سوغاتی من از قطر برای ایران

| رایزن اقتصادی ایران در قطر، عباس عبدالخانی

معمولا هر کشوری یک سوغاتی معروفی دارد. دقیقا نمی دانم سوغاتی قطری ها چیه! ولی زمانی که قصد سفر به ایران را داشته باشم، برای بستگانم از قطر زعفران و ماکارونی ایرانی می برم. هم پولم را برای حمایت از تولیدات کشورمان دادم و هم نصف قیمت تهرانند! ایکاش می توانستم هندوانه ببرم برایم به صرفه تره! پدیده ارزان فروشی، عامل نابودی صادرات است. وقتی جلوی چشمانت هندوانه مراکشی را کیلویی ۸۰ هزار تومان می فروشند پس چرا هندونه ایرانی را ۱۵ هزار تومان می فروشی؟

✅ @karkhone

‏"۲۳۰۰۰۰۰۰۰ درصد" این عدد تورم زیمباوه در سال ۲۰۰۸ تحت دیکتاتوری سوسیالیستی رابرت موگابه بود. در حالی که او کشور را به خاک سیاه نشانده بود، حتی از خیر یک جایزه مسابقه بانک هم نمی‌گذشت. ژانویه سال ۲۰۰۰، بانک زیمبانک مسابقه‌ای با جایزه‌ی ۱۰۰ هزار دلارِ زیمباوه را برگزار کرد که ‏حدودا ۵ برابر درآمد سرانه هر فرد زیمباوه‌ای در آن سال بود و قرار بود فیلم مراسم نیز به طور مستقیم از شبکه ملی پخش شود‌. وقتی فالوت چاووا مجری مراسم اسم موگابه را از قرعه‌ها بیرون کشید، به پهنای صورت اشک میریخت و میگفت: "ببینید کی برنده شده باورکردنی نیست. پدر مردم، رهبر بزرگمان".
‏دیکتاتوری که ده‌ها سال، کل کشور در مشتش بود، از خیر یک جایزه بانک هم نمیگذشت. آن هم زمانی که چندی قبل از برگزاری مسابقه، افزایش حقوق ۲۰۰ درصدی را برای کابینه‌ خودش اعمال کرده بود. درست زمانی که مردم زیمباوه از هیچ خدمات عمومی درستی بهره‌مند نبودند. آمارها ضد و نقیض است، لیکن ‏در یک نگاه کلی درآمد سرانه هر فرد در دهه ۲۰۰۰ کاهش چشمگیری نسبت به دهه ۸۰؛ دوره‌ای که موگابه قدرت را به دست گرفت داشت و حدودا نصف شده بود. آیا موگابه به پول این جایزه احتیاج داشت؟ بی‌شک، نه. حقیقتا نه. فقط چیزی در نهاد دیکتاتورها هست که به همین اندازه طنز تلخی دارد.
تحت رهبری خردمندانه جناب موگابه، تا قبل از سال ۱۹۹۵ نرخ تورم حدودا ۲۲ درصد بود. سال ۲۰۰۲ این رقم به ۱۴۰ درصد، سال ۲۰۰۳ حدودا ۶۰۰ درصد، در سال ۲۰۰۷ حدودا ۶۶۰۰۰ درصد و در سال ۲۰۰۸ به عدد افسانه‌ی ۲۳۰ میلیون درصد رسید. تا جایی که ارزش پول ملی از پهن گاوی که هنوز گرم است نیز کمتر شد.
اندیشه‌ی حکومت‌داری‌اش طوری که خودش می‌گفت مارکس‌یست-لنین‌یست-مائوتسه‌تونگ‌یست بود‌، به همین مضحکی. درست به مانند دیگر دیکتاتورها، میگفت که قدرت را مردم به او داده‌اند و در ذهن مردم، من یک رهبر مقتدرم که هیچکس در دل مردم جایم را نمی‌گیرد (مصاحبه‌ای با تلویزیون ملی در سال ۲۰۱۷). ‏در همان مصاحبه گفته بود: «در ذهن قسمت اعظمی از مردم هیچ‌کس به اندازه من رهبری موفق، مشروع و پذیرفته شده نیست». و در سخنی عجیب در سال ۲۰۱۶ در برابر اتحادیه آفریقا گفته بود: «من آن‌قدر رهبر زیمباوه می‌مانم تا وقتی که خدا بگوید: بیا پیش من وقتش شده».

