#اورمزد

امروز اورمزدست ای يار مِی گسار،
برخيز و تازگی کن و آن جام باده آر.
ای اورمزد روی بده روز اورمزد،
آن مِی که شادمان کُندم اورمزدوار.

🔻اورمزد
((یکتا پروردگار بزرگ ایرانیان باستان و مزدیسنان،
و آفریدگار زمین و آسمان و آفریدگان.
امشاسپندان و ایزدان نیز آفریده اویند.
او عین قدرت و دانش پر از خیر و راستی و سپندی و نیکی ست.
👈 اورمز، هورمزد، هرمزد = مخفف اهورامزدا، خدای یگانه، نام ستاره ی مشتری، نام فرشته‌ای، نام روز اول از هر ماه مزدیسنی.
👈 اهورامَزدا؛
(به اوستایی مزدا اهوره «مَزدا اَهورَه»)
نیز با نام‌های : اهورا ، اورمَزد، هورمَزد، اورمُزد، هورمُز و هُرمُز)، نامِ آفریدگارِ نِکویی‌ها و دادار و پروردگارِ همه ی هستی در مَزدَیَسنا است. اهورامزدا آفریننده ی جهان است. مزدیسنان اهورامزدا را می‌پرستند.
اهورامزدا آفریدگار و داور همه چیزهای مادی و مینوی، و نیز آفریننده ی روشنی و تاریکی و برقرار کننده ی نظم هستی (اشا) است.
او با اندیشیدن همه چیز را هستی بخشیده ‌است.
پس در واقع او از عدم می‌آفریند و با خود تنهاست.
✔️ برای اهورا مزدا ؛
در هرمزد یشت، در حدود شست صفتِ نیک آورده شده، و همه ی چیز های خوب به وی منتسب شده‌است. هم چنین او در مزدیسنا دارای شش صفتِ برجسته زیر است :
۱ - سپنتامینو به چم سپند ترین روان.
۲ - خشثره ویرنه به گویش امروزی شهریور، به چم شهریار و پادشاهی که باید برگزیده شود.
۳ - سپنته آرمیتی ست به چم پارسایی سپند و پاک.
۴ - هورتات بگویش امروزی خورداد به چم جامعیت و رسایی.
۵ - اَمرتات جاودانگی و بی مرگی ، او اَشَه. به چم راستی و درستی و دات ایزدی و پاکی ست.
۶ - وهومَنَه است به چم خوب منش، منش نیک، این صفات در مزدیسنا به نامِ امشاسپندان خوانده می‌شوند.
و پایه‌های کمال در دین مزدیسنی برای رسیدن به روشنایی بی پایان است.
از این هفت امشاسپندان است که هفت شهر عشق، و هفت آسمان و هفت خوان اسفندیار و هفت خوان رستم، و هفت سین و هفت کشور و … اقتباس شده است.

گیاه مورت نماد روز اورمزد (خداوند) می باشد.

@khashatra

#نیایش

#اورمزد_یشت

با آوای دل نشین روان شاد
موبد مهربان فیروزگری

@khashatra

#آئین_مهر_و_نفوذ_آن_در_اروپا

✅ مهر، ایزد هند و اروپایی در اوستا Mithro و سنسگریت Mitra و به یونانی Mithras و به لاتین Mithra خوانده شده است.
در ریگ‌ودا میترا ستوده شده و اغلب همراه به نام ورونا ذگر می گردد.

✳️ اگر چه میترا ایزد مشترک بین اقوام آریایی بود، میترایی که رومیان و به طور کلی غربیان آن را می پرستیدند از ایران اخذ شده بود ولی در رُم میترایی ایرانی به شکل دیگر در آمد.‌
میترا ایزد روشنایی و در خدمت اهورامزدا و از یاران سپنتامینو به شمار می رود.
تیر میترا همیشه به هدف اصابت می کند و در نبرد میان خیر و شر، پیروزی همیشه با میتراست.
۱
@khashatra

✅ در یشت دَهم اوستا درباره ی میترا آمده است ؛
(مهر نیکوکار نیرومند، آسمانی، عالی قدر و بخشنده است و در قلل رفیع زندگانی می کند. جنگ جویی است نیرومند و دلیر، پیروزگری است که سلاحی نیرومند در دست دارد و راهنمای آدمیان در تاریکی است و فریب نمی خورد، مهر باهوش‌ترین موجودات است، فاتح است و افتخار همراه اوست).

