قصه های میروویتزها The Meyerowitz Stories
کارگردان: نواه بامبچ
فیلم تازه نواه بامبچ، تا حد زیادی یادآور اثر تحسین شده پانزده سال پیش او، هشت پا و نهنگ است، شخصیت روشنفکر شکست خورده و خودستا که در رابطه زناشویی به بن بست رسیده و حضور همزمان جذاب و نفرت انگیزش زندگی فرزندان را تسخیر کرده عینا از آن فیلم آمده، انگار شخصیتها را بیست سی سال بعد ملاقات کنیم و مشکلات و زخمها همزمان با میانسالی فرزندان، کهنه و عمیق تر شده باشد، تا جایی که نتوانند با هم ارتباط برقرار کنند. فیلم، درباره روابط توام با عشق و نفرت اعضای خانواده است و تلاششان برای مرهم گذاردن بر زخمها و پذیرفتن هم و شروع تازه. سبک فیلمسازی بامبچ کمی وامدار وودی الن و مقداری یادآور دوست صمیمی اش، وس اندرسن است که قصه و شخصیت پردازیها عجیب «تننبام های باشکوه» او را به خاطر می آورد. کارگردان فرصتی فراهم آورده تا آدام سندلر و بن استیلر بهترین بازیهایشان را به نمایش بگذارند و البته داستین هافمن افسانه ای به نقش هرولد میروویتز مجسمه ساز خودمحور و فراموش شده نیویورکی بالاتر از همه می درخشد.
کارگردان: نواه بامبچ
فیلم تازه نواه بامبچ، تا حد زیادی یادآور اثر تحسین شده پانزده سال پیش او، هشت پا و نهنگ است، شخصیت روشنفکر شکست خورده و خودستا که در رابطه زناشویی به بن بست رسیده و حضور همزمان جذاب و نفرت انگیزش زندگی فرزندان را تسخیر کرده عینا از آن فیلم آمده، انگار شخصیتها را بیست سی سال بعد ملاقات کنیم و مشکلات و زخمها همزمان با میانسالی فرزندان، کهنه و عمیق تر شده باشد، تا جایی که نتوانند با هم ارتباط برقرار کنند. فیلم، درباره روابط توام با عشق و نفرت اعضای خانواده است و تلاششان برای مرهم گذاردن بر زخمها و پذیرفتن هم و شروع تازه. سبک فیلمسازی بامبچ کمی وامدار وودی الن و مقداری یادآور دوست صمیمی اش، وس اندرسن است که قصه و شخصیت پردازیها عجیب «تننبام های باشکوه» او را به خاطر می آورد. کارگردان فرصتی فراهم آورده تا آدام سندلر و بن استیلر بهترین بازیهایشان را به نمایش بگذارند و البته داستین هافمن افسانه ای به نقش هرولد میروویتز مجسمه ساز خودمحور و فراموش شده نیویورکی بالاتر از همه می درخشد.
بی عشق Loveless
کارگردان: آندره ی زویاگینتسف
اثر تازه «آندره ی زویاگینتسف» کارگردان روس، در زیباشناسی قابها وامدار تارکوفسکی و در شکل روایت یادآور قصه های ریموند کارور است که معمولا تراژدی را در دل خانواده کوچک شکل می دادند و گویای وضعیتی فراتر بودند. فیلم درباره بی مهری و سردی نهادینه شده در جامعه ای است که همچنان زخم چنددهه استبداد را بر روح دارد. زوج فیلم برای فرار از سرمای رابطه به دیگران پناه می برند اما انگار بیفایده است، سرما در فضایی است که تنفس می کنند و در عمق جانشان نفوذ کرده. فیلم می تواند تمثیلی از تاریخ معاصر روسیه هم باشد که از سیستمی سرکوبگر به شکلی از آزادی فرار کرده و انگار همچنان درد عمیقش درمان نشده. پسربچه گمشده، نسلی است که در این گذار و تجربه تاریخی قربانی خشونت و بی مهری شد، از دست رفت و سعی شد که همراه همه کابوسهای دوران تمامیتگرایی، فراموش بشود. وقتی تمام آثار کودک از صحنه روزگار و حتی اتاق بازیش پاک میشود، پارچه ای که در بازیهایش اول فیلم به شاخه درختی زده بود همچنان در باد تکان می خورد تا وجود او را برای ما شهادت دهد. زوج فیلم آخر سر هرکدام زندگی تازه ساخته اند، همچنان سردند و ترسناکتر از همه، شوهر صاحب فرزند تازه ای شده که با او هم بی مهر است. تاریخ انگار بی هیچ عبرتی تکرار میشود.
