#امروز

به روز، پیروز ‌و فرخ روز باد ایزد از تیرماه ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

برابر با :
پنج شنبه ۱۹ تیر ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۱۰ ژوئیه  سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ باد = وای ، وایو ، باد.

@khashatra

#باد_ایزد

«باد»، نام بیست‌ و‌دومین روز ماه در گاه شمار زرتشتی ست. باد، به چم هوا ست. در فرهنگ زرتشتی هوا از چهار آخشیج ستودنی و سپندینه مانند آب و آتش و خاک است.
در فرهنگ ایران پاک نگهداشتن چهار آخشیج خویش کاری هر انسان است.

در اوستا ایزد وَیو (باد) همراه و همکار ایزدان آب و آتش و خاک است.
ایزد وَیو (ایزد «باد» یا «هوا») همواره با ایزد رام آمده است.
در اوستای سی‌روزه آمده : «…یاری باد به همه رزم و کارزار برساد. هر که را باد پشتیبان است پیروزی همیشه با اوست.

ایزد وَیو یا ایزد باد همواره با ایزد رام آمده است. ” وای یا وایو ”باد” چهره‌ای دوگانه دارد، خوب و بد زیرا باد از هر دو جهان نیک و بد می‌گذرد. او نیکوکار است و در عین‌حال می‌تواند با نیروی ویران گر خود همه‌ چیز و همه ‌کس را نابود سازد.

در ادبیات پهلوی دارای دو نیمه‌ی بد و خوب است که در اوستا نیمه‌ی نیک او که دشمن دیوان است ستوده شده. ایزد وایو در یشت پانزدهم اوستا به عنوان ایزدی مهم مورد ستایش قرار گرفته و این ستایش تا دوران اشکانی و ساسانی ادامه داشته‌است. در فرهنگ ایران قدیم ایزد یا الهه ی باد است.

این خداوندگار نه تنها برای تمام موجودات زنده روح حیات بوده بلکه روح دنیا و گیتی نیز محسوب می شده است. وایو هم چنین هوایی است که در آن تمام موجودات زنده در هنگام مرگ نابود می شوند.

ایزد باد در اوستا چنین گزارش شده : جوینده، نیک‌كردار، چیره‌شونده، پس‌رونده، پیش‌رونده، پاینده‌فر، سخت‌ترین، قوی‌ترین، شكست‌دهنده، موج‌ریزنده، زبانه‌كشنده و ….
 
سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی نسک (:کتاب) بندهش ؛

چون باد‌روز، روز نشاط آمد ای نگار،
شادی فزای هین و بده باده و بیار.

باده است شادی دل پیوسته باده خور،
بی‌باده هر چه بینی باد هوا شمار.

اندرزنامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

در بخش (نیایش خواندن سرود و ادعیه) از بر کن و به کار نو مَپیوند.

 
اندرزنامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

وگر با شدت کار، با داوران،
در این روز رو، تا شوی کامران.

سزد روز (باد) ار درنگی شوی،
نپیوندی امروز کار از نوی.

🌺 گل باد رنگ بویه نماد باد ایزد است.

@khashatra

✅ ویرانه های عبادت گاه های باستانی.

« بر فراز گردنه ی کوهستان که بندرگاه جارگ را از بادهای جانب شمال غربی ایمن می دارد.
دو ردیف تخته سنگ های تراش جسیم موجود است و به وسیله ی پلکان پهنی که یک قسمت آن باقیمانده است به آن جا می رسیده اند.
تخته سنگ های مزبور در وسط توده های سنگدهای لاشه که از فرو ریختن دیوارهای قدیمی به وجود آمده است قرار دارد و در حول و حوش این آثار در چندین محل تاقچه هایی از سنگ کوه در دو ردیف پنج تایی ایجاد کرده اند که ظاهرا محل گذاردن نذرها بوده است.
محل مزبور به شرح فوق مکان متبرکی بوده، پس از طلوع آیین زرتشت بازدهم متبرک ماند.
در نزدیکی پلكان سابق الذكر بقعه ی محقر و متروکی وجود دارد که از وضع معماری آن می توان پنداشت ابتدا آتشکده بوده بعداً به مسجد تبدیل گردیده است.» ( ص ۱۴۴)

