تاکنون زیاد شنیده ایم که انقلاب فرزندان خود را می بلعد. این پدیده همراه با قدرت گرفتن شرورترین افراد در اکثر انقلاب هاست که منجر به بلعیدن فرزندان آن انقلاب می شود. اما تاکنون کمتر چیزی از نهادینه شدن فساد و کاهش آزادی های اقتصادی در انقلاب ها گفته می شود. سخن من مربوط به انقلاب های کمونیستی نیست که در آن هدف اصلی سلب اساسی آزادی های اقتصادی است، بلکه سخن من مربوط به انقلاب های به ظاهر لیبرال و اجتماعی از چنگ حکام استبدادگر است.‌ کمتر متخصص اقتصاد و اهل سیاست، فساد گسترده در شرکت نفت ایران و ناکارامدی این شرکت بزرگ را انکار می کند. اما علت اصلی فساد و ناکارآمدی این شرکت، همان فرایندی است که آن را ابتدا ملی کرد و سپس در انقلاب ۵۷ کارکنان آن با اعتصاب در پیروزی انقلاب ۵۷ نقش اساسی داشتند. حال چنین شرکتی که در فرایند های انقلابی ملی شده است و خود در پیروزی انقلاب نقش داشته است از انقلاب و نظام سهم خواهی می کند. بنابراین شرکت دیگر نگران زیان و ورشکستگی در برخورد با بازار نیست. این شرکت ملی شده است و به هیچ وجه دیگر ورشکست نخواهد شد. حال که شرکت از عدم ورشکستگی خودش و سهمش از انقلاب مطمئن می شود، فرآیند ناکارامدی و ایجاد هزینه شروع می شود. دیگر منطق مدیریت این شرکت سیاسی است تا اقتصادی که منجر به ناکارامدی و افزایش هزینه می شود. بار این افزایش هزینه را به اشکال مختلف سایر مردم به شکل افزایش مالیات یا افزایش تورم و کاهش سطح کیفی زندگیشان می پردازند. این کمترین هزینه ای است که مردم برای این شرکت ناکارآمد می پردازند. این شرکت که حال ملی شده است و سهم از انقلاب دارد حالا به تعیین سهم برای بازار سایر رقبا و تعیین نوع آنها و نوع رقابت نیز می کند. چراکه ورود رقبای با کیفیت، بازار این شرکت را خراب می کند . این هزینه دیگر است که به شکل کاهش سرمایه گذاری و کاهش درآمد ملی و کاهش درآمد سرانه مردم ایران می پردازد.‌ نکته این است که هر شرکت، گروه یا سازمانی که در انقلاب شرکت کند و در پیروزی آن انقلاب نقش داشته باشد، بعد از انقلاب سهم خواه می شود.‌ حال این فرایند در گروه های سیاسی منجر به حذف گروه های سیاسی رقیب می شود که همان بلعیده شدن فرزندان انقلاب است اما در گروه های اقتصادی منجر به ثبیت منافع آن گروه اقتصادی بعد از انقلاب و ایجاد انحصار و گرفتن بازار برای آن گروه اقتصادی می شود که در پیروزی آن انقلاب نقش داشته است. بنابراین تصادفی نیست که اگر بازاریان در انقلاب ۵۷ نقش داشته اند بعد از انقلاب به تثبیت موقعیت اصناف منجر می شود که مانع ورود هرگونه رقیب خارجی با قراردادن انواع موانع برای ورود آنها می شوند. بنابراین دیگر تقریبا محال است که مک دونالد یا فروشگاه های زنجیره ای وال مارت وارد بازار ایران شوند. به این خاطر و دلایل است که گفته می شود انقلاب ها حتی انقلاب های به ظاهر لیبرال به سلب اساسی آزادی های اقتصادی می انجامد. طنز ماجرا در این است که انقلاب های اجتماعی و سیاسی که داعیه دار آزادی اجتماعی و سیاسی هستند، در فرایند خود آزادی های اقتصادی را سلب می کنند چراکه این انقلاب ها برای پیروزی خود به اعتصاب کارخانجات و گروه های کارگری متوسل می شوند. مسلما گروه های کارگری بعد از پیروزی ان انقلاب سهم خواه شده و خیال خود را از ورشکستگی کارخانه یا کارگاه خود راحت می کنند و بنابراین همیشه تبدیل به انگلی برای بلعیدن منابع کمیاب اقتصادی و هزینه زایی و سلب آزادی اقتصادی مردمان می شوند‌. یا اگر گروه وکلا و پزشکان به این انقلاب کمک کنند، بعد از انقلاب به تثبیت بیشتر موقعیت خود با افزایش موقعیت های انحصاری می پردازند. حال برای کسانی که آزادی های اقتصادی برای آنها مهم است از خود باید بپرسند که هنگامی در پیروزی آن انقلاب مشارکت می کنند و خواهان اعتصابات گسترده کارگری و نهادهای حقوقی و غیره هستند، هنگام سهم خواهی آنها چه پاسخی دارند. کاهش آزادی اقتصادی و سلب مالکیت در خوشبینانه ترین حالت انقلاب ها نیز که مستقر شدن حاکمیت دموکراتیک است حتی با قدرت بیشتری نیز ممکن است رخ دهد یعنی ورود آن گروه سهمیه خواه به حزب و پارلمان و سلب آزادی های اساسی مردم با تصویب قوانین متعدد.بنابراین، می توان فهمید انقلاب برای تغییر نظام سیاسی بدترین گزینه برای رسیدن به آزادی است زیرا در بهترین حالت در این انقلاب آزادی سیاسی و اجتماعی به هزینه و قربانی شدن آزادی های اقتصادی حاصل می شود اما محتمل ترین حالت قربانی شدن آزادی های سیاسی و اقتصادی برای رسیدن به بخشی از آزادی های اجتماعی است نه کل آزادی اجتماعی زیرا هر فرقه انقلابی از آزادی اجتماعی نیز تفسیر خود را دارد.‌ به عبارتی اینگونه انقلاب ها به کوبایی شدن اجتماع و جامعه منجر می شوند که در آن زنان و مردان همراه با هم سالسا می رقصند اما در کمترین وجه از آزادی سیاسی و اجتماعی قرار دارند.

✅ @karkhone

🟣جایزه سالانه هوش مصنوعی ایران (iAAA)

♦️ثبت‌نام رویداد رقابتی iAAA (جایزه سالانه هوش مصنوعی ایران)، در حوزه سلامت و پزشکی، با ۴/۵ میلیارد ریال جایزه برای تیم های برتر در چارچوب طرح شهید بابایی بنیاد ملی نخبگان آغاز شد.
♦️جایزه سالانه هوش مصنوعی ایران (iAAA)، باهدف افزایش مهارت‌های فنی، نرم و کسب کاری، حمایت‌های از تیم های متخصص، ایجاد زمینه استخدام افراد و گرد هم آوردن متخصصین حوزه در کل کشور برگزار می‌شود.

🌐ثبت نام و دریافت اطلاعات بیشتر
🔗اینستاگرام
🔗تلگرام

⭕️ افراد علاقه مند برای ثبت نام میتونن از کد تخفیف 20 درصدی مخصوص اعضا کارخونه استفاده کنند:
karkhane-ai


✅ @karkhone

بدین وسیله از جنابعالی برای شرکت در پنل صندوق پژوهش و فناوری صنعت نفت با عنوان”اقتصاد دانش‌بنیان:بررسی فرآیندهای نوین تأمین مالی-اعتباری شرکت‌های دانش‌بنیان”‌ دعوت بعمل می‌آید.

زمان: سه‌شنبه 22آذر 1401 ساعت 14 الی 16
مکان: پژوهشگاه صنعت نفت

https://ioiv.ir/exh/

‏تو این روزها که تقریبا ۸۵٪ کارمندهای توییتر تعدیل شدند و توییتر سر جاش هست،
تا حداقل ۲ سال آینده با این نرخ‌های بهره بالا، شرکتهای tech سعی میکنن پروژه‌های اضافی و غیر سودده خودشون رو جمع کنن و اخراج کنن. دوران طلایی حقوق‌های بالای tech تموم شد فعلا ‏فرمول تو عکس مهمترین فرمول برای هر کسی هست که میخواد finance یاد بگیره و دنیای مالی رو درک کنه.
به r تو مخرج فرمول نگاه کنید. هرچقدر بالاتر باشه ارزش درآمد چند سال آینده شرکت بیشتر منقبض میشه و نتیجه اینه ‌پروژ‌ه‌هایی که قراره در آینده پول بسازن ارزش امروزشون برای شرکت کمتر شده ‏اگر ایلان ماسک بتونه توییتر رو موفق اداره کنه و رشد بده با ۱۵٪ کارمندهای سابق، مطمئن باشید مدیر بقیه شرکتهای tech هم شدیدا از سوی سرمایه‌دارها زیر فشار قرار خواهند گرفت که تعدیل گسترده بکنن تو شرکتشون.
خلاصه خداحافظ دوران طلایی tech و حقوق‌های آنچنانی با ۱۰ ساعت کار در هفته.

