مسئله تبدیل ارزش به قیمت
محمدامین مروتی
انتقاد اویگن بوم فون باورک در کتاب «کارل مارکس و پایان نظامش» ( ۱۸۹۶)به «مسئله تبدیل» (Transformation Problem) در نظریه مارکس، یکی از مشهورترین و تأثیرگذارترین نقدهای تاریخی به نظام فکری مارکس است. این انتقاد آنقدر تاثیرگذار بود که به «الگوی کلاسیک» برای نقدهای بعدی بر نظریه ارزش مارکس تبدیل شد و بحث «مسئله تبدیل» را برای بیش از یک قرن در کانون مناقشات علمی قرار داد.
مسئله تبدیل چیست؟
در جلد اول، مارکس میگوید ارزش کالاها توسط کار انسانی تعیین میشود و سود سرمایهدار از «ارزش اضافی» استثمار کارگر میآید.
در جلد سوم، مارکس میپذیرد که در واقعیت، کالاها نه به «ارزش کار» بلکه به «قیمت تولید» (بهای تمامشده + سود میانگین) فروخته میشوند — که با جلد اول در تضاد است.
بوم باورک می گوید:
در جلد اول: مارکس نظریه ارزش-کار را مطرح میکند که بر اساس آن، ارزش هر کالا با مقدار «کار اجتماعی ضروری» که برای تولید آن صرف شده تعیین میشود.
در جلد سوم: مارکس مفهوم «قیمت تولید» (Production Price) را معرفی میکند که برابر است با هزینههای تولید بهعلاوه یک «نرخ سود متوسط».
به عبارت دیگر، مارکس در جلد سوم عملاً میپذیرد که کالاها با نسبتی که بر اساس زمان کار صرف شده در آنها تعیین میشود، مبادله نمیشوند.
مارکس در دوجلد اول سرمایه بیشترین تأکید اعلام میکند که هیچ چیز جز مقدار کار بهتنهایی نمیتواند مبنای روابط مبادلاتی باشد. در جلد سوم، نظریهای از قیمتهای تولید بسط دهد که اساساً تأثیر عوامل تعیینکنندۀ دیگر را نیز به رسمیت میشناسد. تأثیر نرخ دستمزد بر قیمتها، برای مثال، بهشایستگی در صفحۀ ۱۷۹ به بعد، و سپس در صفحۀ ۱۸۶ بررسی شده؛ تأثیر مقدار سرمایۀ اجتماعی بر ارتفاع نرخ متوسط سود در صفحات ۱۴۵، ۱۸۴، ۱۹۱ به بعد، ۱۹۷ به بعد، ۲۰۳ و غالباً؛ تأثیر ترکیب ارگانیک سرمایه بر قیمتهای تولید در صفحات ۱۴۲ به بعد. (اویگن بوهم فون باورک، پایان نظام مارکسیستی فصل چهارم، خطا در نظام مارکسی)
نقد استدلالات مارکس:
استدلال «جبران در کل»: مارکس میگوید اگر چه قیمت هر کالا به صورت مجزا ممکن است با ارزشش برابر نباشد، اما در سطح کل اقتصاد، مجموع قیمتهای تولید برابر با مجموع ارزشهاست. بوم باورک این را یک «توتولوژی» یا همانگویی و فاقد ارزش معرفتی میدانست که نمیتواند تناقض را حل کند.
استدلال «تنظیم در نهایت»: مارکس معتقد بود کم و زیاد شدن زمان کار لازم برای تولید کالاها، قیمت تولید آنها را بالا و پایین میبرد. بوم باورک این را نادیده گرفتن نقش قوانین عرضه و تقاضا در تعیین قیمتها و نیز اذعان ضمنی به شکست قانون ارزش در سطح خرد میدانست.
مارکس تلاش کرد با مفهوم «تبدیل ارزشها به قیمتهای تولید» این شکاف را پر کند — یعنی بگوید در سطح کل اقتصاد، مجموع ارزشها با مجموع قیمتها برابر است. بوهم-باورک گفت: «این یک حقهبازی ریاضی است، نه توضیح اقتصادی.»
