خاطرات اسدالله علم
1.22K subscribers
1.75K photos
9 files
3 links
Khaterat.Asadollah.Alam
Download Telegram
بعد از ظهر در جشن شرکت ملی نفت به مناسبت (روز نفت روز حاکمیت مطلق بر نفت، نه روز ملی شدن نفت) شرکت کردم. روز بسیار مهمی است، چون واقعاً در این روز اراده و همت شاه تمام بندها را پاره کرد و آنها به جای آن که آقای ما باشند عامل ما شدند. حتى عامل هم نه، یک شرکت شیمیایی خریدار نفت شدند. به علاوه مسئله ی قیمت گزاری مصنوعی برای نفت و آن بازیها تمام به سر آمد. نفت تقریباً قیمت طبیعی خود را یافت که با سایر امتعه [ای] که ما از خارج میخریم وفق میدهد، یعنی قیمت از ۱/۸ دلار {قیمت اعلام شده} posted price که به ما میدادند یا ۲۰ - ۱/۱۰ دلار قیمت {واقعی} realized price به ۱۰ - ۹ دلار در بشکه با کمپانیها رسید در بازار آزاد بشکه [ای] به ۱۶ دلار هم در روزهای {وحشت} panic فروختیم.


📚#خاطرات_اسدالله_علم
🖌#امیر_اسدالله_علم
جلد 5 & صفحۀ 200 و 201
تهران، کتاب سرا
ویرایش از #علینقی_عالیخانی
#پنجشنبه & 1354/5/9
#خاطرات_روزانه #خاطرات_علم #روزنوشت #تاریخ_امروز #یادداشتهای_اسدالله_علم #زمان_شاه #کافه_تاریخ #پهلوی #محمدرضا_شاه_پهلوی #تاریخ_پهلوی #تاریخ_معاصر #تونل_زمان #تقویم #سیاسی #تاریخ_شفاهی #تاریخ_شفاهی_ایران #یادداشتهای_علم #روزشمار #یادداشتهای_روزانه #تاریخ #تاریخ_ایران #امروز_در_تاریخ #اسدالله_علم #امروز_در_تاریخ #شاه #خاطرات #محمد_رضا_پهلوی #دوره_پهلوی #سفر_در_زمان #پهلوی_دوم #مرداد #مردادماه #نفت #ملی #شرکت #دهه_پنجاه #نهم_مرداد #نه_مرداد #نهم_مردادماه
🙏2
پنجشنبه ۱۰ مرداد - شنبه، 12 مرداد
در سه روز گذشته در کنفرانس رامسر به منظور افزایش حجم برنامۀ پنجم عمرانی بوده ام... سرم با یک سری آمار باورنکردنی به دوار افتاده است. دو سال پیش حداکثر هزینۀ پیش بینی شده ۲۴ میلیارد دلار بود. امروز کم و بیش سه برابر شده و به ۶۸ میلیارد دلار رسیده است....
شاه در مدت کنفرانس اظهار داشت که خشونتهای تروریستیِ دو سال گذشته به مذاکرات ما بر سر نفت ارتباط داشته است. من پرسیدم که چه دلیلی برای این ادعا دارد. گفت مطلقاً هیچ، اما این دلیل نمی شود که حقیقت نداشته باشد
.

📚#گفتگوهای_من_با_شاه
#خاطرات_محرمانه_امیر_اسدالله_علم
🖌#امیر_اسدالله_علم
جلد 2 & صفحۀ 17 و 18
زیر نظر #عبدالرضا_هوشنگ_مهدوی
تهران، طرح نو


