صنعت و تكنولوژی نشانه قهر الهی است

| قاسم خرمی

28 سال از مرگ سيد احمد فرديد گذشت اما ميراث فكري او در «غرب ستيزي» و «ستيز با علوم انساني» هنوز زنده است و از جامعه ايران قرباني مي گيرد.

احمد مهيني يزدي معروف به «سيد احمد فرديد»، در سال1326 با بورس دولتي براي ادامه تحصيل در رشته علوم تربيتي به دانشگاه سوربن فرانسه رفت و از آنجا با فيلسوف مشهور آلماني«مارتين هايدگر» آشنا شد كه از منتقدين مدرنيته و تمدن صنعتي غرب بود.

فردید میان تفکر هایدگر با اندیشه های عرفانی محی الدین عربی ( فیلسوف اسلامی قرن ۶ هجری)، رابطه ای قائل شد و کوشید تا از اندیشه هایدگری، قرائت و تفسیر شرقی و عرفانی ارائه کند. از ترکیب اینها، «حکمت انسی» را پدید آورد تا آن را به جای علم و فلسفه غربی بنشاند. علم در فلسفه غرب پدیده ای حصولی یا اکتسابی است. در حکمت انسی فردید علم پدیده ای حضوری و شهودی شد. براساس این برداشت، جوامع شرقی مثل ایران دیگر نیازی به علم و تکنولوژی غربی و پیمودن راه آن‌ها ندارند.

فرديد البته پيشگام غربستيزي در ايران نبود؛ اما اولين تير به سمت كاروان علوم انساني در سالهاي بعد از پيروزي انقلاب اسلامي را، او پرتاب كرد و آنرا را داراي منشاء يوناني و غربزده دانست. او علم و صنعت جديد را هم در نتيجه همين متافيزيك مدرن ناميد و اعلام كرد كه هيچ خير و بركتي در آن نيست. از نظر او اگر روند به همین شکل پیش برود، سرانجام «بشر سروصدای ماشین را به جای ندای حق می‌گیرد»!

او به بركت همين حرفها و بدون هيچ سابقه مبارزاتي، در فرداي پيروزي انقلاب 57، در زمره مدافعان سينه چاك انقلاب اسلامي قرار گرفت و مریدانی را گرد خود جمع كرد و تاجائيكه كه جا داشت در كلاسهاي درس و محافل علمي به ديگران تاخت و برچسب ماسوني و يهودي و غربزده زد و خواهان پاك كردن خشونت آميز اين به گفته او «لكه هاي فرهنگي» شد

مشهور است كه فرديد« بد مي فهميد و بد مي فهماند». اگر فرديد انديشه هايدگر را و شاگردان فرديد او را درست فهمیده باشند؛ مسلما پرچم مقابه با غرب كه به نام فرديد بلند شد و به ضديت با صنعت و تكنولوژي كشيده شد، براي جامعه ايران بويژه جامعه صنعتي نوپای كشور بسيار پرهزينه و مخرب بود.

سيد احمد فرديد در 25 مرداد 1373 در تهران و در تنهايي در گذشت. در آن زمان، فرزندان او هم مثل فرزندان برخي مسئولان و روشنفكران غرب ستيز ايراني، در حال تحصيل و اقامت در غرب بودند

✅ @karkhone

قیمت‌گذاری دستوری و مداخله در معاملات داوطلبانه مردم

| لس لیوینگستون

کنترل قیمت‌‌ها، اعم‌از تعیین سقف یا تعیین کف، مانع انتخاب آزادانه افراد می‌شود. این کنترل‌ها، مداخله در معاملات داوطلبانه مردم هستند و به کمبود یا مازاد عرضه دامن می‌زنند، بازار سیاه یا فعالیت‌های اقتصادی زیرزمینی ایجاد می‌کنند، و موجب اعمال مجرمانه می‌شوند. قیمت‌هایی که در بازار آزاد شکل می‌گیرند، سبب شکل‌گیری عرضه و تقاضای هماهنگ می‌شوند و بازارها را شفاف و اقتصاد را کارآمد می‌کنند.
علاوه بر کنترل‌های قیمتی، مداخله‌های دیگری مانند مداخله‌های یارانه‌ای و مالیاتی (مانند مالیات فروش، مالیات‌های غیرمستقیم، عوارض گمرکی) هم در بازارها رخ می‌دهد. یارانه‌ها موجب مازاد عرضه می‌شوند، زیرا تولید‌کننده برای کالا و خدماتی که یارانه دریافت می‌کند انگیزه فراوانی برای افزایش عرضه دارد. یکی از نمونه‌های رخ دادن مازاد عرضه بر اثر یارانه‌ها، افزایش تولید اتانول یارانه‌ای (در آمریکا) است که عرضه مازاد آن موجب غیربهینه‌شدن تولید شده‌ است. جالب است که یارانه اتانول موجب کاهش قیمت آن هم نشده‌ است. این درست است که مصرف‌کنندگان اتانول یارانه‌ای آن‌را ارزان‌تر می‌خرند اما از آنجا که یارانه‌ها از شمول دارایی‌های مشمول مالیات خارجند، و دولت این کسری مالیاتی را از محل های‌دیگر تامین می‌کند، یارانه‌ای که اینجا دریافت شده‌ جای دیگری در قالب مالیات پرداخت می‌شود.
یارانه اتانول عوارض جانبی هم دارد. مواد اولیه اتانول غلاتی مانند گندم و ذرت هستند که بالا رفتن تقاضای آنها برای استحصال اتانول، موجب افزایش قیمتشان می‌شود. افزایش قیمت غلات که خوراک اصلی دام و طیور است به افزایش قیمت گوشت قرمز و سفید می‌انجامد. خلاصه اینکه، یارانه‌ها علاوه بر دامن‌زدن به مازاد عرضه کالاهای یارانه‌ای، نتایج ناخواسته‌ای مانند کمیاب‌شدن کالاهای دیگر هم به دنبال دارد. وضع مالیات بر کالاها یا خدمات، موجب افزایش قیمت و کمیابی آنها می‌شود. همان‌گونه که یارانه‌ها موجب مازاد عرضه می‌شوند، مالیات‌ها موجب کمیابی آنها می‌شوند؛ زیرا هر چیزی که مالیات آن افزایش یابد و بر اثر این مالیات، قیمتش بالا برود، متقاضیان کمتری خواهد‌ داشت.
جان کلام اینکه، یارانه‌ها و مالیات‌ها، همانند قیمت‌گذاری، مداخله در سازوکار قیمت‌ها هستند و موجب مازاد عرضه یا کاهش عرضه می‌شوند؛ زیرا با آمدنشان مانع شفاف سازی خودکار بازار می‌شوند و اقتصاد را ناکارآمد می‌کنند. منابع اقتصادی آنگاه که در تملک مالکان خصوصی نباشند، قیمتشان در بازار آزاد تعیین نمی‌شود و به صورت غیربهینه تخصیص داده می‌شوند.


✅ @karkhone

معنای واقعی سرمایه‌داری چیست؟

| لودویگ میزس

امروزه می‌بینیم بسیاری از از مردم از سرتاسر جهان، از اصطلاحاتی‌ اغلب گمراه‌کننده و آکنده از حرص و ولع و خشم مانند پادشاه شکلات یا پادشاه پنبه برای صاحبین صنایع عظیم و مدرن استفاده می‌کنند. استفاده‌ی آن‌ها از اینچنین اصطلاحات و کلمات، نشان از این دارد که تا چه اندازه جهان مدرن سرمایه‌داری را درک نکرده‌اند و تفاوتی میان دوک‌ها و پادشاهان و یا اربابان فئودال قائل نیستند. اما واقعیت این است که میان یک صاحب کسب و کار بزرگ و شخصیتی مانند پادشاه و فئودال تفاوت‌های بسیار عظیمی برقرار است. پادشاه و فئودال و دوک حکومت می‌کنند، در حالی که یک صاحب کسب و کار « خدمت » می‌کند. او سرمایه و نیروی مالی‌اش را در معرض ریسک قرار داده، درست برخلاف یک دوک‌نشین و پادشاه که فارغ از رقابت و مستقل از خدمات بازاری و جلب نظر مشتریان و مصرف‌کنندگان حکومت می‌کند. پادشاه شکلات در خدمت مردم است اما پادشاه مردم را به خدمت می‌گمارد.

دویست سال قبل، درست پیش از ظهور سرمایه‌داری، موقعیت اجتماعی انسان‌ از آغاز تا پایان زندگی ثابت و راکد بود. او زندگی غیرِ پویا و غیرمولد خویش را از اجدادش به ارث برده بود. اینگونه که اگر فقیر به دنیا می‌آمد، تا پایان نیز، فقیر و مسکین باقی می‌ماند، و اگر ثروتمند به دنیا می‌آمد « ارباب و دوک » تا پایان عمر، آن را حفظ می‌نمود و همین. در دوران پیش از ظهور سرمایه‌داری، انسان‌ها بالاجبار بر روی زمین‌های صاحبین و ملاکین کار می‌کردند و تمام ثروت در اختیار اشراف و نزدیکان به آن‌ها پخش بود و نود درصد مردم، توسط سیستم راکد و غیرمولد جامعه‌ی فئودالی، برای صدها سال گرفتار بودند. این سیستم سفت و مصلوب، با رو به فزونی نهادن جمعیت روستایی ترک‌های عظیمی برداشت و جمعیت مازاد روستایی، نه کار کافی داشتند نه خوراک کافی. آنها در واقعی‌ترین شکل از حالت « پرولتاریا » بودند. این شرایط در بخش‌های وسیعی از هلند و انگلستان قرن هجدهم، به حدی افزایش یافته بود که نهایتا تهدید جدی‌ای برای نظم فئودالی شدند.