«پروفسور و اندنبرگ ۵ آتشکده ی دیگر از عهد ساسانی را نیز در میان ۵ ویرانه های متعدد عهد ساسانی واقع در جنوب فراش بند كشف نمود.
به نظر دانشمند مزبور آتشکده های مورد ذکر که مربوط به عهد ساسانی است شاید همان ۵‌ آتشکده ای باشد که به وسیله ی مهر نرسی وزیر بهرام پنجم شاهنشاه ساسانی احداث گردیده بوده که در بالا بیان گردید.
بنای آتشکده ی پنجگانه مکشوف از سنگ لاشه های طبیعی و ملات گچ بوده مشتمل بریک چهار اتاقی که جایگاه عبادت عموم بوده است و اتاق مسدودی که آتش مقدس را در آن حفظ می نموده اند می باشد.
به علاوه پروفسور واندنبرگ توضیح می دهد که مثلث واقع بين فراش بند و کنار سیاه واقع جنوب غربی فیروزآباد و کراب واقع در جنوب غربی فراش بند، چار تاقی بزرگی از آتشکدهای عهد ساسانی به نام نقاره خانه موجود است که درازای آن ۱۰/۹۰ متر پهنای آن ۸/۳۰ متر ارتفاع تمام بنا ۹/۶۰ متر طول هر یک از پایه های شمالی بنا ۳/۵۰ متر طول هر یک از پایه های جنوبی
آن ۲ متر فاصله هر دهانه بین دو پایه ی چهار تاق ۳/۸۰ متر.»
۱۶۱
@khashatra

✅ «ضمناً طبق اظهار دانشمند مزبور آتشکده ی موسوم به تون سبز که از آن صحبت داشتیم اکنون اساسا وجود ندارد و شرحی که گذشت به باور ایشان احتمال میرود
آتشکده های مهر نرسی که از آن سخن راندیم، عموماً در همین ناحیه واقع بوده باشد.
در این صورت آتشکده ی نزدیک کازرون از جمله ی آن ها به شمار نمی رود و نام کنار سیاه که حاکی از بودن درخت کنار (سدر) کهن سال است با آن چه برای احداث باغ ها و کاشتن درخت ها درباره ی مهرنرسی نوشته اند بی ارتباط به نظر نمی رسد.» (من ۳۷۳-۳۷۲)
«در راه حسین آباد جانب جنوب غربی جره به در مشهد در محلی موسوم به قنات باغ آتشکده سنگی بسیار زیبا و جالبی از عهد ساسانی موجود است که آتشدان مستطیل سنگی به صورت شبیه به پله برفراز پایه ی سنگی بلندی قرار دارد.
آتشدان مزبور طوری بر بالای پایه ی سنگی نصب شده است که قسمت شبیه به آن رو به بالا قرار دارد.
بدین ترتیب محل آتش که گودال وسط آتشدان باشد در طرف پایین واقع گردیده است.
دانشمند محترم آقای علی حاكمی مدیر موزه ی ایران باستان که درباره ی آثار ادوار تاریخی هخامنشی تا ساسانی تحقیق و پژوهش زیاد کرده اند نیز باورمند هستند که آتشدان مزبور به طور معكوس نهاده شده و آن چه بر روی سکه های ساسانی برای نمودن نقش آتشدان ها دیده می شود نیز مُوید این امر است و طبعاً نهادن آتش درون گودال که به صورت فعلی در زیر آتشدان واقع شده مسیر فروده است.» (ص ٢٧۴)
۱۶۲
@khashatra