#دوشنبه & 1353/5/10
#خاطرات_روزانه #خاطرات_علم #روزنوشت #یادداشتهای_روزانه #تاریخ_امروز #یادداشتهای_اسدالله_علم #هوشنگ_مهدوی #زمان_شاه #کافه_تاریخ #پهلوی #محمدرضا_شاه_پهلوی #تاریخ_پهلوی #مرداد #مرداد_ماه #تاریخ_معاصر #تونل_زمان #تقویم #سیاسی #تاریخ_شفاهی #تاریخ_شفاهی_ایران #یادداشتهای_علم #روزشمار #خاطرات_محرمانه_اسدالله_علم #یادداشتهای_روزانه #تاریخ #تاریخ_ایران #امروز_در_تاریخ #اسدالله_علم #شاه #خاطرات #تاریخ_آنلاین #تاریخ_گردی #دوره_پهلوی #سفر_در_زمان #پهلوی_دوم #دهه_پنجاه #بودجه #برنامه #تروریسم #تروریست #نفت #کنفرانس_رامسر #عمران #ده_مرداد #دهم_مرداد #دهم_مرداد #دهم_مردادماه
باز هم سر صبحانۀ شاهنشاه شرفیاب شدم. مطلب مهمی نبود. تمام به کارهای جاری گذشت. از {پرتره} رؤسای کشورهایی که برای جشنهای شاهنشاهی{مهرماه 1350} آمده بودند تابلوهای بافت قالی فوق العاده {زیبا} تهیه کرده بودیم که همان وقت به آنها داده شد. فقط پنج نفری باقی مانده بودند که چون آمدن آنها دیر اعلام شد، آن وقت پرتره آنها حاضر نشده بود، ولی حالا تهیه شده. عرض کردم اجازه می فرمایید بفرستم؟ فرمودند: البته! ولی به خنده فرمودند: ببین چند نفر اینها زنده اند و چند نفر بر سر کار. آن وقت من متوجه فرمایش حکیمانۀ شاهنشاه شدم، به لیست دقت کردم. دیدم سه نفر از این پنج نفر از بین رفته اند. خیلی باعث عبرت شد.

📚#خاطرات_اسدالله_علم
🖌#امیر_اسدالله_علم
جلد 5 & صفحۀ 201 و 202
تهران، کتاب سرا
ویرایش از #علینقی_عالیخانی
#شنبه & 1354/5/11

#خاطرات_روزانه #خاطرات_علم #خاطره_نگاری #روزنوشت #تاریخ_امروز #یادداشتهای_اسدالله_علم #زمان_شاه #کافه_تاریخ #پهلوی #محمدرضا_شاه_پهلوی #تاریخ_پهلوی #تاریخ_معاصر #تونل_زمان #تقویم #سیاسی #تاریخ_شفاهی #تاریخ_شفاهی_ایران #یادداشتهای_علم #روزشمار #یادداشتهای_روزانه #تاریخ #تاریخ_ایران #امروز_در_تاریخ #اسدالله_علم #امروز_در_تاریخ #شاه #خاطرات #محمد_رضا_پهلوی #دوره_پهلوی #سفر_در_زمان #پهلوی_دوم #مرداد #مردادماه #دهه_پنجاه #قالی #فرش #تابلو #پرتره #نقاشی #یازده_مرداد #یازدهم_مرداد #یازدهم_مردادماه
👍2
{در فرانسه} عصر چهارشنبه ۱۲ مرداد ۱۳۵۶ با آن که ناخوش هستم، رفته بودم ماهرویی را ببینم و سه چهار ساعت از منزل غیبت داشتم. البته،
خوی بد بر طبیعتی که نشست
نرود تا به روز حشر از دست
ولی،
ای دل ار عشرت امروز به فردا فکنی
مایۀ نقد بقا را که ضمان خواهد شد؟
باری، وقتی به منزل بازگشتم گفتند چندین دفعه از ایران مرا خواسته اند که شاهنشاه من صحبت بفرمایند. جای تعجب شد، چون کاری در نظرم نبود که دربارۀ آن بخواهند صحبت بفرمایند و به طور معمول هم احوالپرسی و این تعارفات را نداریم، مگر من ناخوش باشم. هر چه سعی کردم تهران را بگیرم نشد
.

📚#خاطرات_اسدالله_علم
🖌#امیر_اسدالله_علم
جلد 6 & صفحۀ 549
تهران، کتاب سرا
ویرایش از #علینقی_عالیخانی
#چهارشنبه & 1356/5/12