این شرایط به حدی وخیم بود که زندگی زاغه‌نشینان‌ هند نیز در قیاس با آنان نمی‌تواند اندازه‌گیری شود. از جمعیت ۶ میلیون نفری انگلستان، تنها دو میلیون نفر در فقر مطلق غوطه می‌خوردند. سیستم اجتماعی هیچ‌گونه تدارکاتی برای برون رفت از این وضعیت برای آنان نمی‌توانست ایجاد کند. در آینده چه کنیم؟ این مهم‌ترین‌ پرسش آن روزگار انگلستان بود. وقتی جنگل‌های‌مان‌ دیگر چوب کافی برای خانه‌های‌مان در اختیارمان ندهد چه کنیم؟ این پرسش‌ها روح و روان‌شان‌ را آزار می‌داد. در حالی که اشراف هیچ‌گونه مطلقا هیچ‌ ایده‌ای در مورد چگونگی بهبود شرایط در اختیار نداشتند.

درست در میان این بلبشو و بلوای فکری و اجتماعی و درست از دل تاریکی‌ها، نور سرمایه‌داری پدید آمد. در میان طردشدگان‌، در میان فقرا، عده‌ای بودند که سعی داشتند تا دیگران را سازماندهی کنند تا مغازه‌های کوچک راه بی‌اندازند که بتواند از طریق آنها چیزی تولید کنند. این تصمیم، سرآغاز یک نوآوری بزرگ بود. آنها کالاهایی که تنها مناسب طبقه‌ی اعیان و اشراف و بزرگان باشد را تولید نمی‌کردند، آنها برای همه‌ی انسان‌ها خدمات و محصولات ارزان ارائه می‌دادند. درست همین تحول، سرآغاز سرمایه‌داری بود که امروزه نیز عمل می‌کند. این سرآغاز تولید انبوه، اصل اساسی صنعت سرمایه‌داری بود. تفاوت فارق‌ میان‌ سرمایه‌داری تولیدمحور و اصول فئودالیستی در این است که در نظام مبتنی بر سرمایه‌داری کالاها در خدمت همگان قرار دارد نه یک قشر خاص و منحصر به فرد.

امروزه در فروشگاه‌های آمریکا شعار « همیشه حق با مشتری است » را می‌شنوید. امروزه برخلاف عصر فئودالیسم، پادشاه شکلات، به حمایت کسانی که محصولات او را می‌خرند نیاز مبرم دارد تا قدرت و نفوذ خود را زنده نگاه دارد. اعجاز سرمایه‌داری در جایی است که همه‌ی تولیدکنندگان موظف‌اند که خدمات باکیفیت و ارزانی به مشتریان ارائه دهند. این روش، در مدت زمان نسبتا کوتاهی، کل ساختار و شکل جهان را متحول کرده است. افزایش بی‌سابقه‌ی جهان را ممکن ساخته و بهترین سیستمی است که می‌تواند پدیده‌ی افزایش جمعیت را پاسخ دهد. در همین انگلستان که تا قرن نوزدهم ۶ میلیون انسان با کمترین استاندارد زندگی می‌کردند، هم‌اکنون‌، ۵۰ میلیون نفر از استاندارد زندگی‌ای به مراتب بالاتری نسبت به حتی ثروتمندان در قرن هجدهم برخوردارند. این‌ها حقایق سرمایه‌داری هستند.

بنابراین، اگر امروز یک انگلیسی – یا هر کس دیگری در هر کشوری از جهان – به دوستان خود بگوید که با سرمایه‌داری مخالفم، می‌توان به او پاسخ داد: صرف این واقعیت که شما امروز زندگی می‌کنید، دلیلی بر موفقیت سرمایه‌داری است، خواه زندگی خود را بسیار ارزشمند بدانی یا نه." !

✅ @karkhone

ایران، در احیایِ اقتصاد خود، به میزان زیادی، مدیون کمک‌های اتحاد جماهیر شوروی است.

به نقل از رضاخان سردار سپه
تاریخ نوین ایران-ایوانف-ص۶۰

تصویر: از مراسم یادبود و آغاز تشییع میخائیل گورباچف که در تاریخ خواهد ماند

✅ @karkhone

برند ملّی و توسعه‌ی اقتصادی

گوشی هوشمند آیفون آیینه‌ی تمام‌نمای جهانی‌سازی شناخته می‌شود. تراشه‌های پیشرفته‌ی آن در کالیفرنیا طراحی می‌شود، تولید صنعتی‌اش به تی‌اس‌ام‌سی در تایوان برون‌سپاری می‌شود، مراکز تماسش در هند مدیریت می‌شود، بسته‌بندی و تست محصول در فیلیپین صورت می‌گیرد و یک ابرپیمانکار صنعتی تایوانی (فاکس‌کان) قطعاتش را در چین سرهم‌بندی می‌کند. با وجود این زنجیره‌ی 'جهانی' ارزش افزوده، آیفون یک کالای «آمریکایی» محسوب می‌شود و فروش و بازاریابی‌اش تحت یک برند آمریکایی صورت می‌گیرد.

در این زنجیره نقش چین همواره محل بحث و نظر بوده است. برخی معتقدند که توسعه‌ی صنعتی چین تا حد زیادی نتیجه‌ی روی هم سوار کردن قطعات محصولات اپل و امثالهم بوده است که گشایش درب‌های اقتصاد چین به روی سرمایه‌ی خارجی آن را به ارمغان آورده است. نکته‌ای که باید در ارزیابی این نگاه توجه داشته باشیم این‌ست که سطوح مختلف زنجیره‌ی تأمین یک کالا چه مقدار ارزش افزوده می‌آفرینند. در این زمینه «اِستن شی»، بنیانگذار شرکت Acer دیدگاه بینش‌افزایی مطرح کرده است.

او بنا به شهودش در صنعت رایانه معتقد بود که ارزش افزوده‌ی زنجیره‌ی تأمین رایانه مانند یک منحنی قوس‌دار است که دو سر منحی بیشترین ارزش افزوده را می‌آفرینند. این دیدگاه که به «منحنی لبخند» معروف است، مراحل پژوهش و توسعه و طراحی محصول (ابتدای منحنی) در یک سو، و بازاریابی، فروش و خدمات پشتیبانی (انتهای منحنی) در سوی دیگر را پرارزشِ افزوده‌ترین سطوح زنجیره‌ی تأمین میداند. میانه‌ی این منحنی نیز تولید و مونتاژ کالا قرار دارد که کمترین ارزش افزوده را می‌آفرینند.

اهمیتی که این مسئله در توسعه‌ی اقتصادی پیدا میکند این‌ست که شرکت‌های «برند» کشورهای توسعه‌یافته، سطوح پرارزشِ افزوده‌ی زنجیره‌ی تأمین کالا را برعهده دارند و سطوح کم‌ارزش افزوده (تولید و مونتاژ کالا) را به کشورهای در حال توسعه برون‌سپاری کرده‌اند. گفته می‌شود که در سال ۲۰۰۹ ارزش افزوده‌ی چین در زنجیره‌ی تأمین آیفون، تنها ۳.۶ درصد از صادرات دو میلیارد دلاری آیفون به آمریکا را در برمی‌گیرد. در حقیقت، چین در کم‌ارزش‌ترین فعالیت زنجیره‌ی تأمین آیفون (سرهم‌بندی) قرار دارد و ما همچنان فکر میکنیم که سرهم‌بندی قطعات آیفون نیروی محرکه‌ی توسعه‌ی چین بوده است.

اگر به مثال آیفون بیشتر توجه کنیم در می‌یابیم که آمریکا نه گوشی آیفون که «اپل» تولید میکند. توسعه‌ی آمریکا و سایر کشورهای ثروتمند برآیند تولید برندهای رقابت‌پذیر ملّی بوده است، نه تولید خودرو و موبایل و رایانه. به طور مشابه، رشد پایدار اقتصادی در چین (که اخیراً کمتر شده) نیز محصول توسعه‌ی برندهای رقابت‌پذیری نظیر هواوی و شیائومی بوده است. بدیهی‌ست که با افزایش قیمت نسبی نیروی کار چین (در نتیجه‌ی رشد درآمد سرانه، و ورود کشورهای کم‌دستمزد به اقتصاد جهانی)، مزیتش در تولید و مونتاژ کالا تحت برند و بازاریابی فراملّی‌ها کمرنگ شد و برخی چین را به مقصد کشورهای ارزان‌تر ترک گفتند. از جایی به بعد این برندهای ملّی بودند که موتور رشد چین را سوخت رساندند.

