کشور در جنگ: صدای استارت آپ های اوکراینی

با وجود جنگ مداوم، استارت‌آپ‌های اوکراینی - مشابه بخش فناوری اطلاعات کشور - انعطاف‌پذیری خود را نشان داده‌اند و کارآفرینان همچنان به فعالیت‌های تجاری خود ادامه می‌دهند و حتی در این شرایط وخیم به موفقیت خود متعهد هستند.

برخی از استارت‌آپ‌های اوکراینی نقل مکان کرده‌اند اما اکثریت قریب به اتفاق حداقل بخشی از فعالیت‌ها یا تیم خود را در اوکراین نگه داشته‌اند. همچنین، آن دسته از استارت‌آپ‌هایی که نقل مکان نکرده‌اند، فعلاً برای انجام این کار برنامه‌ریزی نمی‌کنند. و بیش از نیمی از آنها به طور انحصاری از اوکراین به عملیات خود ادامه می دهند.

از ابتدای تهاجم روسیه، بیش از یک نفر از هر ده کارمند نوپا مجبور به ترک شرکت های مربوطه خود بوده است. با این حال، همه استارت‌آپ‌ها کاهش تیمی را تجربه نکرده‌اند. از هر ده استارت آپ بیش از چهار شرکت هیچ تغییری مشاهده نکرده اند

از هر ده استارت‌آپ، 9 شرکت تأیید می‌کنند که برای ادامه فعالیت‌ها و/یا گسترش به حمایت مالی نیاز دارند. اما درصد کمی وجود دارد که می گویند به هیچ کمکی احتیاج ندارند.

چه نیاز به حمایت مالی داشته باشند یا نه، بیش از نیمی از استارت‌آپ‌های مورد بررسی می‌گویند که انتظار دارند فعالیت‌های خود را در کوتاه‌مدت گسترش دهند. هر چهاردرصد استارت آپ می گوید که وضعیت موجود را حفظ خواهد کرد. تنها چهار درصد از استارت‌آپ‌ها بر این باورند که ممکن است فعالیت‌هایشان کاهش یابد.

لینک مطالعه گزارش

✅ @karkhone

|بهرام سبحانی؛ مدیرعامل اسبق فولاد مبارکه در خصوص گزارش هیئات تحقیق و تفحص فولاد مبارکه

اول مرداد ۹۷ وزارت صمت با ابلاغ دستورالعملی قیمت فروش محصولات فولادی در بورس را سرکوب کرد
ده روز قبل از ابلاغ این دستورالعمل نامه نوشتم به وزیر وقت (دکتر شریعتمداری) مبنی بر اینکه با ابلاغ دستورالعملی که در حال تدوین است رانت سنگینی توزیع می شود و تقاضا کردم که جلوی ابلاغ آنرا بگیرند و جلسه بگذارند تا توضیح دهیم و به راهکار منطقی برسیم که متاسفانه توجه نکردند و دستورالعمل ابلاغ شد
طی ۵۰ روز به نرخ آنروز ۵ هزاز میلیارد تومان رانت توزیع شد و با پیگیری زیاد در ۲۰ شهریور (۵۰ روز بعد) دستورالعمل لغو و نوشتند از همه خریداران طی این مدت مابالتفاوت دریافت کنید!!!!!
خریداران هم به دیوان عدالت شکایت کردند و رای گرفتند که از معاملات قطعی نمیتوان علی الحساب گرفت
در مورد الکترود گرافیتی نیز وزارتخانه قیمت ابلاغ کرد و نوشت بیشتر از این مبلغ خریداری نشود و فروشنده باید مصرف ۲/۱کیلو بر تن را هم گارانتی کند!!! امروز تعدادی از شرکت های فولادی بدلیل عبور از قیمت ابلاغی و نرخ مصرف درگیر دستگاه های نظارتی هستند
این مقدمه را نوشتم که بگویم اگرچه به استناد گزارش هیات تحقیق و تفحص در فولاد مبارکه در زمینه قرارداد با نیروهای غیر مربوط و پرداخت های غیر موجه و قراردادهای مشاوره ای و ......... تخلفاتی صورت گرفته که قطعا در مراجع قضایی رسیدگی خواهد شد اما رقم ۹۲ هزار میلیارد آنقدر سنگین است که متاسفانه مستمسکی شد برای شبکه های خارجی مثل بی بی سی و ایران اینترنشنال که با ساعت ها کار خبری و تشکیل میزگرد القا کنند که فساد در تمام ساختار نظام است و به تخریب صدر تا ذیل بپردازند در حالیکه طبق گزارش ۵۷ هزار میلیارد تومان از ۹۲ هزار میلیارد تومان رانت توزیعی در اثر ارزانفرپشی بوده
حال اگر قیمت فروش محصولات فولاد مبارکه در بورس بر اساس دستورالعمل های ابلاغی بوده مقصر کیست؟
آنکه با ابلاغ دستورالعمل به بورس قیمت پایه را پایین تر از بازار تعیین میکند و سقف رقابت را روی سه درصد می بندد یا فروشنده؟
نتیجه این بی تدبیری می شود که خودرو ساز و سایر صنایع مشابه مازاد بر نیاز ورق میخرند و در بازار میفروشند و سود فولادساز به جیب آنان می رود
مادامیکه ستاد تنظیم بازار و زارت صمت دست از قیمت گذاری دستوری برندارند و اجازه ندهند قیمت کالا در فرآیند سالم عرضه و تقاضا در بورس تعیین گردد توزیع رانت ادامه خواهد داشت.


✅ @karkhone

در برخورد با ورشکستگی بانک آنها چه می‌کنند؟ و ما چه می‌کنیم؟

| محمدمحسن میرداماد

اقتصاد آمریکا در قرن بیستم ۹ بار و در قرن ۲۱ دوبار(قبل ازکرونا) فروپاشی اقتصادی را تجربه کرده ‌است. آخرین بار در سال 2008، ورشکستگی بزرگترین بانک آمریکا (لمن برادرز) با بیش از یک قرن سابقه و ۱۲ بانک دیگر موجب شد بیش از چهار تریلیون دلار دارایی آنها صفر شود، مسکن ثلث قیمت قبل شود، بسیاری بی‌ خانمان شوند و رکود عجیبی دنیا را فراگیرد. البته تعداد بانک‌های ورشکسته (اغلب کوچک) طی دوسال به بیش از۱۶۰عدد رسید.

آنان با پژوهش و درس گرفتن از این واقعه «بازل۳» را برای بانکداری خود نوشتند.

شرکت بیمه سپرده فدرال FDIC نهادی دولتی و مستقل است که اندیشه‌اش پس از فروپاشی اقتصادی سال 1929شکل گرفت و از سال 1934در تعامل با فدرال رزرو(بانک مرکزی آمریکا)، فعالیت می‌کند.

در آمریکا، فدرال رزرو پس از ایفا به وظیفه خود در قبال بانک‌های خصوصی و دولتی در صورتی ‌که وضعیت مالی بانکی اقتضای ورشکستگی داشته باشد، مانع از آن نخواهد شد. اگرچه ورشکستگی هر بانکی به صورت ذاتی ناخوشایند است، اما شاید مزایایی برای کل شبکه بانکی از جهت جلوگیری از ایجاد رقابت‌های ناسالم (مانند بالا بردن نرخ بهره بانکی برای جذب سپرده بیشتر) به همراه داشته باشد.

بیمه و ضمانت سپرده بیش از آنکه از لحاظ اقتصادی حیاتی باشد، از جهت اجتماعی و جلوگیری از هراس بانکی و آشوب‌های مردمی برای حاکمیت هر کشور اهمیت دارد.

پرداخت خسارت بانک‌های ورشکسته چند شرط دارد؛
الف - سپرده های خرد تا سقف ۲۵۰ هزار دلار، زیرا فرض این است که سپرده گذار کلان یک آشنا به اقتصاد است و خودش باید تحقیق لازم را کرده باشد و ریسک پولش به عهده خودش است.

ب- این شرکت 6600 بانک از 6900بانک فعال در ایالات متحده را تحت پوشش خود دارد بانک‌هایی که حق بیمه می‌پردازند در شعب خود موظفند تابلویی نصب کنند که سپرده گذاران خرد از این موضوع آگاه باشند. حق بیمه پس از بازکردن حساب به صورت اتوماتیک به FDIC واریز می‌شود ریسک پول در بانک‌هایی که تحت پوشش نیستند به عهده سپرده‌گذار است.

ج-این خسارت از محل حق بیمه‌ای که FDIC متناسب با ریسک، جمع‌آوری کرده انجام می‌شود. اگر این نهاد توان پوشش سپرده‌ها را نداشته باشد، خزانه از محل درآمدهای مالیاتی و در صورت کسری بودجه با استقراض از بازار (از طریق انتشار اوراق)، تعهدات این بیمه‌گذار را برآورده خواهد کرد. در هر صورت پایه پولی و ترازنامه بانک مرکزی (به هیچ عنوان) درگیر فعالیت‌های مرتبط با ضمانت سپرده‌ها نمی‌شود.

د-شرکت بودن FDIC به این معنی است که حق بیمه‌ها باید به‌گونه‌ای تعیین شود که صرفه اقتصادی داشته باشد. بانک‌سالاری و تعارف معنی ندارد این شرکت در طول بیش از ۸۰ سال فعالیت و حتی در اوج بحران سال ۲۰۰۸، اگر چه نزدیک بود ذخیره این شرکت خالی شود، ولی این‌گونه نشد و بدون اتکا به خزانه فعالیت خود را با سودآوری معقول ادامه داده است.

ما چه کردیم؟
اولاً یک صندوق تشریفاتی به نام «صندوق ضمانت سپرده» درست کردیم که سپرده زیر۱۰۰ملیون تومان را تحت پوشش قرار دهد.

ثانیاً هیچ بانکی بیمه سپرده‌اش را پرداخت نکرد و بانک مرکزی هیچ کاری نکرد!
بانک‌سالاری یعنی این!!!