✅ @karkhone

محتوای خوب بشنویم

تقریبا تمام افراد دوست دارند فقر برطرف شود و برای فقرا دلسوزی می‌کنند، ولی در عین حال باور و تفکرات غلطی نسبت به فقر وجود دارد مثلا اکثر مردم فقرا را افراد نابخردی تصور می‌کنند که تصمیم‌های احمقانه می‌گیرند!
از طرفی وعده‌ها و راه‌حل‌هایی هم که برای برطرف کردن فقر داده می‌شود هم تاثیر خاصی ندارند.
در این اپیزود سعی کردیم دیدگاه درستی که باید نسبت به فقر و فقرا داشته باشیم را با هم بررسی کنیم


لینک کست باکس
https://castbox.fm/vd/550619384

✅ @karkhone

‍ در حاشیه سفر آقای شی جین پینگ به عربستان

| عباس آخوندی

بحث موضع‌گیری چین برای من هیچ تازگی نداشت. چین این رویه را سالهاست که اتخاذ کرده‌است. لیکن، گروهی در تهران به هر دلیلی نمی‌خواستند که نشانه‌های آن را ببینند. شاید هم به دلیل حجم فساد فوق العاده‌ای که پیرامون قراردادهای چینی وجود داشت و دارد.
تنها دو نمونه را برایتان ذکر کنم. یکی کلی و دیگری جزیی.

1. چین سرمایه‌گذاری بسیار بزرگی در توسعه کریدور دریای عمان-بندر گوادر تا چین انجام داده‌است. پروژه‌ای که به گفته‌ای بیش از ۴۲میلیارد دلار ارزش آن است. عبور از کوه‌های هندوکش با تمام ناامنی‌های آن و کشور پاکستان از حیث مهندسی در مقایسه با عبور از یک مسیر موازی نسبتا مسطح از چهابهار تا چین، و تا حد زیادی آماده بهره‌بردای و نیازمند سرمایه‌گذاری یک دهم آن پروژه به هیچ وجه قابل توجیه نیست. بخش جاده‌ای آن تا حد زیادی موجود است و تنها نیاز به ارتقای سطح سرویس داد و بخش ریلی آن نیز تا حد زیادی اجرا شده است. تنها چیزی که این پروژه را با معنی می کند، دور زدن ایران است. در همان موقع من به چینی‌ها پیشنهاد کردم که شما بیایید روی این پروژه سرمایه گذاری کنید و اگر می‌خواهید وارد خاک افغانستان شوید، از طریق خواف-هرات و سپس تاجیکستان و قرقیزستان اقدام نمایید که کمترین هزینه را دارد. به قرقیزستان رفتم و با رییس جمهور آنجا صحبت کردم. ایشان گفت من نیز موضوع را با چینی‌ها طرح خواهم کرد. قرقیزها به‌شدت نیازمند این کریدور بودند. همین پیشنهاد را با تاجیک‌ها نیز در میان گذاشتم. چندین مکاتبه انجام دادم. لیکن، دریغ از کوچکترین پاسخ. معلوم بود که آنها تصمیم گرفته‌اند ایران را دور بزنند، تا از حیث استراتژیک هیچ گونه وابستگی به ایران برای اتصال به دریای عمان و خلیج فارس نداشته باشند.

2. پروژه برقی کردن راه آهن نهران-مشهد را با هدف سرعت 200کیلومتر در ساعت و با ظرفیت حدود 40مییون مسافر در سال با مبلغی در حدود 2میلیارد دلار قطعی کردم. در سفری که آقای شی چین پینگ به تهران داشت، تنها قراردادی که امضا شد، همین یک قرارداد بود که خود او هم قبل از سفرش به تهران بر آن تاکید کرده بود که می‌خواهم این قرارداد در حضورمن امضا شود. دقت کنید، قرار داد. نه یادداشت تفاهم. قرارداد یعنی همه مذاکرات در باره مسیر، مشخصات فنی، قیمت و جزئیات به نتجه رسیده و همه چیز قطعی شده و دو طرف متعهد به اجرای پروژه شده‌بودند. پس از آن ما می بایست 15% مبلغ پروژه را به صندوق پروژه تودیع کنیم. علیرغم تنگنای ارزی دولت، با هماهنگی مجلس شورای اسلامی، بلا فاصله این کار انجام شد و امروز که این مطلب را می‌نویسم، این مبلغ در صندوق پروژه موجود است. یعنی چیزی در حدود 300میلیون دلار. برای شروع فعالیت، طرف چینی می‌بایست یک ضمانتنامه پیش‌پرداخت به طرف ایرانی می‌داد تا قرارداد فعال گردد. ضمانتنامه پیش‌پرداخت کمترین ریسک را دارد. چون در برابر آن، طرف قرارداد کل مبلغ را برداشت می‌کند. از آن تاریخ تا کنون، هنوز چینی‌ها این ضمانتنامه را در اختیار طرف ایرانی قرار نداده‌اند و قراداد امضا شده متوقف است.
وقتی که حضرات سیاست نگاه به شرق را مطرح کردند، من در موقع مسئولیت نبودم. لیکن، به دلیل وظیفه ملی از تعدادی از دوستان که فکر می‌کردم در تصمیم‌گیری‌ها و یا دستِ کم در توجیه قضایا موثرند از جمله آقایان مصباحی مقدم، احمد توکلی و مرتضی نبوی وقت گرفتم و خدمتشان رسیم و گفتم، داستان از این قرار است. این اتکا به چین، امری موهوم است. لیکن، گوش اگر گوش تو و ناله اگر ناله من/آنچه البته به جایی نرسد فریاد است.
و امروز باید شاهد پرده افتادن از چنین سیاستی باشیم.
چه کسی باور می‌کند که سیاست‌مداران ایران تا این حد در امور اهبردی واقعیت‌گریز باشند. البته من هم‌چنان معتقد به همکاری با چین هستم. لیکن از روی هوشیاری و با حفظ منافع ملی.