اهمیت حیاتی برندهای رقابت‌پذیر ملّی، ما را به این نکته میرساند که سرمایه‌گذاری خارجی باید تا جای ممکن مدیریت و هدایت شود. برخی از کشورهای در حال توسعه (نظیر مکزیک) سرمایه‌گذار خارجی را جایگزین برندهای ملّی‌شان کردند و سطوح پرارزش افزوده‌ی 'منحنی لبخند' را از دست دادند. اگر سرمایه‌گذار خارجی با تشویق یا تحکم دولت پیوند صنعتی عمیقی با بنگاه‌های داخلی شکل ندهد، برند رقابت‌پذیر ملّی - که قوام‌بخش رشد پایدار اقتصادی‌ست - هم شکل نمیگیرد.

به خاطر داشته باشیم که بخش عمده‌ی سرمایه‌گذاری خارجی در دنیا به صورت خرید دارایی‌های موجود یک شرکت داخلی‌ست (Brownfield FDI) و نه تأسیس امکانات جدید تولیدی؛ و این بدین معناست که سرمایه‌گذاری بی‌ضابطه‌ی خارجی 'می‌تواند' به راحتی یک برند ملّی را از بین ببرد. در مقایسه با فراملّی‌ها، برندهای ملّی به مراتب تعلق خاطر پررنگ‌تری نسبت به کشورشان دارند و این بدان معناست که در پرداخت مسئولانه‌ی مالیاتشان و تأثیر راهبردپردازی تجاری‌شان بر رفاه کارگران، تأمین‌کنندگان و جامعه‌شان اهتمام مضاعفی دارند. زمانی که یک برند ملّی توسط فراملّی‌ها خریده و به شرکت تابعه‌اش تبدیل می‌شود، این مزایا هم از بین میرود.

در عین حال، این مباحث به معنای بیهودگی تولید و مونتاژ قراردادی نیست (حتی برندی نظیر Acer هم در ابتدای کار مونتاژکار بوده). نکته‌ی بحث ما این‌ست که توسعه‌ی «پایدار» و «بلندمدت» اقتصادی مستلزم پرورش برندهای رقابت‌پذیر ملّی‌ست. برند ملّی توانمندی فنی پژوهش و توسعه، طراحی محصول، بازاریابی، فروش و خدمات پشتیبانی (که بیشترین ارزش افزوده را می‌آفرینند) دارد و زنجیره‌ی تأمین یک کالا را در کنترل خود قرار می‌دهد.

✅ @karkhone

دو نگاه به دولت!

| محمود اولاد

1- در سرزمینهای ناشناخته و هرگز دیده نشده، مردمی بودند که در نعمت فراوان و رفاه حداکثری زندگی میکردند! در کنار سرزمین آنها، سرزمین ناشناخته دیگری بود که آنسوی رودخانه عظیم بود. آنها هر روز با حسرت به آنجا نگاه میکردند که اگر میتوانستند از رودخانه عبور کنند، میتوانستند از نعمتهای آن سرزمین نیز استفاده کنند! اما حیف که هیچکدام حاضر نبود برای عبور از رودخانه پلی روی آن بسازد! تا اینکه آنها باهم "گفتمان" کردند و به این نتیجه رسیدند که از بین خودشان، چند نفر را انتخاب کنند که بروند و پل بسازند که همه بتوانند از آن استفاده کنند. اما هزینه ساخت پل و حقوق آن چند نفر که از کار و زندگی خود قرار بود بزنند و برای بقیه پل درست کنند را همه باهم پرداخت کنند! منتخبین، ابتدا با تمام تلاش شروع به ساختن پل کردند. کار پل به خوبی پیش میرفت و آنها بدون توجه به اینکه امسال بارندگی نشده و مردم درآمد ندارند، یا امسال سیل آمده همه محصول را برده، از مردم به همان اندازه همیشگی طلب دستمزد میکردند و مردم هم ناچار از خرج زندگی خود میزدند به امید اینکه بعدا در سرزمین ناشناخته به مواهب عظیمی خواهند رسید! اما هرچقدر کار پل به اتمام نزدیک میشد، مسئولین سازنده پل متوجه می شدند که بعد از اتمام این پل، باید به کار قبلی خود برگردند و دیگر درآمد بدون ریسک و دائمی را نخواهند داشت! به همین خاطر، آنها سعی کردند که سرعت کار را کمتر کنند و بعضا مشکلاتی ایجاد کنند که کار متوقف یا حتی بخشی از پل از بین برود و مجبور به ساخت دوباره آن شوند.
صدها سال گذشت! حالا دیگر در آن سرزمین ناشناخته، کسی نمیداند که چرا باید آن پل ساخته شود! اما میدانند که هرسال بخشی از درآمد خود را باید به مسئولین سازنده پل بدهند تا پل آبا و اجدادی شان ساخته شود!
2- لابد داستان شیر و حیوانات جنگل را شنیده اید! شیر هر روز صبح به شکار می رفت و بالاخره یکی از حیوانات جنگل را شکار میکرد و میدرید و میخورد! جدا از مسئله خورده شدن توسط شیر، حیوانات جنگل، از ترس شیر، جرات بیرون آمدن از خانه خود و دنبال یه لقمه نان حلال رفتن نداشتند! استرس و نگرانی دردی بدتر از خورده شدن داشت چون نهایت یک بار خورده میشدی و تمام! اما ترس و اضطراب همیشگی بود! آنها یک روز باهمدیگر "گفتمان" می کنند و تصمیم میگیرند که نزد شیر رفته و به او بگویند که حاضرند هر روز خودشان یکی از حیوانات را برای خورده شدن به او تحویل دهند ولی او به شکار نرود تا لااقل آنها دچار ترس و وحشت نشوند! و اینگونه بود که شیر سلطان جنگل می شود!
در روزگاران قدیم، یکی از روشهای برخورد با اراذل و اوباش و راهزنان نیز، همین بود. مردم با آنها صحبت میکردند که حاضرند بخشی از دارائی خود را به آنها دهند تا آنها بدون نیاز به راهزنی و گردن کلفتی، در نعمت باشند! بعضی مواقع نیز، از آنها خواسته میشد که در قبال اینکه بدون زحمت، این دارائی در اختیارتان قرار میگیرد، باید از ما در مقابل راهزنان دیگر دفاع کنید! و اینگونه بود که برخی دولتها شکل گرفتند!
پ.ن: فلسفه شکل گیری دولتها بسیار مهم است. باید دید که فلسفه شکل گیری دولت چه بود؟ اگر فلسفه شکل گیری دولت، کمک به افزایش رفاه عمومی از طریق هماهنگ کردن رفتارهای فردی است، اعمال و رفتارهای او نباید برخلاف این موضوع باشد! به عنوان مثال در روزهای اخیر، با یک تصمیم عجیب و غریب (عدم استقبال مردم از کارت سوخت و سقلمه!!! زدن از طریق کاهش سهمیه بنزین کارتهای جایگاه به 30 لیتر!!!)، کیلومترها صف بنزین ایجاد کرده و مردم را با مسئله و مشکل مواجه کرده اند!
اگر هم فلسفه دولت، از نوع دوم باشد، خب! باید بپذیریم که سهممان را بدهیم تا بیشتر غارت نشویم!


✅ @karkhone

هاروارد ایران

دهه ۱۳۴۰ یکی از طلایی‌ترین دهه‌های اقتصادی در ایران بود دورانی که تورم تک رقمی و رشد اقتصادی خوبی را شاهد بودیم در این دوران صنایع بزرگی شکل گرفتند و کارخانه‌های متعددی تاسیس شد مینو، کفش ملی، ذوب‌آهن، تراکتورسازی و… همه در آن دوران راه افتادند. با رشد‌ و توسعه این صنایع، کارآفرینان و صنعت‌گران به فکر تربیت نسل بعد از خود افتادند تلاش کردند مدیران خوبی تربیت کنند.


سال ۱۳۴۸ حبیب لاجوردی با همکاری محمدتقی برخوردار موسسه آموزشی را در تهران تحت عنوان “مرکز مطالعات مدیریت ایران” را راه انداختند، این مرکز تنها شعبه هاروارد در ایران بود. هدف از تاسیس این مجموعه تربیت نسل جدید مدیران و کارشناسانی بود که با علوم روز دنیا آشنا باشند، دیدگاه مدیریتی خوبی پیدا کنند تا بتوانند یک بازوی مدیریتی قابل اطمینان در سازمان‌ها و صنایع باشند.


این مؤسسه غیردولتی بود و هیئت امنایی اداره میشد که متشکل از دوازده کارآفرین و مدیر صنعتی برجسته بود. بزرگانی مثل سیاوش ارجمند(گروه ارج)، هدایت الله بهبهانی (شرکت جنرال)، خسروشاهی(مینو)، محمود رضایی(مس سرچشمه)، عبدالعلی فرمانفرمائیان(نفت پارس) عضو هیئت امنای این دانشگاه بودند.

بعد از انقلاب ۵۷، اموال و کارخانجات بسیاری از صنعتگران و فعالین اقتصادی مصادره شد.

با مصادره شدن اموال لاجوردی و برخورداری و برخی دیگر از اعضای هیئت امنا و فراری دادن این افراد به خارج از ایران، موسسه هاروارد هم تصرف شد.