#خاطرات_روزانه #خاطرات_علم #خاطره_نگاری #روزنوشت #تاریخ_امروز #یادداشتهای_اسدالله_علم #زمان_شاه #کافه_تاریخ #پهلوی #محمدرضا_شاه_پهلوی #تاریخ_پهلوی #تاریخ_معاصر #تونل_زمان #تقویم #سیاسی #تاریخ_شفاهی #تاریخ_شفاهی_ایران #یادداشتهای_علم #روزشمار #یادداشتهای_روزانه #تاریخ #تاریخ_ایران #امروز_در_تاریخ #اسدالله_علم #امروز_در_تاریخ #شاه #خاطرات #محمد_رضا_پهلوی #دوره_پهلوی #سفر_در_زمان #پهلوی_دوم #مرداد #مردادماه #دهه_پنجاه #دوازده_مرداد #دوازدهم_مرداد #دوازدهم_مردادماه
👍1🙏1
پنجشنبه ۱۳ مرداد شاهنشاه صحبت فرمودند و فرمودند که میخواهم تو استعفا بدهی، منتها میخواستم کسی در بین نباشد و این مطلب را خودم به تو گفته باشم. از این بزرگواری و مرحمت خیلی تحت تأثیر قرار گرفتم. عرض کردم با کمال افتخار و همین الساعه استعفایم را با قاصد مخصوص تقدیم میکنم. استعفای خودم را فرستادم و عریضۀ سپاسی از آقایی و بزرگواری شاهانه نیز تقدیم کردم. چند روز پیش هم عریضۀ تندی از اوضاع کشور و مسئله ی بی برقی و گرفتاری مردم عرض کرده بودم. من چندین دفعه با اشاره به شاهنشاه عرض کرده بودم که مرخصم فرمایند، موافقت نمی فرمودند و از مسئله می گذشتند. حالا که قصد تغییرات اساسی داشتند مطلب به نظر مبارکشان رسید و حتی در تلفن به من فرمودند که قصد تغییرات زیادی دارم و می خواهم که تو استعفا بکنی و جایت را به کس دیگر بدهم. من که از خدا خواستم و اگر هم حالم خوب بود از خدا می خواستم که دیگر در اوضاع ایران بی دخالت باشم. چنان پیش آمدِ سیستان مرا سرد کرده است که به وصف نمی آید. مگر می شود از تمام ادعای حقّه ی خود {آن} هم در قراردادی که صد درصد بر ضرر است گذشت و زیر آن را صحّه گذاشت؟


📚#خاطرات_اسدالله_علم
🖌#امیر_اسدالله_علم
جلد 6 & صفحۀ 549 و 550
تهران، کتاب سرا
ویرایش از #علینقی_عالیخانی
#پنجشنبه & 1356/5/13

#خاطرات_روزانه #خاطرات_علم #خاطره_نگاری #روزنوشت #تاریخ_امروز #یادداشتهای_اسدالله_علم #زمان_شاه #کافه_تاریخ #پهلوی #محمدرضا_شاه_پهلوی #تاریخ_پهلوی #تاریخ_معاصر #تونل_زمان #تقویم #سیاسی #تاریخ_شفاهی #تاریخ_شفاهی_ایران #یادداشتهای_علم #روزشمار #یادداشتهای_روزانه #تاریخ #تاریخ_ایران #امروز_در_تاریخ #اسدالله_علم #امروز_در_تاریخ #شاه #خاطرات #محمد_رضا_پهلوی #دوره_پهلوی #سفر_در_زمان #پهلوی_دوم #مرداد #مردادماه #دهه_پنجاه #سیزده_مرداد #سیزدهم_مرداد #سیزدهم_مردادماه
عرض کردم سازمان برنامه اطلاع میدهد که در برنامۀ پنجم دویست ملیون تومان برای ساختمان دانشگاه بزرگ پهلوی گذاشته و دویست ملیون تومان هم برای دانشگاه آریامهر که باید از تهران به اصفهان منتقل گردد. فرمودند: بنویس که هر دو دانشگاه باید در برنامۀ پنجم ساخته شود. هزار ملیون تومان برای هر دانشگاه در برنامۀ پنجم چیزی نیست. چرا اینها این قدر نادان و احمق هستند؟ فرض کنند داریم دو فرودگاه نظامی می سازیم. من می خواهم این دو دانشگاه را قبل از درگذشت خودم ساخته شده ببینم. بعد از درآمدهای سرشار نفت صحبت فرمودند که حداقل در سال، چهار ملیارد دلار خواهد بود و امسال هم پول زیادی داریم. عرض کردم خدا سایۀ شاه را از سر این کشور زوال نیاورد. با بودن اعلیحضرت همه چیز داریم و اگر نباشی هیچ نداریم. فرمودند: این طورها هم نیست. عرض کردم برای من که این طور است و بعد از اعلیحضرت زندگی نمی خواهم و میدانید که تعارف هم نمیکنم. زندگی اصولاً برای من پشیزی ارزش ندارد. فرمودند: میدانم؛ این که از چیزی نمی ترسی هم برای این است. باز فرمودند: قطعاً موضوع دانشگاهها را بنویس، گو این که چه خائن هایی در این دو دانشگاه دستگیر کردیم! عرض کردم اعلیحضرت باید کار خودتان را بفرمایید. فرمودند: بعدها خواهند فهمید که من چه کرده ام.