‏این مقاله نیویورک تایمز در باب مرگ او در سال ۲۰۱۹ را هم بخوانید اگر وقت داشتید.

✅ @karkhone

پدر ملّت و چاپ مخفیانهء پول

| خاطرات رضا نیازمند

همه تحصیلکرده‌ها مصدق را می‌خواستند...او در سوئیس تحصیل کرده بود. از یک خانواده اشرافی بود. سوسیالیست هم بود. در مجلس مبارزه با انگلیس را شروع کرد...مصدق محکم ایستاد و گفت یگانه راه‌حل مشکلات مملکت این است که ما نفت را ملّی کنیم...حزب توده نخست‌وزیری مصدق را پذیرفت...کاشانی هم پشتیبان مصدق شد، بعد تمام بازار به مصدق پیوستند. به این ترتیب تمام مملکت افتاد در دست مصدق...اما وقتی نماینده زاهدی حکم عزل او از نخست‌وزیری را ابلاغ کرد، مصدق آن را به اطلاع مردم و حتی هیئت دولت خود نرساند و ارتش را کشید توی خیابان‌ها...این مخفی‌کاری از شخصیتی که خود را "پدر ملّت" می‌دانست بعید بود. پدر ملّت[!] اشتباه کرد و به ملت خودش دروغ گفت و خیانت کرد و نگفت که شاه من را عزل کرده و دیگر نخست‌وزیر نیستم...این از مصدقِ تحصیلکردهء سوسیالیست بعید بود...او پشت سر هم اشتباه کرد، کاری کرد که تمام قدرتمندان، قبلِ سقوط‌شان می‌کنند. ولی بالاخره به زور برکنار شد. ابتدا فرار کرد و مخفی شد. در نهایت دستگیر شد. دادگاه نظامی برای او حکم اعدام صادر کرد اما شاه به دلیل خدمات او به ملی شدن نفت حکم او را به تبعید در ده احمد‌آباد[ملک مصدق] تقلیل داد...چند سال بعد که من[رضا نیازمند] سازمان برنامه کار می‌کردم... مهندس زنگنه[رئیس وقت سازمان] به من گفت یک پروندهء محرمانه‌ای به تو می‌دهم، نگاهش‌دار...مدتی گذشت مهندس من را صدا کرد. گفت اون پرونده که پهلوی توست بیاور...گفت میدانی این پرونده مربوط به چیست؟ گفتم نه!...گفت این پرونده شامل تمام مصوبات هئیت دولت است که مصدق اسکناس چاپ کرد تا بتواند حقوق کارمندان دولت را بدهد. در زمان مصدق وقتی نفت ایران را نخریدند، دولت بی‌پول شد و اسکناس چاپ میکرد...چاپ اسکناس بدون موافقت مجلس و از مصدق دموکرات[!] و پدر ملّت[!] بعید بود.

✅ @karkhone

برای حفظ امنیت ملّی باید از تولید ملّی "حمایت" کنیم؟!


زمانی کابینه‌ی دونالد ترامپ تصمیم گرفت برای «حمایت از نیروی کار» و البته «امنیت ملّی» عوارض واردات فولاد و آلومینیوم را به ترتیب ۲۴ و ۱۰ درصد افزایش دهد؛ حرفش این بود که چینی‌ها که به استفاده از دامپینگ(فروش با قیمت پایین‌تر از بهای تمام شده محصولات صادراتی در کشور مقصد با هدف از بازار خارج کردن شرکت‌های محلی و بعد سپس به دست گرفتن قدرت بازار) شهرت دارند، با اغراض سیاسی حمایت‌های مشابهی از شرکت‌های فولادی و معدنی خود می‌کنند پس باید کلاه‌مان را بچسبیم که از سرمان بر ندارند.

