✅ هفت آتشکده ی بهرام گور.

در حوالى جارجو Jarju بین راه یزد و تهران خرابه های بسیاری دیده می شود که پایه های سنگی دارد و آن محل شهری بوده یا هفت آتشگاه گویند از بناهای بهرام گور بوده است.
مهر نرسی وزیر بهرام گور هنگام پیری و گوشه نشینی در خره اردشیر چهار قریه پر از باغستان های مشجر و بزرگ در آن جا احداث و برای هزینه ی آتشگاهای نامبرده وقف نموده بود.
دانشمند ایران شناس آقای سید محمد تقی مصطفوی مشروحاً در این مورد سخن رانده اند که در این کتاب نقل گردیده است.
۵۱
@khashatra

✅ گفتار جهانگردان بیگانه در مورد خرابه های آتشکده.

جهان گرد انگلیسی سر ویلیام آشلی در سال ۱۸۱۱ میلادی به ايران مسافرت نمود و سفر نامه ی مشروحی از خود به یادگار گذاشته است.
در فصل هشتم از جلد دوم کتاب شرح آتشگاهایی را که هنگام مسافرت از شیراز به داراب گرد و پازارگاد دیده است به شرح زیر می نگارد :
دردهی به نام کرم با تنگ کرم منزل کردیم به اتفاق سه نفر از همراهانم به دیدن قلعه آتش رفتیم سنگ های ساختمان به اطراف پراکنده بود.
سنگ های کهنه در پایین و هم بالا پخش بود. بخشی از دیوار قلعه که با استادی و هنرمندی زیادی ساخته شده بود بر جا بود.
در زیر قلعه نهر آب با صفا و زلالی جاری بود و ماهی ها در عمق ۷ پا در آن شناور بودند.
۳۰۰ متر از نهر به طرف غار پیش رفتیم آتشگاه با شکوه دیده شد.
دیوار دروازه غار سنگ های صاف و درخشانی داشت به درازی ده یازده پا چهار غار در آن جا بود و گودی زمین سه پاونیم.
در سمت مغرب و جنوب أن دو سنگ مدور قرار داشت و به قدر یک گره در زیر آن تراشیده شده از دقت معلوم شد که در آن جا نوشته کنده بوده اند که به واسطه ی طول زمان و خراشیدگی صاف شده و خوانده نمی شد ولى به‌يقين خط میخی نبود که در تخت جمشید دیده می شود به نظر می رسید خط پهلوی است و بواسطه ی نبودن جا در چهار سطر عمودی باحروف های درشت حک شده بود به طوری که بیش از چند کلمه بیشتر نبوده است.

📚 بُن مایه :

پرستشگاه زرتشتیان.

🖋 نویسنده و گردآورنده :
رشید شهمردان.

هشتمین نشریه ی سازمان جوانان زرتشتی بمبئی سال ۱۳۳۶ یزدگردی.

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.
۵۲
@khashatra
ادامه دارد....

#امروز


به روز، پیروز ‌و فرخ روز رشن ایزد از اردی بهشت ماه سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

چهار شنبه ۱۷ اردی بهشت ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۷ می سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ رشن = دادگری.

@khashatra

#رشن_ایزد

ایزد عدل و داد در دین مزدیسنى. در اوستا رَشْنو Rašnu و در پهلوى رَشْن Rašn به چمار (: معناى) عادل و دادگر است.
رَشْن در اوستا بیشتر با صفت رَزْیشْته Razišta (در پهلوى رَزیستک Razistak) وبه صورت رَشْنو رَزْیشْتَه به چم راست‌تر و درست‌تر آمده است، و در فارسى بیشتر این ایزد با صفتش «رَشْن راست» خوانده مى‌شود.

هجدهمین روز از هر ماه در گاه شمار زرتشتی به نام رشن پیوند یافته است.
رَشن (رَشْنو) ـ ایزد دادگرى و آزمایش ایزدى، ایزد درستی و دادگری كه از ایزدان سرای پسین و از داوران روز جزا ست.
یشت رشن، یشتی هست در ستایش رَشن، رَشنو، رشن یشت، یشت دوازدهم اوستا هست.