کارگردان: آندره ی زویاگینتسف
اثر تازه «آندره ی زویاگینتسف» کارگردان روس، در زیباشناسی قابها وامدار تارکوفسکی و در شکل روایت یادآور قصه های ریموند کارور است که معمولا تراژدی را در دل خانواده کوچک شکل می دادند و گویای وضعیتی فراتر بودند. فیلم درباره بی مهری و سردی نهادینه شده در جامعه ای است که همچنان زخم چنددهه استبداد را بر روح دارد. زوج فیلم برای فرار از سرمای رابطه به دیگران پناه می برند اما انگار بیفایده است، سرما در فضایی است که تنفس می کنند و در عمق جانشان نفوذ کرده. فیلم می تواند تمثیلی از تاریخ معاصر روسیه هم باشد که از سیستمی سرکوبگر به شکلی از آزادی فرار کرده و انگار همچنان درد عمیقش درمان نشده. پسربچه گمشده، نسلی است که در این گذار و تجربه تاریخی قربانی خشونت و بی مهری شد، از دست رفت و سعی شد که همراه همه کابوسهای دوران تمامیتگرایی، فراموش بشود. وقتی تمام آثار کودک از صحنه روزگار و حتی اتاق بازیش پاک میشود، پارچه ای که در بازیهایش اول فیلم به شاخه درختی زده بود همچنان در باد تکان می خورد تا وجود او را برای ما شهادت دهد. زوج فیلم آخر سر هرکدام زندگی تازه ساخته اند، همچنان سردند و ترسناکتر از همه، شوهر صاحب فرزند تازه ای شده که با او هم بی مهر است. تاریخ انگار بی هیچ عبرتی تکرار میشود.
وقت خوب Good time
ساخته برادران سَفدی
دو برادر دست به سرقتی نافرجام می زنند، برادر کودک صفت و روان نژند گیر می افتد و بازداشت می شود، دیگری سفر خیابانی پر التهابی برای فراهم آوردن وجه الضمان او آغاز می کند. این کل ماجرای فیلم باطراوت و داستان گریز برادران «سَفدی» است که انگار میگذارند شخصیت اصلی مثل پر سبکی با طوفان جریانات چرخ بزند و با دوربین خود، تعلیق و استیصال و بالاپایین شدنش را ثبت می کنند. یکی از غافلگیریهای سال که کمتر دیده شد.
ساخته برادران سَفدی
دو برادر دست به سرقتی نافرجام می زنند، برادر کودک صفت و روان نژند گیر می افتد و بازداشت می شود، دیگری سفر خیابانی پر التهابی برای فراهم آوردن وجه الضمان او آغاز می کند. این کل ماجرای فیلم باطراوت و داستان گریز برادران «سَفدی» است که انگار میگذارند شخصیت اصلی مثل پر سبکی با طوفان جریانات چرخ بزند و با دوربین خود، تعلیق و استیصال و بالاپایین شدنش را ثبت می کنند. یکی از غافلگیریهای سال که کمتر دیده شد.