ثالثاً زمانی هم که صندوق های مالی و اعتباری ورشکست شدند به سپرده گذاران زیر یک میلیارد تومان؟!!! (ودر مواردی بالاتر از یک میلیارد تومان) از پایه پولی، یعنی جیب همه ملت ایران، درست وسط بحران ارزی (خرداد-تیر۹۷) ۳۵ هزار میلیارد تومان پرداخت کردیم!!!!

از همه جالب‌تر استدلال سخیف سپرده گذارا ن بود که مجوز بانک مرکزی را بهانه می‌کردند!
مگر این همه شرکت(مانند ارج)، که ورشکست شدند از وزارت صنایع، وزارت بهداشت، وزارت کار، تأمین اجتماعی، سازمان استاندارد و... مجوز نداشته‌اند؟ چه کسی خسارت ورشکستگی آنها را به سهام‌داران وسرمایه‌گذاران پرداخت کرد؟

آیا فقط مجوز بانک مرکزی کافی بود یا باید ازخود می‌پرسیدید در اقتصاد راکدی که هیچ فعالیت اقتصادی سود نمی‌کند و همه درحال ورشکستگی هستند، از کجا یک مؤسسه اعتباری دو برابر بانک سود می‌دهد؟

✅ @karkhone

فولاد مبارکه، فولاد در ژاپن، فولاد در آمریکا یا فولاد در چین؟


|محمدرضا اسلامی

پیش از پرداختن به بحث فولاد مبارکه ضروری است که نگاهی داشته باشیم به اینکه اساسا جایگاه ایران در صنعت فولاد دنیا در کجاست؟ و کشور در چه جایگاه جهانی قرار می گیرد؟

ایران در فولاد کجاست؟ و مبارکه کجاست؟

فولاد، یک محصول اساسی در توسعه کشورها محسوب می شود و هر کشوری برای قرارگیری در مسیر توسعه، نیاز جدی به فولاد در صنایع مختلف و طرحهای زیربنایی دارد.

صنعت فولاد جزء "صنایع مادر" محسوب می شود . امروز در جهان میزان تولید فولادِ یک کشور ارتباط مستقیمی با توسعه داشته و بسیاری از صنایع کشورها وابستگی شدید به فولاد دارند.

انجمن جهانی فولاد در بروسل بلژیک قرار دارد و همه ساله گزارش تولید کشورها را منتشر می کند.
گزارش زیر مربوط به تولیدات سال گذشته است:
(واحد برآورد تولید فولاد، «میلیون تُن در سال» است)

تولید فولاد در سال 2021:
ایران: 28 میلیون تن
آمریکا: 85 میلیون تن
ژاپن: حدود 100 میلیون تن
چین: کمی بیش از 1000 میلیون تن!

نکات گزارش:
یعنی تولید فولاد ژاپن حدودا 4 برابر ایران است و تولید فولاد چین بیش از 10 برابر ژاپن است.
نکته جالب دیگر در این گزارش اینکه تولید فولاد ترکیه حدودا برابر با تولید فولاد آلمان است (40 میلیون تن)
در روزهای پایانی سال ۹۹ فولاد مبارکه به رکورد تولید بیش از ۱۰ میلیون تُن فولاد خام دست یافت.

کمر فولاد را شکستیم
سوال اساسی اینجاست که چطور در ژاپن که نه منابع گاز هست و نه سنگ آهن (!) سالانه 100 میلیون تن فولاد تولید می شود؟ (این لینک) و سوال دیگر اینکه چطور در چین که 10 برابر ژاپن فولاد تولید می شود مسئله تخلفات مالی و اختلاس و... در چنین صنعت عظیمی کنترل می شود؟ چطور گزارشهایی مشابه گزارش اخیر فولاد مبارکه منتشر نمی شود؟

صنعت فولاد یک صنعت قدیمی در ایران محسوب می شود و از این لحاظ در کشور غیر صنعتی ایران، این صنعت «ریشه» و بُنیه دارد.

شرکت ملی فولاد ایران در سال ۱۳۳۸ به نام شرکت ملی ذوب آهن ایران تشکیل شد. یعنی یک صنعت 63 ساله.

با کشف و اثبات وجود ذخایر عظیم گاز طبیعی کشور و توسعه روش احیاء مستقیم در دنیا، ایجاد صنایع فولاد به روش احیاء مستقیم مورد توجه قرار گرفت و شرکت ملی صنایع فولاد ایران در سال ۱۳۵۱ با هدف ایجاد واحدهای فولاد سازی به روش احیاء مستقیم تأسیس گردید.

اینکه انتشار یک گزارش مانند گزارش اخیر، چه ضربه کاری و اساسی به کمر این صنعت وارد می کند نیاز به شرح و بسط ندارد.
در چین که ده ها واحد تولید فولاد بزرگتر از فولاد مبارکه وجود دارد، قطعا اختلاف دیدگاه در برخی قراردادهای مالی/سیاستهای اداره کارخانه وجود دارد، ولی این اختلاف دیدگاهها و تخلفات از طریق کارشناسی بررسی می شود و ماجرا در «رسانه» و کفِ دست و در موبایلهای افکار عمومی حل نمی شود.

امروز در افکار عمومی چنین نقش بسته که در فولاد مبارکه 92 هزار میلیارد تومان اختلاس شده است. این تلقی عمومی وحشتناک است. ما با این کار کمرِ یکی از قدیمی ترین صنایع خود را شکستیم. سرمایه اجتماعی و آبروی ده ها مدیر و صدها مهندس ارشد یک شرکت را بردیم. کاری کردیم که یکی از موفقترین واحدهای صنعتی کشور، در افکار عمومی مترادف شود با «اختلاسگاه».

مه آفرید خسروی
حال که بحث فولاد پیش آمده ضروری است که یادی کنیم از کسی که گروه ملی صنعتی فولاد ایران در خوزستان را خرید و کارش به اعدام کشید.
مساله اساسی در کشور ما این است که میان «ادارۀ دولتی» بنگاههای بزرگ صنعتی یا «واگذاری» آنها به بخش خصوصی «بلاتکلیف» آویزان مانده ایم. ما بخش خصوصیِ قوی مانند ژاپن، آلمان نداریم؛ و وقتی که کارخانه فولاد را واگذار می کنیم حاصلش می شود مه آفرید. وقتی هم که واگذار نمی کنیم حاصلش می شود مبارکه.

نه واگذاری به «بخش خصوصی»(؟) با آن روش صحیح است و نه مفتضح کردنِ یک مجموعه دولتی به این شکل درست است.

اصلِ ماجرا این است: ما بلاتکلیفیم.

آقای طیب نیا راحت می گفت: سازمان دولتی یعنی رانت و... ولی نمی گفت که سازمانِ خصوصیِ واقعی را چطور شکل دهیم که انتهای کارش به مه آفرید ختم نشود؟

برویم و بیاموزیم
مساله این نیست که «تکنولوژیِ تولید فولاد» را بلدیم. مساله اساسی این است که ما نمی دانیم «دیگران» برای ادارۀ بنگاههای بزرگ چه کرده اند؟ ما نه ژاپن را درست می شناسیم و نه چین را. نه حتی آلمان را. با آمریکا هم که قهریم.

ما باید اذعان کنیم به اینکه نیاز داریم بیاموزیم. همیشه به دنبالِ فن آوری بوده ایم، ولی باید برویم و تلمّذ کنیم و ببینیم که در واحد فولاد سومی تومو ژاپن یا در Baowu Group چین (که 11 برابر فولاد مبارکه است) چگونه به تخلفات رسیدگی می شود؟ و چگونه حیثیتِ یک واحد صنعتی عظیم با 300 برگه کاغذ آ-چهار نابود نمی شود؟


✅ @karkhone

امروز زاکربرگ اعتراف کرد FBI در جریان انتخابات ریاست‌ جمهوری ۲۰۲۰ از آنها خواسته تا هرگونه اطلاعات و گزارش مربوط به لپ تاپ هانتر بایدن رو سانسور کنند. آنها هم طوری الگوریتم ها را تنظیم کردند که اطلاعات و‌گزارش های مربوطه دیده نشود.

✅ @karkhone

آیا در اقتصاد بسته و دستوری انتقال تکنولوژی از وزارت دفاع به سایر صنایع امکان پذیر است؟

| بیژن اشتری

در میان خبرها دیدم، آقای رییسی در دیدار با مدیران وزارت دفاع گفته است:"انتقال تکنولوژی و کار فن آورانه از وزارت دفاع به سایر صنایع کشور اجرایی شود."

شوروی زمانی به تولید و ساخت اتومبیل لادا روی آورد که با ماهواره اسپوتنیک خود فضا را فتح کرده و با سیستم های موشکی‌اش حرف اول را در جهان تسلیحات میزد.
اما عجیب آنکه کشوری که نام ابرقدرت را یدک میکشید، مزخرف‌ترین اتومبیل‌های سواری را میساخت و مردمش برای به دست آوردن هر کالایِ مصرفی دیگری در مضیقه بودند.
مشکل چه بود؟ چرا کشوری با آن همه دانشمند برنده جایزه نوبل، با آن مغزهای علمی، و با آن همه منابع طبیعی، انسانی و مادی نمی توانست اتومبیلی بسازد که توان رقابت با تولیداتِ سرمایه‌داری را داشته باشد؟جواب به نظرم ساده است.

موقعی که اقتصاد بسته و دستوری باشد، صنعت را از حرکت به جلو باز میدارد. در کشورهای اقتدارگرا اقتصاد بیش از آن که در خدمت مردم و نیازهای روزمره آنها باشد در خدمت اهداف سیاسی حاکمان است و به حفظ و تداوم قدرت آنها خدمت میکند و منابع مالی به جای جاری شدن به سوی صنایع تولید کننده کالاهای مصرفی به سمت صنایع غیرمصرفی هدایت میشود؛
نمونه‌اش صرف سی میلیارد دلار منابع مالی ایران در صنایع اتمی و یا مصرف میلیاردها روبل در صنایع فضایی شوروی.

حکومت اقتدارگرا در عرصه اقتصاد دنبال انحصار و نابود کردن رقابت است.
حکومت از صنایع و اقتصاد کشور در درجه اول فرمانبری از برنامه‌هایی را میخواهد که نه بر اساس قوانین طبیعی بازار آزاد که بر اساس خدماتشان به اهداف سیاسی حکومت طراحی و به آنها ابلاغ شده.
در نظام اقتدارگرا، ایده های دستوری میتواند به هر روندی که نشانی از رونق اقتصادی و صنعتی در آن باشد پایان دهد.