پورریحان بیرونى در الآثار الباقیة (ص۷۳) در فهرست روزهاى ایرانى، این ایزد را رَشْن خوانده که در زبان سُغدى رَسْن Rasn و در خوارزمى همان رَشْن خوانده مى‌شده است.
در ادبیات فارسى این واژه به صورت «رش» بدون نون به کار رفته است.

فردوسى سترگ می گوید :
چو هور سپهر آورد روز رَش،
ترا زندگى باد پدرام و خَوش.

خسروى مى گوید :
مِى سورى بخواه کامد رَش،
مطربان پیش دار و باده بکَش.

گل نسترن نماد روز رشن ایزد است.

@khashatra

✅ سنگ دومی بلند تر از اولی بود ولی کتیبه نداشت.
برای این که جای آتشگاه را به بینم برشانه ی نوكرم ايستادم ديدم وسط آن دایره ی بزرگ عمیقی بود مانند آفرینگان (آتشدان) به ژرف یک پا که گویا در آن آتش و بوی خوش می سوخت.
در این موقع خوش حالی شگفتی به من دست داد و رشته ی اندیشه ام به زمانی کشیده شد که اشوزرتشت پیام مزدا را به مردم می فهمانید و قربانی زندباران را منع می کرد و اگر کسی بگوید که در این محل هتا یک قطره خون جانوری ریخته شده باشد باور نخواهم داشت، زیرا در این صورت محل آتشگاه آلوده می شد و آن محلی است بسیار پاک و در پاک نگاه داشتن آن دقت فراوان به عمل می آید.
بسیار شادمان بودم و فکر می کردم که این مکانی است که موبدان به غیر از بندگی و خدمت آتش درخشان به کار دیگر نمی پرداختند.
اطراف آتشگاه با درختان کوچکی سبز و خرم بود.
باز در صفحه ی ۱۵۴ همان کتاب در شرح آتشگاه دیگر می نویسد :
«آتشگاه دیگری در بین راه شیراز دیدم. در محلی مقام کردم که سقف مدور خشتی بر روی ستون های سنگی به شکل خانه ی زنبور درست کرده بودند طرف داخلی دیوار مجوف و غار مانند بود چوپان ها در آن جا می مانند، بومدان گفت که اتاق به نام مال گبران مشهور است.
متوجه شدم که ایرانیان باستان را با واژه ی گبر به طور نفرت انگیز یاد می کنند.
پس از تحقیقات معلوم شد که آن خرابه آتشکده ی باستان می باشد که بر فراز کوهی ساختمان کرده بودند.
نزدیک آن بیشه ی خرمی است و در دامنه ی کوه نهری با آب پاک و زلال روان است و آن را چشمه گلابی می خوانند»
(در این جا توصیف استیل ساختمان آتشکده را شرح داده است که ما از آن صرف نظر می کنیم.)
همان نویسنده در جلد سوم کتاب خویش صفحه ی ٧۶ می نویسد :
«شهر گز بین راه اصفهان و تهران واقع است و ۳۰۰ خانوار مردم در آن جا زندگی می کنند.
به قول حمدالله مستوفی (سده ی ١۴ میلادی بهمن بن اسفند یار آتشکده ی بزرگی در این شهر بنا نهاده است.»
باز می نویسد که راهنمای آن ها گفته چند فرسنگ آن طرف نخجوان و اردباد آثار خرابه های آتشکده موجود است ولی چون خارج از راه مسافرت بوده به دیدن آن نرفته.
کلنل ارشی انگلیسی تصویر یک آتشکده کشیده که در راه فیروزآباد آن را بهوحال ویرانی دیده است.
۵۳
@khashatra

✅ گفتار صاحب پاسارگاد.