دفاع هیلفردینگ از مارکس:
نقد بوم باورک بیپاسخ نماند. مهمترین و معروفترین پاسخ از سوی رودلف هیلفردینگ اقتصاددان مارکسیست اتریشی، داده شد. او در کتاب «بوم باورک به عنوان منتقد مارکس» به دفاع از مارکس پرداخت. هیلفردینگ معتقد بود بوم باورک تفاوت میان سطح تحلیل «سرمایه به طور کلی» (در جلد اول) و «رقابت سرمایهها» (در جلد سوم) را درک نکرده است.
به نظر او بوهم-باورک سطح تحلیل را اشتباه میفهمد:
جلد اول درباره ماهیت ارزش است، جلد سوم درباره توزیع ارزش. اینها دو سطح متفاوت تحلیلاند، نه تناقض.
مثال: قانون جاذبه توضیح میدهد که اجسام سقوط میکنند — اما در واقعیت، پَر و سنگ با سرعت متفاوت میافتند. این «تناقض» نیست، بلکه عوامل دیگری (اصطکاک هوا) وارد شدهاند.
مارکس میپرسد: «منشأ ارزش چیست؟». بوهم-باورک این را با «قیمت بازار چگونه تعیین میشود؟» خلط میکند.
25 خرداد 1405
❤2
شیوه زندگی:
نمی توانی آدم ها را عوض کنی ، اما می توانی آدم هایت را عوض کنی.
👏6
✍️ در میان همه ی آرمانهای سیاسی، آنکه
ادعای خوشبخت کردن جامعهی بشری را دارد، از همه خطرناکتر است..!
تلاش برای برپایی بهشت بر روی زمین، همیشه به جهنم راه برده است ... کسانی که می پندارند قادرند بشریت را سعادتمند کنند، انسانهای خطرناکی هستند.
اساساً رویای ساختن بهشت بر روی زمین، رویای خطرناکی است ... چرا که پس از مدتی باور می کنند که حق دارند تعداد بیشماری انسان "شرور" را از میان بردارند تا دیگران را به اصطلاح سعادتمند کنند!
👤کارل پوپر
📚 میدانم که هیچ نمیدانم
#روجین
🌹
ادعای خوشبخت کردن جامعهی بشری را دارد، از همه خطرناکتر است..!
تلاش برای برپایی بهشت بر روی زمین، همیشه به جهنم راه برده است ... کسانی که می پندارند قادرند بشریت را سعادتمند کنند، انسانهای خطرناکی هستند.
اساساً رویای ساختن بهشت بر روی زمین، رویای خطرناکی است ... چرا که پس از مدتی باور می کنند که حق دارند تعداد بیشماری انسان "شرور" را از میان بردارند تا دیگران را به اصطلاح سعادتمند کنند!