✳️ ذکر این مطلب در این جا ضروری است که در حالی که در اروپا ایزد مهر فقط خدای پیروزی بود، در ایران ایزد مهر و دوستی هم بوده چنان که در موقع صحبت از جشن مهرگان و یا Mitrakana مسعود سعد سلمان چنین می سراید :
روز مهر و ماه و جشن فرخ مهرگان،
مهر بفزای ای نگار ماه چهر مهربان.

مهربانی کن پخش مهرگان و روز مهر،
مهربانی به بروز مهر و جشن مهرگان.
۲
@khashatra

✅ زنده یاد استاد پورداود درباره ی مهر یشت می نویسد :
(مهر یشت یکی از شاه کارهایی است که از ایران باستان به ما رسیده است گردونه ی زرین مهر که به چهار اسب سفید یک رنگ بسته شده در سپیده دم از زیر کوه البرز به تندی اندیشه‌ی آدمی از مشرق به مغرب می تازد، گردونه‌اش از ابزارهای جنگی انباشته است و همه‌ی آن ها از برای سزای کسی به کار آید که پیمان شکند و ایزد مهر را که پاسبان عهد و پیمان است بیازارد.
اهورامزدا به او هزار گوش و هزار چشم داده و ده هزار دیده‌بان به خدمت وی گماشته تا هیچ پیمان شکن نادیده و ناشنیده نماند).

✳️ با توجه به نکته ی اخیر در می یابیم چرا در ایران باستات سوگند به مهر محکم ترین سوگند به شمار می رفت و در اوستا پیمان شکن (میتر و دروج) و یا کسی که به مهر دروغ می گوید ( و این از گناهان بزرگ بود) خوانده شده است.

📚 بُن مایه :

آیین راستی یا یکتاپرستی زرتشت. مهرداد مهرین.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.

۳
@khashatra
ادامه دارد...

#امروز

نَبُر

به روز، پیروز ‌و فرخ وهومن امشاسپند و خرداد ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

برابر با :
چهار شنبه ۳۱ اردی بهشت ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۲۱ می ( مه )  سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ وهومنه = منش نیک.

✔️ نَبُر : پرهیز از مصرف خوراک های گوشتی،
و کشتار حیوانات سودمند.

@khashatra

#وهومن_امشاسپند

وهومن امشاسپند دومین روز از هر ماه سی روزه‌ در گاه شمار زرتشتی است.
واژه‌ی وهومن دو بخشی است یعنی «وهو» به چم نیک و خوب و «منه» از بن «من» به چمار اندیشیدن شناختن و فهمیدن است. هر دو بخش یعنی اندیشه ی نیک.
بهمن از فروزه‌های اهورا مزدا ست در جهان مینوی نماینده‌ی اندیشه ی نیک. بهمن در اوستا وهومنه خوانده می‌شود. «من» در ادب پارسی به چم منش و روان و دل به کار مى رود.

استاد فرزانه فردوسی بزرگ می‌سراید :

سرش سبز بادا، منش ارجمند،
منش بر گذشته ز چرخ بلند.

وهومنه نخستین آفریده‌ی اهورامزد هست و یکی از مهین ایزدان مزدیسنای هست.
در جهان مینویی نماد پاکى اندیشه و خرد و دانایی خداوندگار هست.

آدمی را به خرد و اندیشه کردن و دانایی بهره مى‌بخشد و آدمی را به پروردگار هستی نزدیک مى‌سازد. وهمن همان بزرگ امشاسپند و ایزد بزرگ هست که در خواب روان اشو زرتشت اسپنتمان را به پیشگاه اهورامزدا رهنمون کرد.
ایزد وهومنه به آدمی سخن نیک و گفتار برتر آموزش مى‌دهد و آدمی را از ژاژگویی و هرزه‌گویی باز مى‌دارد. اندیشه‌ی نیک و منش نیک اهورایی و نخستین امشاسپند و پرستار جانوران هست.
نخستین روز نبر در ماه زرتشتی هست و در این روز از خوردن گوشت پرهیز مى‌دارند.
با ایزد ماه، گوش، و رام روز هم کار هستند.