می‌دانیم که فولاد را از محصولات استراتژیک به حساب می‌آورند که به‌ویژه در صنایع نظامی اهمیت زیادی دارد و در صورت بروز جنگ وابستگی به خارج به ویژه چینی‌ها عاقبت خوبی ندارد. تولید فولاد از ده سال پیش ۱۸ درصد کاهش یافته است و در چند دهه اخیر از هر ۴ شرکت استخراج آلومینیوم آمریکایی ۳تای آن تعطیل شده‌اند، این هم معنایش از دست رفتن هزاران هزار شغل در ایالات متحده آمریکاست، از سال ۲۰۰۰ به این سو در صنایع آلومینیوم ۱۳۰۰۰ شغل و در فولاد تنها در دو سال اخیر ۱۴۰۰۰ شغل از بین رفته است.

ولی رندان می‌گویند که تاکید روی تلافی اقدامات چین نارواست، بیشتر واردات آمریکا از کشورهایی است که متحد این کشور به حساب می‌آیند، در همین فقره‌ی اخیر از قضا واردات فولاد از کانادا، کره جنوبی، مکزیک، آلمان، ژاپن و برزیل بیشتر از چین است. راه‌حل بهتر برای کالاهای «استراتژیک» تنوع‌بخشی به طرف‌های تجاری است نه به اصطلاح خودکفایی و "حمایت" از تولید ملّی! در این حالت محصول با کیفیت بالاتر و هزینه نسبی پایین‌تر تامین می‌شود و ریسک قطع واردات هم کاهش می‌یابد.

ولی ایراد مهمتر این قبیل "حمایت‌ها" این است که دیگر طرف‌های تجاری هم دست به اقدامات تلافی‌جویانه خواهند زد و جنگ تجاری راه میفتد. فولاد و آلومینیوم ماده اولیه بسیاری از صنایع به شمار می‌روند و "حمایت" تعرفه‌ای از فولاد معنایش این است که بسیاری صنایع دیگر آمریکا هم باید فولاد را با قیمت بالاتری خریداری کنند و در برابر کالاهای وارداتی رقیب قدرت رقابت نخواهند داشت. مشتریان نهایی باید پول بیشتری برای خرید محصولات وطنی خرج کنند یا به سراغ کالاهای مشابه ارزان‌تر بروند که انتخاب خیلی‌ها دومی است. کار برای صادرکننده‌ها که دشوارتر هم هست؛ آن‌ها با توجه به اقدامات تلافی‌جویانه کشورهای دیگر رقابت‌پذیری خود را از دست می‌دهند.

پیامد آنچه آمد هم کاهش بیشتر اشتغال است، در واقع آنچه که می‌خواستیم از در بیرون کنیم از پنجره بر می‌گردد. در دوره جرج بوش هم اقدامات حمایتی مشابهی انجام گرفت و برآورد می‌کنند که حاصل آن از بین رفتن ۲۰۰ هزار شغل در آمریکا بود! می‌بینم که بسیاری از کسانی‌که ایران را دوست می‌دارند همه استدلال‌هایی مشابه ترامپ تکرار می‌کنند، ولی باور کنید میهن‌دوستی نیازمند عقلانیت است. بشر در دو سه قرن اخیر دریافته است که می‌شود جنگ را با تجارت درمان کرد و سود متقابل برد، راه رشد مملکت ما هم مانند دیگر جاهای دنیاست، مولفه‌هایش هم روشن است: اقتصاد آزاد، حقوق مالکیت قوی، حکومت قانون و نهادهای مدنی.


