌یست بود‌، به همین مضحکی. درست به مانند دیگر دیکتاتورها، میگفت که قدرت را مردم به او داده‌اند و در ذهن مردم، من یک رهبر مقتدرم که هیچکس در دل مردم جایم را نمی‌گیرد (مصاحبه‌ای با تلویزیون ملی در سال ۲۰۱۷). ‏در همان مصاحبه گفته بود: «در ذهن قسمت اعظمی از مردم هیچ‌کس به اندازه من رهبری موفق، مشروع و پذیرفته شده نیست». و در سخنی عجیب در سال ۲۰۱۶ در برابر اتحادیه آفریقا گفته بود: «من آن‌قدر رهبر زیمباوه می‌مانم تا وقتی که خدا بگوید: بیا پیش من وقتش شده».

‏این مقاله نیویورک تایمز در باب مرگ او در سال ۲۰۱۹ را هم بخوانید اگر وقت داشتید.

✅ @karkhone

پدر ملّت و چاپ مخفیانهء پول

| خاطرات رضا نیازمند

همه تحصیلکرده‌ها مصدق را می‌خواستند...او در سوئیس تحصیل کرده بود. از یک خانواده اشرافی بود. سوسیالیست هم بود. در مجلس مبارزه با انگلیس را شروع کرد...مصدق محکم ایستاد و گفت یگانه راه‌حل مشکلات مملکت این است که ما نفت را ملّی کنیم...حزب توده نخست‌وزیری مصدق را پذیرفت...کاشانی هم پشتیبان مصدق شد، بعد تمام بازار به مصدق پیوستند. به این ترتیب تمام مملکت افتاد در دست مصدق...اما وقتی نماینده زاهدی حکم عزل او از نخست‌وزیری را ابلاغ کرد، مصدق آن را به اطلاع مردم و حتی هیئت دولت خود نرساند و ارتش را کشید توی خیابان‌ها...این مخفی‌کاری از شخصیتی که خود را "پدر ملّت" می‌دانست بعید بود. پدر ملّت[!] اشتباه کرد و به ملت خودش دروغ گفت و خیانت کرد و نگفت که شاه من را عزل کرده و دیگر نخست‌وزیر نیستم...این از مصدقِ تحصیلکردهء سوسیالیست بعید بود...او پشت سر هم اشتباه کرد، کاری کرد که تمام قدرتمندان، قبلِ سقوط‌شان می‌کنند. ولی بالاخره به زور برکنار شد. ابتدا فرار کرد و مخفی شد. در نهایت دستگیر شد. دادگاه نظامی برای او حکم اعدام صادر کرد اما شاه به دلیل خدمات او به ملی شدن نفت حکم او را به تبعید در ده احمد‌آباد[ملک مصدق] تقلیل داد...چند سال بعد که من[رضا نیازمند] سازمان برنامه کار می‌کردم... مهندس زنگنه[رئیس وقت سازمان] به من گفت یک پروندهء محرمانه‌ای به تو می‌دهم، نگاهش‌دار...مدتی گذشت مهندس من را صدا کرد. گفت اون پرونده که پهلوی توست بیاور...گفت میدانی این پرونده مربوط به چیست؟ گفتم نه!...گفت این پرونده شامل تمام مصوبات هئیت دولت است که مصدق اسکناس چاپ کرد تا بتواند حقوق کارمندان دولت را بدهد. در زمان مصدق وقتی نفت ایران را نخریدند، دولت بی‌پول شد و اسکناس چاپ میکرد...چاپ اسکناس بدون موافقت مجلس و از مصدق دموکرات[!] و پدر ملّت[!] بعید بود.

✅ @karkhone

برای حفظ امنیت ملّی باید از تولید ملّی "حمایت" کنیم؟!


زمانی کابینه‌ی دونالد ترامپ تصمیم گرفت برای «حمایت از نیروی کار» و البته «امنیت ملّی» عوارض واردات فولاد و آلومینیوم را به ترتیب ۲۴ و ۱۰ درصد افزایش دهد؛ حرفش این بود که چینی‌ها که به استفاده از دامپینگ(فروش با قیمت پایین‌تر از بهای تمام شده محصولات صادراتی در کشور مقصد با هدف از بازار خارج کردن شرکت‌های محلی و بعد سپس به دست گرفتن قدرت بازار) شهرت دارند، با اغراض سیاسی حمایت‌های مشابهی از شرکت‌های فولادی و معدنی خود می‌کنند پس باید کلاه‌مان را بچسبیم که از سرمان بر ندارند.