مائو دو بار با ایده‌ تحول کشاورزی از طریق صنعت، موجب توقف رشد اقتصادی چین در دهه های پایانی حکومتش شد. چنین ممالکی به هیچ قشری اجازه رشد نمیدهند .

قدرتِ ابداع و نوآوری که موتور محرکه رشد صنعتی است در محیط بسته رو به ضعف میگذارد.
تحت اقتصاددولتی رابطه طبیعی میان مشتری و صنعتکار مختل میشود و میل و اولویت مشتری به هیچ انگاشته میشود. بخش خصوصی از ترس نقض حق مالکیت خصوصی اش جرئت ورود به عرصه تولید را ندارد.

صنعتکاران به هیچگونه آمار اقتصادی و صنعتی، که برای کار خود به آن نیاز ضروری دارند،دسترسی ندارند. کارخانه های اتومبیل سازی و فولاد سازی به جای خدمت به نیازهای مردم در واقع محملی هستند برای خدمت به سیستم حامی پروری.

بنابراین می‌توان موشک نقطه زن ساخت اما نمیتوان یک ماشین استاندارد که در هر صد کیلومتر پنج لیتر بنزین بسوزاند، تولید کرد.

✅ @karkhone

صنعتی‌سازی بدون توانمندسازی

مکزیک 'پیچیده‌ترین' اقتصاد آمریکای لاتین به شمار می‌رود، به این معنا که سبد صادراتی‌اش از کالاهایی متنوع با فناوری پیچیده تشکیل شده است. با اینحال، در سه دهه‌ی اخیر درآمد سرانه‌ی این کشور رشد بی‌رمقی داشته است. برخی علت این امر را در مواردی نظیر جرائم وسیع سازمان‌یافته، کمبود سرمایه‌گذاری عمومی در سرمایه‌ی انسانی و زیرساخت فیزیکی، و یا دست‌اندازهای بوروکراسی در مسیر بخش خصوصی جستجو می‌کنند.

این نگاه متعارف که نسبت به معضلات اغلب کشورهای در حال توسعه وجود دارد بدون تردید بخشی از واقعیت را بیان می‌کند، اما همچنان قادر به توضیح رابطه‌ی پیچیدگی سبد صادراتی مکزیک و رشد ضعیف اقتصادی‌اش نیست. ما در اینجا از کشوری صحبت می‌کنیم که عمده‌ی صادراتش را کالاهای الکترونیک و نقلیه تشکیل می‌دهند و برخلاف کشورهای آمریکای جنوبی، منابع طبیعی جای کوچکی در سبد صادراتی‌اش اشغال کرده‌اند.

در ۴ دهه‌ی اخیر، راهبرد مکزیک صنعتی‌سازی با محوریت سرمایه‌گذاری خارجی بوده است. این کشور حساب سرمایه و بازرگانی خارجی‌اش را از قید و بندهای دولت آزاد می‌کند و در نتیجه‌اش حجم عظیمی از سرمایه‌ی خارجی روانه‌ی مکزیک می‌شود. باید توجه داشته باشیم که سودمندی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی مشروط به «سرریزهای فناورانه و کارآفرینانه»ای (Spillover) است که سرمایه‌گذاران خارجی برای کشور میزبان به ارمغان می‌آورند. این سرریزها در قالب انتقال کاردانی‌های فنی و مدیریتی، خرید نهاده‌ی تولید از تأمین‌کنندگان داخلی، کارآموزی نیروی کار، پژوهش و توسعه‌ی فناوری و... به کسب‌وکارهای داخلی سرایت می‌کند و به 'توانمندسازی' آنان می‌انجامد. با اینحال، این منافع جانبی همیشه به صورت خودکار به اقتصاد ملی سرریز نمی‌کنند.

پرسش اینجاست که این موضوع چه ارتباطی با رشد ضعیف 'مکزیک صنعتی' پیدا می‌کند؟ اولین نکته‌ای که باید توجه داشته باشیم این‌ست که مکزیک اقتصادی است که حجم زیادی نهاده‌ی تولید خارجی (قطعه، تجهیزات و..) را وارد و سرهم‌بندی (مونتاژ) می‌کند و فرآورده‌ی نهایی را به بازار آمریکا صادر می‌نماید. گفته می‌شود که نزدیک به ۵۰ درصد از محتوای صادرات صنعتی مکزیک، از ارزش افزوده‌ی خارجی تشکیل شده است که در نوع خود رقم قابل توجهی به نظر می‌رسد. در سال‌های قبل، تقریباً‌ تمامی ماشین‌آلات و کالاهای الکترونیک مکزیک که به آمریکا صادر شده‌اند، با سرهم‌بندی قطعات وارداتی شکل گرفته‌اند. عمده‌ی این قطعات وارداتی نیز از آمریکا آمده‌اند.

طبعاً شرکت‌های فراملّی بازیگر اصلی این الگوی 'صنعتی‌سازی' هستند و میدان اصلی فعالیتشان صنعت ماکیلادورا (Maquiladora) می‌باشد. ریشه‌های این صنعت به اواخر دهه‌ی ۶۰ میلادی برمی‌گردد. دولت مکزیک با هدف اشتغال‌زایی تصمیم به جذب شرکت‌های خارجی گرفت و معافیت‌های گمرکی صادر کرد تا شرکت‌ها نهاده‌های تولید خارجی را وارد و سرهم‌بندی کنند. این طرح در تضاد مستقیم با راهبرد 'جایگزینی وارداتِ' مکزیک در آن زمان قرار داشت و تنها هدفش این بود که شغل نان‌وآب‌داری برای بیکاران دست‌وپا کند. در سال‌های بعد با آزادسازی حساب سرمایه و بازرگانی خارجی، صنعت ماکیلادورا در مکزیک ریشه می‌دواند و نیروی پیشران صادرات مکزیک می‌شود.

شواهدی که از وابستگی چشمگیر صادرات مکزیک به نهاده‌ی خارجی، رشد ضعیف درآمد سرانه و رشد راکد بهره‌وری نیروی کار وجود دارد به ما نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در حد رضایت‌بخشی سرریز فناورانه و کارآفرینانه به ارمغان نیاورده است. همچنین آمارهایی که از نسبت صادرات به واردات نهاده‌ی تولید، و تفاضل صادرات و نهاده‌های وارداتی در مکزیک وجود دارند، روندهای روبه‌کاهشی نشان می‌دهند. با توجه به این موارد می‌توان گفت که اقتصاد مکزیک به 'صنعت' رسیده، اما به توانمندی صنعتی خیر.

انتظار میرود که سرمایه‌گذار خارجی از طریق سرمایه‌گذاری مشترک با کارآفرینان داخلی، دانش فنی و مدیریتی به آنان انتقال دهد، یا از طریق تعاملات اقتصادی‌اش با تأمین‌کنندگان نهاده‌ی داخلی به ارتقای قابلیت‌های فناورانه‌ی آنان کمک ‌کند یا با پرورش نیروی کارش، سرمایه‌های انسانی برای کشور پدید آورد که بعدها به کسب‌وکارهای داخلی منتقل شوند و به توسعه‌ی آنان بیانجامند، یا با تأسیس مراکز پژوهش و توسعه، دانش فنی را به سایر بخش‌های اقتصاد سرایت دهد. شوربختانه، شواهد چندانی از این سرریزهای فناورانه و کارآفرینانه در مکزیک وجود ندارد، و اگر هم وجود داشته باشد به قدری کم‌رنگند که در شاخص‌های اقتصادی نامبرده انعکاس نیافته است.

در حقیقت، می‌توان گفت که سرمایه‌گذاران خارجی 'اثر برون‌رانی' (Crowding Out) بر برندهای ملّی مکزیک داشته‌اند. تقریباً تمامی شرکت‌های مطرح فناور مکزیک که در دوران جایگزینی واردات پرورش یافتند (نظیر Mitel و Cumex و...) از بین رفته‌اند...

ادامه مطلب

منبع

✅ @karkhone

«فولکس واگن» خودرویی که از اندیشه «هیتلر» بیرون آمد

| احمد فرهادی


هر اتفاق مهمی در آلمان, میان سال‌های 1918 تا 1945 یعنی از انتهای جنگ اول جهانی تا پایان جنگ جهانی دوم با نام «آدلف هیتلر» گره خورده است؛ رهبر کاریزماتیک آلمانی که در سال 1933 به قدرت بلامنازعه آلمان تبدیل شد. او به‌عنوان تنها صاحب قدرت، توانست در زمان کوتاهی اقتصاد آلمان را احیا کند و معضل بیکاری را کاهش دهد.