✅ @karkhone

این تحقیق ۷۰ صفحه‌ای را بخونید. درباره شرکت‌های سهامی است که در ایران قبل و حین مشروطه متولد شده بودند. تحقیق بسیار بسیار جالبیه. جزییات فک‌اندازی داره! تصور کنید بیش از ۱۰۰ سال پیش، شرکت‌هایی که سهام‌شان را پذیره‌نویسی عمومی کردند و با استقبال مواجه شدند، راه شوسه کشیدند، صرافی ساختند، اتاق تسویه بین صرافی‌ها برای حواله‌ها ساختند، خط تولید نساجی راه انداختند، کشتیرانی راه انداختند. برای ورقه‌های سهم‌شان سود تقسیم کردند (۶ ماهه و ۱ ساله). مجامع سالیانه برگزار کردند. صورت‌های مالی در روزنامه‌ها منتشر کردند و ... در یک جا هم متمرکز نبودند. از بوشهر و شیراز تا اصفهان و تبریز و مشهد گسترده بودند.

✅ @karkhone

لطفا زمین ما را هم بخرید!

| رضا نیازمند

در سازمان گسترش یک روز منشی گفت خانم دیبا با پسرش می‌خواهد شما را ببیند. منشی من همه آدم‌های دنیا را می‌شناخت. گفتم خانم دیبا کیست؟ گفت از اقوام ملکه است، تصور می‌کنم دختر خاله او است. خانمی بسیار شیک مثل اینکه هم اکنون از خیابان شانزه‌لیزه آمده باشد با پسرش وارد شد. پس از تعارفات گفت شما در تبریز، زمین‌های زیادی می‌خرید من هم یک زمین چندهزارمتری دارم آن را هم بخرید. گفتم زمین شما کجاست؟ گفت پنج یا ده کیلومتر از محل ماشین‌سازی به طرف غرب. گفتم متری چند؟ گفت ۲۰۰ تومان! گفتم اولاً من در آنجا که شما زمین دارید زمین نمی‌خرم. ثانیاً زمین‌هایی که من خریده‌ام به شهر خیلی نزدیکتر است و آنها را متری ۳۲ و ۳۳ ریال خریده‌ام. به همین دلیل متاسفانه زمین شما به درد من نمی‌خورد. خانم اصرار زیاد کرد و من هم سر حرف خود ایستادم. در این موقع آقا پسر به حرف آمد که من آرشیتکت از مدرسه بوزار پاریس هستم و تازه آمده‌ام. رفتم تبریز و دیدم نقشه شهرسازی شما غلط است و این شیب و آن عیب را دارد. گفتم عزیز فرمانفرما، مهندس مشاور ما است و در لیست سازمان برنامه هم مشاور رتبه یک است و از همان مدرسه بوزار با مانسيون قبول شده و چندین سال هم تجربه دارد و خیلی هم مشهور است. ما طبق نقشه‌ او عمل می‌کنیم. امیدوارم شما هم روزی جزو مهندسین مشاور سازمان برنامه قبول شوید و کارهای محوله را طبق سلیقه خودتان انجام دهید. خانم و آقا دست از پا دراز رفتند.

فردای آن روز هویدا[نخست وزیر] تلفن کرد که خواهش می‌کنم زمین این خانم را بخر. گفتم هم به درد من نمی‌خورد و هم زمین‌های مشابه را متری ۳۲ ریال خریده‌ام. خانم می‌خواهد متری ۲۰۰ تومان بفروشد. هویدا گفت من به مجیدی[رئیس سازمان برنامه و بودجه] دستور می‌دهم پولش را بدهد. گفتم به مجیدی دستور بفرمایید زمین را سازمان برنامه بخرد و اگر خواست به سازمان گسترش هبه کند. موضوع یک ماه مسکوت بود که کاغذی از معینیان[رئیس دفتر شاه] آمد که اعلی‌حضرت فرموده‌اند گزارشی رسیده که محل کارخانه ماشین‌سازی نامناسب انتخاب شده و دود کارخانه به شهر می‌رود و مردم ناراضی شده‌اند. فهمیدم کار، کار همان خانم است. روز و شب من تلخ شد. یادم نبود که ما هنگام انتخاب محل کارخانه به موضوع باد و دود توجه کرده‌ایم یا نه. تمام پرونده‌ها را زیر و رو کردم تا بالاخره مکاتبات با سازمان هواشناسی را پیدا کردم که در جواب ما وضع باد را در تبریز نوشته بود. خلاصه نوشته بود که ۷۰درصد از مواقع باد از شهر به طرف کارخانه می‌آمد و ۳۰درصد مواقع از طرف کارخانه به طرف شهر می‌رفت. گویی دنیا را به من داده‌اند. فوری فتوکپی آن نامه را تهیه و برای معینیان فرستادم و نوشتم افراد مغرضی که این گزارش را داده‌اند، توجه نکرده‌اند که اولاً بیشتر اوقات باد از شهر به طرف کارخانه می‌آید. ثانياً ماشین‌سازی تبریز اصلاً دود ندارد چون کوره و دودکش ندارد که دودش به شهر برود یا نرود. اما آقا پسر، چند ماہ بعد برخلاف تمام ضوابط سازمان برنامه جزو مشاورین درجه یک شد و چندین طرح پول‌آور به ایشان محول شد که یکی ساخت موزهء هنرهای مدرن در حاشیه پارک فرح بود که ایشان از گالری ماگ در جنوب فرانسه کپی کردند!