✅ «آتشکده ای که پروفسور واندنبرگ از آن سخن گفته اند، هر دو در جلگه ی بُسپر و در دامنه ی کوه غربی این جلگه معروف به تخت شیرین قرار گرفته و تا مقبره ی گور دختر که همانند آرامگاه کورش بزرگ می باشد و هم چنین تپه های شمالی و خندقی فاصله ی چندانی ندارد.
اهالی محل آتشکده ی بزرگ را و در عین حال سالم تر را کوشک می نامند.
این بنای گچ و سنگی که تقریباً در فاصله ی یک کیلومتری جنوب گور دختر به شیوه ی آتشکده های ساسانی فیروز آباد و نظایر آن بنیاد گردیده مشتمل بر اتاق ها و رواق هاب بزرگ و کوچکی است که اغلب از آن ها به مرور ده ور به کلی ویران گردیده و پاره ای دیگر نیز در شرف انهدام به نظر می رسد.
با این همه عظمت دیرین این آتشگاه را می توان از اتاق بزرگ مدخل آن که رو به مشرق گشوده می شود در نظر مجسم نمود.
درگاه مزبور در حدود ۵۸۰ سانتیمتر و ارتفاع بلند ترین قسمت تاق در حال حاضر نزدیک به ۶ متر است. ولی باید توجه داشت که قسمت هایی از قله ی این تاق فرو ریخته و اندازه گیری های دقیق تر را مستلزم صرف وقت پیش از این نموده است.
ضمناً دهلیر باریکی در طبقه ی دوم این آتشکده در جهت شمال و جنوب باقیمانده که کمتر از سایر قسمت های بنا دست خوش ویرانی گردیده و ظاهرا تاق کوچک زیر این دهلیز در طبقه ی اول واسطه ی ارتباط قسمت های شرقی و غربی بنا بوده است.
اما آتشکده ی دیگر که آن نیز در دامنه ی کوه غربی جلگه بسپر معروف به تخته آب شیرین و یک کیلومتر و نیمی سمت باختری گور دختر قرار گرفته به قدری مخروبه و منطمس است که از آن حال حاضر جز ویرانه ای چند بر یک توده ی بزرگ سنگ و کلوخ چیز دیگری بر جای نمانده است.» (ص ۳۸۱-۳۸۰)

📚 بُن مایه :

پرستشگاه زرتشتیان.

🖋 نویسنده و گردآورنده :
رشید شهمردان.

هشتمین نشریه ی سازمان جوانان ززتشتی بمبئی سال ۱۳۳۶ یزدگردی.

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.

۱۶۳
@khashatra
ادامه دارد....

#روز_به_باد_سپردن_آرزوها

✅ روز به باد سپردن آرزوها ؛ آرش‌وار در اندیشه ی سربلندی ایران‌مان روز به باد سپردن آرزوها فرارسید.
روزی که آرش‌وار اندیشه‌های مان را با آرزوی سربلندی سرزمین‌مان ایران ‌پرواز دهیم.

♻️دستبند تیر و باد که جشن تیرگان بر دستان خود بستیم، نمادی از آرزوهای رنگارنگ برای هر ایرانی است.
بر فراز بلندی می‌ایستیم و از ایزد باد می‌خواهیم که تیر خواسته‌های مان را یاری کند تا به هدف آرزوهای مان بنشیند، آن چنان که آرش شیواتیر را یاری داد.
@khashatra

#روز_سپردن_تیرها_به_باد

✅ امروز روز باد ایزد در گاه شمار زرتشتی است.
برپایه‌ی آیین نیاکانی، امروز باید تیر آرزوهای مان را هم چون آرش به دستان باد بسپاریم.
دستبند تیر و باد که جشن تیرگان بر دستان خود بستیم، نمادی از آرزوهای رنگارنگ برای هر ایرانی است.
بر فراز بلندی می‌ایستیم و از ایزد باد می‌خواهیم که تیر خواسته‌های مان را یاری کند تا به هدف آرزوهای مان بنشیند، آن چنان که آرش شیواتیر را یاری داد.

امروز روز سپردن تیرها به باد است.
ما اگر آرزوهای مان را فراموش کنیم، دشمن، سرزمین درون مان را به تاراج می‌برد، همانند آرش باید در راه آرزوهای مان از جان مایه بگذاریم.
ما از خود گذشتگی در راه رسیدن به آرزوهای مان را از آرش می‌آموزیم.
با دلی پُرامید، آرزوهای مان را به پرواز درمی‌آوریم.
مباد که ناامیدی بر ما چیره شود.