📚#خاطرات_اسدالله_علم
🖌#امیر_اسدالله_علم
جلد 2 & صفحۀ 319 و 320
تهران، کتاب سرا
ویرایش از #علینقی_عالیخانی
#شنبه & 1351/5/14
#خاطرات_روزانه #خاطرات_علم #خاطره_نگاری #روزنوشت #تاریخ_امروز #یادداشتهای_اسدالله_علم #زمان_شاه #کافه_تاریخ #پهلوی #محمدرضا_شاه_پهلوی #تاریخ_پهلوی #تاریخ_معاصر #تونل_زمان #تقویم #سیاسی #تاریخ_شفاهی #تاریخ_شفاهی_ایران #یادداشتهای_علم #روزشمار #یادداشتهای_روزانه #تاریخ #تاریخ_ایران #امروز_در_تاریخ #اسدالله_علم #امروز_در_تاریخ #شاه #خاطرات #محمد_رضا_پهلوی #دوره_پهلوی #سفر_در_زمان #پهلوی_دوم #مرداد #مردادماه #دهه_پنجاه #چهارده_مرداد #چهاردهم_مرداد #چهاردهم_مردادماه
👍3👎1
صبح شرفیاب شدم، کارهای جاری را عرض کردم یک نفر پیامی از انگلستان آورده بود که خلاصۀ آن این است: در ملاقات نیکسون - ویلسون در مورد ایران این نظر قاطع است که اگر غرب بخواهد با شوروی معامله بکند ایران وجه المصالحه نخواهد بود. شاهنشاه فرمودند: گه خوردند چنین حرفی زدند، مگر ما خودمان مرده ایم که آنها بتوانند ما را معامله کنند؟ قبل از آن که چنین کاری بکنند مگر ما نمی توانیم هزار زد و بند با روس و غیره بکنیم؟ به علاوه قدرت ما طوری است که آن قدر هم دیگر راحت الحلقوم نیستیم. البته درست می فرمایند، نتیجۀ این صحبت به این جا کشیده شد که واقعاً ببینیم وضع خاورمیانه چیست و چه خواهد شد. شاهنشاه فرمودند: روسها کمک فوق العاده به مصر و عراق و سوریه می کنند، ولی اسرائیلی ها هم سخت ایستاده اند. اخیراً که گفتند یک وجب هم از اراضی اشغالی کنار نمی رویم. من عرض کردم: از لحاظ هواپیما ممکن است در زحمت باشند وگرنه عربها این قدر عروتیز نمی کردند. فرمودند: آن قدر هم در زحمت نیستند، فرانسه مثل این است که وسائل یدکی میراژهای فعلی آنها را میدهد. گو این که هنوز نسبت به تحویل میراژهای بعدی تصمیم نگرفته است، ولی فانتومها را که از آمریکا خواهد گرفت (پنجاه عدد) بعد فرمودند: اسرائیل ۶۰۰ ملیون دلار سالیانه اسلحه می خرد، حالا به من ایراد می کنند که چرا اسلحه می خری؟ اگر اسلحه نمی داشتیم که همین #عراق کوفتی سبیل ما را دود می داد. فرمودند: کشتی های روسی دائماً طیاره به عراق می آورند. فرمودند: یک چیز ممکن است اسرائیل را به زانو در بیاورد و آن جنگ فرسایشی است، اگر #اسرائیل سالیانه دو هزار نفر تلفات جنگ بدهد. در طول زمان نمی تواند آن را تحمل کند.