در این زمان یکی از بزرگترین کمپین ارتقای طرح‌های زیرساختی در طول تاریخ آلمان اجرا شد که شامل ساخت ده‌ها سد، کیلومترها اتوبان و مسیر ریلی و سایر طرح‌های شهری بود. تعداد بیکاران در آلمان از شش میلیون نفر در سال ۱۹۳۲ به یک میلیون نفر در سال ۱۹۳۶ کاهش یافت.
یکی از اقدامات مهم هیتلر در صنعت خودروسازی ملاقات مشهور او با فردینالد پورشه است, مشهور است که در اوایل دهه 30 میلادی او از فردیناند پورشه تقاضا کرد، خودرویی بسازد که عموم مردم آلمان، توانایی خرید آن را داشته باشند؛ بنابراین شرکت تأسیس شده، «فولکس‌واگن» نامیده شد که در زبان آلمانی به معنای «خودروی مردم» است.
در سال ۱۹۳۳ هیتلر رسماً از تأسیس پروژه «خودروی مردم» پرده برداشت. هدف این پروژه تولید خودرویی بود که توانایی حمل دو فرد بزرگسال و سه کودک را داشته باشد و اکثر مردم توانایی خرید آن را نیز داشته باشند. در حقیقت هیتلر اعلام کرد که قیمت خودروی مردم ۹۹۰ رایش مارک (معادل ۳۹۶ دلار آمریکا در دهه ۱۹۳۰) خواهد بود که در آن زمان برابر قیمت یک موتورسیکلت بود و اکثر مردم توانایی خرید آن را داشتند.
در سال ۱۹۳۶ نمونه‌های اولیه خودرو که از یک موتور چهار سیلندر خطی خنک شونده با هوا که در عقب ماشین بود بهره می‌گرفت آماده شده بود. در سال ۱۹۳۷ خودرو مذکور تحت برند فولکس واگن با کد شرکت کی‌دی‌اف تولید شد که بعدها با نام فولکس قورباغه‌ای (فولکس‌واگن بیتل) شناخته شد.
رویای هیتلر در صنعت خودروسازی فقط محدود به خودروی مردم نبود, هیتلر می‌خواست که آلمان سریع‌ترین اتومبیل‌ها را بسازد, او از فرزند ارشد پورشه, یعنی فردیناند آنتون ارنست پورشه (ملقب به فری پورشه) دعوت کرد که ایده ساخت سریعترین خودرو را اجرایی نماید؛ ایده‌ای که امروزه به برندی لوکس در سطح جهان تبدیل شده است.
شعله‌های جنگ جهانی دوم دامن کارخانه فولکس واگن را هم گرفت, در طول جنگ جهانی دوم این شرکت بر اثر بمباران هوایی، به‌شدت آسیب دید و با پایان گرفتن جنگ و خودکشی هیتلر در سال ۱۹۴۵ آلمان، به چند بخش تقسیم شد و در نهایت مجموعه کارخانجات فولکس واگن، به‌عنوان غرامت جنگی، به ارتش بریتانیا واگذار گردید.

و نهایتاً پس از سه سال یعنی در سال ۱۹۴۸ به آلمان پس داده شد و هاینریش نوردهوف بعنوان رئیس آن انتخاب شد. او که پسر یک بانکدار بود در گذشته برای شرکت‌های «اوپل» و «ب ام و» کار می‌کرد و در زمینه اتومبیل‌های آمریکایی و روش تولید انبوه آنها نیز اطلاعات خوبی داشت و کاملاً با علم صادرات اتومبیل آشنا بود. در نتیجه در سال ۱۹۴۸ یک چهارم تولیدات این شرکت را به خارج از آلمان صادر کرد. او همچنین با صادر کردن دو مدل به ایالات متحده آمریکا چندین میلیون دلار سود برای شرکت به دست آورد. این شرکت همچنین در میان تمامی خودروسازهای جهان، بیشترین میزان سرمایه‌گذاری را در بخش تحقیق و توسعه هزینه می‌کند. این شرکت در سال‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ به عنوان بزرگ‌ترین خودروساز جهان شناخته شد.
پی نوشت:
هم اکنون شمار کارکنان فولکس واگن در سراسر جهان به 630 هزار نفر می‌رسند. حاصل کار و کوشش این تعداد در سال ۲۰۲۱ دستیابی به عنوان پرفروش‌ترین شرکت خودروسازی با ۲۵۴ میلیارد دلار در جهان بود؛ جالب است که بدانیم درآمد ایران از محل فروش نفت در سال ۲۰۲۱ چیزی حدود ۲۵ میلیارد و ۳۱۳ میلیون دلار بوده است! یکی از مهمترین درس‌های فولکس واگن برای خودروسازی این است که اگر می‌خواهیم خودروساز شویم راهی جز تمرکز بر صادارت نخواهیم داشت. باید چنان تولید کنیم که قابلیت صادارت داشته باشد؛ نه چنان که مجوز واردات بدهد!

✅ @karkhone

| لودویگ فون میزس

مصرف‌کنندگان می‌توانند کار‌آفرینان ثروتمند را فقیر و کار‌آفرینان فقیر را ثروتمند کنند. آن‌ها وسایل تولید را از کار‌آفرینانی که استفاده از آن را بلد نیستند می‌گیرند و به آن‌هایی می‌دهند که استفاده از آن را بلد هستند.

تصویر: ورودی شهر مشهد در اواسط حکومت پهلوی (سال ۱۳۳۰ شمسی)
نکته جالب عکس رقابت فانتا و کوکاکولا و پپسی در تابلوهای ورودی شهر و وسیله های مرسوم حمل و نقل در اون زمان هست!

✅ @karkhone

بهبود وضعیت کشاورزی و دامداری جهان و علی الخصوص تحولات کشاورزی آمریکا را که همینک قدرت برتر در زمینه غلات را داراست، باید مدیون پنج شرکت بزرگ در زمینه غلات جهان یعنی ۱کارگیل ۲کنتینانتال ۳لوئی دریفوس ۴بانج ۵آندره دانست که انقلاب عظیمی را زیر سایه نظام سرمایه داری و اقتصاد بازاری در صنعت غلات و کشاورزی به وجود آوردند. شرکت هایی که به صورت خانوادگی اداره می شوند و دهه ها است که با پشتکار، تلاش مسمتر و اراده ای پولادین گرچه برای نفع خود اما به بشریت خدمات فراوانی نموده اند.
با تلاش این شرکت های خصوصی سطح وسیعی از زمین های بایر دنیا به زیر کشت غلات رفت، با تحقیقات اساسی و پایه ای این شرکت ها خیلی از موانع بر سر راه کشاورزی برداشته شد . این شرکت ها حمل و نقل غلات را از طریق دریایی و زمینی.. تسهیل بخشیدند ، این شرکت ها میزان بهره وری از زمین های کشاورزی را به صورت چشمگیری افزایش دادند و با تلاش این شرکت ها خیلی از زمین های بدون مصرف حاصل خیز شدند ، وضعیت تغذیه در جهان بهبود یافت و شاهد رشد چشمگیر جمعیت و کاهش نرخ مرگ و میر در میان قشرهای آسیب پذیر کودکان و سالمندان در برابر سو تغذیه بوده ایم.
با تلاش این شرکت ها دست آمریکا برای ایجاد طرح هایی در جهت رفع نیازهای اساسی مردم تهیدست باز شد و به میزان قابل توجهی موجب بهبود در این زمینه شد .
در نتیجه فعالیت این شرکت ها سیلوهای عظیمی برای ذخیره غلات در اقصی نقاط دنیا احداث گردید و آسیاب های جدید کارخانه های تبدیل ذرت و تجهیزات تولید کنجاله سویا به وجود آمدند.
همچنین فرآورده های گوناگونی از غلات تولید شدند و در اختیار مردم جهان قرار گرفتند.
با تلاش این شرکت ها ادوات پیشرفته کشاورزی و دامداری ساخته شدند.
با تلاش این شرکت پیشرفت های علم ژنتیک که یکی از مهم ترین عوامل توسعه تولید در کشاورزی که در زمینه بذرهای اصلاح شده یا معجزه گر بود صورت پذیرفت، بذرهایی که در مقابل آفات مقاومت بیش تری داشته باشند و با به بکار بردن بذرهای های مرغوب و پربازده و کودهای شیمیایی[ترکیب بذرهای اصلاح شده و کوده های شیمیایی] سطح تولید غلات در جهان بخصوص در ایالات متحده با حجم عظیمی افرایش یافت.
با تلاش این شرکت ها ترکیبات غذایی مقوی برای دام و طیور تولید و با افزایش حجم تولید ذرت برای تغدیه گاوها‌ صنعت دامداری به صورت بسیار عظیمی در جهان ارتقا یافت.
اما در سال های اخیر دولت ها با انواع و اقسام قانون سازی ها،کنترل ها،بگیرو ببندها و بهانه های محیط زیستی عملا کنترل بخش غلات را به دست گرفته و روز به روز فعالیت بخش خصوصی را در این زمینه محدودتر کرده تا از غلات بعنوان یک سلاح و یک اهرم سیاسی استفاده کنند و عملا با کنترل غلات بر خیلی از زوایای زندگی انسان ها خود را قابل و یا جایز نفوذتر کرده و عملا در حال اضمحلال سرمایه داری هستند.

✅ @karkhone

تکرار طرح های شکست خورده!

| حبیب رمضانخانی


خرداد ماه بود که در دیدار آقای رییسی از شرکت صنایع هواپیماسازی ایران ( هسا) در اصفهان، اعلام شد که قول ساخت ۸ هواپیمای مسافربری صادر شده است. در ادامه این خبر تکذیب شد تا نهایت چند روز پیش بود که رئیس جمهور با اعلام اینکه «تا یک قدمی ساخت هواپیمای مسافربری رسیده ایم» صحت خبر گذشته تایید و عزم راسخ دولت برای ساخت هواپیمای مسافربری را برجسته کرد.

کشورمان به دلیل سال ها تحریم عملا امکان خرید هواپیمای نو را نداشته و نهایت با خرید هواپیماهای مسافری از رده خارج کشورهای دیگر، بخشی از نیاز خود را تامین کرده است. این مشکل در کنار عدم تامین قطعات باعث وقوع حوادث بی شمار و زمینگیر شدن نصف هواپیماهای مسافری شده است. همین باعث شده برخلاف زمانی که شرکت هما و خطوط هوایی ایران در منطقه رتبه اول و در جهان جز چند شرکت معتبر بود، امروز بیشتر نیاز خود را با هواپیماهای کشورهای ترکیه، قطر، امارات و ... تامین کند.

این مشکلات باعث شده تا مسئولان کشور از دهه ۷۰ به فکر تولید هواپیمای مسافربری ایرانی بیفتند که این تلاش با تولید هواپیمایی به نام ایران ۱۴۰ در اصفهان کلید خورد. هر چند این هواپیمای ۵۲ نفره، نام ایران را یدک می کشید ولی در واقع، مونتاژی از آنتونف ۱۴۰ اوکراین بود.

ساخت ایران ۱۴۰، اما در نهایت به شکست کامل انجامید. چرا که هیچ کدام از معدود هواپیماهای مونتاژ شده در ایران، سرانجام خوشی نیافت و بنا به اعلام مسئولان، از ۵ فروند تولید شده، همگی یا زمینگیر یا سقوط کردند. حتی در روز افتتاحیه کارخانه نیز که یک هواپیمای آنتونف ۱۴۰ از اوکراین به ایران آمده بود، در مسیرش به کوه برخورد کرد و ۴۴ مهمان افتتاحیه کشته شدند!