@khashatra

کهن‌ترین #خط جهان در #تمدن_جیرفت کشف شده به قدمت تاریخ
https://t.me/newswz

#امروز

به روز، پیروز ‌و فرخ روز دی به دین از تیرماه ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

برابر با :
آدینه ۲۰ تیر ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۱۱ ژوئیه  سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ دی به دین = آفریدگار‌

✔️ روز آرامش و نیایش همگانی زرتشتیان‌

@khashatra

#دی_به_دین

این روز كه هم چون، دی‌ به آذر و دی‌به مهر به معنای دادار یا آفریدگار ست یكی دیگر از تعطیلی‌های هر ماه به‌شمار می‌آمده است.
در ایران باستان  استراحت کاری بوده و روز نیایش همگانی است.

بیست‌وسومین روز در گاه شماری دینی زرتشتی دی‌به دین نامیده شده است.
دی به چم آفریننده و آفریدگار است.  در گاه‌شماری ایران باستان به جز روز یکم هر ماه که اورمزد روز نامیده می‌شود سه روز دیگر به نام اهورامزدا ست که به صورت دی آمده و چون در ماه سه دی وجود دارد برای مشخص شدن، نام روز بعد را به آن می افزایند تا از هم مجزا  گردد "دی‌به آذر، دی به مهر، دی به دین”. دی در ادبیات اوستا به چم اهورامزدا می باشد که به شوند سپندینگی این نام بارها در ماه بازگویی شده است. در اوستا نام همکاران را اورمزد اواگاه, سه دی ویسپه شام نامیده‌اند.

دی یکی از نام‌های اهورامزداست و در اوستا به صورت دَثوش یا دَدوش یا دَذوه صفت و به چم (: معنی) آفریننده آمده ‌است.

روز هشتم، پانزدهم و بیست و سوم ماه دی برای آن که نام این روزها با نام ماه یکی شده، جشن ماهانه گرفته می‌شود.

گل شنبلید نماد دی به دین است.

@khashatra

✅ آتشکده ی شهر داراب.

«شهر داراب سه بار تغییر مکان یافته پیش از اسلام دارابگرد پس از اسلام شهر جنت و اکنون داراب در یک در محلی است.
خرابه های دارابگرد در ۸ کیلومتری داراب است. در کنار شهر داراب بقعه ای ست به نام پیر مرد که اعتقاد مردم بر آن ست که آرامگاه بابک پدر اردشیر می باشد.
در سر چشمه ی دهستان شاهیجان جنوب داراب آتشکده ای ست به نام اُغلان قِز (یعنی پسر و دختر) وجه تسمیه ی آن بدین سبب است که دو چشمه در میان سرچشمه ی شاهی جان فوران دارد یکی مانند نشانه ی پسر و دیگری مانند نشانه ی دختر.
در فسا بقعه ای ست به نام فیروزاودمرد که بی شک از بزرگان ایران پیش از اسلام باید باشد.
خرابه های شهر گور در قسمت جنوبی شهر فیروز آباد است که خرابه ی آتشگاهی در آن جاست و به فاصله های مختلف چند آتشگاه دیگر وجود دارد که آن ها را چار تاقی گویند، چار ناقی دهشهر، چار ناقی سلامت آباد، چار تاقی کنار سیاه که از آن صحبت داشتیم و مانند آن.» (ص ۳۲۳ - ۳۲۲)

«نزدیک شهر فسا درخت سرو بسیار کهن سال و بلندی ست که به مناسبت مجاورت آن به آبادی دریمی، به نام سرو دریمی خوانده می شود.
از قرار مذکور مورد باور پارسیان بوده، قطر دایره ی پایین آن بیش از دو متر و بلندی آن در حدود ۲۸ متر است.» (ص ۳۲۵)

«آثار قدیمی در نزدیکی نودران :
« در نزدیکی نودران به مسافت قریب ده کیلومتری جنوب غربی فیروز آباد چهار تاقی از عهد اسلام هست که امامزاده نام دارد.
دو پایه از چار تاقی که آتشکده ی عهد ساسانی بوده قریب ۵۰۰ متری مشرق امامزاده ی مزبور باقی ست و به مناسبت همین دو پایه ی موجود به نام دولنگه یا دو میل خوانده می شود.» (ص ۳۸۱)
۱۶۴
@khashatra

✅ توضیحات مربوط به پنج آتشکده ی جلگه ی فراش بند.