📚#خاطرات_اسدالله_علم
🖌#امیر_اسدالله_علم
جلد 2 & صفحۀ 234 و 235
تهران، کتاب سرا
ویرایش از #علینقی_عالیخانی
#چهارشنبه & 1348/5/15
#خاطرات_روزانه #خاطرات_علم #خاطره_نگاری #روزنوشت #تاریخ_امروز #یادداشتهای_اسدالله_علم #زمان_شاه #کافه_تاریخ #پهلوی #محمدرضا_شاه_پهلوی #تاریخ_پهلوی #تاریخ_معاصر #تونل_زمان #تقویم #سیاسی #تاریخ_شفاهی #تاریخ_شفاهی_ایران #یادداشتهای_علم #روزشمار #یادداشتهای_روزانه #تاریخ #تاریخ_ایران #امروز_در_تاریخ #اسدالله_علم #امروز_در_تاریخ #شاه #خاطرات #محمد_رضا_پهلوی #دوره_پهلوی #سفر_در_زمان #پهلوی_دوم #مرداد #مردادماه #دهه_چهل #پانزده_مرداد #پانزدهم_مرداد #پانزدهم_مردادماه
👍3❤1
❤1
بعضی اوامر فرمودند که همان جا در مورد کارها به نخست وزیر بگویم و حل کنم. این کار را کردم. فقط ضمن عرایض، عرض کردم رئیس #حزب_مردم، بدبخت {ناصر} عامری عرض میکند: مقرری ما را دولت بریده، من که پولی ندارم که چرخ حزب را بگردانم. فرمودند: البته باید ببُرد. ایشان که ادعا می کنند بین مردم اکثریت مطلق دارند، بروند پولشان را هم از مردم بگیرند. من عرض کردم: بدبخت اگر این ادعا را هم نکند، پس چه بکند؟ انتقاد که نمی تواند بکند، دست کسی را هم که نمی تواند بگیرد و کمکی به کسی بکند، این حرف را هم نزند؟ هر اقلیتی ناچار است این حرفها را لااقل برای دلخوشی بگوید و بد جوری خندیدم. حس کردم شاهنشاه خوششان نیامد. دیگر نتوانستم دنبالۀ حرفم را بگیرم، درز گرفتم.


📚#خاطرات_اسدالله_علم
🖌#امیر_اسدالله_علم
جلد 4 & صفحۀ 206
تهران، کتاب سرا
ویرایش از #علینقی_عالیخانی
#پنجشنبه & 1353/5/17
#خاطرات_روزانه #خاطرات_علم #خاطره_نگاری #روزنوشت #تاریخ_امروز #یادداشتهای_اسدالله_علم #زمان_شاه #کافه_تاریخ #پهلوی #محمدرضا_شاه_پهلوی #تاریخ_پهلوی #تاریخ_معاصر #تونل_زمان #تقویم #سیاسی #تاریخ_شفاهی #تاریخ_شفاهی_ایران #یادداشتهای_علم #روزشمار #یادداشتهای_روزانه #تاریخ #تاریخ_ایران #امروز_در_تاریخ #اسدالله_علم #امروز_در_تاریخ #شاه #خاطرات #محمد_رضا_پهلوی #دوره_پهلوی #سفر_در_زمان #پهلوی_دوم #مرداد #مردادماه #ناصر_عامری #حزب #اقلیت #اکثریت #هفده_مرداد #هفدهم_مرداد #هفدهم_مردادماه
👍2
عصری در منزل پذیرائی های مفصل برای کار داشتم. منجمله مدیران اطلاعات و کیهان را خواستم و اوامر شاهانه را ابلاغ کردم... آنها در تفسیر نطق شاهانه به مناسبت عید #مشروطیت نوشته بودند که وقتی از طریق تشکیل انجمنهای ده و انجمنهای ایالتی و ولایتی، مردم خوی #دموکراسی گرفتند، ما هم عیناً مثل غرب صاحب دموکراسی می شویم. فرمودند: به آنها بگو ابداً ما دموکراسی غرب را نمی خواهیم، که اقلیت عملاً باید حکومت کند و خائن تشویق شود. باید در این خصوص مقاله بنویسند. من خودم این عقیده را ندارم به شاهنشاه هم عرض کرده ام ولی تصدیق میکنم که از طریق دموکراسی، قرطاس بازی و #حزب بازی این همه ترقیّات چشمگیر شگرف نصیب کشور نمی شد. خدا خواسته که چنین پیشوایی داریم. همیشه این طور نیست.