✅ @karkhone

دموکراسی بازار

| مسعود یوسف‌حصیرچین


همان روزی که قرار شد دیگر کسی از شرکت میهن خرید نکند، موقع برگشت به خانه همسرم گفت کشک بخر، واقعاً کشک، بله، آش داشتیم. رفتم فروشگاه و تنها کشک موجود را برداشتم و آمدم – البته پولش را هم دادم، شاپینگ سوسیالیستی نبود. به خانه که رسیدم همسرم یک دفعه گفت «میهن خریدی؟!» و من تازه یادم آمد که قرار بود دیگر میهن نخریم! چند روز پیش با دوستی بیرون بودم که گفت سوپرمارکت محله‌شان به مسئول خرید میهن گفته مردم میهن نمی‌خرند و سفارشی ندارد! چند روز گذشت و شرکت میهن مجبور شد ویدیویی منتشر کند که راننده‌هایش می‌گفتند نقشی در جابجایی نیروهای سرکوب نداشته‌اند. در این روزها گزارش‌هایی از زیان شرکت میهن منتشر شده و بسیاری، انتشار این فیلم را نشانۀ این می‌دانند که مدیران میهن احساس کرده‌اند باید به افکار عمومی پاسخگو باشند.
این پاسخگویی دقیقاً همان چیزی است که انسان ایرانی دوست دارد از سیاستمدارش ببیند اما خب به همان دلایلی که می‌دانیم چنین انتظاری نمی‌شود داشت. همین سیاستمدار البته محصولات میهن را روانۀ دانشگاه می‌کند و دانشجویانی را که دوغ میهن نمی‌خورند مورد بازخواست قرار می‌دهد، باشد که محصولات میهن فروش بروند. خود میهن هم احساس کرده باید محصولاتش را با برند متفاوتی بفروشد.
این احساس نیاز به پاسخ‌گویی و تغییر همان چیزی است که از دموکراسی می‌خواهیم. سیاستمدار اگر احساس کند نظر مردم مهم است، در برابرشان پاسخگو خواهد بود، اگر احساس کند مردم او را نمی‌پسندند، احتمالاً خودش را تغییر هم بدهد. ابزار دموکراسی چیست؟ صندوق رأی. این همان اتفاقی است که در کاپیتالیسم می‌افتد. روزانه هزاران انتخابات برگزار می‌شود. انسان‌ها تصمیم می‌گیرند فلان کالا را بخرند و فلان کالا را نه. برگۀ رأی هم پول است. وقتی به محصولی پول می‌دهیم، برگۀ رأی‌مان را به آن می‌دهیم. در این وضعیت، فروشنده است که دنبال ما می‌دود، هر روز به این فکر می‌کند که مردم چه چیزی دوست دارند تا همان را به مردم ارائه کند و به این ترتیب، مردم چیزی را که می‌خواهند به دست می‌آورند و ارائه دهندۀ محصول هم رأی/پول بیشتری به جیب می‌زند.
حالا بیایید تصور کنیم به جای شرکت‌های گوناگون، فقط یک «شرکت ملی تولید و پخش محصولات لبنی» داشتیم. به نظرتان می‌شد آن را تحریم کرد؟ می‌شد تصمیم گرفت لبنیات مصرف نکرد چون این شرکت فلان کار را کرده؟ آیا این شرکت تمایلی به بهبود کیفیتش داشت؟ به این فکر می‌کرد مردم چه چیزی دوست دارند؟ نه! وقتی در هر صورت رأی مردم را به دست می‌آورد، چرا خودش را به زحمت بیندازد؟ دیوانه است؟! آنچه در اقتصادهای مرکزگرا با شرکت‌های انحصاری و ملی‌شان اتفاق می‌افتد، دقیقاً چیزی است مثل انتخابات در کرۀ شمالی. یک کاندید وجود دارد و شما هم باید در انتخابات شرکت کنید و رأی بدهید. در انتخابات/بازار آزاد، فرد برای انتخاب شدن دنبال شما می‌دود و سعی می‌کند مطابق سلیقۀ شما بشود اما در نظام سیاسی/اقتصاد بسته، محصول/کاندید ارائه می‌شود و شما مجبورید آن را بپذیرید! شما باید خودتان را با آن وفق بدهید.
نه مایلم ضرر میهن را زیادی بزرگ کنم و نه می‌خواهم آن را کوچک نشان دهم چون به هر حال می‌دانیم که در اینجا بازار آزادی وجود ندارد و بخش بزرگی از اقتصاد دست دولت است و دولت به سادگی می‌تواند ماجرا را در جای دیگری جبران کند. فقط بیایید تصور کنیم دولت نمی‌توانست به شکل خاصی هوای میهن را داشته باشد، به نظرتان ضررش بیشتر نمی‌شد؟ اصلاً به نظرتان اگر دولت چنین توانی نداشت، میهن حاضر به انجام آن کار می‌شد؟ به‌عبارتی، در یک نظام لیبرال و کاپیتالیستی که اختیارات دولت محدود است، کسی را نمی‌تواند برای حمایت از خود تحت فشار بگذارد و در نتیجه هزینۀ صداقت و عمل شرافتمندانه کمتر خواهد بود و مردم بیشتری از میان گزینه‌های پیش رویشان آزادانه دست به انتخاب می‌زنند در حالی که در دولت‌های بزرگ با برنامه‌ریزی مرکزی، محتمل‌ترین گزینۀ پیش روی آدم، قدم گذاشتن در راه بردگی است.
لیبرالیسم و کاپیتالیسم تمایلی به تغییر شما ندارند، سعی می‌کنند طبق میل شما عمل کنند اما وقتی همه چیز را به دولت بزرگ و قدرقدرت سپردید، حالا دیگر دولت است که می‌تواند و می‌خواهد شما را تغییر دهد، اوست که مشخص می‌کند چه چیزی بخورید، چه چیزی بپوشید و چه موقع بیرون بروید یا نروید. به‌عبارتی، دولتی که آنقدر قوی است که می‌تواند همه چیز به شما ببخشد، همان دولتی است که می‌تواند همه چیزتان را از شما بگیرد.


✅ @karkhone

خودی و نخودی مقصر آشوبهای امروزند

| اسفندیار خدایی

نقل است روزی شیخی به درد چشم مبتلا همی‌شد. در حلقه مریدان هرکدام درمانی تجویز کردی. یکی گفتی: فلان دعا را بنویس در آب کن و بر چشم ریز که معجزه کند. عاقلی اندر میان جمع گفت: این دعایی نیک است، ولی ای شیخ اندکی داروی چشم استعمال فرمای. دیگری گفتی: نماز فلان بگذار که درمان هر درد است. عاقل گفتی: این نمازی نیکوست ولی ای شیخ اندکی داروی چشم ضرر ندارد و آلودگی‌ها بزداید. دیگری گفتی فلان امامزاده بسی حکم دارد و معجزه همی‌کند. عاقل گفتی: این امامزاده بسیار فاضل و دعا و نماز بر جسم و روح، درمان است ولی ای شیخ! تو را به خدا اندکی دارو بر چشمانت ریز شاید مفید باشد. جمع بر این جسارت برآشفتندی و او را همی‌کوفتندی و از حلقه رندان بیرون راندندی و ذکر حق گویان به درمانهای خود مشغول شدی. چشم آن بیچاره، کور شد لکن خدای را شاکر بودی که چنان دوستان بابصیرت داشتی! (حکایت سعدی) سیاست و حکومت همانند پزشکی علم است و طبیعت جامعه انسانی همانند طبیعت بدن، قوانینی دارد که سرپیچی از آنها مرگبار است. یکی از این اصول، خودی دانستن مردم و جذب حداکثری و دفع حداقلی است.

از ابتدای انقلاب باور غالب بر این بود که اگر متصدیان امور از صدر تا ذیل افرادی پاکدامن، مومن و انقلابی باشند، راه فساد بسته خواهد شد تا جمهوری اسلامی الگویی برای جهانیان شود. مطابق این نگاه، کافی است افراد غیرخودی و غیر انقلابی حذف شوند و در گزینش و استخدام و پذیرش دانشجو و انتخابات دقت کنیم.

هیچ اراده و برنامه‌ای برای جذب دیگراندیشان وجود نداشت. پاکسازی شروع شد. سخت‌ترین گزینش‌ها در استخدام نیروها انجام شد رد صلاحیت روزافزون سیاستمداران دیگراندیش، راه را برای نیروهای مومن و انقلابی باز کرد؛ وسواس در پذیرش دانشجو حتی در رشته های پزشکی و مهندسی به اوج رسید تا مبادا افراد غیرخودی به درون سیستم نفوذ کنند. بسیاری از گروهها و افراد حذف شدند و روز به روز حلقه افراد خالص و خودی تنگ‌تر شد. شاید در طول تاریخ بشر هیچ ملتی چنان سخت‌گیری‌ها در گزینش نیرو، رد صلاحیتها و پاکسازی‌ها را تجربه نکرده باشد. مهاجرت افراد غیرخودی به خارج کشور مایه نگرانی مسئولان نبود و حذف گروههای سیاسی و رد صلاحیت نیروهای نخودی در انتخاباتها، امری طبیعی می‌نمود.

انتظار می‌رفت با این سیاستهای حذفی، فساد از میان برود. غافل از آنکه تقسیم مردم به شهروندان درجه اول و دوم، و پیوسته تنگ‌تر کردن حلقه خودی‌ها موجب انباشتن نارضایتی و شکاف اجتماعی می‌شود. از طرف دیگر، تجمع قدرت و ثروت در طبقه خودی حاکم، بدون ساختارهای نظارتی سیاسی و اقتصادی قانونی قدرتمند و شفاف، زمینه‌ساز فساد می‌گردد. به مرور زمان نتایج برخلاف انتظار ظاهر شد. روز به روز رکورد فسادهای میلیاردی شکسته شد. امروز اخبار غارتها و تعداد صفرهای اختلاسها دیگر کسی را متعجب نمی‌کند و حساسیتی بر نمی‌انگیزد. سیاست دفع حداکثری و جذب حداقلی به مرور زمان بر جمعیت افراد طرد شده و غیرخودی افزوده است و موجب کاهش مشارکت در انتخاباتها شده و مشروعیت نظام را به خطر انداخته است. رمز بحرانها و شورشها و آشوبهای خیابانی را باید اینجا یافت.

اقایان نمی‌دانند که عملکرد حذفی خودشان علت اصلی نارضایتی‌ها و آشوبهاست، نه شبکه‌های مجازی، یا چند هنرپیشه و فوتبالیست و یا رسانه‌های بیگانه و یا حتی آمریکا و اسرائیل که قطعاً بدنبال ماهیگیری از آب گل‌آلودند. اصولگرایان جوان و انقلابی همچنان راه مبارزه با فسادهای اقتصادی و بحران نارضایتی را در پافشاری بر اصول اولیه انقلاب یعنی تشدید پاکسازی‌ها و افزایش رد صلاحیتها می‌دانند. به باور ایشان دلیل اصلی فسادها و نارضایتی این است که دولتهای هاشمی، خاتمی، روحانی، احمدی‌نژاد و شاید رئیسی از اولین اصل انقلابی در مبارزه با فساد یعنی حذف نیروهای غیرخودی و جذب نیروهای انقلابی کوتاهی کرده‌اند.