با تصرف هاروارد نام موسسه به دانشگاه امام صادق تغییر پیدا کرد، و مدیریتش هم به محمدرضا مهدوی کنی داده شد. مهدوی کنی سیستم آموزشی دانشگاه را تغییر داد به این صورت که مدل آموزش دانشگاه ترکیبی از علوم جدید و علوم حوزوی شد.

هدف دانشگاه امام صادق، تربیت دانش‌آموختگانی با توانایی علمی بالا در یکی از رشته‌های نوین دانشگاهی همراه با دانش دینی برای مدیریت کشور بود. به این صورت که افراد بتوانند پس از فارغ التحصیلی از این دانشگاه در سمت‌های مدیریتی مهم کشور مشغول به کار شوند.

امروز در هیئت امنای امام صادق صنعتگر و فعال اقتصادی دیده نمیشود، در موسسه هاروارد در دهه ۵۰ دروس مدیریت با نظارت اعضای هیئت علمی دانشگاه هاروارد تدریس میشد ولی امروز بیشتر نظارت حوزی بر این دانشگاه حاکم است و نه نظارت علمی، عمده دروس در آن دوران با زبان انگلیسی تدریس میشد و الان نقش زبان عربی پر رنگ‌تر است.

دانشگاه هاروراد جزو برترین موسسه‌های آموزشی در دنیا محسوب میشه و خروجی‌‌های این دانشگاه افرادی مثل اوباما و بیل گیتس و سندبرگ و مریم میرزاخانی هستند ولی دانشگاه امام صادق، رتبه و درجه علمی بالایی ندارد، خروجی‌های این دانشگاه هم افرادی مثل حجت عبدالملکی هستند که عموما در دولت‌های مختلف سمت‌های مدیریتی مهمی دارند.

منبع

✅ @karkhone

درباره حبیب ثابت؛ سرمایه داری که 10 درصد ایران متعلق به او بود


در سال ۱۹۹۰ میلادی، یک سرمایه‌دار ایرانی به نام “حبیب الله ثابت” که به ثابت پاسال ملقب است، در آمریکا جان سپرد

ثابت در گذشته دور در دهه چهل، کارخانه پپسی کولا را راه اندازی کرده است؛. او در اوایل همین دهه کارخانه‌های لاستیک اتومبیل “جنرال تایر و رابر ایران” را در اطراف تهران برپا می‌سازد.

شرکت‌های تجاری، مالی و صنعتی که حبیب ثابت، پیش از انقلاب پایه‌گذاری می‌کند به قدری زیاد است که حتی شمردن آن‌ها گیج کننده است: شرکت فیروز، شرکت ایران فولکس، تلویزیون ایران، رادیو و تلویزیون ایران، سیکاب، شرکت ایران گاز، شرکت ایران سیلندر، شرکت ترانسپیک، شرکت جانسون و جانسون، شرکت زمزم، شرکت میناب، شرکت چوب پنبه، شرکت اتونور، شرکت جنرال تایر، شرکت ایرامز، شرکت اسکوئیب، شرکت شرینگ، شرکت تولید و تصفیه روغن اسو، بانک ایران و خاورمیانه، بانک ایرانیان، بانک ایران و انگلیس.

این شرکت‌ها محل درآمدهای میلیون دلاری، بلکه میلیارد دلاری مردیاست که در دوران تحصیل، در یک مغازه دوچرخه سازی مشغول به کار بوده است. . حبیب الله و دو دوستش، پس از مدتی کار در دوچرخه سازی، اتومبیلی دست و پا می‌کنند و مشغول مسافرکشی می‌شوند. او در این دوران راننده امیر هوشنگ دولو است؛ نوجوانی که بعدها پیش‌خدمت مخصوص شاه می‌شود.

چند سال بعد ثابت، در خیابان دروازه باغ شاه که بعدها سپه نام می‌گیرد، اداره حمل و نقل راه اندازی می‌کند. میرزا رحیم خان ارجمند، دایی ثابت، معاون وزیر پست و تلگراف و تلفن است. ارجمند از رضا خان برای ثابت امتیاز انحصاری حمل نامه‌های پستی از تهران به شمال و بر عکس را می‌گیرد و ثابت کم کم آن را به سراسر کشور گسترش می‌دهد.

سود امتیاز انحصاری حمل نامه، به ثابت این قدرت را می‌دهد که یک کارخانه صنعتی نجاری راه بیندازد. دستگاه‌های کارخانه از آلمان وارد می‌شود و متخصصان خارجی آن‌ها را راه اندازی می‌کنند.

ثابت در خاطراتش اعتراف می‌کند که اگر سفارش‌های دولتی نبود، کارخانه نجاری حتماً در همان ابتدا ورشکسته می‌شد. جنگ جهانی دوم آغاز می‌شود. مردم ایران در آتش جنگ متفقین و متحدین می‌سوزند و اوضاع کشور نابسامان است. در این ایام، ثابت تا می‌تواند اموال خود را نقد می‌کند و به همراه همسر و دو پسرش به آمریکا می‌رود.

در سال ۱۹۴۱ ثابت تا می‌تواند لباس‌های کهنه و دست دوم آمریکایی می‌خرد. او آن‌ها را پس از شستن به ایران صادر می‌کند و سود سرشاری به دست می‌آورد. او سپس شرکت ثابت را در آمریکا ثبت می‌کند. از این به بعد کار ثابت، صادرات جوراب‌های زنانه و مردانه و لوازم آرایش و دارو و اقلام لوکس به ایران است.

برای گسترش کار چهار نفر در تهران شرکتی تأسیس می‌کنند به نام پاسال که حروف اول آن‌ها است: پناهی، امیل عبود، سافیان، لک. چندی بعد شرکت پاسال در تهران و شرکت ثابت در نیویورک، شرکتی جدید در ایران به ثبت می‌رسانند به نام ثابت پاسال و از این به بعد حبیب الله ثابت نام این شرکت یعنی ثابت پاسال به شهرت می‌رسد. ثابت پاسال تا پایان جنگ جهانی دوم در آمریکا می‌ماند و در اوایل دهه سی به ایران باز می‌گردد.

ثابت از این پس کاری ندارد ساخت کارخانه؛ زمانی پاسال تصمیم می‌گیرد یک کارخانه تولید و تصفیه روغن موتور راه اندازی کند. برای این کار با شرکت اِسو وارد مذاکره می‌شود، اما شرکت اِسو تمایلی نشان نمی‌دهد. مسئولان اِسو می‌دانند که شرکت ملی نفت ایران در آبادان در حال ساخت چنین کارخانه‌ای است. وزارت صنایع ایران هم راضی به احداث این کارخانه نیست، چرا که نمی‌خواهد شرکت ملی نفت ایران ضرر ببیند. با وجود تمام این مخالفت‌ها ثابت از شاه کمک می‌خواهد و با توصیه شاه، هم وزارت صنایع و هم شرکت اِسو موافقت خود را با راه اندازی کارخانه اعلام می‌کنند و خود محمدرضا شاه شخصاً با هلی‌کوپتر به شهرری می‌رود و کارخانه را افتتاح می‌کند. پس از این، ثابت با ۵ آمریکایی و چند همکار خود در شرکت پاسال، کارخانه “جنرال تایر” را تأسیس می‌کنند.

یکی از کارخانه‌های مورد علاقه ثابت، کارخانه پپسی کولاست. چشم انداز فروش بطری‌های پپسی، چهل میلیون صندوق در سال است که ثابت، سودی هشتاد میلیونی را سالانه از آن انتظار دارد. بطری‌های نوشابه که نام شرکت پپسی کولا بر آن‌ها به فارسی نقش بسته است، از آلمان وارد می‌شود. سرپوش بطری‌ها نیز، همراه عصاره محرمانه نوشابه، از آمریکا به ایران می‌رسد. کارخانه مرکزی در نیویورک اعلان‌های بسیار بزرگی به ایران می‌فرستد که از دیوار‌ها و درختان آویزان می‌شوند.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

هلدینگ دانا در راستای تکمیل زنجیره ارزش خود از شما دعوت می‌کند تا ادامه راه را با هم، همقدم شویم.

اگر در تهران و یا اصفهان هستید و علاوه بر تخصص و تعهد عاشق حرفه‌تون در یکی از حوزه های ذیل هستید ما مشتاق آشنایی با شما هستیم.

1. مدیر دپارتمان صنایع غذایی: با سابقه بیش از 10 سال کار مرتبط در این حوزه و مسلط به فرآیند های تولید، فروش و توسعه صنایع غذایی

2. کارشناس ارشد حسابداری: با حداقل 5 سال تجربه کاری مرتبط و مسلط به زبان انگلیسی برای مدیریت حسابداری شرکت‌های خارجی

3. کارشناس ارشد حسابداری: با سابقه 5 سال کار مرتبط و مسلط به بودجه‌

4. کارشناس ارشد سیستم ها و روش ها: با سبقه 5 سال کار مرتبط در این عرصه و مسلط جهت پیاده سازی ERP

5. طراح گرافیک: دارای حداقل 3 سال رزومه کاری مربوط

درگاه ارتباطی ارسال رزومه:
hello@dana-holding.com

dana-holding.com

تریلر کامل فیلم My Son Hunter که به صورت انحصاری در شبکه Truth Social منتشر شد. فیلم پسرم هانتر با بازیگری لورنس فاکس و جان جیمز گوشه کوچکی از فساد٫ کلاهبرداری، فحشا٫ مواد مخدر، پولشویی٫ رشوه٫… جو‌ بایدن و‌ هانتر و تبانی دسته جمعی فیک نیوزها و شرکت های فناوری و‌… برای رسیدن به یک هدف سیاسی رو به تصویر کشیده!