👤کارل پوپر
📚 میدانم که هیچ نمیدانم
#روجین
🌹
❤5👏2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
خواننده: بیژن بیژنی
تصنیف #دامن کشان(ساقی میخواران)
آهنگ: محلی
شعر #جمشید_ارجمند
آهنگساز #بیات اصفهان
==============================
دامن کشان ساقی میخواران از کنار یاران
مست و گیسو افشان می گریزد
در جام می از شرنگ دوری و ز غم مهجوری
چون شرابی جوشان مِی بریزد
دارم قلبی لرزان به رهش دیده شد نگران
ساقی میخواران از کنار یاران
مست و گیسو افشان میگریزد
دارم چشمی گریان به رهش
روز و شب بشمارم تا بیاید
آزرده دل از جفای یاری بی وفا دلداری
ماه افسون کاری شب نخفتم
با یادش تا دامن از کف دادم شد جهان از یادم
یاد عشقش را در دل نهفتم
از چشمانش ریزد به دلم شور عشق و امید
دامن از کف دادم
شد جهان از یادم
یاد عشقش را در دل نهفتم
کانال ترانه های ماندگار
🆔@mosighiasilvaclasiic
تصنیف #دامن کشان(ساقی میخواران)
آهنگ: محلی
شعر #جمشید_ارجمند
آهنگساز #بیات اصفهان
==============================
دامن کشان ساقی میخواران از کنار یاران
مست و گیسو افشان می گریزد
در جام می از شرنگ دوری و ز غم مهجوری
چون شرابی جوشان مِی بریزد
دارم قلبی لرزان به رهش دیده شد نگران
ساقی میخواران از کنار یاران
مست و گیسو افشان میگریزد
دارم چشمی گریان به رهش
روز و شب بشمارم تا بیاید
آزرده دل از جفای یاری بی وفا دلداری
ماه افسون کاری شب نخفتم
با یادش تا دامن از کف دادم شد جهان از یادم
یاد عشقش را در دل نهفتم
از چشمانش ریزد به دلم شور عشق و امید
دامن از کف دادم
شد جهان از یادم
یاد عشقش را در دل نهفتم
کانال ترانه های ماندگار
🆔@mosighiasilvaclasiic
❤1👏1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
« تصنیف همایون »
شعر و آواز : سروش آئینه
1:30
من اگر شبم تو ماهی
چه شود اگر که گاهی
به دلم کنی نگاهی
چه کنم در این سیاهی
نگهت مگر فروزد به شبم چراغ راهی
آه از این جدایی
از چه ای مه پنهانی ای نگارم بگو کجایی
ای امید جانم حال زارم می دانی
ای بهارم چرا نیایی
چون مهر تو را از روز ازل
خدا دمیده در دل من
نمیرود مهر تو از دل من
شعر و آواز : سروش آئینه
1:30
من اگر شبم تو ماهی
چه شود اگر که گاهی
به دلم کنی نگاهی
چه کنم در این سیاهی
نگهت مگر فروزد به شبم چراغ راهی
آه از این جدایی
از چه ای مه پنهانی ای نگارم بگو کجایی
ای امید جانم حال زارم می دانی
ای بهارم چرا نیایی
چون مهر تو را از روز ازل
خدا دمیده در دل من
نمیرود مهر تو از دل من
👏5
مسئولیت جمعی و ملی
محمدامین مروتی
آیا نسل های متقدم و متاخر آلمانی نسبت به جنایات هیتلر مسئولیت دارند؟
درست است که نسل معینی دنبال هیتلر رفتند، ولی اگر جای نسل های متاخر با آن ها عوض می شد، آنان نیز همین کار را می کردند.
کولاکوفسکی می گوید چیزی به نام "مسئولیت جمعی" وجود دارد که به فرهنگ مردم و خلق و خوی ملی به مثابه یک ملت برمی گردد. چنان که ما وارث ثروت والدین مان هستیم، وارث قرض های شان نیز هستیم و نمی توانیم این میراث را هم رد کنیم. چنان که وارثان کلیسا نیز باید مسئولیت تفتیش عقاید و شکنجه های قرون وسطی را هم بپذیرند و از آن برائت بجویند.
درواقع کولاکوفسکی می گوید پذیرش مسئولیت جمعی از این منظر، به سلامت روانی ملت ها کمک می کند.
همان گونه که به فضایل پدرانمان مفتخریم باید در برابر نواقص و کاستی هایشان هم احساس مسئولیت کنیم.