بدین ترتیب، هواپیمایی که با عنوان "ملی" قرار بود ناجی صنعت هوایی ایران از تحریم ها باشد، با هدر دادن میلیون ها دلار و به کام مرگ فرستادن چند ده نفر به تاریخ پیوست. حال بعد از این تلاش ها و تجربه ناگوار، مجدد این تجربه تلخ در حال تکرار است.

درست است تکنولوژی و ساخت یک محصول به یکباره به دست نیامده و نیازمند حمایت از نخبگان و سرمایه گذاری است، ولی در بحث ساخت هواپیما، پیچیدگی ها، مواد به کار رفته و قطعات زیاد، خطرات جانی و... باعث شده بیش از ۲۰۰ کشور دنیا بیشتر نیاز خود را از دو غول بزرگ این صنعت، ایرباس و بوئینگی تامین کنند که قطعات آن با مشارکت و تولید در چند ده کشور سرهم می شود. تا جایی که شرکت فرانسوی ایرباس نیز در تامین قطعات وابستگی زیادی به بوئینگ آمریکا دارد.

واقعیت این است که هواپیما، خودرو و لوازم خانگی نیست که با حمایت خاص و ورود دولت و شرکت ها، مردم را مجبور به استفاده از اجناس بی کیفیت کنیم. همین الان بسیاری از مردم به دلیل ایمنی و کیفیت پایین خودروهای وطنی، حاضر به استفاده از آن ها نیستند. مثلا در گذشته بسیاری برای استفاده از خطوط هوایی، چک کرده و حاضر نبودند سوار هواپیماهای توپولوف روسی، به خاطر حوادث بالای آن شوند.

از طرفی شاهدیم تجربه انحصار و عدم اجازه واردات در خودرو، لوازم خانگی و... بدون انتقال تکنولوژی، در بالا بردن کیفیت محصولات وطنی تاثیر زیادی نداشته و صرفا بر کمیت آن ها توجه شده است. پس تولید هواپیمای بومی نیز بدون انتقال تکنولوژی روز و ارتباط با دنیا، چیزی در حد خودروهای داخلی خواهند بود. آنوقت چگونه انتظار استقبال مردم و رغبت شرکت های هوایی به استفاده از این هواپیماها در ناوگان هواییشان را داشته و‌ مهمتر، کدام کشور خارجی به هواپیمایی که استانداردهای بین المللی را ندارد، اجازه پرواز و فرود در کشورش را خواهد داد؟

احتمالا عده ای تاکید کنند چون در بحث موشکی و نظامی با اعتماد به توانمندی داخلی موفق شدیم، پس در این زمینه هم می توانیم! در جواب بایستی تاکید کرد، مسأله نظامی و تسلیحات آن، بدون استفاده فراگیر و تبعات آن، بیشتر برای بازدارندگی در شرایط صلح بوده و تلفات آن در جنگ احتمالی نیز شاید خیلی به چشم نیاید. از طرفی حتی کشورهای توانمند در عرصه نظامی، چون روسیه و چین نیز که در این حوزه ابرقدرتی هستند، ابتدا به سمت ساخت هواپیماهای ترابری رفته و بعد از آزمون و رفع خطاها و کسب ایمنی و استاندارهای مدنظر، به تولید و استفاده در امر مسافربری اقدام کردند؛ نه اینکه مستقیم مثل ما اقدام به این امر کنند.

در آخر، طی سالها تحریم و انزوا، بایستی مسئولان به این تجربه رسیده باشند که بحث خودکفایی در هر چیزی، برخلاف نظر و عقیده قبلی، امروزه به معنای استقلال نیست! استقلال در دنیای امروزی زمانی می تواند معنا پیدا کند که کشوری به چنان توان و تأثیرگذاری در جهان برسد که کشورهای دیگر به قدری وابسته به آن باشند که هیچگاه امکان حذف و انزوایش ممکن نباشد!

✅ @karkhone

در گرگ‌ومیش برجام

| مهدی تدینی

به گمانم اکثر مردم دیگر تمایلی به پیگری قضیۀ برجام و مذاکرات هسته‌ای ندارند. هم از این ماراتن هسته‌ایِ دودهه‌ای خسته شده‌اند، و هم حس کرده‌اند بود و نبود برجام تغییر معناداری در سرنوشتشان ندارد؛ چه‌بسا بسیاری بودنش را به ضرر می‌دانند. علاوه بر این، این نیز دیگر عیان است که برجام کلاً یک حرکت تاکتیکی است و راهبردهای کلان جمهوری اسلامی چیزی مگر تداوم جنگ قدرت میان ایران و آمریکا نیست. به این ترتیب، برجام از یک دغدغه مردمی و ملی به مسئله‌ای حکومتی تبدیل شد ــ البته به معنایی دیگر، از ابتدا هم مسئله‌ای حکومتی بود، زیرا هر گونه تصمیم‌گیری دربارۀ آن در انحصار حکومت بود. اما دست‌کم این‌قدر بی‌تفاوتی اجتماعی نسبت به آن وجود نداشت.

پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری خرداد ۱۴۰۰ پیش‌بینی می‌کردم «دولت اصول‌گرایی» که از این انتخابات درخواهد آمد، برجام را احیا خواهد کرد. این را آن زمان در پاسخ به یک اقلیتِ به اصطلاح اصلاح‌طلب می‌گفتم که می‌کوشیدند با فریب برجام برای نامزدی که هیچ بختی نداشت، رأی جمع کنند. دلایلم برای این ادعا مفصل بود و در نوشته‌های آن روزها در کانالم موجود است، اما در کل اتفاقاً برجام تنها در صورتی احیا می‌شد که اصول‌گرایان کل قوه مجریه را آن‌گونه که دوست داشتند در اختیار می‌گرفتند ــ همان اتفاقی که مشخص بود رخ می‌دهد. اساساً هم جناح موسوم به اصول‌گرا آن‌قدر بزرگ، قدرتمند و متکی به انواع مواضع قدرت بود که دیگر نمی‌توانست اپوزیسیون باشد؛ یعنی در اپوزیسیون جا نمی‌شد! وقتی هم در اپوزیسیون بود، قدرت و نفوذش بسیار بیشتر از دولت بود، بنابراین، آن‌ها به لحاظ امکانات سیاسی، اقتصادی، نظامی و امنیتی اصلاً گنده‌تر و قدرتمندتر از آن بودند که در اپوزیسیون جا شوند. آن‌ها هر جا باشند، عملاً دولت همان‌ها هستند! چه بهتر که عملاً داخل دولت باشند تا دست‌کم مسئولیت هم متوجه خودشان باشد. فایدۀ انتخابات اخیر هم همین بود که دولت واقعی وارد دولت شد.

به گمان من برجام به زودی احیا خواهد شد. شاید چند رفت و برگشت مختصر دیگر داشته باشد، اما توافقی با هر عنوانی امضا خواهد شد. اما متأسفانه این توافق ضعیف‌تر و شکننده‌تر از توافق پیشین خواهد بود. قُبح نقض برجام شکسته است و مخالفان برجام در آمریکا از الان تکلیفشان را با توافق هسته‌ای ایران و دولت بایدن مشخص کرده‌اند. شبح ترامپ هنوز از کاخ سفید نرفته و شخص او از چنان محبوبیت بالایی برخوردار هست که یا خودش به کاخ سفید برمی‌گردد یا سیاستمداری نزدیک به او: از طرف جمهوری‌خواهان اگر قرار باشد کسی در انتخابات رياست پیروز شود یا خود ترامپ است یا کسی است که حمایت او را دارد. و اصلاً اگر کووید چند ماهی خاک آمریکا را به توبره نکشیده و جان ده‌ها هزار نفر را نگرفته بود، بعید می‌دانم ترامپ همان دور پیش هم شکست می‌خورد. به این ترتیب، توافق هسته‌ای با دولت بایدن در صورت شکست دموکرات‌ها به همان سرنوشتی دچار خواهد شد که دفعه قبل دچار شد؛ با این تفاوت که ترامپ دفعه قبل یک سال صبوری کرد و بعد از توافق خارج شد، اما این بار روز اول ورود به کاخ سفید چنین خواهد کرد. ایران اگر واقعاً قصد حل مناقشه هسته‌ای را داشته باشد، باید با هر دو جناح آمریکا مذاکره کند و تیم مذاکره‌کنندۀ آمریکا باید متشکل از دو حزب باشد. اما مشخص است که برای طرف ایرانی چنین چیزی محال اندر محال است...

به هر روی امروز از چرخش روزگار به جایی رسیدیم که ایران و آمریکا و اروپا همه با رویکردِ «از این ستون به آن ستون فرج است» به برجام می‌نگرند. برای اروپا که در پی جنگ اکراین منبع اصلی انرژی‌اش را از دست داده و قرار است خرید انرژی از روسیه را تا ۲۰۲۷ به صفر برساند، برجام فرجی موقت است، زیرا با ورود ایران به بازار هم بهای انرژی کاهش می‌یابد و هم خود ایران می‌تواند گزینه‌ای برای تأمین بخشی از انرژی اروپا باشد. ضمن این‌که عدم توافق باعث می‌شود جو خاورمیانه شکننده‌تر و رفتار اسرائیل هیستریک‌تر شود و کوچک‌ترین جرقه‌ای می‌تواند شوک ترسناکی به قیمت انرژی دهد. چنین سناریویی برای اروپای درمانده یعنی قوز بالای قوز! ضمن اینکه خوب می‌داند افزایش بهای انرژی بسیار به نفع روسیه است: هم ضررهای تجاری جنگ اکراین برایش جبران می‌شود و هم نقطه‌ضعف اروپا ــ یعنی وابستگی‌اش به انرژی ــ سوزناک‌تر و آسیب‌زا‌تر می‌شود. پس باید با ایران توافق کرد... از این منظر می‌توان فهمید چرا جوزف بورل برای میانجیگری خود را به آب و آتش می‎زد. موضع آمریکا هم کم‌وبیش همین است. تا کنون ده‌ها میلیارد دلار خرج اکراین کرده و زیر بغل اروپای پیر را گرفته تا در نبرد با روسیه وا ندهد. آمریکا و اروپا به توافق نیاز دارند و میزان دوام و پایداری آن نیز اصلاً برایشان مهم نیست. اگر ایران پی تنفس است، آن‌ها هم تنفسی دو سه‌ساله می‌خواهند.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

سرخوش آن دل که از آن آگاه است

به فضل اللهی تا چند صباحی دیگر میزبان‌تان هستیم.

