📌 #چالش_های_فقهی_کرونایی قسمت ششم

🎙جایگاه مبادی معرفتی در بررسی مسائل فقهی
▪︎ اهم نکات #یادداشت_صوتی استاد حمید وحیدی


🔸 نگاه جزیره ای و نقصان در استنباط

در بررسی مسائل فقهی نباید به نحو جزیره ای عمل کرد. البته هر علمی سازوکار خود را دارد اما از طرفی نباید از تأثیر متعاضد علوم غافل شد. اگر فقیه متکلم زبردستی نباشد و یا اینکه در علوم عقلی پایگاه مستحکمی نداشته باشد، در خروجی های فقه خود دچار خلل و نقصان خواهد بود.

به عنوان مثال: آیا به عنوان حکومت دینی یا به عنوان فرد مؤثر و یا حتی نسبت به خود، قرنطینه را در دستور کار قرار دهیم یا خیر؟ برخی به حدیثی استناد میکنند که رسول اکرم (ص) فرموده اند: لاعدوی(۱)؛ به این معنا که هیچ سرایتی در امراض نیست و اگر سرایتی وجود داشت، پس آن مورد اول چگونه مبتلا شده است؟

نکته ای در این بین مغفول مانده، اینکه همان پیامبری که در برخی موارد به نوعی امر به قرنطینه کرده(۲)، همان پیامبر فرموده اند:«لاعدوی». البته سند این روایات قابل بررسی است اما ما فرض را بر صحت استناد آنها می گذاریم.


🔸 حل تعارض متوهم

نکته کلیدی در فهم این گونه روایات این است که ما نباید با رویکرد فقهی به روایات معرفتی بنگریم. یکی از این دو روایت در ساحت معرفتی سخن می گوید و دیگری در ساحت کنش بیرونی.

در حدیث لا عدوی منظور این است که در مقام قلبی هیچ چیز را نباید دارای اثر دانست، چرا که تأثیر همه چیز به دست ملکوتی است که آن ملکوت به دست خدای متعال است.(۳) بنابراین این حدیث در فضای آیاتی همانند «وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى»(۴) سخن می گوید و نباید با استناد به حدیث «لاعدوی» تلاش های مداوا گرانه را نفی کرد.

اما از طرفی هم نباید نگاه های مادی به مسئله داشت و با استناد ناصحیح به امثال آیه «لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلاَّ ما سَعى ‏» همه چیز را در سعی و تلاش خلاصه کرد.

______________________________
۱- الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏۸، ص: ۱۹۶
۲- صحیح البخاری، ج۷، ص: ۱۳۰- ۵۷۲۹
۳- يس: ۸۳. فَسُبْحانَ الَّذي بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْ‏ءٍ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُون‏
۴- الأنفال : ۱۷

@manaatt

📌 #چالش_های_فقهی_کرونایی
قسمت هفتم

🎙بررسی وضعیت قرنطینه
▪︎ #یادداشت_صوتی استاد حمید وحیدی، مدرس سطوح عالی

@manaatt

📌 #چالش_های_فقهی_کرونایی
قسمت هفتم

🎙 بررسی وضعیت قرنطینه
▪︎اهم نکات #یادداشت_صوتی استاد حمید وحیدی


🔸 موضوع شناسی قرنطینه

برای بیماری های واگیر با دو موضوع مواجه هستیم؛ یک موضوع ایزوله است که مربوط به کسانیست که بیماریشان قطعی بوده و این مشکل بر ای آنها احراز شده است. موضوع دیگر قرنطینه است که به معنای جدا کردن و ایجاد حجز و مانع نسبت به افرادیست که مشکوک به بیماری هستند نه اینکه لزوماً بیمار باشند. تفاوت این دو موضوع باید در بررسی های فقهی لحاظ شود زیرا تاثیرات مهمی می تواند داشته باشد.

اگر حضرت رسول (ص) فرموده اند که از افراد مجزوم فاصله بگیرید این مربوط به مسئله ایزوله است، اما موضوعی که ما الان درگیرش هستیم مربوط به قرنطینه می باشد که جدا کردن افراد مشکوک به بیماری است.

بنابراین هرکدام از این دو موضوع باید جداگانه مورد بررسی فقهی قرار بگیرد.