دانشمند گرامی آقای علی سامی در مورد آثار آتشکده های جلگه ی مرغاب و تخت جمشید و اطراف آن چنین می نویسد :
« در منتها حد شمالی جلگه ی مرغاب حصار عظیم سنگی نظیر دیوار غربی صفه ی تخت جمشید که پایه های قصر و تخت عظیمی را تشکیل می داده جلب نظر می نماید.
برروی آن، صفه کاخ یا پرستش گاهی بنا کرده بودند زیرا ایرانیان باستان باورمند بودند ، عبادت باید در جاهای مرتفع و رو باز انجام گیرد.
این صفه بر تمام جلكه مسلط و آثار پلکانی در مشرق دارد و امروز بنام تخت سلیمان
معروف ست. »
« در حدود یک کیلو متر که بطرف شمال غربی کاخ خصوصی کورش پیش برویم ، در پشت تپه دو سنگ بزرگ سپید تو خالی مشاهده می گردد.
دو سنگ نامبرده که آن را معبد و آتشگاه و مذبح گفته اند ۲/۶۰ متر ارتفاع دارد و قاعده ی هر کدام به ترتيب ۲/۲۰ در ۲/۲۰ متر در ۲/۶۰ می باشد و فاصله ی هر کدام از یک دیگر ۹ متر می باشد ، اولی دارای ۹ ردیف پلکان یک پارچه ی سنگی است ولی پلکان دیگری از بین رفته است.
اختلاف اندازه ای که در این دو قطعه سنگ مجوف ملاحظه می شود موجی به دست اهل تحقیق داده که باورمند شوند این دو سنگ برای آتشگاه یا منظور مذهبی دیگری بنا شده ، زیرا دو سنگ آتشگاه واقع در نقش رستم نیز دارای دو پایه ی سنگی است که یکی از دیگری کو چک تر است.
چند متری این دو پایه ی سنگی تپه ی پهن و درازی است که باید در آن حفاری به عمل آید و ممكن است آثار قابل اهمیت و ملاحظه ای در آن مكشوف گردد، و چه بسا که صفه ای بوده مربوط به همان دو آتشگاه که در مراسم مذهبی، جایگاه مردم و عبادت کنندگان بوده است، زیرا اغلب از این آتشکده ها صفه های نزدیک خود دارد.
۵۴
@khashatra

✅ « نظیر این آتشکده های کوچک سنگی گاهی دو تایی و گاهی یک تایی دیده شده است.
دوتایی آن در نقش رستم و یک تایی یکی در باغ بدر (سیدان و فاروق) بین تخت جمشید و سیوند در سال ۱۳۳۰ خورشیدی توسط بنگاه علمی تخت جمشید کشف شد و یکی در کوه حاجی آباد (دو کیلو متری نقش رستم) در سال ١٣٣٦ دیده شد.
آتشکده ی باغ بدره در حدود ۲ متر ارتفاع دارد و از سنگ تراشیده شده است و اینک نیز جنبه ی مذهبی دارد و پیرامون آن ساكنين دهات مجاور مراسمی دارند و نذر و نیازهایی می نمایند.
آتشکده یدنو یافته در کوه حاجی آباد (کوه نقش رستم) نیز در حدود ۳ متر ارتفاع و یک پارچه از سنگ کوه در آورده شده و آتشکده ی کوچک تری نیز نزدیک است و آثار سنگی در صفه نیز باقی است که جهت مراسم عبادت دسته های مردم نیز مورد استفاده بوده است. »
« در حدود ۲ کیلومتر که از نقش رستم به سوی ده حاجی آباد می رویم، دست چپ به فاصله ی ۵۰۰ قدم از جاده در سینه ی کوه آثار یک آتشکده یا معبد نسبة بزرگ تر و دو کوچک تر و بقایای دو صفه سنگ چین‌شده‌ در جوار آن ها دیده می شود.
مكعب بزرگ تر که برای انجام مراسم و آداب دینی مورد استفاده می گرفته عبارت از یک قطعه سنگ یک پارچه ای ست که ٤/٨٥ متر طول و ۲ متر عرض و ۳/۱۰ متر بلندی دارد، برفراز آن از خود سنگ یک برآمدگی دارد که ۲/۷۰ متر طول و ۷۰ سانتیمتر کنده شده و به علاوه در جهت شرقی و جنوبی سطح اولیه دو حفره ی دیگر تقریباً به همان اندازه در سنگ کنده شده است.
مکعب سنکی نامبرده از خود سنگ کوه در آورده شده و تراش آن زبر و هیچ گونه راه و پلکانی جهت رفتن به بالای آن ندارد.
« کمی پایین تر یک مكعب سنگ دیگر کوچک تر از سنگ مشروحه ی بالا و کمی دورتر یکی دیگر به همان اندازه جلب توجه می نماید ، که فراز هر کدام از آن ها حفره ای نظیر حفره های نام برده بالا که مانند حفره های روی آتشکده دوگانه ی نقش رستم و حوالی آن می باشد دیده می شود.
دو صفه در مشرق مکعب بزرگ ترین قرار گرفته که به ترتیب ١٠×١۶ و ۱۰×۱۸ متر وسعت دارد. »