تقسیم مردم به شهروندان درجه اول و دوم یا خودی و نخودی و تخصیص منابع قدرت اقتصادی و سیاسی و سهمیه های دانشگاهی به خودی‌ها و رد صلاحیت نخودی‌ها نه تنها میزان فساد و نارضایتی مردم را کاهش نمی‌دهد، که بیشتر هم می‌کند. مطابق علم سیاست و تجارب سایر ملتها باید حلقه خودی‌ها را بازتر کنیم و به مردم اعتماد کنیم و ایران برای همه ایرانیان باشد. حکومت باید در نقش پدر، بی‌طرف باشد نه اینکه جانب یکی از فرزندان را بگیرد تا بقیه بچه‌‌ها به بی‌بی‌سی و اینترنشنال بیگانه پناه برند. لکن آقایان بر تشدید گزینش‌ها و پاکسازی اصرار دارند و این چرخه ادامه دارد. به خاتمه داستان چشم درد ابتدای مقاله برمی‌گردیم... عاقل گفت: دعا و نماز بر جسم و جان درمان است ولی ای شیخ! تو را به خدا اندکی دارو بر چشمانت بریز شاید مفید باشد. جمع بر این جسارت او برآشفتندی و او را همی کوفتندی و از حلقه یاران بیرون راندندی.

✅ @karkhone

ما و دزدی و توبه !

امروز به فکر دزدیهای اول انقلاب بودم. مینوی مرحوم خسروشاهی، کفش ملی مرحوم ایروانی، و ناسیونال جناب خیامی! اینها فقط سه مورد بود از دزدیهای کوچک و بزرگی که آن سالها در سرتاسر ایران در روز روشن شد و کسی هم ککش نگزید.

فقط مینو را بگویم: مینویی که اگر ندزدیده بودندش شاید الان بزرگترین تولیدکننده و صادر کننده شکلات و هزار چیز دیگر در خاورمیانه بود. موسسش، مرحوم خسروشاهی هیچ گاه سیاسی نبود. بچه پولدار هم نبود. گرچه از خانواده ای کاسب بود، ژنش به معنی امروزه خوب نبود!! با زحمتکشی فراوان و با عشقی بی مانند این شرکت را ساخت و بزرگیش داد، گر چه خود، به گواهی کارگرانش، هیچ گاه فروتنی را فراموش نکرد. حتی جلوی دربان کارخانه هم خم می شد. کارگران را سهامدار می کرد و بسیار مواظب حال و روزشان بود. کارگران بیسواد را به مدرسه می فرستاد و ساعات تحصیلشان را ماموریت حساب می کرد. مومن بود و خمس و زکات هر سالش را می پرداخت. خانمش هم محجبه بود. نه سیاسی بود و نه هیچ گونه وابستگی به نظام پهلوی داشت. بعد از انقلاب که بازار بگیر و ببند و مصادره گرم بود هیچ (تکرار می کنم: هیچ) بهانه ای برای مصادره اموال او نداشتند.

اما تشکل های چپ کارگری در کارخانه مینو این را بر نمی تافتند. این دزدان(و فراموش نکنید که چپ همواره دزد است) او را در کارخانه گروگان گرفتند و داستانها رفت از این نمک بحرامان حرامخور دزد! آخر سر هم رئیس جمهور دزدان، جناب بنی صدر(نویسنده کتاب آموزش دزدی تحت عنوان "اقتصاد توحیدی") دستور مصادره مینو را صادر کرد. و مردم مومن و مذهبی ما هم ککشان صد البته نگزید (دزدی بود، پیدا شدن دو نخ موی نامحرم که نبود که ککشان بگزد). و شد آنچنان که شد!

جالب ترین قسمت کار اینجاست: خسروشاهی قبل از انقلاب چند میلیون دلار ماشین آلات از اروپا برای مینو خریداری کرده بود. بعد از مصادره اموالش، و در زمانی که او در اروپا به سر می برد، ماشینها آماده شد. کارخانه های سازنده ماشینها به او پیشنهاد کردند که ماشینها را تحویل بگیرد و هر کاری می خواهد با آنها انجام دهد. ولی او که دلش با مینویش بود، همه آن ماشین آلات را راهی ایران کرد تا در مینو به کار گرفته شود.

✅ @karkhone

| محمد حیرانی

یکی از مهم‌ترین درآمدهای فیفا از جام جهانی فوتبال 2022 در قطر از محل واگذاری حق پخش تصاویر مسابقات و پوشش رسانه‌ای آن به دست می‌آید. مسابقات امسال در 140 کشور برای پنج میلیارد بیننده بصورت زنده پخش خواهد شد و تخمین زده شده که از این راه چیزی حدود 6 و نیم میلیارد دلار عاید فیفا می‌شود.
البته قیمت واگذاری پخش تلویزیونی، رادیویی و موبایلی رقابت‌ها برای همه کشورها یکسان نیست.
مثلا تلویزیون تایلند 33 میلیون دلار بابت حق پخش پرداخت کرده اما ویتنام در نزدیکی این کشور با 15 میلیون دلار اجازه دارد رقابت‌ها را مستقیم به برای مردم کشورش پخش کند.
هر چند فیفا برای واگذاری حق پخش مستقیم وارد عمل نمی‌شود و این کار بسته به موقعیت جغرافیایی، بر عهده کارگزاران گذاشته شده است.
مثلا در خاور میانه و شاخ آفریقا، مجموعه «بین مدیا» یا همان شبکه بین اسپورت قطر مسوول توزیع حق پخش است.
صدا و سیما هم به دلیل تنگناهای مالی ناشی از تحریم‌ها بیش از یک دهه است که برای خرید حق پخش مسابقات مختلف دچار مشکل شده است.
پیش از آن واسطه‌های شبکه سه سعی می‌کردند با چانه‌زنی و کشاندن مذاکره تا آخرین دقایق، حق پخش را با ارزان‌ترین قیمت ممکن بدست آورند، اما از وقتی این ترفند لو رفت، رقبای صدا و سیما هم حاضر به معامله‌ی لحظه آخری با ایران نیستند.
در چنین مواردی چاره کار تصویر دزدی از سیگنال‌های ماهواره‌ای است که خب در مواردی منجر به جریمه‌های سنگین برای صدا و سیما از طرف
اتحادیه رادیو تلویزیونی آسیا-اقیانوسیه ABU شده است.
در نظر داشته باشید که واگذاری حق پخش تورنمنت‌هایی مثل جام جهانی بصورت پکیجی است. یعنی در قبال خرید حق پخش، آپشن‌هایی نظیر امکان برپایی استودیوی پخش زنده در محل برگزاری بازی‌ها، تریبون اختصاصی گزارشگر در استادیوم‌ها و اجازه‌ی مصاحبه زنده در میکسد زون با بازیکنان و مربیان و ... نیز ارائه می‌شود.
مزایایی که معمولا بینندگان تلویزیون ایران از آن محروم هستند و خبرنگاران صدا و سیما موبایل به دست در حال گرفتن گزارش بیرون استادیون دیده می‌شوند!
اما برای جام جهانی 2022 ایران از ترفند جدیدی استفاده کرد و آن دور زدن فیفا از طریق توافق مقامات سیاسی بود. به طوری که اولین بار سفیر ایران در قطر از خرید حق پخش تلویزیونی خبر داد!
و در حالی که در اسناد فیفا، حق پخش بازی‌ها در ایران همچنان در اختیار شبکه‌های دولتی الکاس قطر (و نه شبکه سه و ورزش ایران) است، صدا و سیما بازی‌ها را پخش می‌کند.
بنا بر اعلام منابع خبری، تلویزیون ایران به طور محرمانه اجازه یافته تصاویر جام جهانی را از سیگنالی که «بنیاد قطر» برای پخش رایگان بازی‌ها در کشورهای فقیر در نظر گرفته است، دریافت کند و به همین خاطر گزارشگری از شبکه سه در دوحه اعزام نشده است.
نکته قابل توجه دیگر اینکه در اسناد فیفا، اجازه پخش زنده برای ایران فقط به تلویزیون محدود می‌شود و بر خلاف بسیاری از کشورها مجوزی برای نشر رادیویی و موبایلی ارائه نشده است اما هم اکنون شاهد پخش زنده جام جهانی از اپلیکیشن‌هایی مثل روبیکا و سایت‌هایی مثل آنتن، لنز، تیوا و... هستیم که این هم غیرقانونی است.
به عبارتی با توجه به تعرفه نجومی صدا و سیما برای آگهی‌ها (هر بار پخش تیزر تبلیغاتی ۲۰ ثانیه ای در مسابقات جام جهانی از ۶۲ میلیون تا ۱۳۷ میلیون تومان!) و درآمد آی.پی. تی. وی ها، صداوسیما از حق پخش نذری قطر در این دوره، درآمد هنگفتی به جیب زده است.