🔸 وجه جمعی میان روایات

در روایات از سویی از تعامل با اشخاصی که مبتلا به بیماری واگیردار هستند نهی شده ایم (۱) و از سوی دیگر شاهد این نقل هستیم که اهل بیت علیهم السلام با آنها تعامل داشته و حتی هم سفره شده اند.(۲) لذا این مسئله یک بررسی دلالی و فقه الحدیثی می طلبد.

وجه جمعی که به نظر می رسد این است که روایاتی که امر به فاصله از بیماران واگیردار می کند، اشاره به این وجه دارد که به لحاظ پزشکی و بهداشتی باید از آنها اجتناب شود لذا آنها مربوط به جنبه بهداشتی موضوع هستند. از سوی دیگر روایاتی که بیانگر هم سفره شدن اهل بیت علیهم السلام با بیماران واگیردار است، جهتشان این است که فرار کردن شما نباید به معنای تحقیر و اهانت به شخصیت این افراد بوده باشد. به عبارت دیگر اگر ما از بیماران مجزوم دوری می کنیم این بدین معنی نیست که ما آنها را مبغوض شمرده، طردشان می کنیم و ایشان را مستحق اهانت می دانیم. لذا اهل بیت علیهم السلام می خواستند بفرمایند که درعین اینکه شما مسائل بهداشتی را رعایت می کنید بی احترامی نباید بکنید و نباید این مشکل را به حساب بد بودن آنها گذاشت.

متأسفانه در فرهنگ مسیحیت در قرون وسطی این مسئله مطرح بوده که افراد مجزوم را مبغوضین خدا و مورد بلای از روی سخط الهی می دانستند. در نقل های تاریخی هم داریم که این بیماران را به محیط های جدای از جامعه بشری می بردند و در آنجا رها می کردند و آنها با وضع بسیار رقت انگیزی در آن محیط جان می دادند.(۳)

______________________________
۱. فِرَّ مِنَ الْمَجْذُومِ فِرَارَكَ مِنَ الْأَسَد-من لا يحضره الفقيه، ج‏۳، ص: ۵۵۷
۲. الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏۲، ص: ۱۲۳
3. Covey, Herbert C. (2001). "People with leprosy (Hansen's disease) during the Middle Ages"

@manaatt

🔸 قال الله عز و جل: و عزتي و جلالي لااحجب بيني و بينك في وقت من الأوقات حتي تدخل علي اي وقت شئت و كذلك افعل باحبائي

@manaatt

🔸 الحمدلله الذی جعلنا من المتمسکین بولایة امیرالمؤمنین و الائمة المعصومین صلوات الله علیهم اجمعین 🔸

با الطاف الهی و عنایت امیرالمومنین صلوات الله علیه و همزمان با ایام الله غدیر و عید ولایت، "مناط" دور جدید فعالیت های خود را آغاز میکند.

@manaatt

📌 پرونده چهارم: #چالش_های_فقهی_کرونایی
🎞 #تیزر

بزودی مباحث تکمیلی این پرونده منتشر خواهد شد.
@manaatt

🌐تارنمای «مناط» رونمایی شد.

📌برای مشاهده پرونده‌های مناط به نشانی www.manaatt.ir مراجعه نمایید.

💡با ما همراه باشید...


🔅مناط؛ مباحثات نو در اجتهاد طراز

@manaatt

🌐 تارنمای «مناط» رونمایی شد.

📌 برای مشاهده پرونده‌های مناط به نشانی www.manaatt.ir مراجعه نمایید.

📁 پرونده اول: ماهیت‌شناسی فقه نظام
🔗manaatt.ir/maheyat-shenasi/


📁 پرونده دوم: نقش نهاد فقاهت در گام دوم
🔗manaatt.ir/nahade-feghahat/



📂 پرونده سوم: مبانی فقه نظام ساز در اندیشه امام و رهبری
🔗manaatt.ir/mabani-feghhi-nezam/