📚 بُن مایه :

پرستشگاه زرتشتیان.

🖋 نویسنده و گردآورنده :
رشید شهمردان.

هشتمین نشریه ی سازمان جوانان زرتشتی بمبئی سال ۱۳۳۶ یزدگردی.

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.

۵۵
@khashatra
ادامه دارد....

#امروز


به روز، پیروز ‌و فرخ روز فروردین ایزد از اردی بهشت ماه سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

پنج شنبه ۱۹ اردی بهشت ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۸ می سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ فروردین = فروهر ، پیش برنده.

@khashatra

#فروردین_ایزد

نخستین ماه هر سال و نیز نوزدهمین روز هر ماه به نام فروردین (فروهر یا فروشی) است.
بر گرفته از فرَه وَهر fravahr به چم (: معنی) پیش برنده و پیش کشنده است.
«فروردین» به زبان پهلوی «فرورتن»، گرفته شده از پارسی باستان ؛ «افرورتینام» و به چم فروردهای پاکان و فروهرهای پارسایان است.
فروردین همان فروهر است.
فروهر ذره‌ای نور اهورایی ست که در بدن هر کس نهاده شده تا روان را به راه راست راهنمایی کند.
فروهر هیچ گاه آلودگی به خود نمی‌پذیرد.
این ذره در آغاز پاک و بدون آلودگی بوده و همیشه هم پاک خواهد ماند و هرگز هیچ آلودگی و ناپاکی را به خود نخواهد گرفت.
پس از مرگ بدن، فروهر راه بالا را می‌پیماید، به سرچشمه ی خود می‌پیوندد.
چه نیکو است در این  روز جامه ی نو پوشیدن و به یاد درگذشتگان بودن.

زرتشتیان در این روز جامه (: لباس) نو می‌پوشند و از درگذشتگان خود یاد می‌کنند.
بنا بر اندیشه ی زرتشتیان فروهر روان مردگان و نیز روان آنانی است که هنوز زاده نشده‌اند.

جایگاه فروهر نزد خداست و هنگامی که کسی می‌میرد.
روان او به فروهر او می‌پیوندد و هنگامی که کسی زاده می‌شود نیز روان از فروهر جدا و به تن او در جهان مادی می‌پیوندد.

بنابر اوستا انسان دارنده‌ی پنج نیروی ست که بخشی از آن ها میرا و بخشی دیگر نامیرا هستند این نیروها چنین‌اند :

۱- نیروی اَهو : در فارسی این واژه را می‌توان به جان معنی کرد که نیروی پویایی، جنبش و زندگی است.
این نیرو با جسم انسان پدید آمده و با مرگ تن، نابود می‌شود.

۲- نیروی دَئِنا : در فارسی می‌توان این واژه را به دین یا وجدان، معنی کرده‌اند. وارون(: برخلاف) «اهو»، این نیرو را آغاز و پایانی نیست.
این نیرو با زاده شدن انسان، در او، دمیده می‌شود و با مرگ به جهان مینوی می‌رود.
وجدان نهاد آگاه و خدایی انسان است و انسان را از کار‌های ناروا، باز‌می‌دارد.