✅ @karkhone

عرضی پس از مدت ها

چندان عادت بر این ندارم که یک روز رو بگم روز خوبیه و دیگری بده ولی دیروز، دقیقا دیروز یا بهتر بگم دیشب خبری شنیدم که واقعا کدر شد احوالاتم. از بدی هم صنفی های ما و شما مخاطبین علاوه بر سکته ناقص زدن بعد از نوسان دلار و ایجاد رگولاتور جدید و فیلتر و تعرفه و قص علی هذا که دیگه خونمون به میزان ادرنالینش عادت کرده یکی هم اخبار این چنینی است.
این حداقل برای من نخستین بار نیست که میشنوم برندی بعد از فوت پدر و امدن پسر دیگر برند نشد یا وقتی فلانی رفت دیگه اون مجموعه سابق نشد ولی این یکی خب به دلایل مگویی برای من و قطع به یقین صنعت مورد نظر محل بسی تامل هست که چرا دیگر بعد از فوت ان عزیز سفر کرده به علت کرونا که میگفت: «هنر من اینه که یک سری هنرمند رو دورهم جمع کردم.» اون شرایط سابق رو نداره!
ما هم بی اطلاع بودیم تا دیشب که فهمیدیم حال و روز خوبی نداره و چه بسا دیگه اصلا به عرصه تولید هم نرسه و این عریضه رو از این باب نوشتیم که به مانند سابق گزندی بدهیم دوستانی رو که بیشتر از مردم عادی سرشون درد میکنه و اصطلاحا بوی قرمه سبزی میده که ایها الناس چنانچه کمی دیر بجنبید این نیز از کفمان برود.
البته ما قبلا اینا رو ذیل متون که میاوردیم دو نفری یک قری به کمرشون میدادن ولی نمیدونم نفوذ کلام ما کم شده یا دوستان پایین تنشون عصب نداره دیگه خیلی فرقی نداره به کی و چطور بگی. اصلا نمیخوام اشاره ای داشته باشم به برند مورد نظر چون قطع به یقین حتی صنعتش رو هم بگم میشناسید چه برسه به اسم ....... عزیز، رحمه الله علیه و ترجیحم بر این هست، یعنی مبنا رو بر این میگذارم که اسمش رو نگم که اگر واقعا مشتاق بودید پرس و جو کنید هم به اون برسید هم شاید در این راه دست چارتا دیگه رو بگیرید. چه بسا ذیل این پست صحبتی دربگیره از برندهایی که این روزا حال و روز خوبی ندارند ماهم از قبل دوستان دوتا چیز یاد بگیریم.
همین و بس. فعلا!