منبع:
درس گفتارهایی کوچک در باب مقولاتی بزرگ، لشک کولاکوفسکی، روشن وزیری، نشر نگاه معاصر
11 اسفند 1404
👍4
نکته:
نفوذ زن بر مرد مانند نسیمی است که می تواند مسیر یک کشتی را تغییر دهد، اما دیده نمی شود. (تامس هاردی)
👍4🥰1👏1
بردگی و بربریت
محمدامین مروتی
شعار مارکسیسم این بود: "یا سوسیالیسم یا بربریت". این گزاره ناظر به این مضمون بود که استثمار عین بردگی است و سرمایه داری نظامی استثمارگر است و سوسیالیسم در پی محو استثمار است. اما حاصل کار طرفداران این شعار، بربریت و بردگی بود. تفکر و خلاقیت و امیال فردی، جایش را به صلاحدید و عقل رهبران حزبی داد. تملق و نزدیک شدن به قدرت، جای تفکر خلاق را گرفت. کاردانی و کارشناسی و شایسته سالاری، جایش را به تعهد به حزب و ایدئولوژی داد و حاصل همه این ها بربریت بود. با تخریب معانی کلمات و محتوازدایی از آن ها شروع کردند. فردگرایی معادل خودخواهی و سودجویی فردی شد. پول به عنوان معیار ارزش ها تحقیر شد. در حالی که پول یکی از شگرف ترین اکتشافات و پیشرفت های تمدنی را موجب شده است. پیدایش پول امکانات و فرصت های انتخاب بیشتری به انسان داد و این انتخاب ها را تسهیل و تسریع کرد. و انسان چنان که اگزیستانسیالیست ها می گویند به میزان انتخاب هایش، انسان تر می شود. در حالی که سوسیالیسم این امکانات را از انسان سلب می کند و به جای مردم همه انتخاب ها را می کند. این که مردم چه نیازی دارند و چه باید مصرف کنند؟ کجا بروند و مسکن شان چگونه باشد؟ و این بدان دلیل است که هر کس اقتصاد را در دست داشته باشد، سبک زندگی مردم را هم به دست خواهد گرفت که چگونه بیندیشند و چگونه زندگی کنند و چه چیز را دوست داشته باشند و از چه چیز بدشان بیاید. حق ندارند از عقل و سلیقه خود استفاده کنند و خلاصه عدم استقلال اقتصادی، انحصاری همه جانبه را بر اتباعش اعمال نماید.
الکسی توکوویل و لرد اکتون نیز قول مشابهی داشتند که سوسیالیسم یعنی بردگی. برده کسی است که اختیار زندگی و سرنوشت خود را ندارد. اکتون می گفت:
"اگر بخواهم سوسیالیسم را در یک کلام توصیف کنم میتوانم بگویم شکل جدیدی از نظام سرفداری است."
مبنای لیبرالیسم خلاقیت و تفکر فردی است. لیبرالیسم فرد را به رسمیت می شناسد و زمینه را برای بالفعل نمودن استعدادها و ابتکارات فردی فراهم می سازد و نتیجه آن تمدن سازی است. رقابت سالم و سودمند بوده است که تمدن امروز ما را ساخته است. توکویل در 1848 می نویسد دموکراسی فضای رشد و توسعه خلاقیت فردی را گسترش می دهد در حالی که سوسیالیسم فردیت او را می کشد و به عدد تبدیل می کند.
ریشه های مشترک فکری نازیسم و سوسیالیسم:
در آستانه ظهور نازیسم و فاشیسم و بعد از آن، تبلیغات وسیع چپ بر این نکته متمرکز شده بود که نازیسم واکنشی به ظهور و پیشرفت اندیشه سوسیالیستی بوده است. و در نتیجه این تبلیغات، اینکه نازیسم واکنش سرمایه داری به شیوع سوسیالیسم بوده، در بخش وسیعی از از احزاب چپ و راست، جا افتاده بود. در حالی که آنچه در آلمان هیتلر را بر سر کار آورد، دست کم گرفتن نازیسم و ملی گرایی از سوی سوسیالیست ها و کمونیست ها و تفرقه در اپوزیسیون بود که موجب نومیدی مردم و رسیدن فرصت به نازیسم شد. نازیسم از پلکان دموکراسی بالارفت و سپس آن را به زمین انداخت تا کس دیگری نتواند از آن به بام حکومت برسد و این نتیجه ناخواسته ای بود که اپوزیسیون سوسیالیست هم در تحصیلش مشارکت غیرعمدی داشت. البته هایک به این اهمال اپوزیسیون تاکید زیادی ندارد بلکه تاکیدش بر بن مایه های مشترک فکری نازیسم و سوسیالیسم است که همانا اندیشۀ تمرکزگرایی و هدایت گری جامعه توسط دولت یعنی رواج ذهنیت سوسیالیستی در بخش بزرگی از مردم بود. اسوالد اشپنگلر لیبرالیسم را با صفت "شیطان بزرگ" توصیف می کرد.