📚#خاطرات_اسدالله_علم
🖌#امیر_اسدالله_علم
جلد 2 & صفحۀ 322 و 323
تهران، کتاب سرا
ویرایش از #علینقی_عالیخانی
#چهارشنبه & 1351/5/18
#خاطرات_روزانه #خاطرات_علم #خاطره_نگاری #روزنوشت #تاریخ_امروز #یادداشتهای_اسدالله_علم #زمان_شاه #کافه_تاریخ #پهلوی #محمدرضا_شاه_پهلوی #تاریخ_پهلوی #تاریخ_معاصر #تونل_زمان #تقویم #سیاسی #تاریخ_شفاهی #تاریخ_شفاهی_ایران #یادداشتهای_علم #روزشمار #یادداشتهای_روزانه #تاریخ #تاریخ_ایران #امروز_در_تاریخ #اسدالله_علم #امروز_در_تاریخ #شاه #خاطرات #محمد_رضا_پهلوی #دوره_پهلوی #سفر_در_زمان #پهلوی_دوم #مرداد #مردادماه #قرطاس #دمکراسی #بازی #هجده_مرداد #هجدهم_مرداد #هجدهم_مردادماه
گفتگوهایم را با سفیر انگلیس گزارش دادم. شاه گفت: در دوران جنگ جهانی دوم جیمز برنز وزیر خارجۀ آمریکا پیشنهادی به روسها ارائه داد. این پیشهاد مبنی بر این بود که ایران به سه منطقۀ جداگانه تقسیم شود: منطقۀ ترک و کردنشین، منطقۀ عرب نشین و منطقه متعلق به ایرانیان، این پیشنهاد به دلیلی که بر ما معلوم نیست نظر موافق مولوتف را جلب نکرد. بعد هم استالین با آن مخالفت کرد و خود آمریکاییها نیز به دوباره اندیشیدن در بارۀ آن پرداختند، اما فکرش را بکنید اگر روسها با این نقشه موافقت کرده بودند این کار به منزلۀ پایان کار ما بود، بخصوص که انگلیسیها در عراق و خلیج فارس نیرو داشتند و به آسانی می توانستند رؤسای عشایر جنوب ایران را تحت نفوذ و سلطۀ خود در آورند. در آن زمان ما در دفاع از خودمان ناتوان بودیم، از همین جا بود که اعتقاد قطعی من به لزوم تقويت بنيۀ نظامي ایران شکل گرفت. در حال حاضر ما کم و بیش مستقل و خود مختار هستیم. باید به هرقیمتی شده از وابستگی کامل به روسها یا غربیها خودداری کنیم. به این دلیل وقتی آمریکاییها زمزمۀ خاتمه دادن کمکهای نظامی خود را ساز کردند، من بی جهت نگران بودم. ما وزنۀ سنگینی را به دوش می کشیم و این بهائی است که باید برای حفظ استقلالمان بپرداريم. من به شدت تحت تأثير این تحلیل و آن تجربه غم انگیز قرار گرفتم.

📚#گفتگوهای_من_با_شاه
#خاطرات_محرمانه_امیر_اسدالله_علم
🖌#امیر_اسدالله_علم
جلد 1 & صفحۀ 127 و 128
زیر نظر #عبدالرضا_هوشنگ_مهدوی
تهران، طرح نو


#دوشنبه & 1349/5/19
#خاطرات_روزانه #خاطره_نگاری #خاطرات_علم #روزنوشت #یادداشتهای_روزانه #تاریخ_امروز #یادداشتهای_اسدالله_علم #هوشنگ_مهدوی #زمان_شاه #کافه_تاریخ #پهلوی #محمدرضا_شاه_پهلوی #تاریخ_پهلوی #مرداد #مرداد_ماه #تاریخ_معاصر #تونل_زمان #تقویم #سیاسی #تاریخ_شفاهی #تاریخ_شفاهی_ایران #یادداشتهای_علم #روزشمار #خاطرات_محرمانه_اسدالله_علم #یادداشتهای_روزانه #تاریخ #تاریخ_ایران #امروز_در_تاریخ #اسدالله_علم #شاه #خاطرات #تاریخ_آنلاین #تاریخ_گردی #دوره_پهلوی #سفر_در_زمان #پهلوی_دوم #دهه_چهل #تجزیه #استقلال #عرب #ترک #کرد #تقسیم #استالین #شوروی #انگلیس #امریکا #نوزده_مرداد #نوزدهم_مرداد #نوزدهم_مرداد
👍1