مورد دوم رو هم نمیدونم چرا دارم مینویسم ولی خب در تعامل با یکی از دوستان خودمون مورد عتاب قرار گرفتیم که چرا دیگر بیشتر اکوسیستمی نمینویسیم و منتشر نمیکنیم که خب باید گفت : "هر کسی کو دور ماند از اصل خویش / باز جوید روزگار وصل خویش" به یقین اینطور نیست و ما همچنان دیتاهای اکوسیستمیمون ناب تر از سایر حوزه هاست و حتی جلوتر از بقیه رفقای رسانه ای. محل بحث شاید بیشتر این باشه که بستر خوبی فعلا، تاکید میکنم فعلا برای نشر نداریم و خب اونقدر هم نیازی نمیبینیم که به مانند سایرین دیتا رو شهید کنیم و تقلای بیهوده برای دیده شدن بکنیم. همین که هست مارو بس است و زیاد هم هست. به امید خدا به زودی زود شگفتانه زدتون میکنیم.
اینم فعلا همین و بس.

منکه ملول گشتمی از نفس فرشتگان / قیل و مقال عالمی میکشم از برای تو

| م. زائری

✅ @karkhone

‍ تولید پشت دیوار؛ سرنوشت خودرو «ترابانت» آلمان شرقی!

| احمد فرهادی

امروزه از دیوار برلین که نماد جنگ سرد بود به پرده آهنین نیز شهرت داشت؛ تنها بخش‌هایی به عنوان یادمان دیوار باقی‌ مانده است؛ اما تفکری که در پشت این دیوار پدید آمد؛ همچنان در گوشه و کنار جهان قابل مشاهده است.
این دیوار؛ شهر برلین را به دو نوع تفکر اقتصادی تقسیم می‌کرد, تفکر اقتصاد بازار آزاد در بخش غربی و تفکر اقتصاد دستوری در بخش شرقی؛ در این بخش به جای آنکه مانند اقتصاد آزاد، عرضه و تقاضا وضعیت بازار را تعیین کند؛ دولتمردان مشخص می‌کردند که چه کالایی و به چه مقدار تولید شود؟
والتر اولبریخت، رهبر وقت آلمان شرقی؛ این کشور را گل سرسبد بلوک شرق و نمونه موفق “کمونیسم ممکن” می‌دانست.

در آلمان شرقی برخلاف بقیه بلوک شرق از صف‌های طولانی مواد غذایی خبری نبود. شهرها هرچند بی‌روح، اما تمیز بودند و انواع کالاها با قیمت‌های نسبتا مناسب در مغازه‌ها یافت می‌شد. اما در پشت این ظاهر زیبا و فریبنده؛ ویرانه‌هایی از واقعیت قرار داشت! استقراض آلمان شرقی را تا خرخره در بدهی فرو برده بود. مواد خام صنعتی کمیاب شده بود و کیفیت تولیدات داخلی مدام پایین می‌آمد.

ارتباط تجاری این کشور با جهان پیرامون خود به حداقل ممکن رسید. درهای آلمان شرقی به روی کالاهای غربی بسته شده بود و قدرت خرید مردم روز به روز تقلیل می‌یافت. اما در کنار تمام این مسائل تاکید بر «تولید پشت دیوار» رواج داشت؛ یکی از بارزترین نمونه آن تولید خودرویی بود به نام «ترابانت».
تولید خودروی ترابانت از سال ۱۹۵۷ آغاز و تا سال ۱۹۹۰ ادامه داشت. خودرویی کوچک که از پیشرانه ۲ سیلندر دو زمانه بهره می‌برد. در طول 34 سال بیش از سه میلیون ترابانت تولید شد! به نوعی که این خودرو را به متداول‌ترین خودروی آلمان شرقی تبدیل نمود. ترابانت چند ویژگی داشت:
موتور این خودرو به علت دو زمانه بودن، بشدت آلاینده بود؛ به طوری که در پایان جنگ سرد سال ۱۹۸۹ در تظاهرات گسترده صفی طولانی از ترابانت‌های دودزا پای دیوار برلین جمع شدند تا به غرب بروند و بوی دود آنها کل منطقه را آلوده کرده بود!
به علت گرانی فلز؛ بدنه این خودروها از موادی ساخته می‌شد به نام «دوروپلاست»؛ مخلوطی از آشغال پنبه و صمغ رازیانه؛ این ماده‌ای اگر چه ضد زنگ بود اما مشکل مهم آن عدم تجزیه در طبیعت و انتشار گاز سمی در صورت سوختن بود!
هر چند که چه قرار بود «ترابانت» یک خودروی ارزان قیمت باشد اما قیمت آن افزایش می‌یافت به طوری که مردم برای خرید آن ممکن بود چندین سال در لیست انتظار منتظر بمانند!
صنعتگری یکی از ویژگی‌های خاص مردمان آلمان است؛ این ویژگی در بخش غربی به گونه‌ای تبلور یافت که امروزه تولیداتش زبانزد خاص و عام است؛ اما از تولیدات صنعتی در بخش شرقی بجز خاطرات نوستالژیک چیزی باقی نمانده است! الگوی «تولید در پشت دیوار»! چه آن دیوار عینی باشد یا ذهنی؛ پس از مدتی ناکامی؛ هدر رفتن فرصت‌ها و سرمایه‌ها؛ به خاطرات خواهد پیوست! بهتر آنکه «سیاست تولید پشت دیوار»؛ همان جا؛ یعنی پشت دیوار بماند!