۳- نیروی بئوذ : نیروی ادراک، فهم و هوش است.
این نیرو قوه‌ی تشخیص نیک از بد است.

۴- نیروی اورون : این نیرو در فارسی، به روان معنی شده است.
بر روان است تا به یاری نیروی بئوذ، راه نیک را بپذیرد و از بدی پرهیز کند چراکه در جهان واپسین، روان است که بازخواست می‌شود.
در پی نیکی، فرجامی نیک و در پی بدی، سرانجامی بد خواهد داشت.

سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی کتاب بندهش :

فروردین است و روز فروردین،
شادی و طرب را کند تلقین.

ای دو لب تو چو می، مرا مِی ‌ده،
کان باشد رسم روز فروردین.


اندرزنامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم) :

سوگند مخور و آن روز، یزش فروهر،
پارسایان کن تا خشنودتر باشد.


اندرزنامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

مخور هیچ سوگند در (فروردین)،
که زشت است، ویژه به روزی چنین.

گل تاج خروس نماد فروردین ایزد است.

@khashatra

✅ ایثار هدیه به آتشکده.

به قول صاحب شارستان در زمان اردشیر بابکان موبد فرهاد نامی در کتاب خویش نامه فرهاد توصیف و متايش يک هزار آتشکده های بزرگ ایران را نوشته بوده است.
بنابراین در ایران پیش از زمان ساسانیان، آتشکدهای با شکوه و جلال فراوانی از آسیب زمان محفوظ مانده بوده.
به نظر می رسد بسیاری از پرستش گاهای ایران پس از تسلط اعراب به دست عبدالله عمر ویران و خاموش گردیده آثار در دست نشان می دهد درب مهرهای فراوانی در ایران در زمان ساسانیان تقدیس شده است زیرا بر پایه ی آیین دینی هر شهری به علاوه ی آدریان فراوان یک آتش ورهرام نیز باید داشته باشد و دهات و بلوکات فقط درب مهر و آتش دادگاه‌ به علاوه ی پادشاهان ساسانی بسیاری از کلیساها را نیز به آتشکده تبدیل ساخته بودند.
در ایران باستان رسم چنین بود که ماترک زرتشتیان بدون فرزند حواله ی آتشگاها می شد که به مصرف هزینه ی آن و آتش بانان می رسید و بدین طریق درب مهرهای بسیاری به نام گذشتگان ساختمان می گردید.
۵۶
@khashatra

✅ به قول ، نظامی اسکندر گجستک هنگام فتح شهرهای ایران آتشکده ها را ویران و غارت نمود و زر و سیم و گوهرهای گران یهای بی شماری که اندوخته گنجورهای آتشکده بود ضبط و تصاحب نمود.
می گویند وزن سکه های طلا که از خزینه دارا به غارت برد ۱۵۰ هزار کیلو بود و وزن سکه های نقره ۹۰ هزار کیلو.
تخت خواب شاهنشاه که با جواهرات قیمتی و خوشه های مروارید مزین بود به مقدونیه فرستاد نظامی در این مورد گوید :
سكندر بفرمود که ایرانیان،
گشایند ز آتش پرستی میان.
مغان را برآتش گذارند رخت،
برآتشکده کار گیرند سخت.
چنین رسم بود اندر آن روزگار،
که باشد در آتشگه آموزگار.
کند گنج ها را در او پای بست،
نباشد کسی را بر آن گنج دست.
توان گر که میراث خواری نداشت،
بر آتشکده مال خود را گذاشت.
بر آن رسم که آفاق را رنج بود،
هر آتشکده خانه ی گنج بود.
سکندر چوکرد آن بناها خراب،
روان کرد گنجی چو دریای آب.
بر آتشگهی کو گذر داشتی،
بکندی و آن گنج برداشتی.
به ایران زمین از چنان پشتی،
نماند آتش هیچ زردشتی.
دگرزان مجوسان گنجینه سنج،
به آتشکده کس نیا کند گنج.
۵۷
@khashatra