اندیشه‌ی نیک، اندیشه‌ای است که مردمان سراسر جهان را به‌سوی اشا سو می‌دهد و اندیشه ی بد اندیشه‌ای است که مردمان را به فریب و کژ راهی انداخته و آن ها را از اشا دور می‌سازد.
در گات ها سناریوی آزاد اندیشی و دموکراسی اجتماعی به‌ روشنی به‌چشم می‌خورد.
وهومن به اندازه‌ای در آیین مزدیسنی مهم است که گفته می‌شود آن زندگی بهترین زندگی به‌ شمار می‌آید و تنها از راه اشا می‌توان به آن رسید. واژه‌ی وهومن در گات‌ها ۱۲۷ بار آمده است.
اشوزرتشت با نیروی خرد و به کارگیری اندیشه‌ی نیک به شناخت خداوند دست یافت‌.
اندیشه ی نیک یا خرد سپند یا بهمن نمادی از گوهر خرد اهورا مزدا است که خود سرچشمه خرد است.

گل یاسمن سپید نماد وهومن امشاسپند است.

@khashatra

#چهار_روز_نبر


روزهای نبر در کیش زرتشت چهار روز در هر ماه است.
به عبارت دیگر، زرتشتیان ۴۸ روز در سال نبر یا (پرهیز از خوردن گوشت و کشتار حیوانات سودمند) را می‌گیرند اما نه پشت سرهم.
زرتشتیان برای زیاده روی نکردن در خوردن گوشت جانوران، روزهای #دوم و #دوازدهم و #چهاردهم و #بیست_و_یکم هر ماه زرتشتی از خوردن گوشت پرهیز می کنند.

این چهار روز متعلق به چهار امشاسپندِ و ایزدان  #وهمن #ماه #گوش و #رام می‌باشد.
در نزد زرتشتیان برای هر سی روز ماه اسم خاصی وجود دارد.
یکی از این روزها «وهومن» است که بعدها به نام بهمن تغییر ریخت داده و به چم‌ منش نیک است.
روز «ماه»، روز «گئوش» یا گوش و روز «رام» نیز به همراه روز «وهومن» روزهایی هستند که گوشت خوردن درآن نکوهیده شده و به آن نبر(Nabor) می گویند.

"نبُر" فعلی جزو سنت زرتشتیان می‌باشد.
به چمار نبریدن و منظور از آن نکشتنِ حیوانات و سر آن ها را نبریدن بوده است.
در قدیم، برخی از زرتشتیان در کلِ ماه بهمن نیز لب به گوشت نمی زدند.
نیک است بدانید که نمادِ بهمن، سپیدی و پاکی است از همین رو موبدان زرتشتی سپید می پوشند چرا که؛
منش نیک به چم سپیدی ست.
هم چنین برای اطلاعاتِ عمومی می‌ گویم که وهومن نزدِ مزدیسنان بزرگی زیادی دارد.
چرا که با وهومن است که یک مزدیسن هوخت/Hovakht و هورشت/Hovarasht را می فهمد و رعایت می کند.
به چم این که با اندیشه ی نیک به کردار نیک و گفتار نیک نیز می رسد و منطقی می شود.
زرتشتیان باید در سه بخش #مینویِ #شنوایی، #اندیشه و #احساس همیشه کوشا باشند.
به آن چم که با این سه حس،
از نیکی و "امر نیک" دور نشوند.
و “اندیشه و احساس و شنوایی” باید همیشه سرشار از نیکی باشد.

@khashatra‌

✅ قلعه آتش پرستان.