هایک می گوید پاره ای از رهبران فاشیسم پیشینه سوسیالیستی داشته اند. کسی مثل هیتلر خود را سوسیالیست واقعی می داند ولی هرگز ادعای ارائه لیبرالیسم راستین را نداشت. زیرا وجه مشترک نازیسم و کمونیسم تنفر از تمدن لیبرال غربی است. تبلیغات ضد سرمایه داری در میان نازی ها رواج کامل داشت و نفرت از یهودیان به میزان زیادی ناشی از این بود که آنان را مروج سرمایه داری می دانستند.
منبع:
راه بردگی، فریدریش فون هایک، ترجمه فریدون تفضلی و حمید پاداش، نگاه معاصر
❤2👎2👍1
.
🎨هنرِ گفتگو، ۱۹۵۰
🖌 رنه ماگریت
«هنرِ گفتگو» تصویری از لحظهای است که دو انسان در کلمات یکدیگر گم میشوند؛ آنچنان که مرز میان جهان بیرون و دنیای درونشان محو میشود. زمان آرامآرام از حرکت میایستد و مکان اهمیت خود را از دست میدهد. آنچه باقی میماند، سفری مشترک در قلمرو خیال است.
شاید به همین دلیل بخش بزرگی از بوم را آسمان فرا گرفته است؛ نمادی از بیکرانگی و وسعتی که میان دو روحِ همنوا شکل میگیرد. احساسی آشنا از مواجهه با کسی که گویی پیش از این نیز در جایی دور، در اعماق جان، او را میشناختهایم.
🎨 The Art of Conversation, 1950
◼️ By René Magritte
.
🎨هنرِ گفتگو، ۱۹۵۰
🖌 رنه ماگریت
«هنرِ گفتگو» تصویری از لحظهای است که دو انسان در کلمات یکدیگر گم میشوند؛ آنچنان که مرز میان جهان بیرون و دنیای درونشان محو میشود. زمان آرامآرام از حرکت میایستد و مکان اهمیت خود را از دست میدهد. آنچه باقی میماند، سفری مشترک در قلمرو خیال است.
شاید به همین دلیل بخش بزرگی از بوم را آسمان فرا گرفته است؛ نمادی از بیکرانگی و وسعتی که میان دو روحِ همنوا شکل میگیرد. احساسی آشنا از مواجهه با کسی که گویی پیش از این نیز در جایی دور، در اعماق جان، او را میشناختهایم.
🎨 The Art of Conversation, 1950
◼️ By René Magritte
.
❤2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
.
از دل و دیده گرامیتر هم آیا هست....؟
.
از دل و دیده گرامیتر هم آیا هست....؟
.
❤3❤🔥1👏1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
فیلم سینمایی « کاوه آهنگر »
ساخته تاجیکستان ( اتحاد جماهیر شوروی )
سال ۱۳۴۰ - زبان فارسی
1:31:46
ساخته تاجیکستان ( اتحاد جماهیر شوروی )
سال ۱۳۴۰ - زبان فارسی
1:31:46
👏3
مروری بر رمان "هرس"
محمدامین مروتی
@manfekrmikonan
نسیم مرعشی متولد ۱۳۶۲ در اهواز، مهندس مکانیک و روزنامهنگار است. کتاب "پاییز فصل آخر سال است" در سال ۱۳۹۳ برنده جایزه ادبی جلال آلاحمد شد.