می‌دانیم که فولاد را از محصولات استراتژیک به حساب می‌آورند که به‌ویژه در صنایع نظامی اهمیت زیادی دارد و در صورت بروز جنگ وابستگی به خارج به ویژه چینی‌ها عاقبت خوبی ندارد. تولید فولاد از ده سال پیش ۱۸ درصد کاهش یافته است و در چند دهه اخیر از هر ۴ شرکت استخراج آلومینیوم آمریکایی ۳تای آن تعطیل شده‌اند، این هم معنایش از دست رفتن هزاران هزار شغل در ایالات متحده آمریکاست، از سال ۲۰۰۰ به این سو در صنایع آلومینیوم ۱۳۰۰۰ شغل و در فولاد تنها در دو سال اخیر ۱۴۰۰۰ شغل از بین رفته است.

ولی رندان می‌گویند که تاکید روی تلافی اقدامات چین نارواست، بیشتر واردات آمریکا از کشورهایی است که متحد این کشور به حساب می‌آیند، در همین فقره‌ی اخیر از قضا واردات فولاد از کانادا، کره جنوبی، مکزیک، آلمان، ژاپن و برزیل بیشتر از چین است. راه‌حل بهتر برای کالاهای «استراتژیک» تنوع‌بخشی به طرف‌های تجاری است نه به اصطلاح خودکفایی و "حمایت" از تولید ملّی! در این حالت محصول با کیفیت بالاتر و هزینه نسبی پایین‌تر تامین می‌شود و ریسک قطع واردات هم کاهش می‌یابد.

ولی ایراد مهمتر این قبیل "حمایت‌ها" این است که دیگر طرف‌های تجاری هم دست به اقدامات تلافی‌جویانه خواهند زد و جنگ تجاری راه میفتد. فولاد و آلومینیوم ماده اولیه بسیاری از صنایع به شمار می‌روند و "حمایت" تعرفه‌ای از فولاد معنایش این است که بسیاری صنایع دیگر آمریکا هم باید فولاد را با قیمت بالاتری خریداری کنند و در برابر کالاهای وارداتی رقیب قدرت رقابت نخواهند داشت. مشتریان نهایی باید پول بیشتری برای خرید محصولات وطنی خرج کنند یا به سراغ کالاهای مشابه ارزان‌تر بروند که انتخاب خیلی‌ها دومی است. کار برای صادرکننده‌ها که دشوارتر هم هست؛ آن‌ها با توجه به اقدامات تلافی‌جویانه کشورهای دیگر رقابت‌پذیری خود را از دست می‌دهند.

پیامد آنچه آمد هم کاهش بیشتر اشتغال است، در واقع آنچه که می‌خواستیم از در بیرون کنیم از پنجره بر می‌گردد. در دوره جرج بوش هم اقدامات حمایتی مشابهی انجام گرفت و برآورد می‌کنند که حاصل آن از بین رفتن ۲۰۰ هزار شغل در آمریکا بود! می‌بینم که بسیاری از کسانی‌که ایران را دوست می‌دارند همه استدلال‌هایی مشابه ترامپ تکرار می‌کنند، ولی باور کنید میهن‌دوستی نیازمند عقلانیت است. بشر در دو سه قرن اخیر دریافته است که می‌شود جنگ را با تجارت درمان کرد و سود متقابل برد، راه رشد مملکت ما هم مانند دیگر جاهای دنیاست، مولفه‌هایش هم روشن است: اقتصاد آزاد، حقوق مالکیت قوی، حکومت قانون و نهادهای مدنی.


✅ @karkhone

این تحقیق ۷۰ صفحه‌ای را بخونید. درباره شرکت‌های سهامی است که در ایران قبل و حین مشروطه متولد شده بودند. تحقیق بسیار بسیار جالبیه. جزییات فک‌اندازی داره! تصور کنید بیش از ۱۰۰ سال پیش، شرکت‌هایی که سهام‌شان را پذیره‌نویسی عمومی کردند و با استقبال مواجه شدند، راه شوسه کشیدند، صرافی ساختند، اتاق تسویه بین صرافی‌ها برای حواله‌ها ساختند، خط تولید نساجی راه انداختند، کشتیرانی راه انداختند. برای ورقه‌های سهم‌شان سود تقسیم کردند (۶ ماهه و ۱ ساله). مجامع سالیانه برگزار کردند. صورت‌های مالی در روزنامه‌ها منتشر کردند و ... در یک جا هم متمرکز نبودند. از بوشهر و شیراز تا اصفهان و تبریز و مشهد گسترده بودند.