« پیش از مسافرت تحقیقاتی پروفسور واندنبرگ به جلگه ی فراش بند دو عدد آتشكده در جلگه ی مزبور مورد باز دید و اطلاع دانشمندان خارجی واقع شده بود. یکی از طرف ديولافوا و دیگری از طرف پروفسور هرتسفلد.
بر اثر مسافرت پروفسور واندنبرگ در زمستان سال ۱۳۳۹ معلوم گردید که پنج آتشکده به صورت کم و بیش ویران در جلگه فراش بند وجود دارد که توصیف مختصر آنها به شرح زیر از آن چه دانشمند نامبرده نگاشته است استخراج و نقل می گردد :

❇️ ۱ - چار تاق ملک :
در مسیر راهی که از فراش بند به فیروزآباد می رود به سافت ٣ کیلومتری مشرق فراش بند و یک کیلومتری جنوب کوهسار کوه آب پا و ۲ کیلومتری مغرب باغ موسوم به باغ ملک چار تاقی ویرانی است که از دیر باز نقشه و عکس های آن به وسیله دیولافوا و كوست به معرض أطلاع عموم گذارده شده است.
هر یک از ابعاد خارجی آن بالغ بر ٩/۴٠ متر می گردد.
سه پایه و قسمتی از گنبد آن باقی و موجود است.

❇️ ۲ - چار تاق تل جنگی :
در پنج کیلومتری جنوب شرقی چار تاق ملک به مسافت یک کیلومتری تپه ی باستانی به نام تل جنگی چار تاقی دیگری در محوطه ی جلگه ی فراش بند واقع ست که بدون شک همان چار تاق مذکور در کتاب تاریخ باستان شناسی ایران تالیف هرتسفلد می باشد و ما آن را به عنوان آتشكده ی فراز مرا آور خذایا ذکر کردیم. بنای این آتشکده شامل دو قسمت می باشد.
اول بنای مربعی مشتمل بر چار تاقی که در چهار جانب آن هم دهلیزی قرار داشته است.
قسمت دوم شامل دو ساختمان شبیه یک دیگر است که به فاصله ی چهار متر و نیمی جنوب غربی چار تاق سابق الذکر قرار داشته.
بنای چار تاق مانند آن چه در مجموعه ابنیه ی آتشكده كنار سياه عمل می شده است برای افروختن آتش جهت نیایش عموم بوده.
ساختمان های دوگانه فرعی به نگاهداری و تطهیر آتش مقدس و سکونت موبدان و مخزن مايحتاج آتشکده اختصاص داشته است.
❇️ ۳ - چار تاق فراش بند :
ویرانه ی ساختمان دیگری در جلگه ی قریب سه کیلومتری جنوب غربی چار تاق تل جنگی فراش بند پدیدار است که نقشه ی جهات خارجی آن به صورت مربع مستطیل بوده داخل آن فضای مربعی است که اندازه ی هر
ضلع آن ٩/۴٠ متر می باشد.
۱۶۵
@khashatra

✅ ۴ - چار تاقی نقاره خانه :
چار تاقی نقاره در ص ۳۷۳ مهر به آن اشاره شد.
چار تاقی مزبور از سنگ های لاشه ی طبیعی و ملات گچ ساخته شده.
سنگ های روی کار صاف و دست چین گردیده است.
در فاصله ی ۴/۲۰ متری چار تاقی، دیواری به بلندی ۱/۵ متر برپا مانده ظاهرا متعلق به جايگاه آتش است و پایین تر از آن بقایای ابنیه مسکونی و مخازن مربوط به آتشکده
پدیدار می باشد.
❇️ ۵ - چار تاقی خرمایک :
نام خرمایک می رساند که در محل مجاور چار تاقی مزبور نخلستان مهمی وجود داشته است (ص ۱۴ دیده شود)
ویرانه های این چار تاقی در مغرب چار تاقی نقاره خانه واقع شده ، بنای مزبور مشتمل بر چار تاقی مرکزی بوده که مانند بسیاری از آتشکده های دیگر دهلیزی چار سوی آن را احاطه می نموده است.
آن چه از این بنا باقی مانده عبارت ست از سه پایه ی چار تاقی و قسمت هایی از دیوار های سراسری بمای فرعی و بقیه ی بنا فرو ریخته و از میان رفته.
مانند آن چه در آتشکده های دیگر گذشت چار تاقی اصلی محل نیایش عمومی و دو اتاق بنای فرعی یکی جایگاه حفظ آتش مقدس و دیگری مسکن موبد یا مخزن اثاثیه ی آتشکده بوده .» ( ص ۴۸۴ - ۴۸۵ - ۴۸۶)