📁 پرونده چهارم: چالش‌های فقهی کرونایی
🔗manaatt.ir/chalesh-feghhi-corona/


🔸 مناط؛ مباحثات نو در اجتهاد طراز

@manaatt

📌#چالش_های_فقهی_کرونایی

#یادداشت

👤 استاد #عنایت‌الله_رمضان‌پور

🔸 پس از شیوع ویروس کرونا، احتمال آزمایشگاهی بودن این ویروس توسط برخی از کشورها مطرح شد که این موضوع بستری را برای بررسی فقهی جنگ بیولوژیک و حق مقابله به مثل در آن را مهیا کرد. حجت الاسلام عنایت الله رمضانپور در پاسخ به درخواست مجموعه مناط در یادداشت زیر به ادله مثبِت و ادله مانع استفاده از این سلاح‌ها و همچنین محدوده آن در دو حیطه احکام اولیه و احکام ثانویه پرداخته‌اند.

🔸گسترش ویروس کرونا و احتمال جنگ بیولوژیک و تولید این ویروس در آزمایشگاههای تحقیقاتی، بهانه‌ای برای بررسی فقهی موضوع «جنگ بیولوژیک و حق مقابله به مثل در آن» شد. با توجّه به تنوع ادلّه قابل طرح، در دو ساحت احکام اوّلیه و ثانویه به بررسی این مسئله خواهیم پرداخت.

📍متن کامل این یادداشت را اینجا بخوانید:

🔗bit.ly/2Ewe5Dr

@manaatt

📌 #چالش_های_فقهی_کرونایی

#یادداشت

👤دکتر #محمود_حکمت‌نیا

🔘مبانی اخلاقی، فقهی و حقوقی الگوی مواجهه ملی با بیماری‌های واگیر دار

بخش اول: مقدمه

🔸نوشتار حاضر اثر استاد ارجمند جناب آقای دکتر محمود حکمت‌ نیا، خلاصه‌ای است از مقاله‌ای با همین عنوان که به درخواست مجموعه مناط به رشته تحریر درآمده و در مجله حقوق اسلامی به صورت کامل به طبع رسیده است. در این مقاله مولف محترم بررسی ذو ابعادی را در موضوع شیوع ویروس کرونا ارائه کرده‌اند که در صدد است مبانی الگویی برای مواجه ملّی با این رخداد را تبیین کند. این نوشتار به دنبال تبیین پایه‌های الگوی عملیاتی مواجهه با کرونا است، از این رو در آن مبانی فقهی، حقوقی، اخلاقی و اجرایی مسئله در کنار یکدیگر مورد بررسی قرار گرفته است. ایشان ضمن چهار گفتار به موضوع‌شناسی جامع، اصول و حقوق بنیادین مطرح در مسئله، قواعد مواجهه با این بیماری و ملاحظات و مسائل مقام اجرا پرداخته‌اند. نکته شایان توجه در این نوشتار بررسی تطبیقی با دیگر مکاتب حقوقی و اخلاقی می‌باشد که به غنا و استحکام مطالب افزوده است.
شناخت اهمیت و کیفیت ترابط بین زمینه‌های متنوع دخیل در مسائل عینی، در فرایند اجتهاد در این موضوعات تعیین‌کننده است، لذا مناسب است در کنار بررسی‌های فقهی محض، نگاهی نیز به این نوع پژوهش‌های جامع وجود داشته باشد. به همین جهت این مقاله می‌تواند فرصتی باشد تا تاثیر و تاثر فقه با حوزه‌هایی را مشاهده کنیم که دستگاه فقاهت در مقام حل مسئله جامعه و حکومت لابد از تعامل با آنها است.

📍متن کامل این یادداشت را اینجا بخوانید:
🔗bit.ly/3lCvb3t

@manaatt

📌 #چالش_های_فقهی_کرونایی

#یادداشت

🔘 مبانی اخلاقی، فقهی و حقوقی الگوی مواجهه ملی با بیماری‌های واگیر دار

👤دکتر #محمود_حکمت‌نیا

بخش دوم: ارزش‌ها و حقوق بنیادین

🔸 در بخش دوم مقاله استاد حکمت نیا، ارزش ها و حقوق بنیادینی که بواسطه کرونا و آثار آن در معرض تهدید قرار گرفته اند مورد بررسی قرار میگیرد. همچنین قواعد مواجهه با بیماری با توجه به رویکردهای متصور در این مواجهه مورد کنکاش قرار گرفته است.