✅ چو شاه از جهان رسم آتش زدود،
بر آورد از آتش پرستنده دود،
بفرمود تا آتش موبدان،
کشند از هنر مندی بخردان.
فسون نامه ی زند را تر کنند،
وگرنه به زندان و دفتر کنند.
وز آن جا به تدبیر آزادگان،
در آمد سوی آذر آبادگان.
به هر جا که او آتشی دید چست،
هم آتش فرو کشت و هم زندشست.
در آن خطه بود آتشی سنگ بست،
که خواندی خرد سور آتش پرست.
سدش هیر بد بود بر طوق زر،
به آتش پرستی کمر بر کمر،
به فرمود كه آن آتش دير سال،
بکشتند و کردند یک سر زکال.
چو آتش فرو گشت از آن جایگاه،
روان کرد سوی سپاهان سپاه.
بسی آتش هیربد را بکشت،
بسی هیربد را دو تا کرد پشت.

📚 بُن مایه :

پرستشگاه زرتشتیان.

🖋 نویسنده و گردآورنده :
رشید شهمردان.

هشتمین نشریه ی سازمان جوانان زرتشتی بمبئی سال ۱۳۳۶ یزدگردی.

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.

۵۸
@khashatra

#امروز


به روز، پیروز ‌و فرخ روز ورهرام ایزد از اردی بهشت ماه سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

آدینه ۲۰ اردی بهشت ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۹ می سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ ورهرام = بهرام = پیروزی و سرافرازی.

✔️ دیدار در شاورهرام ایزد.

@khashatra

#ورهرام_ایزد

ورهرام، ایزد پیروزی و سرافرازی ست. در ادب مزدیسنا و آریایی کهن، بهرام ایزد در پیکره‌های بسیار زیبا، نیرومند، تیزرو، برنا، شاداب، شاهین تیز پرواز، مرد رایومند و …. دادگری و درستی و خوشی و یک رنگی مى‌دارد و اهریمن زدایی مى‌کند، به نیکان و ستایندگان نیرو مى‌دهد و بر دشمنان خشم مرگ مى‌آورد و در کار آشتی هم کوشاست. آشتی که از راه درست اشوزرتشت سپنتمان آن را ستود و همواره در آرزوی برپایی‌اش بود و از برای پیروزی خود و پیش بردن آواژگان بهرام ایزد را ستایش کرد.

بیستمین روز از هر ماه در گاه شماری ایرانی «وَرَهرام» نامیده می‌شود، در اوستا ورترغن آمده و در پهلوی ورهران و درپارسی بهرام آمده، ورهرام به چم پیروزی و کامیابی قابل ستایش است. فروزه‌ی پیروزی است. ورهرام ایزد به چم (:معنی) پیروزی قابل ستایش است و به سبب جایگاه پر اهمیتش «شاه ورهرام ایزد» نامیده می‌شود.

در باور ایرانیان پیروزی همواره با ارزش و قابل ستایش بوده است به همین دلیل در اوستا سرود‌های زیبایی در ستایش پیروزی آمده است.

ایرانیان باستان پیش از آغاز هر کار گروه، در نیایش‌گاه ویژه‌ای گردهم می‌آمدند و سرود‌های ستایش پیروزی را با هم می‌خواندند و با روانی نیرومند و اراده‌ای استوار، برای پیروزی، پای به میدان مبارزه‌ی زندگی می‌گذاشتند.

این مکان‌ها به تدریج به نیایش‌گاه ورهرام ایزد شناخته شد.
اکنون زرتشتیان دست‌کم ماهی یک بار، در روز ورهرام، در نیایشگاه شاه ورهرام ایزد گردهم می‌آیند و اهورا مزدا را نیایش می‌کنند و از او می‌خواهند که پیروزی را در زندگی، بهره‌ی آنان گرداند و نیز همه‌ی کسانی را که به پیروی از پیام اشو زرتشت در«تازه گردانیدن ِ زندگانی‌»، «پیش بردن جهان هستی» و «گسترش آیین راستی» می‌کوشند، پیروز و سر افراز گرداند.