✅ @karkhone

خوان پرون مخرب ترین آفت تاریخ کشاورزی آرژانتین

پیش از آنکه خوان پرون استاد بلامنازع عوام فریبی تاریخ معاصر حکومت آرژانتین را در دست بگیرد ، در سال های دهه ۱۹۳۰ آرژانتین مهم ترین صادر کننده غلات در جهان بود . اما با به قدرت رسیدن خوان پرون به مرور از سال ۱۹۵۰ به بعد در ردیف های پایین و پایین تر قرار گرفت. پس از سال ۱۹۷۰ محصولات غلات آرژانتین با وجود گذشت چهل سال فقط چند میلیون تن از مقدار تولید آن در سالهای ۱۹۳۰ بیشتر بود طوری که کار به جایی رسید که تولید جو در این کشور به زحمت جوابگوی مصرف داخلی خود این کشور بود.

دلیل این نگون بختی آرژانتین این بود که خوان پرون پس از کسب قدرت و با شعارهای ضدسرمایه داری فورا بازرگانی غلات را ملی اعلام نمود و سازمان I.A.P.I را بوجود آورد. این سازمان صادرات غلات را زیر نظارت جنون وار و دقیق خود گرفت و با اعلام این که درآمدهای حاصله از این رشته را برای صنعتی کردن کشور تخصیص خواهد داد در واقع سیل ثروت را به سوی خوان پرون و ایادی او و افزایش حساب های جاری آنها به راه انداخت. در سال ۱۹۵۹ که خوان پرون برکنار شد بخش خصوصی از نو شروع بکار کرد و در جهت ترمیم تخریب فراوانی که پرونیسم به بخش غلات زده بود در آمد و می شود گفت زیر سایه عوام فریبی های پرونیست ها نتوانست موفقیت چندانی را کسب کند. در سال ۱۹۷۳ که باز هم خوان پرون بر سر کار آمد دوباره سازمان ملی غلات مبادلات داخلی و خارجی گندم و ذرت و..دیگر غلات را در دست گرفت و آرژانتین عملا از صحنه رقابت با تولیدکنندگان برتر غلات کنار رفت تا بار دیگر نشان داده شود همواره مداخله دولت مسبب تمام بدبختی های تولید است و در آرژانتین این کشاورزان بودند که مزه زهرآگین پرونیسم را بیشتر از بقیه چشیدند.

اما شاه بیت وقاحت و رذالت خوان پرون و هواداران مکتبی او در آرژانتین به تاریخ ۱۹ سپتامبر ۱۹۷۴ بر می گردد. خبری که باعث شگفتی مردم آرژانتینی شد که در آن ایام اخبار آدم ربایی و کشتارها و شکنجه های وحشیانه پلیس برایشان عادی شده بود و آن خبر ربوده شدن روسای یکی از غول های غلات جهان یعنی شرکت باج بنام های ژرژ و خوان بورن بود که در هنگام عبور از خیابان لیبرتادو توسط مونته نروها* که خود را به شکل کارگران شرکت تلفن درآورده بودن صورت پذیرفت . در ماه مارس ۱۹۷۵ خوان بورن آزاد شد اما در اتفاقی جالب چریک های مونته نرو در ۱۸ ژوئن ۱۹۷۵ به تعدادی از روزنامه نویسان بوینس آیرس تلفن کرده و آنان را به مصاحبه دعوت نمودند و آنان را به مکانی بردند که دو مرد پشت میز نشسته بودند . بالای سر این دو نفر پرچم مونته نروها قرار داشت روی پرچم یک مسلسل و یک گل رز سرخ در دوطرف حرف P( نخستین حرف نام پرون) مشاهده می شد یکی از آن دو ماریو فیرمنیش رئیس جنبش مونته نرو و دیگری ژرژ بورن تاجر افسانه ای و موسس شرکت بانج بود . در آنجا اعلام شد شرکت بانج ۶۰ میلیون دلار باید برای بهای آزادی او بپردازد که مورد موافقت شرکت قرار گرفت و حتی نحوه گردآوردی این مبلغ از شعبات و موسسات وابسته به بانج در اروپا را به آنان نشان دادند البته باید شرکت بانج تمام شرکت های آرژانتین را با مجسمه های خوان پرون و همسر او اِوا پرون تزئین می کردند.

به هر حال پس از مرگ پرون و با روی کار آمدن خورخه رافائل ویدلا سازمانی که برای اعمال کنترل بر صادرات غلات فعالیت می کرد را منحل و بازار آن را آزاد نمود . او همچنین انحصار دولت بر گوشت را هم برداشت و صادرات کالاها را به بخش خصوصی سپرد و برای بالا بردن سطح تولید و تشویق سرمایه گزاری های خصوصی خارجی در این کشور اقدامات موثری انجام داد که موجب بهبود وضع غلات در آرژانتین شد.

*مونته نرو نام جنبشی بود متشکل از جوانان آرژانتینی که خود را پیروان راستین افکار حوان پرون می خوانند.


✅ @karkhone

نگاهی به نمایشگاه‌های پی‌درپی صنعت خودرو در سال 1401
نمایش تحول!

| سمیرا سپهری

سال 1401 را باید سال برگزاری نمایشگاه خودرو نامید؛ از نمایشگاه خودرو شهر آفتاب گرفته تا سنندج و شیراز و مشهد و اخیرا نمایشگاهی که با عنوان «تحول صنعت خودرو» در پایتخت برگزار شد.
شخص وزیر صنعت، معدن و تجارت و دیگر دست‌‌اندرکاران حوزه خودرو بخوبی می‌دانند حال این صنعت خوب نیست؛ این مهم را می‌توان از آمار عقب‌ماندگی تولید نسبت به تقاضا، کیفیت بسیار پایین خودروهای داخلی نسبت به تولیدات دیگر کشورها و صدالبته قیمت‌های عجیب و غریب محصولات داخلی دریافت؛ موضوعی که چندین‌بار فاطمی‌امین را تا مرز استیضاح نیز برده است.
اما نمایشگاه تحول صنعت خودرو چه بود و قرار بود چه چیزی به نمایش بگذارد؟ نزدیک به یک ماه پیش برگزاری نمایشگاهی اجباری برای صنعت خودرو در بین شرکت‌های خودروسازی دهان‌ به‌ دهان می‌چرخید؛ نمایشگاهی که نه از نوع نمایشگاه‌های پیشین بود و نه از هدف برگزاری آن خبری در دست بود و بیان شد.
اینطور که پیداست وزارت صمت، خودروسازان را مجبور کرده است در این نمایشگاه شرکت کرده و البته هزینه برگزاری آن را نیز بپردازند؛ خودروسازانی که طی 6 ماه گذشته حداقل در 3 نمایشگاه خودرو شرکت کرده و تقریبا هر ۲ ماه یک بار خودروهای خود را از این شهر به آن شهر برده و برای چندمین بار رونمایی می‌کنند؛ خودروهایی که بعضا در بین آنها تولیدات کشور چین نیز دیده می‌شود.
نمایشگاه تحول صنعت خودرو، بیشتر به توهم صنعت خودرو می‌ماند؛ نمایشگاهی که سر و ته مشخصی ندارد و با گفت‌و‌گویی با شرکت‌های خودرویی متوجه خواهیم شد خود آنها نیز نمی‌دانند چرا در این فضای نمایشگاهی حضور پیدا کرده‌اند؛ نمایشگاهی که چند بار تاریخ افتتاح آن تغییر کرد و حتی تا ساعات اولیه شروع به کارش نیز مشخص نبود نمایشگاهی عمومی است یا اختصاصی برای مسؤولان و برخی اصحاب رسانه!
در این نمایشگاه دستوری، ایران‌ خودرو برای بار چندم از محصولات تکراری نظیر ری‌را، تارای برقی و رانای برقی رونمایی و اعلام کرد این خودروها متحول شده‌اند.
سایپا هم با سهند و اطلس آمد، ۲ پراید جدید هاچ‌بک و صندوق‌دار، البته تا روز آخر نمایشگاه هنوز از رونمایی آنها خبری نبود و در نهایت بدون رونمایی از این دو محصول آنها را از نمایشگاه خارج کردند.
نکته جالب توجه در این میان وجود محصول اقتصادی مشترک ۲ خودروساز کشور، یعنی «رنو کویید» است که برای بازار هند تولید شده بود اما با لوگوی شرکت «بن رو» به نمایشگاه آمد.
4 شرکت آمیکو، ایلیا موتور، مکث موتور و زامیاد هم در مراسمی عجیب، برای مونتاژ یک پیکاپ چینی به توافق رسیدند و آن را «پلتفرم ملی آفرود» نامگذاری کردند!
کرمان‌ موتور هم خودروی جک «جی 4» فیس‌لیفت را با نام محصولی جدید به نمایشگاه آورده بود.
پارس‌ خودرو هنوز بر استفاده از پلتفرم قدیمی و مسن ال‌90 اصرار داشت و البته معتقد بود محصول جدیدی به بازار عرضه می‌کند.
بدیهی است که مهره‌های اصلی صنعت خودروی کشور از وزارتخانه صمت گرفته تا مدیران شرکت‌های خودروساز با توجه به فشارها و انتقاداتی که از سوی افکار عمومی و نهادهای قدرت به آنها وارد می‌شود، برای حفظ قدرت از هیچ تلاشی دریغ نمی‌کنند.
آنچه مهم است این است که صنعت خودروی کشور با برگزاری نمایشگاه‌های دستوری نه ‌تنها پیشرفت نمی‌کند که چنین اقداماتی با توجه به هزینه‌های گزافی که دارند، باعث پسرفت صنعت خودرو نیز می‌شوند.
موضوع دیگر صحبت‌های زیبا و تصنعی در رابطه با صادرات خودرو به کشورهای منطقه یا کشور روسیه آن هم در حالی که مردم برای خرید یک خودروی بی‌کیفیت داخلی سال‌ها در صف می‌‎مانند، نمکی بر زخم آنهاست. شرایط کنونی صنعت خودروی کشور مسلما با اقدامات نمایشی و نمایشگاهی بهبود پیدا نمی‌کند، حتی اگر نام نمایشگاه خودرو را تحول هم بگذاریم، باز هم نتیجه‌ای در بر نخواهد داشت. برای تحول احتیاج به برنامه‌ریزی صنعتی، پرداختن هر چه بیشتر به تحقیق و توسعه و مشخص کردن مالکیت شرکت‌های خودروساز است.