📚 بُن مایه :

پرستشگاه زرتشتیان.

🖋 نویسنده و گردآورنده :
رشید شهمردان.

هشتمین نشریه ی سازمان جوانان ززتشتی بمبئی سال ۱۳۳۶ یزدگردی.

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.

۱۶۶
@khashatra
ادامه دارد....

#امروز

به روز، پیروز ‌و فرخ روز دین ایزد از تیرماه ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

برابر با :
شنبه ۲۱ تیر ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۱۲ ژوئیه  سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ دین = دئِنا ، وژدان ، نگرش درونی.

@khashatra

‍ #دین_ایزد

«دین» واژه‌ای پارسی و به چم (:معنی) وجدان، بینش و نگرش درونی است که از سوی اهورامزدا در نهاد هر انسان جای داده شده تا در زندگی با نیروی آن بتواند راه درست و راست را یافته و در آن گام بردارد.

دین، نام روز بیست‌ و‌ چهارم از هر ماه در گاه شمار زرتشتی است و نگهبانی روز بیست‌ وچهارم ماه به ایزد دین سپرده شده است. دین نام ایزدی از ایزدان آیین زرتشتی، نگهبان خامه هست. در این روز فرزند به درس و آموزگار سپرند.

پورریحان بیرونی در فهرست نام‌های روزهای ایرانی نام این روز را «دین» و در سغدی هم «دین» و در خوارزمی نیز «دین» یاد کرده است. دین که از واژه‌ی دئنا گرفته شده به چم سروش كه همان وجدان آمده است.

نگرشی درونی که از سوی اهورامزدا در نهاد هر آدمی مى‌باشد، تا در زندگی با نیروی آن بتواند راه راست و درست را یافته و در آن گام بردارد.

در سانسکریت و گات ها و دیگر بخش‌های اوستا بارها واژه‌ِ ی «دئنا» آمده كه هشت بار مى‌شود.
دین در گات ها به چم‌های گوناگون کیش، و آیین و سروش و … معنا شده است.


فردوسی پیرامون این ایزد می‌سراید :

همه مردمی باید آیین تو،
همه  رادی و راستی دین تو.


مسعود سعد پیرامون آن می‌سراید :

دین‌روز ای روی تو آکفت دین،
مَی خور و شادی کن و خرم نشین.

🌺 گل سد برگ نماد دین ایزد است.

@khashatra

✅ توضیح درباره ی آتشکده های مهر نرسی.

« به گفته ی طبری چنان که اشاره شد مهر نرسی وزیر معروف عهد ساسانی در روستای آبروان که زادگاه وی بود آتشکده ای ساخت و نزدیک آن جا چهار دهکده ی جدید آباد کرد و برای هر کدام آن ها نیز آتشکده ای بنا نمود و در همین مکان سه باغ ترتیب داد که تمامی آتشكده ها و روستاها و باغ ها در سده ی سوم هجری، زمان تألیف تاریخ طبری با حسن حالات هنوز و در دست قومی از پشت او بوده است. »
۱۶۷
@khashatra

✅ « آقای پرو فسور واندنبرگ بر اثر ملاحظه ی آتشکدهای پنج گانه در جلگه ی جنوبی فراش بند که از آن سخن راندیم، پس از رد استنباط های دانشمندانی چون گدار و هرتسفلد چنین نتیجه می گیرد که آتشکدهای پنج گانه ی مهر نرسی تماما در جلگه ی فراش بند ساخته شده و همین پنج آتشکده ای سا که به مسافت کم از یک دیگر در جنوب فراش بند قرار دارد و توضیحات آن ها مذکور افتاد و در پایان بحث خود دلایل زیر را می آورد :

❇️ ۱ - هر پنج آتشکده در یک ناحیه و نزدیک به هم واقع شده است.