مارکوپولو جهانگرد اروپایی در سفر نامه ی خود در مورد سه تَن مغ که به قول انجیل از ایران به دیدن مسیح نوزاد می روند می نویسد که ؛ دو تَن از مغان از سیا و آوا آمده اند که هر دو با تهران ۵۰ میل فاصله دارد و سومی از محلی بوده در حومه ی کاشان که آتشکده ی مهمی در قدیم داشته است و یا آن که نایین باشد که هنوز هم قلعه دار در آن جا به نام قلعه گبر موجود است.
استاد پورداود در پیش گفتار خویش بر فرهنگ بهدینان می نویسد :
۸۴
@khashatra

✅ «اثر سوئدی (در گذشت ۲٦ سپتامبر ١٧۴۹) در زمان نادر شاه به ایران آمد و سفر نامه اش از سند های بسیار گران بهای آن زمان است.
درباره ی زرتشتیان نوشته : روز ۲۷ آوریل رسیدیم به کنگاور در آن جا ویرانه ی آتشکده ای دیده می شود (معبد آناهیتا بوده) آن چنان که در آن جا به من گفتند، هنوز چند تن از گبران در کنگاور به سر می برند، اما دین خود را از دیگران پنهان می دارند و به ظاهر مسلمان اند و نزد مردم چنین به شمار آیند.
تا زمان شاه عباس در سراسر ایران آتشکده های بسیار بر پا بود، کوه البرز و سرزمین های فارس و خراسان از این آتشکده ها برخوردار بود.
همه جای ایران گبران می زیستند.
شاه عباس آنان را یک سره نابود کرد و آتشکده های آنان را ویران ساخت و آنان را ناچار کرد که به دین اسلام در آیند و یا از ایران بیرون روند. در همه جای ایران ندیدم که گبرها به ظاهر شناخته شوند.»
۸۵
@khashatra

✅ چشمه های مقدس.

در دهکده ی پریم از دیه های هزار جریب مازندران بنا به سنت باستانی که ایزد اردویسور آناهیتا نگهبان آب ست چشمه های چندی از آب موجود بوده که مردم آن ها را به نظر احترام می نگریستند و حاجت ها از خداوند می خواستند صاحب كتاب حدود العالم می نویسد :
«اندر این نواحی چشمه های آب است که یک سال و اند چندین بار بیشترین مردم این ناحیت آن جا شوند و رود و نای گوفتن و آن جا حاجت ها خواهند از خدای و آن را چون تعبدی دارند و باران خواهند.»
پس از گذشت سده ها که مردم آن جا اسلام می آورند، ستایش آناهیتا که در خون آن هاست فراموش نمی کنند و بهوچشمه ی آب به نام چشمه ی امامزاده باقر احترام می گذارند و هنگام کم آبی به گفته ی آقای اردشیر بزرگر‌ به مصلى روند و باران خواهند.
۸۶
@khashatra

✅ آتشکده در پریم و چارمان.

مردم پریم پس از کشتن ولاش غاصب کودک به او را که سرخاب نام داشت در سال ۶۸ه در پریم بر تخت می نشانند و برای او در بالای دیه تالیو ، پایان کوزادژ در میان جنگل کاخی بزرگ و بلند و آتشکده و میدان گوی بازی بنا نهاد که به گفته ی ابن اسفندیار در تاریخ تبرستان مولفه ی ۶۱۳ ه چندین بار آن آبادی را به چشم دیده است.
کپوس نیای با و سر سلسله ی خاندان باوندی تبرستان آتشکده ای در شهر کاوسان تقدیس نموده بود. به او پس از جنگ نهاوند که به اتفاق یزدگرد به ری آمده بود از پادشاه اجازه می گیرد و برای زیارت و بندگی آتشکده ی اجدادی خود به کاوسان می رود که پس از مراجعت دوباره به شاه به پیوندد ولی اقامت او در آن جا به درازا می کشد که خبر کشته شدن ایزدگرد
به دست ماهوی سوری به او می رسد.
در شهر بن واقع در دشت پریم از دیه های غارنکوه پرستش گاه بزرگی بوده که بنا کرده به او سرخاندان پادشاهان باوندی می باشد و او در آن جا به بندگی اهورامزدا می پرداخت.
شهر بن را در قدیم چارمان می گفته اند و تاریخ نویسان اسلامی آن را شارمان یا شارمام نوشته اند.

📚 بُن مایه :

پرستشگاه زرتشتیان.

🖋 نویسنده و گردآورنده :
رشید شهمردان.

هشتمین نشریه ی سازمان جوانان ززتشتی بمبئی سال ۱۳۳۶ یزدگردی.

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.
۸۷
@khashatra
ادامه دارد....