"هرس" دومین رمان اوست. متاسفانه نویسنده معنای این واژه را بیان نکرده است. کلمه هرس به معنی پرداختن شاخه های اضافی درختان است که نمی تواند مورد نظر نویسنده باشد. در عربی به معنی "خرد کردن" است که می تواند به پیامدهای جنگ اشاره داشته باشد. در گویش بختیاری به معنی اشک است که مناسبت دارد. در گویش های محلی کردی هم به معنای سیل و سیلاب است که باز می تواند با جنگ و پیامدهایش تناسب داشته باشد.
پختگی قلم نسیم مرعشی از سن و سالش فراتر می رود. قدرت او در فضاسازی موقعیت کم نظیر است.
تصویر فرهنگ هموطنان عرب مان چنان دقیق است که ما به راحتی به فضای قصه عادت می کنیم.
استفاده از دیالوگ های محلی بر صمیمیت و باورپذیری قصه افزوده است.
ارتباط مردم منطقه با نخل، به عنوان مایه حیات و زندگی و اقتصاد- که بعضاً رنگ تقدس و مناسک می گیرد- به زیبایی در این رمان پرداخته شده است.
رمان چندصدایی است و اصلاً جانبدار نیست. قهرمان ندارد. همه را درک می کند و به همه شخصیت ها مجال سخن گفتن می دهد. قضاوت و محکوم نمی کند. می فهمد و می گذارد با حرف زدن زخمهایشان را تیمار کنند. شخصیت پردازی ها قوی است حتی در مورد بچه ها.
رمان دچار حشو و دراز گویی نشده و در حجم متناسبی با درونمایه اش جمع شده است.
داستان قابلیت تبدیل به یک فیلم خوب سینمایی را دارد.
"هرس" رمانی در مصائب و عوارض تمام نشدنی جنگ است. عوارضی که سنگینی اش بر روان بیش از تن است. عوارضی که اغلب تا پایان زندگی با آدم می مانند، ولو نامحسوس و نامرئی.
قصه زنی به نام "نوال" که نمی تواند با این مصائب کنار بیاید. جنگ و جان دادن فرزندش "شرهان" در آغوشش چنان روح و روانش را آزرده که نمی تواند به زندگی عادی برگردد و مرد او "رسول" که می کوشد او را به زندگی برگرداند و از عهده برنمی آید و کل زندگیش تباه می شود.
جنگ ها را عموماً مردان برمی انگیزند و بسیار طبیعی تر است که زن بیش از مرد، از جنگ هراسان باشد چرا که زن به واسطه فیزیولوژی و شیمی خونش، پاسدار زندگی و خانواده است.
زنانی که با جنگ کنار نیامده اند، در جایی به نام "دارالطلعه" جمع شده اند و به احیای درختان بی سر نخل مشغولند.
مع الوصف این تم ها را نمی توان مبین نوعی فمنیسم در رمان دانست. درد نوال و زنانی نظیر او این است که جامعه به اندازه کافی "مرد" ندارد که هول و هراس جنگ را از دل آنان بزداید. این هول و هراس بازتاب زمانی است که خرمشهر و زنانش مورد تجاوز متجاوزان قرار گرفته بودند و مردهایشان در شهر نبودند. به همین دلیل است که نوال آرزوی زاییدن پسر دارد و دوست دارد شهر پر از مردان باشد.
نسیم مرعشی نویسنده ای جوان و آینده دار است که قلمش نوید نوشتن کتاب های خواندنی بیشتری می دهد.
@manfekrmikonan
❤1👏1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
« همنوایی شنیدنی نی و آواز »
آواز : بانو نیلوفر تیموری
نی : بانو لاله عباسی
4:42
آواز : بانو نیلوفر تیموری
نی : بانو لاله عباسی
4:42
👏3❤2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
« نی و تنبک_بیات ترک »
بانو لاله عباسی
2:13
بانو لاله عباسی
2:13
👏4❤1
👏3😢2