✅ @karkhone

| هوشنگ ابتهاج

آیا در شوروی هیچ ایراد و اشکالی نبود که در نهایت منجر به فروپاشی شد؟چرا! مثلاً مارکس گفته بود سوسیالیسم فقط با انقلاب جهانی رخ می‌دهد. لنین گفت ما در روسیه انقلاب کردیم و سوسیالیسم برپا شد! خوب! نمی‌دانم این اشتباه بود یا درست بود ولی شاید از همین جا بود که با محاصرۀ شوروی این کشور پاشید. اگر انقلاب جهانی شده بود شاید شوروی هم محاصره نمی‌شد...سقوط را بر شوروی تحمیل کردند. نظام سرمایه‌داری با تحمیل دو چیز اتحاد شوروی را از هم فرو ریخت: اول، مسابقۀ تسلیحاتی و دوم، محاصره اقتصادی. مسابقۀ تسلیحاتی تمام انرژی جامعه را مکید و محاصره شوروی آن را ورشکسته کرد. اما به یاد داشته باشید که کمونیست‌ها یک کشور دهقانی را تحویل گرفتند و یک کشور صنعتی ساختند که در بسیاری موارد از آمریکا جلوتر یا حداقل برابر بود[!]

✅ @karkhone

آیا فقرا فقیرتر شده‌اند؟

| استیون هورویتز

یکی از افسانه‌های اقتصادی معاصر این است که ثروتمندان در حال ثروتمندترشدن هستند و فقرا در حال فقیرتر شدن. مانند هر افسانه‌ای، قدری حقیقت در این گفته وجود دارد. به‌عنوان مثال، اگر به داده‌ها نگاه کنیم، امروزه دو دهک اول سهم بیشتری از درآمد ملی را نسبت به گذشته کسب می‌کنند و از آن طرف دو دهک آخر نسبت به قبل سهمی کمتری از درآمد ملی دارند.
دو ایراد در این داده‌ها وجود دارد. اول از همه، داده‌ها هیچ اطلاعاتی در مورد شرایط مطلق فقر نمی‌دهند: فقط به خاطر اینکه یکی سهم کمتری از درآمد را داراست به این معنی نیست که به‌صورت مطلق فقیر است. بنابراین، برای مثال، می‌تواند اینطور باشد که اگرچه آمریکایی‌های فقیر سهم کمتری از تولید ملی را دارا هستند ولی درآمد مطلقشان بیش از قبل است. اگر از شما پرسیده شود که، شما بین برداشتن یک‌ششم از یک پیتزا یا یک‌نهم از یک پیتزای دیگر کدام را انتخاب می‌کنید، جواب شما ممکن است وابسته به بزرگی پیتزا باشد و ممکن است برداشتن یک‌نهم از پیتزا بهتر باشد، اگر پیتزا بزرگتر از پیتزایی باشد که شما یک‌ششم از آن را برداشته‌اید.
درآمد واقعی آمریکایی‌های فقیر امروز بالاتر است اگرچه سهم آنها از درآمد کل در موقعیت‌هایی پایینتر است. اما همه این توضیحات به نکته اساسی‌تر اشاره نمی‌کند. مشکل بزرگتر این است که این داده‌ها، داده‌های فوری است که افراد ثروتمند در یک سال را با افراد ثروتمند در سال‌های قبل، و افراد فقیر را در یک سال با افراد فقیر در سال‌های قبل مقایسه می‌کند.