📝 متن کامل این یادداشت را اینجا بخوانید:
bit.ly/2ETYptV

@manaatt

📌 #چالش_های_فقهی_کرونایی

#یادداشت

🔘 مبانی اخلاقی، فقهی و حقوقی الگوی مواجهه ملی با بیماری‌های واگیر دار

👤 دکتر #محمود_حکمت‌نیا

بخش آخر: اصول و قواعد اجرای الگو

🔸 در بخش سوم و پایانی مقاله استاد حکمت نیا، توجه به اصل عدالت در مواجهه عملیاتی و اجرایی حاکمیت مورد کنکاش قرار گرفته است. توجه به این اصل در دو شاخه عدالت در رفتار و عدالت در توزیع امکانات بررسی شده است.


📝 متن کامل این یادداشت را اینجا بخوانید:
bit.ly/2Z6enIt

@manaatt

📌 #چالش_های_فقهی_کرونایی

🎬 ببینید

🔘 بررسی ضمان حاکمیت در قبال صدماتی که به مردم وارد می‌شود.
(بخش اول: اثبات شخصیت حقوقی برای دولت اسلامی)

👤 استاد #مهدی_علوی_مهر


🔸مناط؛ مباحثات نو در اجتهاد طراز

@manaatt

📌#چالش_های_فقهی_کرونایی

🎬 ببینید

🔘 بررسی ضمان حاکمیت در قبال صدماتی که به مردم وارد می‌شود.
(بخش دوم: بررسی نظریه‌های ضمان دولت اسلامی)

👤 استاد #مهدی_علوی_مهر


🔸مناط؛ مباحثات نو در اجتهاد طراز

@manaatt

📌 #چالش_های_فقهی_کرونایی

#یادداشت

🔘 جستاری در نظریه‌های مسئولیت مدنی دولت

👤استاد #مهدی_علوی_مهر

🔸این نوشتار مشروح مباحث یادداشت صوتی استاد مهدی علوی مهر در خصوص مسئولیت مدنی دولت است که در قسمت های قبلی منتشر شد. ایشان در بررسی ضمان حاکمیّت در قبال صدماتی که به مردم وارد می­‌شود پس از اثبات شخصیّت حقوقی دولت، چهار نظریه را مورد دقت قرار داده و با بحث در ادله مثبت و مانع هر کدام قول مختار را ارائه می‌کنند.

📝 متن کامل این یادداشت را اینجا بخوانید:
🔗bit.ly/3bIPS9b

@manaatt

📌 #چالش_های_فقهی_کرونایی

#یادداشت

🔘 پشه و نمرود؛ تاملاتی تمدنی در پدیده کرونا

👤استاد #عبدالله_محمدی

🔸استاد عبدالله محمدی در نوشتار حاضر با نگاهی مقایسه ای زمینه ها و پیامدهای معرفتی شیوع ویروس کرونا را در دو مکتب لیبرالیسم و اسلام بررسی کرده اند.
ایشان مزایای گفتمان اسلام نسبت به غرب را در مواجهه با شیوع کرونا برشمرده و تفوق نظام اخلاقی اسلام را نشان داده اند. در ادامه به مبانی فلسفی غرب اشاره کرده و پیامدهای نگاه مادی را در موقعیّتی همچون اپیدمی کویید 19 بیان کرده‌اند. همچنین به مقایسه جایگاه و کارکرد خانواده در این دو مکتب در مواجهه با این ویروس پرداخته و در آخر معنای زندگی و مقوله عدالتخواهی را در چارچوب این دوگانه تحلیل کرده اند.
پرداختن به سرفصل های این مقاله می‌تواند در فهم روح حاکم بر مساله از نظر مبانی اسلامی راه گشا باشد. هر چند دلیل لفظی در برخی موارد موجود نباشد، لکن دانستن مذاق کلی شریعت در استنباط احکام شرعی اثرگذار است. لذا مباحثی از این قبیل در موضوع‌شناسی، شناخت مقاصدالشریعه حاکم بر مسئله، گزینش قواعد فقهیه، حل تعارضات ادله و تزاحمات موجود در استنباط احکام مرتبط با این بلیه مثمر ثمر خواهد بود.

📝 متن کامل این یادداشت را اینجا بخوانید:
🔗bit.ly/2GZDKWj

@manaatt