❇️ ۲ - در نقشه های جغرافیایی کنونی ایران ناحیه ی جنوب غربی فیروز آباد که شامل جلگهدی فراش بند باشد به نام محلل اربعه ذکر گردیده است این نام محل چهار روستایی را که به وسیله ی مهر نرسی احداث شده است مشخص می کند.

❇️ ۳ - نام برخی از محل های آتشکده های پنج گانه مانند خرما یک که اكنون ناحيه ی باير و بی حاصلی است؛ شاید نشانه ی باغ هایی باشد که در زمان مهر نرسی آباد گردیده بود.

❇️ ۴ - چار تاقی های واقع در جلگه ی جنوبی فراش بند از لحاظ مصالح و شیوه ی ساختمانی و ابعاد بنا به یک دیگر شباهتی دارد.

« علاوه بر نظریه فوق که طبعاً بر بسیاری از نوشته ها و نظریات سابق درباره ی پنج آتشكده ی احداثی مهر نرسی خط بطلان می کشد. نکات دیگری هم ضمن مشاهدات پروفسور واندنبرگ از نزدیک معلوم گردیده است. و آن این که آتشکده ی تون سبز که از آن سخن راندیم در حقیقت وجود خارجی ندارد.
تون سبز نام تپه ای ست که تقریباً در جنوب شرقی آبادی قنات باغ واقع می باشد و تپه ی مزبور مشتمل بر گورستان مسلمانان و یک امامزاده است در صورتی که بقایای ابنیه عهد ساسانی در جانب غربی آبادی قنات باغ قرار دارد و نیز به مسافت یک کیلو متری جنوب غربی قنات باغ در محل موسوم به گره سر بر فراز مختصر سربالایى آتشدان سنگی چنان که گفتیم واقع ست.
۱۶۸
@khashatra

✅ چار تاقی کازرون که در سال ١٣١۴ خورشیدی ماکزیم سیرو كشف نمود.....
در آن موقع هنوز دارای سه پایه و دو لنگه تاق بود و امروز سال ۱۳۴۳ خورشیدی فقط دو پایه ی آن برجا مانده است و از چهار لنگه ی تاق جوانب آن تنها یکی باقیمانده.
از گنبد آن اثری باقی نیست، چار تاقی فراش بند که دیولافوا و فلاندن کشف نمودند و گذار آن را از آثار مهر نرسی می داند همان است که به نام چار تاق ملک معرفی گردید.
پروفسور واندنبرگ در ضمن بحث خود چنین نتیجه می گیرد که تعداد آتشکده های واقع بین کازرون و فیروز آباد کمتر از نه عدد نیست، بدین قرار :

❇️ ۱ - آتشکده ی کنار سیاه.

❇️ ۲ - آتشکده ی نودران.

❇️ ۳ - آتشکده ی بالاده که به نام آتشکده ی جره هم معروف ست که از آن صحبت داشتیم.

❇️ ۴ - آتشکده ی کازرون.

❇️ ۵ - پنجم تا نهم پنج عدد آتشکده ی واقع در جلگه ی فراش بند.
دانشمند نام برده اضافه می نماید که ظاهراً آتشکده های دیگری هم در نواحی مزبور وجود داشته است.
چنانچه استخری اشاره می نماید که هر روستایی دارای آتشکده ی مخصوص خود بود و ابن حوقل نیز تنها برای شهر کازرون دو آتشکده را نام می برد.» (ص ۴۸۶ - ۴۸۷ - ۴۸۸)

📚 بُن مایه :

پرستشگاه زرتشتیان.

🖋 نویسنده و گردآورنده :
رشید شهمردان.

هشتمین نشریه ی سازمان جوانان ززتشتی بمبئی سال ۱۳۳۶ یزدگردی.

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.

۱۶۹
@khashatra
ادامه دارد....