✅ @karkhone

تیرماه ۱۳۲۸ قراردادی بین سر نویل گس، نماینده‌ی شرکت نفت، و عباس گلشاییان، وزیر دارایی وقت، امضا شد. قرار بود که محاسبات بر اساس قرارداد جدید باشه. قرارداد برای تصویب به مجلس برده شد، ولی مصدق و یاران جبهه‌ی ملّی‌اش در تصویب قرارداد خلل ایجاد می‌کردند و در آخر هم تصویب نشد. از زمان امضای قرارداد به بعد، به‌دلیل تصویب نشدن قرارداد، شرکت حق‌الامتیاز ایران رو نمی‌پرداخت، چون مشخص نبود که قرارداد تصویب میشه یا نه و پرداخت باید بر چه اساسی باشه. به همین دلیل اوضاع اقتصادی ایران بسیار سخت و فلاکتبار شد، گزارش‌هایی هست که مردم به خوردن علف روی آورده بودند. آمریکا هم از پرداخت کمک مالی سر باز می‌زد و عنوان می‌کرد که ایران باید اصلاحات ساختاری انجام بده تا کمک طرح مارشال پرداخت بشه. بعد از این هم که مصدق مصدر کار شد و به مقام نخست‌وزیری رسید، در حل بحران نفت توفیقی نیافت، چون با توهمات پوچی این -به‌قول خودشون- نهضت رو راه انداخته بود و اگه به راه‌حل‌ها تن در می‌داد برخلاف تبلیغات پوچ پیشین خودش عمل کرده بود و خوار و خفیف می‌شد. در آخر پیشنهادی سه‌ماده‌ای از طرف هندرسن به دولت ایران تسلیم شد که به‌نظر میومد ایران موافقش بود، ولی در همین زمان رأی دادگاه بین‌المللی به نفع ایران صادر شد و دو محموله‌ی نفتی ایران که به ایتالیا صادر شده، ولی به‌دلیل شکایت شرکت نفت ایران و انگلیس توقیف شده بود، آزاد شد. مصدق هم کیفور و مست که «تحریم‌ها اثر نداشته» و «ما می‌توانیم» و «انگلیس هیچ غلطی نمی‌تونه بکنه» پیشنهاد رو رد کرد. اقتصاد ایران کاملاً نابود شده بود، تنها تا آذر ۳۱ مصدق ۴۵۰ میلیون تومان بدهی بالا آورده بود، قانون مالیات بر اراضی، مالیات بر معاملات اقتصادی رو وضع کرده بود، ولی افاقه‌ای نکرد. تنها چیزی که می‌تونست مصدق رو نجات بده، این بود که «مظلوم» واقع بشه، درواقع اگر تن به کناره‌گیری و پذیرش عزل می‌داد، مسئولیت این اشتباهات و فجایع، و بی‌عرضگی خودش رو قبول کرده بود و با این کار به مردم این ادعا رو ثابت می‌کرد که عوامل خارجی و داخلی در کارش برای حل بحران و ملّی کردن نفت، خلل ایجاد می‌کرده‌اند. تبعید به احمدآباد و اسطوره شدن، بهتر از کناره‌گیری و کاهش رنج مردم و جلوگیری از اون همه زیان بود.

✅ @karkhone

در خوش رقصیِ چاکران

| ایرج پارسی نژاد
یادها و دیدارها

اعلیحضرت [محمدرضاشاه پهلوی] شروع کردند به فرمایشات حکیمانه که:
«انقلابی که ما در ایران کردیم لنین در شوروی، مائو در چین و کاسترو در کوبا نکردند، در ایران ما زمین را به روستاییان دادیم، فئودال‌ها را خلع ید کردیم بی‌آن‌که از دماغ کسی خون بیاید و...»
سپس رو کرد به دکتر [پرویز ناتل]خانلری که:
«من شنیده‌ام شما علاوه بر استادی در زبان و ادبیات فارسی و فرهنگ ایرانی صاحب نظریات و افکاری در زمینهٔ مسائل اجتماعی ایران هستید.

به‌نظرِ شما نباید این افکار ما تئوریزه شود و در دانشگاه‌های ایران و جهان تدریس شود؟»
دکتر خانلری درماند که چه بگوید، گفت:
«به‌گمان این خدمتگزار این افکار باید در کمیته‌های تخصصی بررسی شود و صاحب‌نظران اقدام کنند.»

ظاهراً اعلیحضرت از این حرف خوشش نیامد و رو کرد به من که: «آقای [دکتر محمود] صناعی من شنیده‌ام که شما علاوه بر دانش تخصصی خود، در دانشگاه لندن، شاگرد هارولد لسکی بوده‌اید. این‌کاری که ما در ایران کردیم لنین در شوروی، مائو در چین، کاسترو در کوبا... به‌نظرِ شما نباید این افکار تئوریزه و تدریس شود؟»
گفتم: «همان‌طور که آقای خانلری به عرض مبارک رساندند این افکار باید در کمیته‌های تخصصی بررسی شود و تصمیم گرفته شود.»

شاه ظاهراً از این جواب‌ها خوشش نمی‌آمد. منتظر جواب مقدر و در انتظار تأیید و تکریم بود.
نوبت که به دکتر باهری رسید گفت: «چاکر از دوستان خود در عجبم که چرا فرمایشات مبارک را موکول به کمیته و کمیسیون می‌کنند. اَظهر مِن‌الشمس است که همهٔ نظریات اعلیحضرت هر‌چه زودتر باید به زبان‌های مختلف ترجمه شود و در دانشگاه‌های جهان تدریس شود.»
اعلیحضرت از پاسخ باهری بسیار خوشحال و خشنود شد.
با لبخند قهوه‌اش را نوشید و گفت:
«بله، من هم این‌جور خیال می‌کنم. آقایان مرخص‌اند.»

موقع خروج از کاخ، باهری ملامت‌کنان به دکتر خانلری گفت: «مگر سرت به تنت سنگینی می‌کند؟ باید بررسی شود یعنی چه؟ باید همین جواب را می‌دادی که من دادم.»
و پاسخ دکتر خانلری این بود که:
همین خوش‌رقصی‌ها را می‌کنید که دیوانه‌اش کرده‌اید!


✅ @karkhone

بنگاه چگونه به اسارت سیاستمدار درآمد؟

| محسن جلال پور

بنگاه‌های ایرانی دردهای مشترک بسیاری دارند. در معرض انواع ریسک‌های سیستماتیک و غیر‌سیستماتیک قرار گرفته‌اند، بی‌ثباتی در کشور آزارشان می‌دهد، نااطمینانی و عدم‌قطعیت چشم‌انداز فعالیتشان را تیره و تار کرده، فضای غیر‌رقابتی و انحصار راه تنفسشان را بسته و نامساعد بودن فضای کسب‌وکار تداوم حیاتشان را به خطر انداخته است.

همه این‌ها به جای خود اما پرونده فولاد مبارکه نشان داد بنگاه‌های ایرانی این روزها بیشتر از همیشه در معرض تهدید سیاستمداران و سیاستگذاران قرار دارند. برای ریشه‌یابی آن‌چه پیرامون این بنگاه بزرگ رخ داده، ریشه‌ را باید در حکمرانی غلط اقتصادی جست وجو کنیم.

دولت در اقتصاد ما فعال مایشاء است و در همه امور دخالت می‌کند و چرخه همه امورات را با منافع سیاسی خود همگرا می‌کند اما وقتی فاجعه رخ می‌دهد سمت مدعیان می‌ایستد و چهره قهرمان ضد فساد می‌گیرد.
از آن‌جا که در اقتصاد ما مناسبات تیولداری حاکم است، سیاستمداران بنگاه‌ها را در تیول خود می‌دانند، بنابراین به گونه‌ای برخورد می‌کنند که در مدت زمان حضور در اطراف بنگاه شیره جان بنگاه را می‌مکند. تا می‌توانند آدم‌های خود را به بنگاه تحمیل می‌کنند و از آن طرف هم واردات کالا و تکنولوژی بنگاه را در کنترل می‌گیرند و هم بر بازارش احاطه پیدا می‌کنند تا منافعش را تأمین کند در نتیجه بنگاه از درون تهی می‌شود.

دولت اگر راست می‌گوید دست از قیمت گذاری بردارد و در امور بنگاه دخالت نکند و به درستی سیاستگذاری کند تا بنگاه، حال و روز بهتری پیدا کند. در واقع این درست نیست که ریسک و هزینه بنگاه به سهامدار منتقل شود اما سیاستمدار منتفع محض این رابطه آلوده باشد، عضو هیأت مدیره و کارمند تحمیل کند و با سیاست‌های غلط نظیر قیمت‌گذاری، بنگاه را به زانو درآورد و در نهایت سمت برنده بایستد.