دانکرک Dunkirk
کارگردان: کریستوفر نولان
اثر تازه کریستوفر نولان مثل اکثر فیلمهای این کارگردان، پرداخت شده، پرجزییات و مهندسی ساز است. بیشتر از آن که قصه ای روایت شود انگار شاهد اپرایی با چند آوا هستیم که به نوبت در زمین و آسمان و دریا طنین می اندازند، در هم میپیچند، یکی میشوند و به اوج و سپس آرامش می رسند. این حس را موسیقی حماسی و تأثیرگذار هانس زیمر که اهمیتی ساختاری دارد تشدید کرده. موضوعی که در اکثر صحنه و موقعیتهای فیلم محوریت دارد، «مخمصه» و «گیر افتادن» و دست و پازدن برای زنده ماندن و رهایی است. از تلاش خاموش دو سرباز اول فیلم تا خود را به هر کلک از جهنم دانکرک نجات دهند تا گیرافتادن در کشتی درحال غرق، تا مخمصه قایق کوچکی منتظر مَد که آماج گلوله های آلمانهاست و گیر افتادن خلبانی در کابین هواپیمای سقوط کرده و در حال غرقش، همه به دنبال نجات اند. مجموعه این تعلیقها و گیرافتادنها در هم تنیده می شود تا با نجات حماسی نهایی، انرژی جمع شده در بیننده، ناگهان آزاد شود و به آرامش برسد. انصافا نولان در ساختن این حس کلاستروفوبیک و اوج و فرود موسیقایی استادانه و موفق عمل می کند، هرچند اثر او به جزییات تاریخی واقعه دانکرک وفادار نباشد یا از شکست بزرگ نیروهای انگلیس، سرودی حماسی ساخته باشد. چیزی که برای من روشن نیست، اصرار او برای شکستهای زمانی و عقب جلورفتنهای بعضا غیرضروری پنج دقیقه، ده دقیقه ای برای روایت داستانی است که جنس و توجیه «ممنتو» را ندارد، انگار کارگردان فقط قدرت پازل سازیش را می خواسته به رخ بکشد.
زیبایی های بصری، شنیداری و ساخت حرفه ای و به روز اثر را کنار بگذاریم، از حیث نگاه و دید، دانکرک می توانست سال هزارونهصد و چهل و یا چهل و یک برای تهییج و تشویق متفقین و نیروهای انگلیس ساخته شده باشد. برای فیلم جنگی امروزی که قرار است جایی میان ماندگارهای تاریخ ژانر مثل غلاف تمام فلزی، راههای افتخار و نجات سرباز رایان باز کند، ضعف کمی نیست.
کارگردان: کریستوفر نولان
اثر تازه کریستوفر نولان مثل اکثر فیلمهای این کارگردان، پرداخت شده، پرجزییات و مهندسی ساز است. بیشتر از آن که قصه ای روایت شود انگار شاهد اپرایی با چند آوا هستیم که به نوبت در زمین و آسمان و دریا طنین می اندازند، در هم میپیچند، یکی میشوند و به اوج و سپس آرامش می رسند. این حس را موسیقی حماسی و تأثیرگذار هانس زیمر که اهمیتی ساختاری دارد تشدید کرده. موضوعی که در اکثر صحنه و موقعیتهای فیلم محوریت دارد، «مخمصه» و «گیر افتادن» و دست و پازدن برای زنده ماندن و رهایی است. از تلاش خاموش دو سرباز اول فیلم تا خود را به هر کلک از جهنم دانکرک نجات دهند تا گیرافتادن در کشتی درحال غرق، تا مخمصه قایق کوچکی منتظر مَد که آماج گلوله های آلمانهاست و گیر افتادن خلبانی در کابین هواپیمای سقوط کرده و در حال غرقش، همه به دنبال نجات اند. مجموعه این تعلیقها و گیرافتادنها در هم تنیده می شود تا با نجات حماسی نهایی، انرژی جمع شده در بیننده، ناگهان آزاد شود و به آرامش برسد. انصافا نولان در ساختن این حس کلاستروفوبیک و اوج و فرود موسیقایی استادانه و موفق عمل می کند، هرچند اثر او به جزییات تاریخی واقعه دانکرک وفادار نباشد یا از شکست بزرگ نیروهای انگلیس، سرودی حماسی ساخته باشد. چیزی که برای من روشن نیست، اصرار او برای شکستهای زمانی و عقب جلورفتنهای بعضا غیرضروری پنج دقیقه، ده دقیقه ای برای روایت داستانی است که جنس و توجیه «ممنتو» را ندارد، انگار کارگردان فقط قدرت پازل سازیش را می خواسته به رخ بکشد.
زیبایی های بصری، شنیداری و ساخت حرفه ای و به روز اثر را کنار بگذاریم، از حیث نگاه و دید، دانکرک می توانست سال هزارونهصد و چهل و یا چهل و یک برای تهییج و تشویق متفقین و نیروهای انگلیس ساخته شده باشد. برای فیلم جنگی امروزی که قرار است جایی میان ماندگارهای تاریخ ژانر مثل غلاف تمام فلزی، راههای افتخار و نجات سرباز رایان باز کند، ضعف کمی نیست.