#امروز

به روز، پیروز ‌و فرخ روز اَرد ایزد از تیرماه ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

برابر با :
یک شنبه ۲۲ تیر ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۱۳ ژوئیه  سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ اَرد = توانگری و دارایی.

@khashatra

#ارد_ایزد

ایزدی ست که همه ی خوشی‌ها و آسایش‌ها به او ویژه شده است و گویند اگر به خانواده‌ای «ارت» به گونه دختری زیبا رو کند، داده و خواسته و گشایش و گسترش به آن خانه و خانواده روی می‌آورد. آموزش‌های اشوزرتشت آرامش درونی را همراه با توانگری و به دست آوردن خواسته سفارش می‌کند.
هر زرتشتی برای به دست آوردن خواسته از راه درست و راست، به کار و کوشش می‌پردازد.
خواندن سرود «اشم وهو»؛ به بهدینان می‌آموزد که : «خوش بختی از آن کسی ست که در پی خوش بختی دیگران باشد».
ایزد ارد كه در اوستا به گونه‌ی «‌اشا ونگهوئی» آمده است، بیست و پنجمین روز هر ماه است. در یشت ها «ارد ایزد»، خواهر امشاسپندان خوانده شده است. یکی از یشت های اوستا به نام او «ارت‌یشت» است. ایزد ارد یا «ارت»، در اوستا «اشی ونگوهی»، و به چم توانگری، خواسته و دارایی است و به چم «خوب و نیک» نیز آمده است.
در اوستا یشت هفدهم، به‌نام این ایزد است. نگهبانی از ثروت و دارایی بر دوش این ایزد است. آموزش‌های اشوزرتشت آرامش درونی را همراه با توانگری و به‌دست آوردن خواسته سفارش می‌کند. زرتشتی برای به دست آوردن خواسته از راه درست و راست، به کار و کوشش می‌پردازد. این یشت ۶۲ بند دارد.
‍ در اوستا اَشی وَنگوهی به چم توانگری، خواسته و دارایی است و در پهلوی اَرت آمده، کلمه ونگهو صفت است به چم نیک وخوب. ترکیب این کلمه‌ به چم اشی نیک است و آن در پهلوی به گونه‌ی اَرشَش وَنگ و اَشَش وَنگ و اَرشوش وَنگ و بیشتر اَشیش وَنگ آمده است که همگی به چم اَشی نیک است. ارت یا ارد نیز پهلوی است که در فارسی باقی مانده. در لغت‌نامه ها اَرد و آراد و آرد هر سه یاد شده است. در گات‌ها و دیگر بخش‌های اوستا، ارت (اشی) گاه اسم مجرد است به چم توانگری و بخشایش و برکت و نعمت و مزد و بهره و گاهی اسم خاص ایزدی که نگهبان مال و خواسته و دارایی است. اسم این ایزد در گات‌ها یاد شده است. وی مانند سپندارمذ، آناهید و چیستا (فرشته ی دانش) مونث شناخته شده. در جهان مادّی مال و جلال و خوشی دین داران از پرتو وجود اوست و در جهان مینوی و روز واپسین ، پاداش کارهای نیک و سزای کردارهای زشت به یاری او انجام شود. برخی نیز او را اشیش ونگ می‌نامند، او بِه فَر و شکوه خانه می‌افزاید.
زیرا هرکه به دیگران چیزی بدهد همان چیز افزوده و بزرگ تر شده به خانه ٔ وی بازگردد (چنان که در یسنای ۴۳ بند ۱۲)
زرتشتیان در این روز جامه نو می‌پوشند، به سفر می‌روند و سالمندان را یاری می‌کنند.

سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی کتاب بندهش :

ارد‌ روز است فرخ و میمون،
با همه لهو و خرمی مقرون.
ای دلارای یار گلگون‌رخ،
خیز و پیش‌آر باده‌ی گلگون.

اندرزنامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

هرچیز نو بخر و اندر خانه بر.
 
اندرزنامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به بازار شو، روز (ارد) ای پسر،
نوانو بخر چیز و به خانه بر.

گل همیشه بهار نماد ارد ایزد است.

@khashatra