چیزی که در نظر گرفته نمی‌شود حرکت تک‌تک خانوارها در طول زمان است. اگر ما بتوانیم خانوارها را دنبال کنیم، ممکن است بتوانیم در مورد اینکه چه اتفاقی برای مردم فقیر در پنج یا ده یا پنجاه سال افتاده اطلاع پیدا کنیم. و در حقیقت، ما این اطلاعات را در اختیار داریم. دسته‌ای از اطلاعات نشان می‌دهد که بین ۱۹۷۹ و ۱۹۸۸ ،۸۶ درصد از خانوارهایی که در سال ۱۹۷۹ فقیر بوده‌اند، دیگر در سال ۱۹۸۸ فقیر نبودند. دسته دوم اطلاعات از دانشگاه میشیگان نشان می‌دهد ۹۵ درصد خانوارهایی که در سال ۱۹۷۵ فقیر محسوب می‌شدند در سال ۱۹۹۱ دیگر فقیر نبودند. یکی از مهمترین نکاتی که بایستی هنگامی که در مورد ثروتمندتر شدن ثروتمندان و فقیرتر شدن فقیران صحبت می‌کنیم، بدان توجه داشت، این ایده تحرک درآمد است. واقعیت این است که، برای اغلب آمریکایی‌ها، که از فقر شروع کرده‌اند، به آهستگی در طول زمان ثروتمندتر شده‌اند. و در حقیقت، اگر ما به داده‌های مقایسه‌ای سال‌های ۱۹۷۵ و ۱۹۹۱ نگاه کنیم، چیزی که می‌یابیم این است که میانگین افزایش درآمد خانوارهای ثروتمند در طول این دوره در حدود ۴۰۰۰ دلار بوده است، اما میانگین افزایش برای خانوارهای فقیر، در همین دوره، ۲۸۰۰۰ دلار.
بنابراین واقعاً اتفاقی که بین سال‌های ۱۹۷۵ و ۱۹۹۱ افتاده این است که ثروتمندان، ثروتمندتر شده ولی فقیران با سرعت بیشتری از آنها ثروتمند شده‌اند. بنابراین، هنگامی که ما در مورد ثروتمند و فقیر صحبت می‌کنیم، بایستی این تحرک درآمد را نیز در نظر بگیریم. بنابراین، چگونه، اغلب آمریکایی‌ها ثروتمندتر شده‌اند، در حالی‌که می‌دانیم هنوز تعداد قابل توجهی افراد فقیر وجود دارند؟ حقیقت این است که یکی از چیزهایی که در طول زمان اتفاق افتاده، تغییرات توزیع درآمد می‌باشد. مهاجران، و جوانان در سطوح پایین درآمدی وارد معادله می‌شوند. این افراد، فقرای جدید را تشکیل می‌دهند، در حالی‌که فقرای قبلی به آهستگی خود را بالا کشیده‌اند. بنابراین، اگرچه، با اولین نگاه به داده‌ها ممکن است به نظر برسد، افراد ثروتمند در حال ثروتمندتر شدن و افراد فقیر در حال فقیرتر شدن هستند، حقیقت قرن ۲۱ این است که همه ثروتمندتر شده‌اند، هم ثروتمند و هم فقیر. و این ایده که فقرا فقیرتر و ثروتمندان، ثروتمندتر شده‌اند، آمارسازی مصنوعی و اغلب افسانه است.

✅ @karkhone