✅ @karkhone

داستان خانواده تلاشگر آقای دولتی

گفت یک خانواده ای بودند که فامیلشون آقای دولتی بود. این خانواده 4 تا پسر رعنا داشت.
گفت یک شب مهمونی دور هم جمع شده بودند داشتن از بدی های دولتی بودن می گفتند و از بدی های شغل دولتی می گفتند و به پدرشون به خاطر این راه ننگین انتقاد می کردند. همون شب بحث خیلی بالا گرفت
برادر اول گفت من‌‌‌‌ دوست دارم بانکدار بشم یک بانکدار مرتبه عالی پدر بهش قول داد ملزومات رو مهیا کنه.
برادر دوم گفت منم دوست دارم کار آفرین بشم پدرش بهش گفت خب از فردا هم تو کارخونه خودت رو بزن گفت سرمایه ندارم بهش گفت برادر اولت از بانک بهت میده.
برادر سوم هم بادی انداخت تو گلو مثل یک مدیر واقعی گفت من هم میخوام صنعتگر بشوم پدرش در جواب گفت خب کارخونه برادر دومت یک مدیر توانمند مثل تو می خواهد تو هم از فردا صنعتگر می شوی...
یک هفته بعد:
خانواده آقای دولتی دریک مهمانی شبانه مشغول گفتگو بودند آقای دولتی پدر فکرش سخت مشغول صحبت های چند لحظه قبل شازده پسر صنعتگرش بود که از او خواسته بود برای فروش محصولاتش فکری کند. پدر به این نتیجه رسیده بود فردا در جلسه دولت تعرفه های جدید را به نحوی وضع کند که فرزندش منتفع شود.
یکسال بعد
برادر کوچک که حالا به زحمت توانسته است دانشگاه را تمام کند به خانه برگشته است و بیکار است. مهمانی شبانه همانند دیگر شب ها در خانه برقرار است.
حالا نوبت برادر چهارم است که باید برای او کاری کرد او دوست دارد اقتصاد دان شود اگرچه کم سواد است ولی در این خانواده فقط دوست داشتن مهم است و عشق حرف اول را می زند پدر مناسبات استخدامش را در با نفوذترین دانشگاه کشور مهیا می کند ولی به او تاکید می کند که از تمامی مناسبات خانوادگی مان باید سلحشورانه دفاع کنی. او نیز قبول می کند

دو سال بعد

بعد از اینکه بانک ها و صنایع مربوطه هر روز مردم را بیشتر غارت می کردند مردم به دولت فحش می دادند یک روز همه خانواده آقای دولتی به اداره ثبت احوال رفتند و فامیلی خود را خصوصی انتخاب کردند.
حالا این چهار برادر لکه ننگین فامیلی دولتی را از خود زدوده اند و می توانند به عنوان صنعتگر و بانکدار و کارآفرين و اقتصاددان از خانواده های دولتی انتقاد کنند.


✅ @karkhone

‍ آب رفتن ثروت غول‌های مالی چین بر اثر قرنطینه‌ها و سرکوب‌ها

|ویلیام لانگلی
منتشر شده در وب‌سایت فایننشال تایمز
ترجمۀ مسعود یوسف‌حصیرچین


کند شدن رشد اقتصادی پکن در اثر سیاست بدون کووید و حرکت به سوی «رفاه جمعی» باعث شده ارزیابی ارزش شرکت‌های بزرگ و ثروت شخصی کاهش داشته باشد و در سال 2022، صد فرد ثروتمند چین بیش از یک‌سوم ثروتشان را از دست داده‌اند.
به گفتۀ مجلۀ فوربز، ثروت ثروتمندترین غول‌های چین با 39 درصد کاهش از یک تریلیون و چهارصدوهشتاد میلیارد دلار به نهصدوهفت‌میلیارد و یک‌میلیون دلار رسیده است. این بزرگ‌ترین کاهش از بیش از 20 سال پیش است که این مجله تهیۀ فهرست 100 فرد ثروتمند چین را شروع کرد.
به گفتۀ فوربز، در تمام این لیست، فقط ثروت دو نفر افزایش داشته است در حالی که 79 میلیاردر فقیرتر شده‌اند. سه فرد تازه‌وارد هم وجود داشت.
فوربز این کاهش را به گردن سرکوب پکن انداخت، چسبیدن شدید به سیاست‌های بدون کووید که باعث از میان رفتن رشد و کاهش تقاضای مصرف شده است و دغدغه‌اش تثبیت قدرت رئیس‌جمهور شی جین‌پینگ است. کاهش ارزش یوان هم این ثروت را کاهش داده است.
راسل فلانری، سردبیر فوربز، گفت «سال گذشته یکی از سخت‌ترین سال‌های چین در دهه‌های اخیر است.»
ژانگ شان‌شان، رئیس شرکت آب معدنی نانگفو اسپرینگ، با شصت‌ودومیلیارد و سه‌میلیون دلار، یعنی 5 درصد کاهش نسبت به سال پیش، رتبۀ خودش را حفظ کرده است. رابین زنگ، رئیس کالت، بزرگ‌ترین سازندۀ باتری وسایل نقلیه، پس از کاهش 43 درصدی ثروتش و رسیدن به عدد بیست‌وهشت‌میلیارد و نهصدمیلیون دلار، سر جای خودش ماند.
پس از تغییر ارزش سهام غول اینترنتی، تنسنت، میانگین ثروت پونی ما، مدیر اجرایی آن، از نصف کمتر شد و به پایین‌ترین سطح خود در چهار سال گذشته رسید. جک ما، بنیان‌گذار علی‌بابا، پس از کاهش حدوداً 60 درصدی ارزش شرکتش، شاهد نصف شدن ثروت شخصی‌اش بود.
کریس شو، بنیانگذار شِین، با ثروت تخمینی 10 میلیارد دلار، یکی از تازه‌واردهای درخور توجه بود، در حالی که هویی کا یان، رئیس گروه املاکیِ پرمشکل اورگرانده و یکی از ثروتمندترین افراد کشور، از فهرست خارج شد.
پس از قرنطینه‌های پی در پی کووید-19 و با تلاش‌های سیاستگذاران برای افزایش هزینه‌های مصرف‌کنندگان، اقتصاد چین افت کرد. تحلیلگران گفتند هدف رسمی رسیدن به رشد سالانۀ 5/5 درصد کاملاً دور از دسترس است، در حالی که مطابق پیش‌بینی بانک جهانی، برای اولین بار در سه دهۀ اخیر، سرعت رشد این کشور کندتر از باقی آسیا خواهد بود.
تولید ناخالص ملی در حالت نقطه به نقطه در سومین فصل فقط سه‌ونه دهم درصد رشد داشته است.
کاهش سریع ثروت، پیامد «رفاه جمعی» هم هست، دستورالعمل سیاسی که به دنبال کاهش نابرابری از طریق توزیع ثروت و سیاست‌های رفاهی است.
شی که به طرز بی‌سابقه‌ای برای سومین بار قدرت را در دست گرفته است، اصرار دارد که رفاه جمعی یکی از مهم‌ترین اهداف 15 سال آینده خواهد بود.
اندرو کمپ کولیر، مدیر اورینت کپیتال ریسرچ، گفت «برنامۀ رفاه جمعی {شی} به دو بخشی حمله کرده که بیشترین تمرکز ثروت را دارند – املاک و مستغلات و فناوری.» و اضافه می‌کند که بخش فناوری با سیلِ مقررات جدید «تقریباً نصف شده است.»
«روشن است که شی جین‌پینگ این نظام حکومتی را دوست دارد چون به دولت مرکزی اجازه می‌دهد تغییراتی را در اقتصاد مهندسی کند.»
بزرگ‌ترین شرکت‌های چین، از جمله علی‌بابا و تنسنت، مجبور شده‌اند یا استراتژی‌شان را تغییر دهند و یا مبالغی را به برنامه‌های مسئولیت اجتماعیِ هم‌راستای این سیاست‌ها اختصاص دهند. در حالی که سرمایه‌گذاران نگرانند که شی بخواهد اهداف سیاسی را بر رشد ثروت اولویت ببخشد، ارزش ارزیابی شدۀ این شرکت‌ها کاهش یافته است.
سه‌شنبۀ گذشته با انتشار فهرست ثروتمندان چین هورون، سنجۀ دیگری برای سنجش ثروتمندترین افراد کشور، معلوم شد که مجموع ارزش ویژۀ افراد حاضر در این فهرست، 18 درصد کاهش داشته است.
تعداد افراد حاضر در فهرست، که دست کم 5 میلیارد یوان (690 میلیون دلار) دارند، با 11 درصد کاهش به 1305 نفر رسید.

پ.ن: مالک تصویر زیر آخرین بار در ژاپن رویت شده است!

✅ @karkhone

نسل زد آمریکایی، نسل زد ژاپنی

| محمدرضا اسلامی

این روزها که صحبت از نسل زد و «لزوم شناخت» این نسل بیان می شود، بد نیست نگاهی کنیم به نسل زد آمریکایی و ژاپنی.
نسل زد آمریکایی که در مجاورت سیلیکن ولی، در معرض مستقیم تولیدات اپل و همراه با رگبار محصولات هالیوود رشد کرده. نسلی که دیروز به دبیرستان هُوم استِد (دبیرستان استیو جابز) رفته و امروز چند قدم آن طرفتر، به دانشگاه کل تِک می رود. دانشگاهی که سریالBig Bang Theory در آنجا ضبط شد و شخصیت «شلدون» در آنجا خلق شد. چند سالی است که چندین ساعت در روز با این نسل کار می‌کنم و چند نکته مهم در مورد سبک زندگی آن ها:

1. نسل زد آمریکایی و ورزش (جیم ‌و جدیت)
ورزش یک مولفه اساسی در زندگیِ نسل زد است. رفتن به ورزشگاه/جیم بخش لاینفک از زندگی اینهاست. حضور در ورزشگاه همراه با جدیت است و چنین نیست که جیمِ دانشگاه محل گفتگو با حرفها و فحشهای ‌زیرشکمی باشد. وقتِ ورزش، فقط ورزش.‌
هنگام جیم می بینی که چنان به ورزش مشغولند که تو گویی اکنون این، مهمترین کارِ دنیاست.