به همین دلیل اقتصاددانان بر این باورند که آلودگی بنگاه‌های ایرانی دو دلیل عمده دارد؛ یا ریشه‌ سیاسی دارد یا ریشه سیاستگذاری. باعث و بانی اولی، سیاستمداران تیولدار هستند که بنگاه‌ها را در حیاط خلوت خود می‌دانند و باعث و بانی دومی، سیاستگذارانی هستند که یا آگاهانه در خدمت سیاستمداران آلوده قرار دارند یا ناآگاهانه و به غلط سیاستگذاری می‌کنند.
در همه جای دنیا ارتباط میان سیاستمدار و بنگاه قطع شده اما مأموریت اولی(سیاستمدار)، رفع موانع دومی (بنگاه) است. یعنی سیاستمدار باید به گونه‌ای سیاستگذاری کند که بنگاه آزادانه و به درستی کار کند تا چرخ‌های اقتصادی بچرخد اما در کشور ما، اولی، دومی را گروگان گرفته است. فرقی نمی‌کند بنگاه چه اندازه‌ای داشته باشد و کجای این مرز و بوم برپا شده باشد، هر کجا چرخی بچرخد و نقاله‌ای کار کند، سیاستمدار خود را محق می‌داند که از منافع آن سهمی داشته باشد.

معمولاً حجم فساد سیاستمداران بسیار کمتر از فساد سیاستگذاران است اما سر و صدای اولی در جامعه بیشتر شنیده می‌شود. آلودگی دومی هم که بسیار بزرگ‌تر است واکنش مردم را بر نمی‌انگیزد. اگر ریالی توسط سیاستمداران جا به جا شود مردم به شدت واکنش نشان می‌دهند و خواستار مجازات افراد مرتبط هستند اما اگر به واسطه سیاستگذاری غلط هزاران میلیارد تومان از بین برود، هیچ‌کس واکنش نشان نمی‌دهد.

در مقوله فولاد مبارکه از یک سو با آلودگی‌ ناشی از سیاستگذاری مواجه بودیم و از سوی دیگر شائبه برخی پرداخت‌ها به سیاستمداران و نهادها مطرح شد،حجم فساد ناشی از قیمتگذاری در برابر پرداختی‌های شرکت به افراد، شبیه فیل و فنجان بود اما اغلب رسانه‌ها فنجان را دیدند اما فیل را نادیده گرفتند. چرا جامعه به فساد سیاسی حساس است اما فساد سیاستگذاری را نمی‌بیند؟

✅ @karkhone

200 سال گاردین؛ روزنامه‌اي به قدمت سه سلسله حكومتي در ايران

| قاسم خرمی

درست در همين روزهايي كه ما بر سر بديهي ترين حقوق قانوني و دموكراتيك شهروندان، يعني حق بيان نظرات و ثبت خاطرات و انتخاب كردن و انتخاب شدن، در حال جنگ و نزاع هستم، در آنسوي دنيا، يك روزنامه مترقي و خصوصي، دويستمين سال تولدش را جشن گرفت. بله 200 سال! آ‌ن هم در كجا؟ در انگلستان؛ كشوري كه از نظر ما مهد ستم و استثمار و آزادي هاي پوشالي است.

گاردين در 5 مي 1821 ميلادي، كارش را به عنوان يك هفته نامه محلي در شهر منچستر شروع كرد. سپس روزنامه شد و به لندن انتقال يافت و در نهايت، دفاتري در سراسر دنيا تاسيس كرد و به شهرت جهاني رسيد. اين نشريه از بدو تاسيس، شعار ساده و صريحي را انتخاب كرد و تا همين امروز، به آن پايبند ماند؛ « كار ما نقد قدرتمندان و ديدن كساني است كه معمولا ديده نمي شوند»!

منكر نمي توان بود كه در اروپا و آمريكا نيز، سياست برخي از رسانه‌ها، خيلي ناهمسو با برخي جريانات سياسي، احزاب، سنديكاها، طبقات بالا و گروه‌هاي ذينفوذ نيست. در آنجا، البته بلاي توقيف و بگير و ببند حكومتي، وجود ندارد، اما هم دولت و هم جريانات حاكم، ابزارهاي مالي مختلفي براي محدود سازي دامنه نفوذ رسانه ها، در اختيار دارند.

از اين رو، گاردين به عنوان يك روزنامه خصوصي و مستقل، از اين ناحيه مي توانست در معرض فشار قرار بگيرد، كما اينكه قرار هم گرفت. در مراحلي حتي تا مرز ورشكستگي پيش رفت، اما مشكل را صادقانه با مخاطبانش در ميان گذاشت و با كمك آن‌ها دوباره بلند شد و ادامه داد. اما از خط مشي اعلامي اش يعني « نقد بي ملاحظه قدرت» عدول نكرد. دهها نفر از سياستمداران فاسد را به دادگاه كشاند و با سياست هاي نظامي دولت انگليس بويژه در جنگ عراق و افغانستان مخالفت كرد؛ بدون اينكه به همسويي با دشمن و اقدام عليه امنيت ملي و ساير اتهامات مشابه متهم و متوقف شود.


گاردين به عنوان يك روزنامه پرسابقه كه به درستي آن را «پدر بزرگ نشريات دنيا» مي نامند، براي همه رسانه هاي جهان، بويژه روزنامه‌هاي ايران، درس هاي آموختني زيادي دارد؛ مهمترين درسش، شايد همين نحوه مواجهه با رسانه هاي مجازي و شبكه هاي اجتماعي است كه چگونه به جاي رقيب پنداري وگريز و ستيز، توانست ابزارهاي ارتباطي مدرن را نيز، به بخشي از توان و اثربخشي خود تبديل كند.

به محض ورود اينترنت، وبسايت آنلايني راه اندازي و ارتباط دو سويه‌اي را با مخاطبان خود آغاز كرد. جريان خبر رساني اش را به روز كرد، اما همچنان يك روزنامه اي تحليلي و تحقيقي با مخاطبان ثابت، باقي ماند. نقل است كه گاردين هيچ كامنت مخاطبي را براي انتشار، به دلايل سياسي و انتقادي ويرايش نمي كند. اما با همه اين ها، اهميت گاردين در اصول حرفه اي اش نيست، بلكه بايد بر فضا و ساختاري تمركز كرد كه به اندازه دو قرن، يك رسانه منتقد و مستقل را در درون خود رشد مي دهد و تحمل مي كند.

در گاردين 7 نسل روزنامه نگار، كار كرده اند و بازنشسته شده اند و بدون تهديد و تحقير، به مرگ طبيعي يا لااقل حوادث غيرسياسي از دنیا رفته‌اند. معني اين حرف را كساني بيشتر مي دانند كه به تاريخ مطبوعات خاورميانه و ايران از قاجاريه تاكنون، آگاهند و يا كساني كه در دو دهه اخير در مطبوعات سياسي و منتقد كشور فعالیت داشته‌اند.

در ايران اكنون، حدود 2 تا 3 روزنامه حكومتي داريم كه حدود 70 سال عمر كرده اند، آنهم نه به دليل نوشته ها و مخاطب و درآمدي كه داشته اند، بلكه به خاطر بودجه ثابت دولتي و همان حرف‌هايي كه نزده‌‌اند. وگرنه در دوره اصلاحات، روزنامه هايي به طول عمر، «يك روز» هم در تاريخ مطبوعات ثبت شده است. برای نمونه قاضي مرتضوي روزنامه اصلاح طلب «نوسازي» را بعد از انتشار تنها يك شماره توقيف كرد!

اگر بخواهيم براي مخاطبان عام ايراني تصور دقيق‌تري از طول عمر اين روزنامه ارائه كنيم، بايد گفت كه آغاز به كار آن در 1821 مصادف با حكومت فتحعلي شاه ( دومين شاه قاجار) و 7 سال قبل از انعقاد قرار داد تركمن چاي بود. اگر اين روزنامه صرفا وقايع مهمي همچون تغيير حكومت‌ها و يا مرگ شاهان و رهبران ايران را پوشش داده باشد، بايد حالا در آرشيو كاغذي آن، صفحاتي از خبر فوت فتحعلي علي شاه، عباس ميرزا، محمدشاه، ناصرالدين شاه، مظفرالدين شاه، محمدعلي شاه، احمدشاه قاجار، رضاشاه و محمد رضا شاه پهلوي و نيز ورود و درگذشت آيت الله خميني، وجود داشته باشد.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

| هنری هازلیت

نمی‌توانیم قیمت هیچ کالایی را زیر سطح بازار آن کالا نگه داریم، بدون آنکه در نهایت موجب دو پیامد باشیم: اول، افزایش تقاضا برای آن کالا. از آنجا که کالا ارزان‌تر است، مردم هم وسوسه می‌شوند که بیشتر بخرند و هم از عهده خرید برمی‌آیند. پیامد دوم کاهش عرضه آن کالاست؛ زیرا مردم بیشتر می‌خرند، عرضه انباشته با سرعت بیشتری از قفسه فروشندگان برده می‌شود. علاوه بر آن، انگیزه تولید آن کالا کاهش می‌یابد. حاشیه سود کاهش یافته یا از میان می‌رود. تولیدکنندگان حاشیه‌ای از کسب‌وکار بیرون رانده می‌شوند. حتی از کارآمدترین تولیدکنندگان خواسته می‌شود تا محصول خود را با ضرر عرضه نمایند.