✅ @karkhone

بازی متناهی یا بازی نامتناهی؟!

| امیر عباس زینت‌بخش


در تئوری بازی؛ دو نوع بازی داریم: بازی متناهی و بازی نامتناهی!

در بازی متناهی؛ بازیگران مشخص، قوانین ثابت، و روی اهداف از قبل توافق می گردد. مثل بازی بیس بال.
در بازی بیس بال توافق می کنیم که قوانین چه هستند و در پایان ٩ دوره یا ست بازی؛ هر کسی که دویدن بیشتری داشته باشد، برنده اعلام شده و بازی تمام می شود.
هیچ کس نمی گوید صبر کن صبر کن صبر کن! اگر بتوانیم ٣ ست دیگر بازی کنیم، می‌دانم که می‌توانیم پیروز شویم.
این اتفاق نمی افتد! ما در بازی بیس بال یا یک بازی متناهی؛ برنده و بازنده داریم.

بازی دیگر، بازی نامتناهی است. در این بازی؛ هم بازیکنان شناخته و هم ناشناخته تعریف می شوند، قوانین قابل تغییر هستند و هدف؛ حفظ بازی، و بازی برای تداوم یا ادامه بازی است!
وقتی یک بازیکن محدود را در مقابل یک بازیکن محدود قرار می دهیم، سیستم پایدار است مانند بازی بیس بال.
وقتی یک بازیکن نامحدود را در مقابل یک بازیکن نامحدود قرار می دهیم، سیستم باز پایدار است؛ مانند جنگ سرد! زیرا هیچ برنده یا بازنده ای وجود ندارد. بنابراین، ما آنرا حفظ می کنیم و به بازی ادامه می دهیم تا آن را پایدار نگه داریم.
از آنجایی که در یک بازی نامحدود هیچ برنده یا بازنده ای وجود ندارد، اتفاقی که می افتد این است که بازیکنان وقتی اراده یا منابع لازم برای بازی را تمام می کنند، آنرا ترک می کنند. سپس، آنها توسط بازیکنان دیگر جایگزین می شوند و از زمانی که بازیکنان تغییر می کنند و جایگزین می شوند، بازی تداوم می یابد. (مثل بازی تجارت بین الملل که با حذف چند کشور، متوقف نمی شود و به راحتی، بازیکن جایگزین شروع به بازی می کند.)

مشکل زمانی پیش می‌آید که شما یک بازیکن محدود را در مقابل یک بازیکن نامحدود قرار می‌دهید! زیرا بازیکن محدود برای بردن بازی می‌کند و بازیکن نامتناهی برای ماندن در بازی! بازیکن محدود، همیشه ناامید می شود زیرا خود را در باتلاق و اوضاع بسیار دشوار می بیند. به عنوان مثال، ایالات متحده در جنگ ویتنام؛ ایالات متحده برای پیروزی می جنگید، ویتنامی ها برای زنده ماندن برای زندگی خود و برای مردم خود! نمونه دیگر؛ اتحاد جماهیر شوروی در جنگ افغانستان است! اتحاد جماهیر شوروی برای شکست دادن مجاهدین می جنگید، در حالی که مجاهدین تا زمانی که برای مردمش لازم بود می جنگیدند!

حالا بیایید به بازی تجارت نگاه کنیم. بازی تجارت طبق تعریف خود یک بازی نامتناهی است. قبل از اینکه هر شرکتی در این سیاره وجود داشته باشد، از قبل وجود داشته است و از تمام شرکت‌های روی این سیاره هم بیشتر خواهد بود.
اما اگر به حرف‌های اکثر شرکت‌ها گوش دهید، آنها نمی‌دانند در چه بازی ای هستند آنها فقط می گویند که می خواهند شماره یک باشند. بر اساس چه معیارهایی؟ بر اساس کدام چارچوب زمانی؟ درآمد؟ سهم بازار؟ متر مربع؟ تعداد کارکنان؟ بر اساس چه مدت زمانی؟ یک فصل؟ یک سال؟ ۵٠ سال؟ چه کسی با آن استانداردها موافقت کرده؟ شما نمی توانید ناگهان خودسرانه بگویید "ما شماره یک هستیم" در حالی که هیچ کس دیگری با آن استانداردها موافقت نکرده است!

شکست دادن رقبا بی معنی است! برخی از شرکت ها رقبای خود را مطالعه می کنند و سعی می کنند از آنها پیشی بگیرند. با این حال، ما هرگز از شرکتی نشنیده ایم که توسط رقبایی که می شناسند، سقوط کرده باشد. آنها همیشه توسط رقبایی که نمی شناسند از بین می روند.

آیا فکر می کنید شرکت مای اسپیس می دانست که فیس بوک وجود دارد؟ آن موقع نگران فرندستر بودند!
شما نمی توانید با مطالعه رقبای خود تصمیمات استراتژیک بگیرید بلکه می توانید تصمیمات تاکتیکی بگیرید. به همین دلیل است که وقتی به روشی که اکثر شرکت ها بازی می کنند گوش می دهید، آنها در بازی اشتباه هستند. به همین دلیل ناامید می شوند!

سازمان های بزرگ می دانند که برای ماندن در بازی، بازی می کنند. به عنوان مثال، جیمز دی سینگال، یکی از بنیانگذاران و مدیر عامل سابق Costco؛ یک زنجیره خرده فروشی بین المللی، گفت که وال استریت در حال کسب و کاری است که یک فصل از سال را می سازد، اما ما در کسب و کار ساختن شرکت برای ۵٠ سال آینده هستیم.

درک این موضوع که بدانید در چه بازی ای هستید (متناهی یا متناهی)، نوع تصمیم گیری شما و نوع نگاه شما به جهان را به شدت تغییر می دهد. این یک ساختار و اصل فوق العاده قطعی است.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

| آدام هاکس چایلد
از کتاب روح ناآرام

مشکل این است که شما هرگز نمی‌دانید قرار است "دیروز" چه اتفاقی بیفتد.


✅ @karkhone

صنعت و تكنولوژی نشانه قهر الهی است

| قاسم خرمی

28 سال از مرگ سيد احمد فرديد گذشت اما ميراث فكري او در «غرب ستيزي» و «ستيز با علوم انساني» هنوز زنده است و از جامعه ايران قرباني مي گيرد.

احمد مهيني يزدي معروف به «سيد احمد فرديد»، در سال1326 با بورس دولتي براي ادامه تحصيل در رشته علوم تربيتي به دانشگاه سوربن فرانسه رفت و از آنجا با فيلسوف مشهور آلماني«مارتين هايدگر» آشنا شد كه از منتقدين مدرنيته و تمدن صنعتي غرب بود.

فردید میان تفکر هایدگر با اندیشه های عرفانی محی الدین عربی ( فیلسوف اسلامی قرن ۶ هجری)، رابطه ای قائل شد و کوشید تا از اندیشه هایدگری، قرائت و تفسیر شرقی و عرفانی ارائه کند. از ترکیب اینها، «حکمت انسی» را پدید آورد تا آن را به جای علم و فلسفه غربی بنشاند. علم در فلسفه غرب پدیده ای حصولی یا اکتسابی است. در حکمت انسی فردید علم پدیده ای حضوری و شهودی شد. براساس این برداشت، جوامع شرقی مثل ایران دیگر نیازی به علم و تکنولوژی غربی و پیمودن راه آن‌ها ندارند.

فرديد البته پيشگام غربستيزي در ايران نبود؛ اما اولين تير به سمت كاروان علوم انساني در سالهاي بعد از پيروزي انقلاب اسلامي را، او پرتاب كرد و آنرا را داراي منشاء يوناني و غربزده دانست. او علم و صنعت جديد را هم در نتيجه همين متافيزيك مدرن ناميد و اعلام كرد كه هيچ خير و بركتي در آن نيست. از نظر او اگر روند به همین شکل پیش برود، سرانجام «بشر سروصدای ماشین را به جای ندای حق می‌گیرد»!

او به بركت همين حرفها و بدون هيچ سابقه مبارزاتي، در فرداي پيروزي انقلاب 57، در زمره مدافعان سينه چاك انقلاب اسلامي قرار گرفت و مریدانی را گرد خود جمع كرد و تاجائيكه كه جا داشت در كلاسهاي درس و محافل علمي به ديگران تاخت و برچسب ماسوني و يهودي و غربزده زد و خواهان پاك كردن خشونت آميز اين به گفته او «لكه هاي فرهنگي» شد

مشهور است كه فرديد« بد مي فهميد و بد مي فهماند». اگر فرديد انديشه هايدگر را و شاگردان فرديد او را درست فهمیده باشند؛ مسلما پرچم مقابه با غرب كه به نام فرديد بلند شد و به ضديت با صنعت و تكنولوژي كشيده شد، براي جامعه ايران بويژه جامعه صنعتي نوپای كشور بسيار پرهزينه و مخرب بود.