2. نسل زد و مساله مشروب/سیگار
در تمام این چندسال حتی یکبار هم ندیده ام که یکی از دانشجویانم سیگار بکشد. این درحالی است که در تمام سالهایی که ژاپن بودم دانشجوی ژاپنی هر دو ساعت یکبار، باید برای سیگار کشیدن از آزمایشگاه به طبقه اول (جایی که محل قانونی تنباکو مشخص شده) می رفت.

خاطرم هست یکبار برای بازدید از کارخانه سازه های فولادی Kawada Industries به یاماگوچی رفته بودیم. کارخانه ای که مدعی است نیمی از آسمانخراشهای توکیو محصول سازه های فولادی اوست. شام را میهمان مدیرعامل بودیم. همه چیز رسمی و منظم. ساعتی پس از شام پسرها مست کرده بودند و تا نیمه شب مقابل مهمانسرای کارخانه به عربده کشی گذراندند. چیزی که (در یک بازدید علمی) در فضایِ جدیِ جوان آمریکایی رخ نمی دهد. جوان آمریکایی زود می آموزد که «خودش» تکلیفِ خودش را با سیگار و الکل مشخص کند.

3. حضور در طبیعت
بخشی از اوقات نسل زد آمریکایی در طبیعت می گذرد. همانگونه که جیم، بخش لاینفک زندگی اوست، حضور در طبیعت هم چنین است. یا کوه، یا جنگل، یا دریاچه، یا دریا… اثر طبیعت، اثرِ خنثی سازی استرس است. امری که (شاید) نبودش در ژاپن یکی از دلایل رونق سیگار و الکل و… است.

بدیهی است که اینها به معنی آن نیست که هیچ جوان آمریکایی مطلقا به سمت سیگار و الکل و… نمی‌رود. بلکه بحث در اینجاست که در یک نگاه کلی، نسل زد در آمریکا «سالم تر» از پیش بینیِ ما زندگی می کند. زیستِ متوازن تری نسبت به نسل زد ژاپنی دارد.

4. درس خواندن
نسل زدِ آمریکایی درسخوان نیست ولی در درس خواندن جدی است. به چه معنی؟ اگر مبنای مقایسه را بگذاریم دانشجوی ژاپنی یا حتی دانشجویِ دانشگاههای برتر پکن، دانشجوی آمریکایی واقعا «آنقدر» درسخوان نیست ولی در «امر دانشجویی»، بی مبالات نیست. نمره ‌و کوئیز و تکالیف را شدیدا جدی می‌گیرد.

5. نسل زد و حکمرانی
در ژاپن یک امپراطور، وجود دارد و آن کورپوریشنها هستند. نظم پادگانیِ شرکتهای بین المللی، به قدری خشن و صلب است که دو راه بیشتر موجود نیست. یا کار کردن در کورپوریشن (با آن استاندارهای دشوار) یا اینکه خودکشی.

در سمت دیگر پاسفیک، نسل زد آمریکایی (به رغم آن قصه جیم، ورزش و جدیت) به شدت منقاد، به شدت پیگیرِ صحبتهایی‌ که در کلاس می شود، و شدیدا رام است. کوچکترین صحبت استاد در کلاس را جدی می گیرند. ساعات رفع اشکال (که به دفتر استاد می آیند) حتی در تُنِ صدا، مراعات می‌کنند. چون در آمریکا یک حاکم وجود دارد، و آن حاکم دلار است. این نسل از کودکی آموخته که زندگی «امر گرانی»ست و جایِ ریسک/خراب کردن با الکل و… ندارد. اگر مبلغی دلار را برای شهریه و هزینه منزل/خوابگاه و… داده باید نهایتِ توجه را داشته باشند که آن درس را نیفتند و همچنین از امروز باید رصد کنند سال آینده به چه شرکتی برای مصاحبه شغلی بروند و…

تحلیل و تامل
نسل زد امروز آمریکایی، یا ژاپنی را کسی «ارشاد» نمی‌کند بلکه این نسل (با وجود مظاهر تکنولوژی) می کوشد که خودش را به زیرکی در قالبِ تنگِ «نظم پیشِ روی» جا کند.

نَه نسل زد ژاپنی و نه نسل زد آمریکایی هیچ یک، دلِ خوشی از نظم آهنینی که پدران در آن زیسته اند، ندارند. اما نَه پدران مجبورند که بخاطر فرزندان «هویت خویش» را عوض کنند، و نه اینکه فرزندان می خواهند انتقامِ از «ساختار صلب پدران» بگیرند. چرخۀ تقابلی نسلها در یک جا و یک نقطه متوقف می شود. و آن نقطه «توسعه به نفع زندگی» است.

حداقلها اگر باشد، هر نسلی اصالت را به «زندگی» می دهد و نه اعتراض به نسل قبل. مساله ی تفاوت نسلها، همیشه بوده و بعد از این (بخاطر تکنولوژی) بیشتر خواهد بود. ولی این چرخه تقابل را یک چیز متوقف می کند: «طعم زندگی».


✅ @karkhone

|شاپور بختیار

ژیسکار دستن به من گفت يك روزی در سال ۱۹۷۳ من در "سن موریتس" برای اسکی‌بازی رفته بودم و وزیر دارایی فرانسه بودم. خوب، "ژیسکار دستن" آدمی‌ست که در اقتصاد لیبرال خیلی وارد است. اتفاقاً وقتی من رفته بودم به Foreign Relation Council در آنجا[نيويورک] هفته قبل از من ژیسکار دستن رفته بود صحبت کرده بود. بعد من هفته بعد رفتم به نیویورك و صحبت کردم. در این جریان ایشان می‌گفت من شاه را در "سن موریتس" ديدم[که] به من گفت:

آقای ژیسکار دستن، ما امسال به جای چهار میلیارد، هیجده میلیارد[دلار] خواهیم داشت و من این را می‌خواهم فوری وارد اقتصاد مملكت بكنم.

اینطور که خود "ژیسکار دستن" [پاسخ داده بود]:

Majesté, vous allez préparer vous-même une révolution contre vous-même,

[یعنی]اعلیحضرتا، يك انقلاب خودتان به دست خودتان برای خودتان درست می‌کنید!

تاریخ شفاهی هاروارد
گفتگو با شاپور بختیار-صص۱۳۰-۱۳۱

✅ @karkhone

ملی‌سازی

می‌خواهید سلطه‌ی خود (یا طرح خود برای سلطه‌ی آینده‌تان) را بر یک کشور توجیه کنید؟ می‌خواهید دخالت خود را در اجزای زندگی مرد و زن و کوچک و بزرگ در هر شهر و حتی در دورافتاده‌ترین روستاهای مملکت موجه جلوه دهید؟ می‌خواهید افراد را از بدیهی‌ترین و طبیعی‌ترین حقوق‌شان محروم کنید و خیلی راحت هم خود را دلسوز مردم جا بزنید؟

خیلی راحت است! یک کلمه‌ی "ملت" یا "ملی" در کار بیاورید! مثلاً "منافع ملی" یا "همبستگی ملی" یا "اقتدار ملی". جادو می‌کند این کلمه‌ی "ملی"!

مثلاً، فرض کنید می‌خواهید با تخصیص یک شماره به هر شخص، افراد راحت‌تر قابل ردیابی برای کنترل و مالیات‌گیری باشند! این شماره را به هیچ وجه "شماره‌ی شناسایی" یا "شماره‌ی مالیاتی" ننامید، بلکه آن را "شماره‌ی ملی" بنامید تا همه از دریافت یک چیز ملی خوشحال و سرخوش شوند. هکذا برای "کارت ملی"!

می‌خواهید هر جوانی را دو سال به بیگاری ببرید، بگویید "امنیت ملی". می‌خواهید خودروی مزخرف به مردم بیندازید، بگویید "خودروی ملی". می‌خواهید انحصار چاپ پول دست شما و دوستانتان باشد، و هر چه می‌خواهید با این انحصار مردم را فقیر و خود و دوستانتان را چاق کنید، بگویید "پول ملی". می‌خواهید به مالکیت‌ها تجاوز کنید، بگویید "ملی‌سازی". می‌خواهید نفت را دولتی کنید و با آن دولت فربه و کنترل‌گر بسازید، بگویید "ملی کردن صنعت نفت". می‌خواهید انواع لباس های زیبا و گوناگون را نابود کنید و همه را یک‌شکل کنید، بگویید "کلاه ملی" یا "پوشش ملی". هکذا "زبان ملی"، "صدا و سیمای ملی"، "اینترنت ملی"....