👍1
لیست بالا طبعا از میان فیلمهایی است که دیده ام و نه تمام فیلمهای سال، و حتما پسند و لذت شخصیم هم دخیل بوده. در مرحله بعد می توانم: مردعنکبوتی، بازگشت به خانه
مرا با نام خود صدا کن
ثور: راگناروک
زن استثنایی (واندروومن)
ویند ریور wind river
برو بیرون! Get out
تاریکترین ساعتها
لیدی بِرد
را هم بعنوان کارهای خوب نام ببرم.
مرا با نام خود صدا کن
ثور: راگناروک
زن استثنایی (واندروومن)
ویند ریور wind river
برو بیرون! Get out
تاریکترین ساعتها
لیدی بِرد
را هم بعنوان کارهای خوب نام ببرم.
بعد از تحویل سال در کنار اسفندیار منفردزاده نازنین که موسیقی اش چه برای ترانه های فرهاد مهراد و چه برای فیلمهای قدیم کیمیایی، فراموش نشدنی است.
@mananey
@mananey
IranWire | سانسور نوروزی؛ سوم فروردین، روز مانا نیستانی
https://iranwire.com/fa/blogs/838/25456
https://iranwire.com/fa/blogs/838/25456
IranWire | خانه
سانسور نوروزی؛ سوم فروردین، روز مانا نیستانی
☝️☝️☝️
پاسخ به دو سوال ایران وایر: چه چیزهایی را سال نود و شش در کار یا زندگی شخصیم سانسور کرده ام و تصمیم دارم درسال تازه از سانسور چه چیزها پرهیز کنم؟
پاسخ به دو سوال ایران وایر: چه چیزهایی را سال نود و شش در کار یا زندگی شخصیم سانسور کرده ام و تصمیم دارم درسال تازه از سانسور چه چیزها پرهیز کنم؟
در سال ۱۳۹۶ گرفتار چه سانسورها و خودسانسوری‌هایی بوده اید؟
ـ چیز خاصی را سانسور نکردم اما معتقدم قرار نیست تمام زوایای زندگی شخصی من بر همگان آشکار باشد. من کارتونیست هستم، ترجیح می‌دهم مخاطب دنبال کارهایم باشد، نه زندگی شخصی‌ام. اما در مورد کارم، اگر پرهیزی داشته‌ام، احتمالا دلیلی داشته یا شرایطی باعث شده است. اگر پرهیز در سال ۱۳۹۷ ادامه پیدا کند، لابد شرایط با تغییر عدد سال عوض نشده یا چیزی استدلالم را نقض نکرده است.
آیا در سال ۱۳۹۷ هیچ تصمیمی برای رد شدن از خط قرمزها و شکستن تابوها دارید؟
ـ امید و آرزوی من حرکت به سمت دنیایی با کم ترین محدودیت‌ها و خطوط قرمز‌های ممکن است. کاستن از باید و نبایدها و نه افزودن بر تابوها و حساسیت‌ها. برای من که خارج از دایره محیط ایران و هزار و یک محدودیت و حساسیت حکومتش زندگی می‌کنم، حرکت خارج از خطوط سیستم سیاسی ایران دیگر مساله یا دغدغه نیست. ترس از داغ و درفش و زندان در کار نیست. مصلحت اندیشی و ترس از پس زده شدن یا ملامت شدن توسط مخاطبان کارها مهم ترین عامل سانسور یا در واقع، خودسانسوری من است؛ به ویژه برای کارتونیست یا آرتیست در تبعید که شاید تنها دلخوشی او برای احساس نکردن غربت، تشویق و تأیید مخاطبان داخلی باشد. در چنین حالتی، پس زده شدن معادل با غربتی دوچندان است. این خطرِ دنباله روی از باور جمعی را در مواردی که خودت قبولشان نداری، بالا می‌برد؛ یعنی خودفریبی، دروغ و خودسانسوری. فرض کنیم که جمعیت زیادی معتقد باشند به خاطر حفظ «منافع ملی»، مشارکت نظامی در قتل عام مردم سوریه امری پذیرفته یا حتی مقدس است و در صورت اعتراض، تو را خائن به میهن بدانند یا جمعی دیگر هرگونه اعتراض علنی را تحریک اصول گرایان برای سرکوب و حرکتی تندروانه قلمداد کنند. طبع عافیت طلب، ما را به سمتی می‌راند که برای گرفتن تصدیق جمع، باورمان را علنی نکنیم، همراه با دیگران برای شهادت شهدای حرمی سینه بزنیم که از ابتدا با حضورشان در اطراف حرم، مشکل و مسأله داشته‌ایم یا در قبال سرکوب اعتراضات مردمی سکوت اختیار کنیم تا یک‌وقت تندرو نخوانندمان و یا به‌هرصورت، انسانیت را فدای مصلحت کنیم. من معتقدم که قربانی کردن انسانیت و زیر پا گذاشتن حقوق فردی و جمعی به بهانه مصلحت یا منفعت عمومی، نقض غرض و مغلطه‌ای سیاستمدارانه است. چرتکه برداشتن و حساب کردن روی جان تعداد آدم‌هایی که باید گوشت دم توپ یا به‌هر ترتیب تلف شوند تا مصلحتی حفظ شود، کار سیاستمداران است؛ درست مثل کاراکتر «اُرسن ولز» وقتی در فیلم «مرد سوم» از بالای چرخ و فلک مردم را مثل مورچه‌های ریزی می‌دید که له کردن چندتایشان ضرری ندارد! کار منِ هنرمند، نگاه به مسایل از منظری هم‌سطح با انسان‌ها و بازگرداندن انسانیت به معادلات سیاسی است. اگرهنرمندان و روشنفکران یک جامعه تحت عنوان «واقع بینی» و «عملگرایی» نگاهی سیاستمدارانه اتخاذ کنند، یک جای کار می‌لنگد و اولِ گرفتاری است. آن‌وقت باید منتظر کشتارهای جمعی، جنایت‌ها و هولوکاست‌ها بود. خطر مهم دیگر در جوامع آزاد و مترقی، تبدیل مفاهیم و ارزش‌های مدرن و انسانی به تابوهای تازه و اصول تشکیک ناپذیر نوین یا به‌عبارتی، کتاب آسمانی جدیدی است که جای اسما متبرکه را کلمات و مفاهیم جدید گرفته باشد و بی‌بحث و تفکر باید پذیرفت و استفاده از هر کلام و واژه که اختلاف هرچند ظاهری با این اصول تازه داشته باشد ـ بدون در نظر گرفتن بستر، محتوا و شکل استفاده ـ مساوی است با انحراف از طریقت برابری نژادی، جنسیتی و عقیدتی. دراین مکتب نوین، آدم‌ها به‌سادگی انگ نژادپرست، مذهب ستیز، زن ستیز، جنسیتگرا و... می‌خورند حال آن که ممکن است که نگاه‌شان چنین نباشد.
امیدم این است که سال ۹۶ از این نگاه سیاستمدارانه یا سطحی نگر پرهیز کرده باشم و سال ۹۷ هر چه بیش تر از آن دور بشوم.
ـ چیز خاصی را سانسور نکردم اما معتقدم قرار نیست تمام زوایای زندگی شخصی من بر همگان آشکار باشد. من کارتونیست هستم، ترجیح می‌دهم مخاطب دنبال کارهایم باشد، نه زندگی شخصی‌ام. اما در مورد کارم، اگر پرهیزی داشته‌ام، احتمالا دلیلی داشته یا شرایطی باعث شده است. اگر پرهیز در سال ۱۳۹۷ ادامه پیدا کند، لابد شرایط با تغییر عدد سال عوض نشده یا چیزی استدلالم را نقض نکرده است.