سيد احمد فرديد در 25 مرداد 1373 در تهران و در تنهايي در گذشت. در آن زمان، فرزندان او هم مثل فرزندان برخي مسئولان و روشنفكران غرب ستيز ايراني، در حال تحصيل و اقامت در غرب بودند

✅ @karkhone

قیمت‌گذاری دستوری و مداخله در معاملات داوطلبانه مردم

| لس لیوینگستون

کنترل قیمت‌‌ها، اعم‌از تعیین سقف یا تعیین کف، مانع انتخاب آزادانه افراد می‌شود. این کنترل‌ها، مداخله در معاملات داوطلبانه مردم هستند و به کمبود یا مازاد عرضه دامن می‌زنند، بازار سیاه یا فعالیت‌های اقتصادی زیرزمینی ایجاد می‌کنند، و موجب اعمال مجرمانه می‌شوند. قیمت‌هایی که در بازار آزاد شکل می‌گیرند، سبب شکل‌گیری عرضه و تقاضای هماهنگ می‌شوند و بازارها را شفاف و اقتصاد را کارآمد می‌کنند.
علاوه بر کنترل‌های قیمتی، مداخله‌های دیگری مانند مداخله‌های یارانه‌ای و مالیاتی (مانند مالیات فروش، مالیات‌های غیرمستقیم، عوارض گمرکی) هم در بازارها رخ می‌دهد. یارانه‌ها موجب مازاد عرضه می‌شوند، زیرا تولید‌کننده برای کالا و خدماتی که یارانه دریافت می‌کند انگیزه فراوانی برای افزایش عرضه دارد. یکی از نمونه‌های رخ دادن مازاد عرضه بر اثر یارانه‌ها، افزایش تولید اتانول یارانه‌ای (در آمریکا) است که عرضه مازاد آن موجب غیربهینه‌شدن تولید شده‌ است. جالب است که یارانه اتانول موجب کاهش قیمت آن هم نشده‌ است. این درست است که مصرف‌کنندگان اتانول یارانه‌ای آن‌را ارزان‌تر می‌خرند اما از آنجا که یارانه‌ها از شمول دارایی‌های مشمول مالیات خارجند، و دولت این کسری مالیاتی را از محل های‌دیگر تامین می‌کند، یارانه‌ای که اینجا دریافت شده‌ جای دیگری در قالب مالیات پرداخت می‌شود.
یارانه اتانول عوارض جانبی هم دارد. مواد اولیه اتانول غلاتی مانند گندم و ذرت هستند که بالا رفتن تقاضای آنها برای استحصال اتانول، موجب افزایش قیمتشان می‌شود. افزایش قیمت غلات که خوراک اصلی دام و طیور است به افزایش قیمت گوشت قرمز و سفید می‌انجامد. خلاصه اینکه، یارانه‌ها علاوه بر دامن‌زدن به مازاد عرضه کالاهای یارانه‌ای، نتایج ناخواسته‌ای مانند کمیاب‌شدن کالاهای دیگر هم به دنبال دارد. وضع مالیات بر کالاها یا خدمات، موجب افزایش قیمت و کمیابی آنها می‌شود. همان‌گونه که یارانه‌ها موجب مازاد عرضه می‌شوند، مالیات‌ها موجب کمیابی آنها می‌شوند؛ زیرا هر چیزی که مالیات آن افزایش یابد و بر اثر این مالیات، قیمتش بالا برود، متقاضیان کمتری خواهد‌ داشت.
جان کلام اینکه، یارانه‌ها و مالیات‌ها، همانند قیمت‌گذاری، مداخله در سازوکار قیمت‌ها هستند و موجب مازاد عرضه یا کاهش عرضه می‌شوند؛ زیرا با آمدنشان مانع شفاف سازی خودکار بازار می‌شوند و اقتصاد را ناکارآمد می‌کنند. منابع اقتصادی آنگاه که در تملک مالکان خصوصی نباشند، قیمتشان در بازار آزاد تعیین نمی‌شود و به صورت غیربهینه تخصیص داده می‌شوند.


✅ @karkhone

معنای واقعی سرمایه‌داری چیست؟

| لودویگ میزس

امروزه می‌بینیم بسیاری از از مردم از سرتاسر جهان، از اصطلاحاتی‌ اغلب گمراه‌کننده و آکنده از حرص و ولع و خشم مانند پادشاه شکلات یا پادشاه پنبه برای صاحبین صنایع عظیم و مدرن استفاده می‌کنند. استفاده‌ی آن‌ها از اینچنین اصطلاحات و کلمات، نشان از این دارد که تا چه اندازه جهان مدرن سرمایه‌داری را درک نکرده‌اند و تفاوتی میان دوک‌ها و پادشاهان و یا اربابان فئودال قائل نیستند. اما واقعیت این است که میان یک صاحب کسب و کار بزرگ و شخصیتی مانند پادشاه و فئودال تفاوت‌های بسیار عظیمی برقرار است. پادشاه و فئودال و دوک حکومت می‌کنند، در حالی که یک صاحب کسب و کار « خدمت » می‌کند. او سرمایه و نیروی مالی‌اش را در معرض ریسک قرار داده، درست برخلاف یک دوک‌نشین و پادشاه که فارغ از رقابت و مستقل از خدمات بازاری و جلب نظر مشتریان و مصرف‌کنندگان حکومت می‌کند. پادشاه شکلات در خدمت مردم است اما پادشاه مردم را به خدمت می‌گمارد.

دویست سال قبل، درست پیش از ظهور سرمایه‌داری، موقعیت اجتماعی انسان‌ از آغاز تا پایان زندگی ثابت و راکد بود. او زندگی غیرِ پویا و غیرمولد خویش را از اجدادش به ارث برده بود. اینگونه که اگر فقیر به دنیا می‌آمد، تا پایان نیز، فقیر و مسکین باقی می‌ماند، و اگر ثروتمند به دنیا می‌آمد « ارباب و دوک » تا پایان عمر، آن را حفظ می‌نمود و همین. در دوران پیش از ظهور سرمایه‌داری، انسان‌ها بالاجبار بر روی زمین‌های صاحبین و ملاکین کار می‌کردند و تمام ثروت در اختیار اشراف و نزدیکان به آن‌ها پخش بود و نود درصد مردم، توسط سیستم راکد و غیرمولد جامعه‌ی فئودالی، برای صدها سال گرفتار بودند. این سیستم سفت و مصلوب، با رو به فزونی نهادن جمعیت روستایی ترک‌های عظیمی برداشت و جمعیت مازاد روستایی، نه کار کافی داشتند نه خوراک کافی. آنها در واقعی‌ترین شکل از حالت « پرولتاریا » بودند. این شرایط در بخش‌های وسیعی از هلند و انگلستان قرن هجدهم، به حدی افزایش یافته بود که نهایتا تهدید جدی‌ای برای نظم فئودالی شدند.

این شرایط به حدی وخیم بود که زندگی زاغه‌نشینان‌ هند نیز در قیاس با آنان نمی‌تواند اندازه‌گیری شود. از جمعیت ۶ میلیون نفری انگلستان، تنها دو میلیون نفر در فقر مطلق غوطه می‌خوردند. سیستم اجتماعی هیچ‌گونه تدارکاتی برای برون رفت از این وضعیت برای آنان نمی‌توانست ایجاد کند. در آینده چه کنیم؟ این مهم‌ترین‌ پرسش آن روزگار انگلستان بود. وقتی جنگل‌های‌مان‌ دیگر چوب کافی برای خانه‌های‌مان در اختیارمان ندهد چه کنیم؟ این پرسش‌ها روح و روان‌شان‌ را آزار می‌داد. در حالی که اشراف هیچ‌گونه مطلقا هیچ‌ ایده‌ای در مورد چگونگی بهبود شرایط در اختیار نداشتند.

درست در میان این بلبشو و بلوای فکری و اجتماعی و درست از دل تاریکی‌ها، نور سرمایه‌داری پدید آمد. در میان طردشدگان‌، در میان فقرا، عده‌ای بودند که سعی داشتند تا دیگران را سازماندهی کنند تا مغازه‌های کوچک راه بی‌اندازند که بتواند از طریق آنها چیزی تولید کنند. این تصمیم، سرآغاز یک نوآوری بزرگ بود. آنها کالاهایی که تنها مناسب طبقه‌ی اعیان و اشراف و بزرگان باشد را تولید نمی‌کردند، آنها برای همه‌ی انسان‌ها خدمات و محصولات ارزان ارائه می‌دادند. درست همین تحول، سرآغاز سرمایه‌داری بود که امروزه نیز عمل می‌کند. این سرآغاز تولید انبوه، اصل اساسی صنعت سرمایه‌داری بود. تفاوت فارق‌ میان‌ سرمایه‌داری تولیدمحور و اصول فئودالیستی در این است که در نظام مبتنی بر سرمایه‌داری کالاها در خدمت همگان قرار دارد نه یک قشر خاص و منحصر به فرد.

امروزه در فروشگاه‌های آمریکا شعار « همیشه حق با مشتری است » را می‌شنوید. امروزه برخلاف عصر فئودالیسم، پادشاه شکلات، به حمایت کسانی که محصولات او را می‌خرند نیاز مبرم دارد تا قدرت و نفوذ خود را زنده نگاه دارد. اعجاز سرمایه‌داری در جایی است که همه‌ی تولیدکنندگان موظف‌اند که خدمات باکیفیت و ارزانی به مشتریان ارائه دهند. این روش، در مدت زمان نسبتا کوتاهی، کل ساختار و شکل جهان را متحول کرده است. افزایش بی‌سابقه‌ی جهان را ممکن ساخته و بهترین سیستمی است که می‌تواند پدیده‌ی افزایش جمعیت را پاسخ دهد. در همین انگلستان که تا قرن نوزدهم ۶ میلیون انسان با کمترین استاندارد زندگی می‌کردند، هم‌اکنون‌، ۵۰ میلیون نفر از استاندارد زندگی‌ای به مراتب بالاتری نسبت به حتی ثروتمندان در قرن هجدهم برخوردارند. این‌ها حقایق سرمایه‌داری هستند.

بنابراین، اگر امروز یک انگلیسی – یا هر کس دیگری در هر کشوری از جهان – به دوستان خود بگوید که با سرمایه‌داری مخالفم، می‌توان به او پاسخ داد: صرف این واقعیت که شما امروز زندگی می‌کنید، دلیلی بر موفقیت سرمایه‌داری است، خواه زندگی خود را بسیار ارزشمند بدانی یا نه." !

✅ @karkhone