این کلمه‌ی "ملی" چه جادوها که نمی‌کند!

✅ @karkhone

چگونه «اقتصاد دستوری» ثروتمندترین ملت قرن ۱۹ را به خاک سیاه نشاند؟

| موسی غنی‌نژاد

شاید تجربه هیچ کشوری به اندازه آرژانتین درس آموز نباشد. مورخان اقتصادی در این خصوص بحث دارند که در پایان سده نوزدهم میلادی کدام یک از دو کشور استرالیا یا آرژانتین بالاترین درآمد سرانه جهان را داشتند. کشاورزی آرژانتین بسیار مولد و زیربناهای آن عالی بود. برتری نسبی در صادرات محصولات کشاورزی سطح زندگی بالایی را برای شهروندان این کشور فراهم کرده بود. تا دهه 1940 میلادی اقتصاد آرژانتین، برخلاف دیگر کشورهای آمریکای لاتین، از ثبات قیمتها برخوردار بود. همه این عوامل موجب شده بود که در پایان جنگ جهانی دوم، آرژانتین به عنوان کشوری توسعه یافته تلقی شود.

اما، با قدرت گرفتن دولت پوپولیستی "خوان پِرون" و اتخاذ سیاست صنعتی کردن از طریق جایگزینی واردات، اقتصاد این کشور وارد مرحله افول و بی ثباتی شدیدی شد. صادرات کشاورزی از دهه 1950 میلادی رو به کاهش گذاشت و شرایط مبادله تجاری به شدت به زیان بخش کشاورزی تغییر داده شد تا فرایند صنعتی شدن تسهیل گردد. افزایش هزینه های دولتی برای تامین مالی سرمایه گذاری در بخش صنعت به کسری بودجه شدید دولت و در نتیجه بروز تورم و بی ثباتی اقتصاد کلان انجامید.

آرژانتین از دهه 1950 میلادی به تدریج تبدیل به کشور جهان سومی شد که اقتصاد آن، در دراز مدت، افت و خیزهای شدید رشد اقتصادی، تورمهای دو تا سه رقمی، صنایع ناکارآمد وابسته به حمایتهای دولتی و نزول چشمگیر بهره‌وری حتی در بخش کشاورزی را تجربه کرد. آنچه موجب شد آرژانتین از مسیر پیشرفت عادی خود خارج شود مداخلات بی‌رویه دولت در فعالیتهای اقتصادی بود.

... سیاستهای پوپولیستی پرون موجب بی‌ثباتی سیاسی و اقتصادی در کشور شد و درنهایت به سرنگونی دولت وی در سال 1955 انجامید. مخربترین جنبه سیاست وی ایجاد شقاق و تخاصم میان اقشار مختلف مردم بود که با به راه انداختن جنگ فقیر و غنی، آشفتگی اقتصادی و سرکوب سیاسی را ناگزیر به همراه داشت. با اینهمه، سیاستهای شدیدا ناسیونالیستی، توده‌گرا و عوام فریبانه او اکثریت غیر قابل انکار مردم را پشتیبان او کرده بود. او پس از برکناری از قدرت به اسپانیا رفت اما حزب پر قدرت پرونیستی که حزب عدالتخواه نامیده میشد، عملا مدیریت سیاسی کشور را با دشواری روبرو کرده بود و اجازه نمیداد سیاستهای دوره پرون، مانند ملی کردن راه آهن مورد تجدید نظر قرار گیرد.

پرون بعد از 18 سال دوباره در سال 1973 با کسب اکثریت آرا به قدرت بازگشت و نشان داد که همچنان محبوب غالب مردم آرژانتین است. گرچه او در سال 1974 از دنیا رفت اما تفکرات دولت گرای او نفوذ خود را در سیاست و اقتصاد آرژانتین همچنان حفظ کرد.

مالیه تورمی میراث شوم شیوه حکومت‌داری پرونی بود که تقریبا همه دولتهای آرژانتین، چه نظامی و چه غیرنظامی، از آن پیروی میکردند. افزایش هزینه های دولت با آهنگی بیش از درآمدهای مالیاتی، سنت عوام‌پسندانه پرونی بود که در کوتاه مدت همه را راضی میکرد اما در درازمدت موجب تورم میشد و اثر مثبت اولیه را خنثی میکرد. سیاست چاپ پول برای تامین هزینه‌های دولت یا مالیه تورمی دور باطلی است که در نهایت به سقوط ارزش پول ملی می انجامد و باعث بی‌ثباتی شدید اقتصاد ملی و نارضایتی اجتماعی و سیاسی میشود.

حذف صفر و یا تغییر واحد پول ملی چاره‌ساز نبود و تا زمانی که دولت تحت فشار احزاب توده‌گرا و سندیکاها نمیتوانست انضباط مالی بر دستگاههای عریض و طویل خود برقرار سازد، غول تورم سر بر می‌آورد و سامان جامعه را به هم میریخت. درچنین شرایطی، تنها پرونیستها، با نفوذ و محبوبیتی که داشتند میتوانستند این بن‌بست ایجاد شده توسط قائد اعظمشان را چاره‌سازی کنند. کارلوس منم که بعنوان پرونیست در انتخابات سال 1989 پیروز شده بود، برخلاف انتظار همگانی سیاست آزادسازی اقتصادی را بالاخره در پیش گرفت. اما منافع گروههای متشکل که در سیستم اقتصاد دولتی به سبک پرونی ذی نفع بودند، به راحتی، حاضر نبودند به اصلاح وضع موجود تن دهند.

درآمد سرانه آرژانتین در آغاز سده بیستم میلادی(1909) حدود 50% بیشتر از ایتالیا و 180% بیشتر از ژاپن و تقریبا 5 برابر برزیل بود.(گلازر،2009) امروزه، یعنی یک سده بعد، طبق برآوردهای صندوق بین المللی پول، درآمد سرانه آرژانتین معادل 10600 دلار آمریکا است که کمتر از یک‌سوم درآمد سرانه ایتالیا(37000 دلار)، کمتر از یک‌چهارم درآمد سرانه ژاپن(45000 دلار) و حدود 20% کمتر از درآمد سرانه برزیل(12900 دلار) است.(صندوق بین المللی پول، 2011)

افول اقتصادی آرژانتین موضوع بسیار جالبی برای مورخان اقتصادی است اما نکته بارز و واضح این تجربه تلخ بن‌بست اقتصاد دستوری است که مسیر جامعه پررونق مبتنی بر تجارت آزاد را با مداخلات دولتی توجیه ناپذیر و خیال پردازانه به سقوط می کشاند.


✅ @karkhone

‍ سال 1386

| حسین راهداری

داستان ضرب سکه های طلا در ایران داستان جالب و البته پیچیده شده ای دارد. مثل خیلی از داستان های اقتصاد ایران، این هم داستانی دارد جدا از داستان ضرب سکه های طلای مورد توجه دنیا! در دنیا، سکه های طلا ضرب می شوند تا به نوعی زیبا و کلکسیونی باشند و بدلیل کمیابی، با قیمتی بالاتر از قیمت ذاتی طلای خود معامله شوند. قدیمی و عتیقه بودن هم در افزایش قیمت بی تاثیر نیست. لذا کمیابی، قدیمی بودن، زیبایی خاص و ارزش کلکسیونی پارامترهای مهم در ضرب سکه ها و تعیین قیمت آنها هستند. اما در کنار سکه طلا، شمش های طلا نیز به میزان وسیع تر توسط بانک ها و موسسات مالی ارائه می شوند. شمش ها معمولا نقش و نگار و سال ندارند و تقریبا با قیمتی نزدیک به ارزش ذاتی طلا در پک های پلمپ شده صادرکننده معامله می شوند.

در ایران روش ضرب سکه های طلا به گونه ای است که آن را بیشتر شبیه شمش می کند تا سکه! سکه های طلای ضرب شده توسط بانک مرکزی عملا محدودیتی در تعداد ضرب ندارند. نقش و نگار ساده ای دارند که به سادگی قابل تقلب و کپی کردن است و ضمنا برای بازارهای جهانی جذاب نیست. به همین دلیل تقاضای آنها محدود به بازار داخلی است. همه اینها به کنار، داستان سال سکه های طرح امامی است! بسته به بیمرامی خریدار(مغازه دار) و پول نیاز بودن فروشنده(مردم)، سکه های سال های پایین تر، گاه از ارزش ذاتی طلای آن هم کمتر خریداری می شوند. صرافی ها می‌گویند دلیل این کار این است که سکه های سال های پایین تر تقاضا ندارند و این سکه ها قرار است که آب شده و به مصارف دیگر برسند و این فرآیند هزینه بر است. هزینه هم فاکتور می شود برای فروشنده نگون بخت!