در بهرام‌یشت آمده‌است که بهرام آفریده ی اهورا نیرومند و فرهمند است و نیروی بینایی شگفت‌انگیزی دارد.
او یورش همه ی دشمنان را، چه جادوان و پریان، و چه کَوی‌ها و کَرَپان‌های «ستمگر» را در هم می‌شکند، جهان را تازگی و آشتی می‌بخشد و به خوبی آرمان‌ها را بر آورده می‌کند.
بهرام هم‌چنین توانایی فرزندآوری و بازوان نیرومند و تندرستی و دلیری می‌بخشد.

آذر بهرام همان سومین آتشکده‌ی بررگ ایران هست آذر برزین مهر در ریوند خوراسان، در آتش بهرام نیایش، بند شش آن، کوه نام برده شده است.

نیایشگاه‌های شاه ورهرام ایزد در خرمشاه یزد، زین‌آباد یزد، شریف‌آباد اردکان، امیریه‌ی تهران، تهران پارس، کرج، کرمان و اهواز وجود دارد.
از آیین‌های این روز پختن آش، سیروگ و پخش شیرینی و نخود مشکل‌گشا است.

گل قاسدک نماد ورهرام ایزد است.

@khashatra

#ورهرام_یشت

با آوای روان شاد ؛ موبد مهربان فیروزگری

@khashatra

✅ پادشاهان ایران نیز گاه و بی گاه گوهرهای گران بها و زر و سیم فراوان به‌ آتشكدها نثار و به موبدان و آذربانان می بخشیدند که به مصرف هزینه ی خدمت آتش و تعمیر آتشکدها و پرستش گاها می رسید.
فردوسی سترگ در مورد رفتن انوشیروان به جنگ روم و نیاز به آتشکده چنین گوید :
چو چشمش بر آمد به آذرگشسب،
پیاده شد از دور و بگذاشت اسب.
زِ دستور پاکیزه بَرَسَم بُجست،
دو رخ را به آب دو دیده بشست.
توان اندر آمد به آتشکده،
نهادند گاهی به زر آزده.
نهاده بدو نامه ی زند و استا،
به آواز بر خواند موبد درست.
رد و هیرید پیش، غلطان به خاک،
همه دامن جامه ها کرده چاک.
بزرگان بر او گوهر افشاندند،
به زمزم همی آفرین خواندند.
چو نزدیک تر شد ستایش گرفت،
جهان آفرین را نیایش گرفت.
پرستندگان را بخشید چیز،
به جایی که درویش دیدند نیز.

۵۹
@khashatra

✅و باز در باز گشت از جنگ خاقان و رس یدن باژ و ساو از روم در طی راه بدو، گوید :
ز قیصر یکی نامه با نثار،
نوشته سوی نامور شهریار.
بسی گرم پیغام ها داده بود،
ز چیزی که پیشش فرستاده بود.
گزین پس فزون تر فرستیم چیز،
که این ها زبهر نثار است نیز.
پذیرفت شاه اندر آمد به اسب،
همی راند تا خان آذر گشسب.
چو از دور جای پرستش بدید،
شد از آب دیده رخش ناپدید.
فرود آمد از اسب و بَرَسَم به دست،
به زمزم همی گفت و لب را ببست.
توان پیش آتش نیایش گرفت،
جهان آفرین را ستایش گرفت.
همه زر و گوهر فزونی که برد،
سراسر به گنجور آتش سپرد.
پراکند بر موبدان سیم و زر،
همان جامه بخشید شان با گهر.
همه موبدان زو توان گر شدند،
نیایش کنان پیش آذر شدند.
به زمزم همی خواندند آفرین،
بر آن دادگر شهریار زمین.
۶۰
@khashatra