#امروز


به روز، پیروز ‌و فرخ روز اردی بهشت امشاسپند و خرداد ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

برابر با :
پنج شنبه ۱ خرداد ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۲۲ می ( مه )  سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ اردی بهشت = بهترین پاکی و راستی.

@khashatra

#اردی_بهشت_امشاسپند

اَردی بهشت یا «اَشا‌وَهیشتا»، نام سومین روز ماه در گاه شمار زرتشتی است.
اَردی بهشت به چم «بهترین پاکی و راستی» و یکی از اَمشاسپندان دین زرتشتی است که در جهان مینوی نماد پاکی، اَشویی و نشان اَشا (قانون دگرگون‌ناپذیر جهان) است.

اَردی بهشت یا اَرته‌وَهیشتَه یا اَشه‌وَهیشتَه در استوره‌های زرتشتی و ایرانی دومین اَمشاسپند است.
او زیباترین نماد از نظام جهانی قانون ایزدی و نظم اخلاقی در هر دو جهان است.
این امشاسپند نه تنها نظم را در جهان برقرار می‌سازد، بلکه نگاهبان نظم دنیای مینوی و دوزخ نیز هست. نماینده ی جهانی او آتش است.
اَمشاسپند اردی بهشت، از نظر اهمیت و ارج دومین اَمشاسپند پس از اَمشاسپند وُهومَن است.
این موجود در اصل همان آرتا یا ریتای هندی است، که در زمان‌های بعد اَشاواهیشست نام گرفت که به چم اَشای برتر یا بهترین اَشَهَ یا برترین اَرتَه (راستی) است.
این اَمشاسپند پاسدار و نگهبان آتش و یا عناصری که در عین حال بازگو کننده‌ ی طبیعت آتش هستند، می‌باشد.
او ضامنِ پایداری نظم جهان است، چه نظم اخلاقی و چه نظم فیزیکی (نظم مادی).

واژه اَشَهَ در اوستا و به ویژه در گاهان بسیار به کار رفته‌ است.
«اَشا» یا هنجار هستی در زندگی انسان‌ها به گونه‌ توانمندی در نظم دادن به زندگی، خانواده، هازمان (:جامعه)، زیست‌بوم، طبیعت و … نمودار می‌شود.
از همین‌ رو بر انسان شایسته است تا پیوسته این توانایی را در خود پرورش داده تا بتواند با «‌اَشا‌» هماهنگ شود و راستی را در خود بپروراند.

اَشو زرتشت در گاهان تنها راه رسیدن به بارگاه خدایی را راه اَشَهَ می‌داند. در یسن ۴۴ بند ۱۱ می‌گوید : «تا توش و توان دارم می‌کوشم مردم را به سوی اَشَهَ رهنمون باشم.»
یکی از سپندترین دعاهای زرتشتی دعای [اشم وهو] است که در آن اَشَهَ و راستی ستایش می‌شود که یک ذکر ۱۲ واژه‌ای است که سه بار در آن نام اَشَهَ برده شده است.
دعایی که برای تمرکز ذهن بر روی اَشَهَ استوار است از این قرار است : اَشَهَ نیک، اَشَهَ نیک‌ترین است. مطابق آرزوست، مطابق آرزو خواهد بود، اَشَهَ از آن اَشَهَ‌وَهیشتَه است.

در آموزه‌های آیین اَشو زرتشت پاکی برون نیز به اندازه‌ی پاکی درون اهمیت دارد.
پاکی برون به چم پاک نگه داشتن تن و محیط زندگی از همه‌ ناپاکی‌ها است و به همین شوند، سِدره و کُشتی، لباس آیینی و نشانه‌ زرتشتیان، به رنگ سپید است تا هرگونه ناپاکی را نمایان کند.

گل مرزنگوش نماد اردی بهشت امشاسپند است.

@khashatra

#نیایش

#اردی_بهشت_یشت

با آوای زیبای روان شاد ؛
موبد مهربان فیروزگری

@khashatra

#نیایش

#اردی_بهشت_یشت

با نوای تار روان شاد ؛

موبد کورش نیکنام.

