بوسه بر دستان زحمتکش ارشادگر‎
✍️ کاری از مانا نیستانی

@NashrAasoo 🔺

🔶 کاریکاتور هفته دویچه وله از مانا نیستانی

اولین تمرین تیم فوتبال استقلال تهران با حضور هواداران این تیم عصر سه‌شنبه ۱۱ تیر ۱۳۹۸ (۲ ژوئیه) زیر نظر آندره آ استراماچونی و در زمین ورزشگاه نفت تهرانسر در شرایطی برگزار شد که موافقت با حضور زنان و دختران هوادار این تیم بعنوان تماشاچی تنها چند دقیقه بیشتر دوام نیاورد و آن‌ها مجبور شدند از پشت میله‌ها تیم مورد علاقه‌شان را تشویق کنند. مانا نیستانی، با نگاهی به این خبر و عکس آن، کاریکاتور این هفته را برای دویچه‌وله فارسی کشیده است.

👇 در این لینک:
https://p.dw.com/p/3Lniz?maca=per-Red-Telegram
@dw_farsi

☝️☝️☝️
پشت میله‌های ورزشگاه


بعضی عکس‌ها و تصاویر خاصیتی نمادین و ماندگار ورای اتفاق ویژه‌ای دارند که بر آن دلالت می‌کنند، انگار حقیقتی عمیق تر را به نمایش گذاشته باشند. بنظرم‌ از آن جمله است تصویر و فیلم دخترکی هیجانزده که تمرین تیم فوتبال استقلال با مربی تازه اش را از پشت میله ها تشویق میکند. ظاهرا ابتدا با حضور زنان در بین طرفداران در ورزشگاه موافقت شده بود که این تصمیم چنددقیقه ای بیشتر دوام نیافت.
تصاویر یکی از دختران هوادار، پشت میله‌های ورزشگاه نفت تهرانسر، منبع الهام این طرح شد.

زنگ تفریح
مانا نیستانی
@mananey

کارتونهای فراخوان موضوع اعدام، ترتیب آثار بر اساس برتری نیست و فراخوان جنبه رقابتی نداشته:

طرح‌های شماره یک و دو آثار یک کارتونیستند، ویژگی کارهای این دوست کارتونیست، تشخّص فضا و کاراکترهاست که تبدیل به نوعی امضا و هویت کاری شده، یا دستکم استعدادِ تبدیل به جهانی شخصی و اختصاصی را در آینده‌ای دور یا نزدیک به نمایش می‌گذارد. رسیدن به کاراکتر و دنیای شخصی در کارتون، کار اصلا آسانی نیست و بهتر است دغدغه کارتونیست‌های تازه‌کار، این نباشد اما اگر به دست آمد، چه بهتر! کاراکترها و مولفه‌های بصری و گرافیک در کار دوستمان، پختگی نسبی دارند، خصوصا استفاده از رنگ و فضاهای خالی و سفید در کارهایش هوشمندانه است. اما طراحی چوبه دار نشان می‌دهد که ایشان در طراحی اشیا - حتی مختصر و موجز- به پختگی کاراکترهایش نرسیده و جای کار دارد. برای بررسی دنیاهای کارتونی شخصی و منحصر به فرد شما را به کارهای موردیلو (که تازگی درگذشت) سامپه و کینو ارجاع می‌دهم. در دنیای اختصاصی موردیلو یک زرافه، یک میز و یک درخت، یک … طراحی خاص خود را دارند که با کاراکترها و سایر مولفه‌های بصری در هماهنگی سبک و اغراق است. انتخاب ایده هم در کارهای این دوست ما پختگی خوبی دارد. فردی که بین تماشاگران اعدام بُر خورده اما خودش در واقع اعدامی است، اشاره ظریفی دارد به این که تماشاگران این مراسم در اثر شرایط بد اجتماعی می‌توانند خود، سوژه اصلی این مراسم بشوند. ایضا کشتی که به جای حلقه نجات، طناب داری برای غریق انداخته، کنایه هوشمندانه‌ای دارد به جامعه‌ای که راه بازگرداندن غریقان و مطرودانش را پاک کردن آنها از صحنه روزگار می‌بیند.

طراحی، ترکیب‌بندی و اجرای خوب و استفاده به جا از سرخی گردن بریده در نقطه عطف اثر، از ویژگی‌های مثبت کار سوم است. فضاسازی و لحن کار من را اندکی یاد کارهای روشنفکرانه دهه پنجاه مجلات ایران می‌اندازد. ایده البته چندان تازه نیست اما بهرحال، شوخی تلخی است با کسانی که برای اعدام شدن حتی دیگر سری برای از دست دادن ندارند.

طرح چهارم، حس و حال گرافیکی دارد و بیشتر یادآور پوستر و تصویرسازی برای جلد کتاب یا یک آلبوم موسیقی است، اما استفاده پرتخیل از نت موسیقی و تشبیه خلاقانه‌اش به سری بر داررفته، آن را به ایده‌ای کارتونی نزدیک می‌کند.

طرح پنجم، به طور خاص یادآور اعدام کودکان یا افراد زیر سن قانونی است. استفاده از بازی لی‌لی به عنوان پلکانی که به اعدام منتهی می‌شوند، تلفیق هوشمندانه و البته سیاهی است از شادی دنیای کودکی با نیستی اعدام.

یکی از شیوه‌های ایده‌یابی در کارتون و کاریکاتور، یافتن شباهت های ظاهری پدیده‌های ظاهرا بی ربط و بعضا متنافر است. فقط باید به یاد داشت هرقدر این تشابهات ظاهری، ساده و دم دستی باشد احتمال کهنه بودن ایده و کارشدنش پیش ازاین توسط دیگران، بالا می‌رود. از جمله همین کار ششم که بادکنکی را کنار طناب دار گذاشته و پیش‌تر چندین اجرای مشابه دیگر از آن دیده‌ام. فرم گرافیکی هر دو مولفه بصری حلقه طناب دار و بادکنک- لااقل در سطح دوبعدی کاغذ- یکسان است. یکی رو به بالا - زندگی و صعود- دارد و دیگری ، به پایین- مرگ و نیستی.

رنگ‌امیزی پسزمینه خوب نیست و ای کاش حلقه دار و بادکنک گرافیکی تر کار می‌شدند. این ایده به خاطر کم بودن و سادگی مولفه‌هایش اجرای گرافیکی قدرتمندتری نیاز داشت، به کارتونیست‌ش پیشنهاد می‌کنم به آثار کامبیز درمبخش رجوع کند تا شیوه طراحی موجز و گرافیک ساده اما در عین حال قدرتمند را بهتر بیاموزد.

طرح هفتم، تندی و وضوح در عین ظرافت ایده یک کار ادیتوریال خوب را دارد. اشاره‌ای است به اعدام‌هایی که فقط برای پاک کردن خرابکاری‌های بزرگ‌تر صورت می‌گیرند. نمونه‌هایش دریاد همه‌مان هست. ایده، سهل و ممتنع است یعنی به خاطر روشنی و راحت‌خوان بودن، این تصور را شاید ایجاد کند که ارزش کمی دارد در حالی که پیدا کردن مکانیسم درست و منطقی در عین حال ساده و هوشمندانه، برای بیان موضوعات روز، کار راحتی نیست.