✅ فردوسی باز در این مورد در داستان جنگ بهرام گور با خاقان چین و گرفتار شدن خاقان و بازگشت بهرام به ایران و رفتن به سوی آذر گشسب برای نیایش گوید :
چنانی و خنلی و باخی ردان،
بخاری و از فرچکان موبدان.
برفتند با باژ و برسم به دست،
نیایش کنان پیش آتش پرست.
همان نیز هر سال با باژ و ساو،
به درگه شدی هر که بودیش تاو.
چو شد ساخته کار آتشکده،
همان جای نوروز و جشن سده.
بیامد سوی آذر آبادگان،
خود و نامداران و آزادگان.
پرستش کنان پيش آذر شدند،
همه موبدان دست بر سر شدند.
پرستندگان را ببخشید چیز،
وز آتشکده روی بنهاد نیز.
خرامان بیامد به شهر صطخر،
که شاهنشهان را بدو بود فخر.

طبری (٣١١ - ٢٢۶هـ) در مورد نشار هدیه های گران بها به آتشکده آذرگشنسب شیر می نویسد :
«بهرام پس از شکست دادن خانان از راه
آذربایجان بر می گردد.
جواهراتی که در تاج پادشاه خاقان نصب شده بود با شمشیر جواهر نشان خویش و مروارید و گوهرهای گران بهای دیگر به گنجور آذر گشنسب تقدیم می کند و خاتون بانوی خاقان را خدمه ی آتشکده می سازد.»

📚 بُن مایه :

پرستشگاه زرتشتیان.

🖋 نویسنده و گردآورنده :
رشید شهمردان.

هشتمین نشریه ی سازمان جوانان زرتشتی بمبئی سال ۱۳۳۶ یزدگردی.

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.

۶۱
@khashatra
ادامه دارد....

#امروز


نَبُر

به روز، پیروز ‌و فرخ روز ، رام ایزد از اَردی‌بهشت ماه سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

شنبه ۲۱ اردی بهشت ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۱۰ می سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ رام = آرام ، آرامش.

✔️ نَبُر : پرهیز از کشتن حیوانات سودمند،
و پرهیز از خوردن خوراک های گوشت دار.

@khashatra

#رام_ایزد

واژه‌ی رام به معنای آرام، خوشحال، فرمان بردار آمده‌است و هنوز هم این واژه به همین صورت یا به صورت رامش در معنی صلح و شادی و سازش به کار می‌رود.
ایزد رام در آیین مزدیسنی، پاسدار و موکّل روز بیست و یکم هر ماه خورشیدی است و در اوستا با صفت «بخشنده ی چراگاه و اغذیه‌ی خوب» از وی یاد شده‌است.

رام یا ایزد رام، که در اوستا به صورت رامه یا رامن آمده و در زبان پهلوی به صورت رامشن یا همان رام خوانده شده‌است.
در آیین زرتشت یکی از ایزدان یا فروزه‌ی درخور نیایش است. این ایزد که آن را وای وه نیز گفته‌اند، بر روز بیست و یکم هر ماه که آن را رام روز می‌نامند، موکّل است. چهارمین روز نَبُر یا پرهیز از خوردن گوشت است.

در کنار بهمن (وهمن یا وهومانا از امشاسپندان) سه دستیار او قرار می‌گیرند که نخستین آن ها ماه، دومین گؤشورون و سومین رام است که قرینه ی وای محسوب می‌شود و در زندگی پس از مرگ نقش خاصی را ایفا می‌نماید.
در واقع در زندگی پس از مرگ، رام به ارواح نیکوکار و عادل مدد می‌رساند تا مشکلات و موانع را پشت سر بگذارند.
رام یکی از جنبه‌های زمان نیز به شمار می‌رود او نخستین پزشک مینوی است که چاره و درمان دردها به دست او سپرده شده است.

 فردوسی می‌سراید :

ترا روز رام از جهان رام باد،
همان باد را با تو آرام باد.

گل خیری زرد نماد رام ایزد است.

@khashatra