این که داستان عجیب سال از کجا شروع شد مهم نیست! مهم این است که این موضوع منجر به خروج وسیع سکه های قديمي تر از بازار رسمی سکه شد و راه حل این معضل هم خود تبدیل شد به یک مساله جدید: همه سکه های امامی با سال 1386 ضرب می شوند حتی اگر امسال ضرب شده باشند! حالا تا کی این عدد قرار است ادامه یابد؟ این همان مساله پیچیده جدیدی است که از راه حل قبلی زاییده شده است!!!

حالا مدتی است که رییس بانک مرکزی می گوید که یک راه حل شکست حباب سکه و کاهش قیمت، ضرب سکه با سال جدید است. ولی ایشان حواسش نیست که اگر بازارگردانی درستی را ترتیب ندهد، این ممکن است که همان بازی قبلی را تکرار کند! فاجعه از دور خارج شدن سکه های سال 1386 از بازار رسمی بدلیل سال پایین بودن و تشکیل ابرحباب پیرامون سکه با سال جدید که عرضه اش تا مدت ها بسیار محدود خواهد بود! برای شناخت امکان تشکیل ابرحباب هم به قیمت ربع سکه نگاه کنید! معامله ربع سکه به قیمت بیش از دوبرابر ارزش ذاتی طلای موجود در آن! در دنیا شاید سکه های عتیقه و بسیار بسیار خاص فقط این شرایط را تجربه کنند!

اما یک سوال: وقتی کارکرد این سکه های ساده و غیر کلکسیونی فرقی با کارکرد شمش طلا ندارند و همزمان بانک مرکزی هم مدام نگران حباب و سال سکه است، چرا این بانک شمش طلا نمی زند؟ بدون سال و با یک شماره سریال در پک های خود بانک مرکزی! مثل بسیاری از بانک ها! شاید موثر واقع شد و بساط سال 1386 هم جمع شد!

پینوشت: بیشتر بودن قیمت سکه یا شمش پک شده از ارزش ذاتی طلای آن به میزان معقول، علاوه بر ایجاد منفعت اقتصادی برای صادرکننده (اینجا بانک مرکزی)، از خروج سکه ها و شمش ها از بازار رسمی و تبدیل به انواع دیگر طلا جلوگیری می کند و یا حداقل جذابیت آن را کاهش می دهد. این نرخ مطابق با نرم جهانی در خصوص شمش طلا بسته به وزن آن، معمولا بین ۵ تا ۱۰ درصد متغییر است. در خصوص سکه طلا بسته به مشخصات اشاره شده در بالا، می تواند فراتر از این نرخ ها باشد.


✅ @karkhone

روایت احمد خرم؛ چه کسی مانع سرمایه‌گذاری خارجی در فرودگاه امام شد؟

| زهرا علی‌اکبری

احمد خرم، وزیر راه در دولت اصلاحات روایتی دست اول و مهم از ساخت فرودگاه امام خمینی دارد و تاکید دارد که متاسفانه استانداردهای مد نظر در این پروژه رعایت نشده است.
احمد خرم که در دوران تصدی وزارت راه و ترابری ، فاز اول فرودگاه امام خمینی(ره) را با حاشیه‌های عجیب و غریب و فراوان افتتاح کرد، روایتی عجیب از ماجرای ساخت این فرودگاه ارائه داد.
وزیر راه و ترابری در دولت اصلاحات با تاکید بر اینکه انتقادات رستم قاسمی، وزیر کنونی راه و شهرسازی در خصوص استاندارد پایین فرودگاه امام خمینی تا حدی درست است، گفت: من قرارداد ساخت این فرودگاه را نبستم. وقتی وارد وزارت راه و ترابری شدم، نزدیک به یازده سال بود که عملیات اجرایی این پروژه آغاز شده بود و اتفاقا پیش از ورود من به این وزارتخانه نیز فرودگام امام حواشی عجیب و باورنکردنی را پشت سر گذاشته بود.



وزیر راه و شهرسازی که این روزها سایه استعفا و استیضاح بر سرش سنگینی می‌کند، ناگهان حرف‌های عجیبی درباره مهمترین فرودگاه بین‌المللی ایران بر زبان آورد.
رستم قاسمی در حالی منتقد کیفیت این فرودگاه است که روابط عمومی وزارت تحت‌تصدی‌اش سه روز پیش ماجرای استعفای وی را تکذیب کرد. پیش‌تر جنجال دستگیری مشاور وی و سپس انتشار تصاویری از زندگی خصوصی وی در فضای رسانه‌ای داغ شده بود.یا این همه انتقادات تند وی پرونده یک سرمایه‌گذاری خارجی ناموفق و پرحاشیه را بار دیگر گشود.
رستم قاسمی گفته است:«هر چند در فرودگاه‌های کشور اقدامات و کارهای بزرگی انجام شده، اما وضعیت خوبی ندارند. بنده به دلیل وظایف کاریم به ۶٠ کشور دنیا سفر کرده‌ام و واقعا وقتی از فرودگاه کشورهای خارجی وارد فرودگاه امام می‌شوم گویی از یک شهر بزرگ وارد یک روستا شده‌ام.
وی ادامه داد: این فرودگاه‌ها در شأن جمهوری اسلامی ایران نیست و در کنار مهمانان خارجی در حین عبور از تونل فرودگاه امام واقعا خجالت می‌کشم و این وضعیت فرودگاهی کشور در شأن مردم و جمهوری اسلامی ایران نیست.»

چه شد که ساخت فرودگاه به بنیاد واگذار شد؟

انتقادات تازه از فرودگاه امام بهانه گفتگو با احمد خرم، وزیر راه و ترابری در دولت اصلاحات شد، کسی که از اول فرودگاه امام را افتتاح کرد. او با تایید این نکات گفت: موضوع تا حدی به استاندارد ساخت این فرودگاه بازمی‌گردد. باید بدانید در وضعیتی که توضیح خواهم داد چه بود، قرارداد ساخت این فرودگاه به بنیاد مستضعفان واگذار شد و طبیعی بود که کیفیت ساخت دستخوش تغییر شود.
خرم با اشاره به این‌که عملیات ساخت این فرودگاه از اواسط دهه چهل شمسی آغاز شد، گفت: این فرودگاه پانصد نفر پرسنل را در همین دوره زمانی گزینش کرد اما شاید برایتان جالب باشد که بدانید وقتی فرودگاه به بهره‌برداری رسید، تمامی این پانصد نفر بازنشست شده بودند، از این منظر روشن است فاصله زمانی ایده اولیه و طراحی تا بهره برداری چقدر طولانی بوده است.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

نفت؛ پایه دولت مدرن ایران

تمام داستانِ ایران نوین[!] در طول یکصد سال اخیر در "نفت" خلاصه می‌شود. دولت مرکزی ایران در طی یکصد سال اخیر بر مبنای یک پایه، یک ستون و یک ورودی شکل گرفته و آن هم نفت است. نفت، این دولت بشدت ناکارآمد را برای همیشه مطلق‌العنان ساخت و نظامات اجتماعی کشور را تغییر داد. نفت در طول یکصد سال اخیر نقش‌‌های مهمی بر عهده داشت:

تاسیس ارتش دائمی و مجهز
تزریق و تامین ارز خارجی
تامین سوخت نسبتاً ارزان
تامین اشتغال غیرمستقیم
افزایش اندازه دولت
ایجاد پتروشیمی

از طرفی، نفت "بی‌بنیادی تولید و فناوری" در ایران را پنهان کرد. نفت پوششی بر ناکارآمدی‌های ذاتی اقتصاد کشور شد. نفت نظام بروکراسی ایران را به حدی گسترش داد که از حد تصور خارج است. ایران از ادارات بی‌خاصیت، اضافی و بیکار پُر شد و به یک "اقتصاد کارمندی" شیفت کرد. نفت دولت ایران را "مطلقه" ساخت بطوریکه دیگر هیچ نهاد مستقل قدرتمندی در کشور وجود ندارد. نفت، موجب ایجاد "توهم ثروتمندی" در مردم و دولتمردان شد. این توهم اغلب به تکبر نیز میل می‌کند.

✅ @karkhone

محتوای خوب بشنویم

شانس در زندگی همه ما تاثیر به سزایی دارد، به طوریکه حتی کیفیت زندگی هر انسانی را دو پارامتر مهم تعیین می‌کند: شانس و کیفیت تصمیم گیری
از طرفی تفکیک بین شانس و مهارت‌های ما هم کار بسیار سختی است ما عموما نتایج خوب را به مهارت خودمان و نتایج بد را به بدشانسی نسبت می‌دهیم.
در این اپیزود سعی داریم تا در مورد نقش شانس و عوامل موثر بر آن صحبت کنیم تا بتوانیم کیفیت تصمیم‌گیریمان را بهبود ببخشیم.
منبع اصلی صحبت‌های این اپیزود کتاب فریفته تصادف اثر نسیم نیکلاس طالب و همچنین کتاب تفکر نامطمئن از خانم آنی دوک می‌باشد.



این اپیزود رو هم میتونید از طریق لینک زیر گوش کنید
https://castbox.fm/vd/552301573

✅ @karkhone