✅ @karkhone

بخشی از مقاله «سیاست های جدید حزب جمهوری خواه» از اکونومیست
به ترجمه مانی بشرزاد

"بعد از اینکه دیزنی بر خلاف قانون ایالت فلوریدا که آموزش جنسی و سیاست های هویتی در کلاس های درس را منع می کند عمل کرد، سناتور دسانتیس مالیات های این شرکت را به طور فزاینده ای افزایش داد. تگزاس قانون جدیدی دارد که تجارت این ایالت را با شرکت هایی که «تبعیض علیه صنایع سلاح و مهمات» را نشان می دهنده محدود می کند.
کنتاکی، تگزاس و ویرجینیای غربی قوانین مشابهی را تصویب کرده اند که تجارت با بانک ها و سایر شرکت هایی را که تولید کنندگان سوخت فسیلی را تحریم کرده، ممنوع می‌کند. حدود دوازده ایالت دیگر تحت کنترل جمهوری خواه‌ها نیز در نظر دارند همین کار را انجام دهند این قوانین یک مشکل بزرگ برای شرکت‌ها و کسب و کارها هستند. در ماه ژوئیه، خزانه دار ویرجینیای غربی گفت که سیاست‌های ضد سوخت فسیلی برخی از بزرگترین شرکت‌های مالی آمریکا مانند بلک راک، گلدمن ساکس، جی‌پی مورگان چیس، مورگان استنلی و ولز فارگو آنها را واجد شرایط قراردادهای دولتی نمی کند.

تعریف آنچه تبعیض یا تحریم محسوب میشود مبهم است. در تگزاس قانون نویسان جمهوری خواه، می خواهند شرکت‌های که به کارمندانشان که می‌خواهند سقط جنین کنند اجازه پرواز به ایالاتی می دهد که سقط جنین در آن آزاد است را جریمه مالیاتی کنند و آنها را محدود سازند. مبارزان فرهنگی راست گرا همبسه بخشی از حزب جمهوری خواه بودند اما میان آنها و سیاست های حزب یک مرزی وجود داشت. امروزه این مرز شکسته شده است. این روز ها هر دو حزب دخالت دولت در بخش خصوصی را می پذیرند و برایشان به امری عادی تبدیل شده است.

برای هر دو حزب مخالفت با جوهره آمریکا یعنی بازار آزاد بدیهی شده است. این روزها، یکی از بزرگان کسب و کار نگران است که هر دو حزب استفاده از قدرت دولتی برای واداشتن نهادهای خصوصی به انطباق با ایدئولوژی هایشان» را امری قابل قبول می دانند."

✅ @karkhone

کارآفرینان جاده می‌سازند، حکومت آن‌ها را می‌بندد!

| متیو مک‌کَفرِی

سال گذشته، کارآفرین بریتانیایی مایک واتس با بازکردن نخستین جاده‌ی عوارضی خصوصی در بیش از صد سال گذشته خبرساز شد. جاده امروزه بسته شده است، ولی تاریخچه‌ی مختصر آن نمونه‌ای غم‌انگیز (و البته کاملاً معمولی) از این است که چگونه حکومت کارآفرینان را نابود می‌کند و به مشتریان آنان آسیب می‌رساند.

داستان اصلی به شرح زیر است: پس از تخریب یک بزرگراه محلی به دلیل رانش زمین در فوریه‌ی گذشته، واتس و همسرش پس‌انداز زندگی خود را برای ساخت یک راه ارتباطی کوچک به کار انداختند، که به رانندگان اجازه می‌داد از راه‌های انحرافی پرهزینه پرهیز کنند. جاده‌ی عوارضی یک موفقیت فوری بود، و واتس با گرفتن دو پوند از هر وسیله پول خود را دوباره به دست آورد. (او از سر حسن‌نیت به بسیاری، از جمله وسایل نقلیه‌ی اضطراری اجازه‌ی استفاده‌ی رایگان داد.) با این حال، موفقیت او به سرعت مورد توجه حکومت محلی قرار گرفت، که درصدد تضعیف سرمایه‌گذاری برآمد.

در یک ترفند افتخارآمیز قدیمی، مقامات ابتدا ایمنی جاده را زیر سوال بردند. ولی پس از آنکه مسافران آن را کاملاً قابل اعتماد دیدند، شورای باث و سامرست شمال‌شرقی به اقدامات بوروکراتیک بیشتر روی آورد، واتس را وادار به پرداخت ۳۵۰۰ پوند مالیات و ۲۵ هزار پوند جهت هزینه‌ی نقشه‌بردار و ارزیابی‌های زیست‌محیطی کرد. با این وجود، جاده به جذب تعداد بیشتری مشتری ادامه داد، جلب‌توجه رسانه‌های جهانی لازم به ذکر نیست. شورا که از موفقیت واتس و شکست خود به‌طور روزافزون خجالت‌زده بود، ۶۶۰ هزار پوند اضافی (در مجموعه ۲ میلیون و ۶۶ هزار پوند) برای تعمیر زودتر از موعد جاده‌ی آسیب‌دیده هزینه کرد.

واتس باوجود این موانع سیاسی موفق به باز نگهداشتن جاده‌ی خود شد، ولی در نهایت نتوانست سود کسب کند. با این وجود، ایده‌ی او ایده‌ی خوبی بود. جاده‌ی عوارضی در آزمون بازار شکست نخورد، در آزمون سیاسی شکست خورد. واتس برآورد کرد که حدود ۱۰ هزار پوند از مبلغ هزینه‌شده کمتر به دست آورده، بدون پرداختی‌ها، او ۱۸ هزار پوند جلوتر بود. این نشان می‌دهد که در بازار حل یک مشکل سریعاً و کم‌هزینه شما را ثروتمند می‌سازد، در سیاست، شما را تبدیل به یک هدف می‌کند.

با وجود همه‌ی آنچه واتس متحمل شد، او همچنان بر اینکه تصمیم درستی گرفته، سخت استوار است: «مردم می‌پرسند، آیا این کار را دوباره انجام خواهی داد؟ و من می‌گویم، بله انجام خواهم داد!»

خوش‌بینی او باید به‌عنوان یک نمونه قرار بگیرد، ولی همچنین یک نکته‌ی مهم را نشان می‌دهد: روح کارآفرینانه‌ی قدرتمند، و اخلاق خدمت انسانی همراه با آن، نمی‌تواند توسط بوروکراسی خرد شود.


✅ @karkhone

معیار به دردنخور رفاه آیفونی!
درباره یک مقایسه رایج....(و تکراری!)


| امین کاوئی

این نمودار بالا که توسط اعتمادآنلاین تهیه شده و محل برداشت‌هایی توسط مخاطب قرار می‌گیرد، پر از اشکال است.

۱-«رفاه کشورها تابع قدرت تهیه سبد متنوعی توسط درآمد اشخاص است که «رایج» است توسط مردم آن کشور مصرف شود.»

این «سبد» مورد اشاره مجموعه متنوعی از کالاها و خدمات اعم از خوراکی و آشامیدنی، اجاره مسکن، حمل‌و‌نقل، پوشاک و... است، خرید گوشی موبایل هم سهم کمی در آن ایفا می‌کند.
برفرض اگر هم گوشی آیفون هم خریده شد، با باقی نیازهای مصرفی چه باید کرد؟
پس این نوع مقایسه از نظر علمی ارزش خاصی ندارد.


۲-«آیفون کالای قابل تجارت است».

پس قیمت اسمیِ آن در همه‌جای جهان کم ‌و ‌بیش یکسان است.

اما درآمد اسمیِ دو کشور متفاوت با وجود قدرت خرید مشابه ممکن است یکی نباشد.
برای همین با مقایسه
«قدرت خرید آیفون» فکر می‌کنیم که یکی از دیگری مرفه‌تر و پردرآمدتر است، در حالیکه اینطور نیست.

برای همین است که با دیدن جدول فوق به اشتباه برداشت می‌کنیم رفاه مردمِ
«آمریکا» حدود دو برابر مردم
«امارات متحده عربی» است، در حالیکه این دو کشور از نظر
«درآمد ناخالص ملی سرانه» که ملاک رفاه است، یکسان هستند و حتی کمی وضع رفاه امارات متحده عربی بهتر هم هست.

این تفاوت برای کشور ما که نسبت به بسیاری کشورها در جهان ارتباط تجاری و‌ سرمایه‌ای به نسبت ضعیفتری با دیگر کشورها دارد، بسیار شدیدتر و مشهودتر است.

اینجا را ببینید (بانک جهانی):
https://data.worldbank.org/indicator/NY.GNP.PCAP.PP.KD?most_recent_value_desc=true

پس باز هم این مقایسه فوق دارای اشکال است.


۳-«حداقل دستمزد معادل میانگین دستمزد نیست پس لزوما هم ربطی به رفاه ندارد.»

قبلا اینجا :
donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3644787

توضیح داده بودم که با بالا بردن حداقل دستمزد لزوما نمی‌توان مردم را مرفه کرد.
حداقل دستمزد نوعی قیمت‌گذاری دستوری در بازار کار است که می‌تواند ربطی هم به واقعیت‌های اقتصاد نداشته باشد و تنها موجب بیکار ماندن افراد جویای شغل شود.