@khashatra

#گیاه_برسم

۱
@khashatra

✅ برسم

«برسم گرفتن»، سپاس به‌ جای آوردن برای گیاهان است
استاد ابراهیم پورداود : «برسم گرفتن» ومدتی دعا برآن خواندن، همان از برای نعمت گیاهان سپاس به‌جای آوردن است که، مایه ی تغذیه انسان، ستوران و زینت زاستار است و برسم را به‌عنوان نشانی از همه‌ی رستنی‌ها درمراسم قرار داده و به آن درود فرستاده می‌شود. گذشته از آن واژه ی برز (که برسم از این واژه مشتق است) به چم بالیدن و نمو کردن، دلیل دیگری بر نشانه‌ بودن، نباتات بودن برسم می‌باشد.
گذشته از اوستا، به واسطه ی خبری از «استرابون»، رسم «برسم گرفتن» نزد ایرانیان بسیارکهن برآورد می‌شود. وی درباره‌ی یک آتشکده درکاپتاتوکا (آسیای صغیر) می‌نویسد : «مغ‌ها درآن جا آتشی که هرگز خاموش نمی‌شود را نگهداری کرده و هر روز درآتشکده تقریبا یک ساعت در برابر آتش سرود می‌خوانند و یک بسته چوب در دست می‌گیرند و پرده‌ای تا به چانه آویخته که لب‌های آنان را می‌پوشاند.» مقصود از بسته چوب و پرده همان «برسم» و «پِنام» است.
۲
@khashatra

✅ برسم گرفتن پیش از غذا، در روزگار ساسانیان مرسوم بوده است، و بسیار درشاهنامه به این رسم برمی‌خوریم و از آن جمله است : در ضیافت نیاتوس سفیرروم، درنزد خسروپرویز، هنگامی که «بندوی» یکی ازگماشتگان پادشاه پیش از غذا با برسم داخل شده و شاه به ذکر باج (باژ) مشغول شد. سفیر نامبرده برآشفته و از سر خوان برخاست.

🔸بیامد نیاتوس با رومیان
نشستند با فیلسوفان به خوان

🔸چوخسرو فروآمد ازتخت بار
ابا جامه روم گوهرنگار

🔸خرامید خندان برخوان نشست
بشر تیزبندوی و برسم به دست

🔸جهان‌داربگرفت باژمهان
به زمزم همی رای زد درنهان

🔸نیا طوس کان دید انداخت نان
زآشفتگی باز پس شد زخوان

🔸همی گفت باژ وچلیپا به هم
زقیصر بود بر مسیحا ستم.
۳
@khashatra

✅ بَرِسمَ چیست؟

🔸پرستنده ی آتـش زردهشـت
همی رفت با باژو و برسم به مشت    (فردوسی)

«زور»، «هوم» و «برسم» از ویژگی‌های مزدیسنا و درمراسم دینی، عمده اسباب ستایش است. چنان چه در هنگام آماده‌ کردن «آب‌زور» و فشردن گیاه هوم و بستن و گشودن شاخه‌های «برسم»، جز اوستا‌خوانی و ستایش خداوند هدف و خواسته دیگری درمیان نیست. همین رسوم آداب، با ابراز و آلات ویژه در مندرجات برهمنان و کنشت یهودیان و کلیسای عیسویان هم دیده می‌شود.
این واژه دراوستا «برسمن» آمده و از واژه «برز» به چم بالیدن و نمو کردن مشتق شده است. درسانسریت «بره» Barh عبارت‌ است از، شاخه‌‌های بریده درخت که به هر یک از آن ها در فارسی «تای» و در پهلوی «تاک» می‌گویند. در اوستا مشخص نیست که این شاخه‌ها ازچه درختی باید باشد، همین‌ قدر در یسنا ۲۵ هات ۳ آمده «اورورم برسمنیم»، یعنی برسم (شاخه بریده) درخت یا گیاه. ازاین جمله و از بخش‌های دیگر اوستا روشن می‌شود که برسم باید از جنس «اورورا» (urvara) یعنی نباتات باشد. در کتاب شایست نه‌ شایست تنها به ذکر آن که برسم باید ازدرخت پاکیزه باشد، بسنده کرده است. ولی درنوشته‌های متأخرین گفته شده که برسم باید ازدرخت انارچیده شود.
۴
@khashatra