آیا در سال ۱۳۹۷ هیچ تصمیمی برای رد شدن از خط قرمزها و شکستن تابوها دارید؟
ـ امید و آرزوی من حرکت به سمت دنیایی با کم ترین محدودیت‌ها و خطوط قرمز‌های ممکن است. کاستن از باید و نبایدها و نه افزودن بر تابوها و حساسیت‌ها. برای من که خارج از دایره محیط ایران و هزار و یک محدودیت و حساسیت حکومتش زندگی می‌کنم، حرکت خارج از خطوط سیستم سیاسی ایران دیگر مساله یا دغدغه نیست. ترس از داغ و درفش و زندان در کار نیست. مصلحت اندیشی و ترس از پس زده شدن یا ملامت شدن توسط مخاطبان کارها مهم ترین عامل سانسور یا در واقع، خودسانسوری من است؛ به ویژه برای کارتونیست یا آرتیست در تبعید که شاید تنها دلخوشی او برای احساس نکردن غربت، تشویق و تأیید مخاطبان داخلی باشد. در چنین حالتی، پس زده شدن معادل با غربتی دوچندان است. این خطرِ دنباله روی از باور جمعی را در مواردی که خودت قبولشان نداری، بالا می‌برد؛ یعنی خودفریبی، دروغ و خودسانسوری. فرض کنیم که جمعیت زیادی معتقد باشند به خاطر حفظ «منافع ملی»، مشارکت نظامی در قتل عام مردم سوریه امری پذیرفته یا حتی مقدس است و در صورت اعتراض، تو را خائن به میهن بدانند یا جمعی دیگر هرگونه اعتراض علنی را تحریک اصول گرایان برای سرکوب و حرکتی تندروانه قلمداد کنند. طبع عافیت طلب، ما را به سمتی می‌راند که برای گرفتن تصدیق جمع، باورمان را علنی نکنیم، همراه با دیگران برای شهادت شهدای حرمی سینه بزنیم که از ابتدا با حضورشان در اطراف حرم، مشکل و مسأله داشته‌ایم یا در قبال سرکوب اعتراضات مردمی سکوت اختیار کنیم تا یک‌وقت تندرو نخوانندمان و یا به‌هرصورت، انسانیت را فدای مصلحت کنیم. من معتقدم که قربانی کردن انسانیت و زیر پا گذاشتن حقوق فردی و جمعی به بهانه مصلحت یا منفعت عمومی، نقض غرض و مغلطه‌ای سیاستمدارانه است. چرتکه برداشتن و حساب کردن روی جان تعداد آدم‌هایی که باید گوشت دم توپ یا به‌هر ترتیب تلف شوند تا مصلحتی حفظ شود، کار سیاستمداران است؛ درست مثل کاراکتر «اُرسن ولز» وقتی در فیلم «مرد سوم» از بالای چرخ و فلک مردم را مثل مورچه‌های ریزی می‌دید که له کردن چندتایشان ضرری ندارد! کار منِ هنرمند، نگاه به مسایل از منظری هم‌سطح با انسان‌ها و بازگرداندن انسانیت به معادلات سیاسی است. اگرهنرمندان و روشنفکران یک جامعه تحت عنوان «واقع بینی» و «عملگرایی» نگاهی سیاستمدارانه اتخاذ کنند، یک جای کار می‌لنگد و اولِ گرفتاری است. آن‌وقت باید منتظر کشتارهای جمعی، جنایت‌ها و هولوکاست‌ها بود. خطر مهم دیگر در جوامع آزاد و مترقی، تبدیل مفاهیم و ارزش‌های مدرن و انسانی به تابوهای تازه و اصول تشکیک ناپذیر نوین یا به‌عبارتی، کتاب آسمانی جدیدی است که جای اسما متبرکه را کلمات و مفاهیم جدید گرفته باشد و بی‌بحث و تفکر باید پذیرفت و استفاده از هر کلام و واژه که اختلاف هرچند ظاهری با این اصول تازه داشته باشد ـ بدون در نظر گرفتن بستر، محتوا و شکل استفاده ـ مساوی است با انحراف از طریقت برابری نژادی، جنسیتی و عقیدتی. دراین مکتب نوین، آدم‌ها به‌سادگی انگ نژادپرست، مذهب ستیز، زن ستیز، جنسیتگرا و... می‌خورند حال آن که ممکن است که نگاه‌شان چنین نباشد.
امیدم این است که سال ۹۶ از این نگاه سیاستمدارانه یا سطحی نگر پرهیز کرده باشم و سال ۹۷ هر چه بیش تر از آن دور بشوم.
☝☝☝ برای دوستانی که فیلترشکن نداشتند تا لینک ایران وایر را باز کنند