همچنین فاصله نسبی حداقل دستمزد با دستمزدهای واقعی بازار را نمی‌دانیم،
هم نمی‌دانیم چه تعداد از افراد جامعه به اصطلاح «حداقل‌بگیر» هستن.

پس همین‌طور که ملاحظه می‌شود، مقایسه قدرت خرید براساس حداقل دستمزد نیز اعتبار چندانی ندارد.

۴-«نرخ ارز و تورم لزوما همزمان تغییر نمی‌کنند.»

به خصوص در کشورهای با درآمدهای نفتی دولت‌ها مثل ایران، رشد نرخ ارز با تغییرات تورم داخلی هم‌زمان و همراستا رخ نمی‌دهد و ممکن است مثل سال‌های ۸۱-۹۰ شاهد سقوط مداوم و مثل سال‌های ۹۶-۹۹ شاهد صعود مداوم نرخ ارز حقیقی باشیم.
در این شرایط قیمت «آیفون» که کالای قابل تجارت است با رشد نرخ برابری ارز مستقیما بالا می‌رود اما ممکن است هنوز دستمزدها به خاطر عدم تخلیه کامل تورم بالا نرفته باشد.
در همین شرایط موقتا ممکن است مقایسه ارزش اسمی دستمزدها با قدرت خرید «آیفونی» ما را به خطا ببرد، چون قیمت آیفون فورا زیاد شده است، اما دستمزدها هنوز فرصت تعدیل و افزایش را پیدا نکرده‌اند.

۵-«آیفون تنها یک مورد کالا است.»

ممکن است به دلیل شرایط خاص تحریم تجاری و بانکی یا عوارض و ممنوعیت‌های گمرکی بر تجارت کالاهای خاص (که ما اکنون درگیر هر دو آن‌ها هستیم) تجارت آن کالا با اختلال مواجه شود. طبیعتا اگر کالا وارداتی باشد با افزایش قیمت نسبت به قیمت جهانی مواجه می‌شود.
خصوصا کالایی مثل «آیفون» که محدودیت‌های زیادی بر سر تجارت آن وجود دارد.
در این شرایط طبعا مقایسه قدرت خرید «آیفونی» پرخطاتر است.

۶-«تفاوت‌های مالیاتی»

در کشور ما مالیات‌ها (به خصوص مالیات بر کل درآمد خانوار) عملا وجود ندارد، در عوض در بسیاری از کشورهای غربی و آمریکای شمالی مالیات‌‌ها تا ۴۰٪ درآمد هم می‌رسد و برای درآمدهای پایین‌تر به تناسب درصدی از درآمد صرف مالیات بر درآمد می‌شود.
همچنین «مالیات بر مصرف و ارزش افزوده» هم وجود دارد که قیمت خرده‌فروشی داخلی را گران‌تر از قیمت عمده‌فروشی صادراتی می‌کند.
پس «تفاضل درآمد و درآمد قابل تصرف موثر خانوار» تفاوت جدی بین ایران و سایر کشورها دارد و مقایسه دقیق باید بعد از کسر مالیات بر درآمد و درنظرگرفتن مالیات بر مصرف صورت گیرد.

۷-«اشتباهات محاسباتی....»
از همه موارد بالا هم بگذریم، در آمریکا با حداقل دستمزد فدرال ۷.۲۵ دلار ساعتی است که با فرض ماهیانه ۱۷۶ ساعت کار و قیمت هزار دلاری آیفون
(بدون هیچ‌گونه مالیات) «۱۸ روز کاری» خرید آیفون طول می‌کشد و حتی با مفروضات خود نویسنده هم جور درنمی‌آید!

(حتی با فرض حداقل دستمزد ۱۱.۲۵ دلار ساعتی عدد ذکر شده برای آمریکا با واقعیت فاصله دارد.)

✅ @karkhone

بی شرفی صادقانه

| محسن خیمه دوز


در شرکت لاستیک دنا مدیر خرید خارجی قطعات برق و الکترونیک بودم. و به مدت یک دهه واحد خرید خارجی را ساماندهی کردم و از یک محفل سه، چهار نفره به ساختاری بیست نفره و در زیر مجموعه‌های متفاوت سازمانش دادم، شامل: واحد دریافت سفارشات از کارخانه، واحد ‌دریافت پروفورما از تولیدکننده خارجی و ثبت سفارش برای فروشنده، واحد تخصیص ارز و گشایش اعتبار، واحد بیمهٔ داخلی و بین‌المللی، واحد قراردادهای پروژه‌ها، واحد حمل و نقل خارجی، واحد ترخیص ‌و گمرکات، واحد حمل داخلی و تحویل جنس به کارخانه.
در طول این مدت، هم کیفیت لاستیک‌های دنا بالا رفت، هم فروش آن به سودهای میلیاردی رسید.

سهام اصلی این شرکت متعلق به بریجستون ژاپن بود که سازمان صنایع ملی آن را خرید و نامش را به دنا (نام کوهی در شیراز) تغییر داد.

ناگهان در اوج سودآوری تصمیم گرفتند شرکت دنا را خصوصی‌سازی کنند. آن را به مزایده گذاشتند و نهایتا تشکیلاتی به نام «بنیاد فاطمیه قم» برنده شد. بعدا مشخص شد که مزایده‌ای در کار نبوده و این بنیاد از طریق روابط، صاحب شرکت شده. برای فروش شرکت دنا صد میلیارد تومان قیمت گذاشته بودند.

بنیاد آن را به ده میلیارد تومان دریافت کرد. ده میلیارد را هم قسط‌بندی کردند ماهی یک میلیارد تومان پرداخت شود. بعد از پرداخت قسط اول، مابقی اقساط بخشیده شد. و صاحبان جدید شرکت همان قسط ‌اول را هم از نقدینگی شرکت پرداخت کردند. یعنی سازمان صنایع ملی شرکت دنا را به بنیاد فاطمیه قم هدیه کرد.

بنیاد فاطمیه قم هم سه کار کرد:

۱- ساختمان دفتر مرکزی دنا در انتهای خیابان جردن را تخریب و به یک برج تجاری تبدیل کرد. (این دفتر، معماری زیبایی داشت که می‌توانست تبدیل به موزه شود ولی تخریب شد. یکی از سکانس‌های فیلم «عروسی خوبان» ساخته محسن مخملباف در همین محل فیلمبرداری شد).

۲- لاستیک با کیفیت و سودآور دنا به لاستیک بی‌کیفیت و زیان‌ده تبدیل شد و شرکت دنا در بورس به لیست سیاه رفت.

۳- اخراج کارشناسان، مدیران و مهندسان در دستور کار قرار گرفت. که یکی از آن‌ها هم من بودم.

فردی هم که رئیس بنیاد فاطمیه قم بود، محمد یزدی بود.(رئیس سابق قوه قضائیه)

از مدیریت شرکت، شکایت کردم. قوه قضائیه دو سال من را دواند. بعد از دو سال، قاضی پرونده به من گفت: حق با توست ولی من نمی‌توانم به نفع تو رأی صادر کنم. یا رضایت بده پرونده مختومه شود، یا مجبورم علیه تو رأی صادر کنم. علت را که پرسیدم گفت: کسی که تو علیه‌اش شکایت کردی (محمد یزدی) رفیق رئیس من است (دری نجف‌آبادی، رئیس وقت دیوان عدالت اداری) اگر به نفع تو رأی دهم بازنشستگی من خراب می‌شود.

من هم گفتم رضایت نمی‌دهم و تو هم هرکاری که می‌خواهی بکن. و فی‌البداهه این جمله به زبانم آمد و به او گفتم:
تو صادق‌ترین بی‌شرف قوه قضائیه هستی.
و دیگر نه او را دیدم، نه شرکت را، نه یزدی را.

قاضی بازنشسته شد.
شرکت دنا به فنا رفت.
یزدی هم مرد.

✅ @karkhone

| لودویگ فون میزس

استخدام در کارهای دولتی امکانی برای شکوفایی استعدادها و توانایی‌های شخصی فراهم نمی‌آورد. تنظیم مقررات مترادف با افول ابتکار است. جوان (در نظام بوروکراتیک) دیگر رویایی درباره آینده خود ندارد. می‌داند چه چیز در آینده در انتظارش است. صاحب یک صندلی در یکی از ادارات بی‌شمار می‌شود و به چرخ‌دنده‌ای در ماشینی بزرگ تبدیل می‌شود که کم‌و‌بیش به طور خودکار در جریان است. روزمرگی بوروکراتیک اندیشه‌اش را فلج می‌کند و دست‌هایش را می‌بندد. او از برخی جهات از امنیت برخوردار است، اما این امنیت بیشتر از آن نوع امنیت است که زندانی درون چهاردیواری زندان دارد. او هیچ‌گاه اختیار تصمیم‌گیری ندارد و نمی‌تواند سرنوشتش را دست خود گیرد. او برای همیشه آدمی خواهد بود که دیگران برایش تصمیم می‌گیرند. او هیچ‌گاه انسانی واقعی که می‌تواند به توان خود اتکا کند، نخواهد بود. با نگاه به ساختمان عظیم اداره‌ای که او را در خود دفن کرده است، لرزه بر اندامش می‌افتد.


✅ @karkhone