✅ @karkhone

لطفا زمین ما را هم بخرید!

| رضا نیازمند

در سازمان گسترش یک روز منشی گفت خانم دیبا با پسرش می‌خواهد شما را ببیند. منشی من همه آدم‌های دنیا را می‌شناخت. گفتم خانم دیبا کیست؟ گفت از اقوام ملکه است، تصور می‌کنم دختر خاله او است. خانمی بسیار شیک مثل اینکه هم اکنون از خیابان شانزه‌لیزه آمده باشد با پسرش وارد شد. پس از تعارفات گفت شما در تبریز، زمین‌های زیادی می‌خرید من هم یک زمین چندهزارمتری دارم آن را هم بخرید. گفتم زمین شما کجاست؟ گفت پنج یا ده کیلومتر از محل ماشین‌سازی به طرف غرب. گفتم متری چند؟ گفت ۲۰۰ تومان! گفتم اولاً من در آنجا که شما زمین دارید زمین نمی‌خرم. ثانیاً زمین‌هایی که من خریده‌ام به شهر خیلی نزدیکتر است و آنها را متری ۳۲ و ۳۳ ریال خریده‌ام. به همین دلیل متاسفانه زمین شما به درد من نمی‌خورد. خانم اصرار زیاد کرد و من هم سر حرف خود ایستادم. در این موقع آقا پسر به حرف آمد که من آرشیتکت از مدرسه بوزار پاریس هستم و تازه آمده‌ام. رفتم تبریز و دیدم نقشه شهرسازی شما غلط است و این شیب و آن عیب را دارد. گفتم عزیز فرمانفرما، مهندس مشاور ما است و در لیست سازمان برنامه هم مشاور رتبه یک است و از همان مدرسه بوزار با مانسيون قبول شده و چندین سال هم تجربه دارد و خیلی هم مشهور است. ما طبق نقشه‌ او عمل می‌کنیم. امیدوارم شما هم روزی جزو مهندسین مشاور سازمان برنامه قبول شوید و کارهای محوله را طبق سلیقه خودتان انجام دهید. خانم و آقا دست از پا دراز رفتند.

فردای آن روز هویدا[نخست وزیر] تلفن کرد که خواهش می‌کنم زمین این خانم را بخر. گفتم هم به درد من نمی‌خورد و هم زمین‌های مشابه را متری ۳۲ ریال خریده‌ام. خانم می‌خواهد متری ۲۰۰ تومان بفروشد. هویدا گفت من به مجیدی[رئیس سازمان برنامه و بودجه] دستور می‌دهم پولش را بدهد. گفتم به مجیدی دستور بفرمایید زمین را سازمان برنامه بخرد و اگر خواست به سازمان گسترش هبه کند. موضوع یک ماه مسکوت بود که کاغذی از معینیان[رئیس دفتر شاه] آمد که اعلی‌حضرت فرموده‌اند گزارشی رسیده که محل کارخانه ماشین‌سازی نامناسب انتخاب شده و دود کارخانه به شهر می‌رود و مردم ناراضی شده‌اند. فهمیدم کار، کار همان خانم است. روز و شب من تلخ شد. یادم نبود که ما هنگام انتخاب محل کارخانه به موضوع باد و دود توجه کرده‌ایم یا نه. تمام پرونده‌ها را زیر و رو کردم تا بالاخره مکاتبات با سازمان هواشناسی را پیدا کردم که در جواب ما وضع باد را در تبریز نوشته بود. خلاصه نوشته بود که ۷۰درصد از مواقع باد از شهر به طرف کارخانه می‌آمد و ۳۰درصد مواقع از طرف کارخانه به طرف شهر می‌رفت. گویی دنیا را به من داده‌اند. فوری فتوکپی آن نامه را تهیه و برای معینیان فرستادم و نوشتم افراد مغرضی که این گزارش را داده‌اند، توجه نکرده‌اند که اولاً بیشتر اوقات باد از شهر به طرف کارخانه می‌آید. ثانياً ماشین‌سازی تبریز اصلاً دود ندارد چون کوره و دودکش ندارد که دودش به شهر برود یا نرود. اما آقا پسر، چند ماہ بعد برخلاف تمام ضوابط سازمان برنامه جزو مشاورین درجه یک شد و چندین طرح پول‌آور به ایشان محول شد که یکی ساخت موزهء هنرهای مدرن در حاشیه پارک فرح بود که ایشان از گالری ماگ در جنوب فرانسه کپی کردند!


✅ @karkhone