.
✨ تفاوت‌های معنویت واقعی و ایگوی معنوی ✨

جایگاه از خودبیگانگی در آموزه های مارکس

 
محمدامین مروتی
 
مارکس در سال 1844 زمانی که 26 ساله است نوشته هایی دارد که حدوداً نود سال بعد تحت عنوان "دست نوشته های اقتصادی فلسفی" در مسکو به چاپ رسید.
اهمیت این دست نوشته ها تاکید بر مفهوم از خودبیگانگی به عنوان مهمترین مبنای نقد به نظام سرمایه داری است.
از خودبیگانگی نزد هگل به معنی عینیت یافتن ایده مطلق در طبیعت و جامعه و از خود جدا شدن آن بود که در سیری تکاملی دوباره به خود برمی گردد تا از خودبیگانگی به بازگشت به خود و وحدت تبدیل شود.
نزد فوئرباخ از خودبیگانگی به معنی برون فکنی مفهوم خدا توسط انسان است. از نظر فوئرباخ انسان همه تمنیات خود را در وجود موجودی فرافکنی می کند که آفریده ذهن خودش است.
اما مارکس از خودبیگانگی را مفهومی اجتماعی اقتصادی می داند که در نتیجه بیگانه شدن کارگر از محصول کارش و در نتیجه تبدیل شدن کارگر به مهره ای از پروسه تولید تبدیل می شود و این جدا افتادگی باعث می شود که کار برای کارگر، نه به صورت یک فعالیت مفید و لازم، بلکه به صورت رنج و مشقت جلوه کند. از طرف دیگر پول و کالا از اشیایی مفید تبدیل به بت و فتیش می شوند(فتیشیسم یا بت وارگی) و به تعبیر خود مارکس در "گروندریسه"، پول به خدا تبدیل می شود و حجاب یا واسطه بین کارگر و کارش می شود.
 
این مفهوم توسط انگلس و شاگردانش(پلخانف، کائوتسکی و برنشتین) چنان جدی گرفته نشد و پس از ایشان لنین و استالین هم روی این مفوم تمرکز نکردند. در عوض اگزیستانسیالیست ها و اعضای مکتب فرانکفورت مانند مارکوزه و هابرماس بر آن درنگ کردند و آن را گسترش دادند.
در سوی قابل، انگلس در آنتی دورینگ کوشید ماتریالیسم دیالکتیک را به آموزه ای تبدیل کند که مبین قوانین جهانشمول در طبیعت و جامعه است. رویه ای که توسط شاگردانش ادامه یافت.
 
منبع:
مقدمه دست نوشته های اقتصادی فلسفی، کارل مارکس، ترجمه حسن مرتضوی، نشر آشیان
 
18 تیر 1405

#انگیزشی

#داستان_واقعی
#هری_پاتر

شاید سخت‌ترین روزهای زندگیت، مقدمه‌ی بزرگ‌ترین موفقیتت باشن 🪄✨

تو کز محنت دیگران بی غمی
نشاید که نامت نهند آدمی...

تفسیر قرآن از دید مولانا

 
محمدامین مروتی
 
مولانا در دفتر پنجم می گوید تاویل و تفسیری حقیقت دارد که حالت را خوب کند ولی اگر سست و منفعلت کند، آن تحریف حقیقت است نه تاویل آن:
۳۱۲۶    حَق بُوَد تاویلْ کان گَرمَت کُند           پُر امید و چُست و با شَرمَت کُند
۳۱۲۷    وَرْ کُند سُستَتْ حقیقت این بِدان      هست تَبْدیل و نه تاویل است آن
 
این قرآن برای آن است که دل تو را گرم  و امیدوار کند نه برای این که منفعل و تنبل کند. پس تفسیر قرآن را از خود قرآن بپرس یا از کسی که تابع هوس نفسانی نیست:
۳۱۲۸    این برایِ گرم کردن آمده‌ست            تا بگیرد ناامیدان را دو دست
۳۱۲۹    مَعنیِ قرآن زِ قرآن پُرس و بَس           وَزْ کسی کاتَش زده‌ست اَنْدَر هَوَس
 
از کسی که فروتنانه خود را به قرآن می سپارد و با قرآن یکی شده است. قرآن همان عطری است که به گِل اهل دل آمیخته شده است. هر دو بوی خوش می دهند و یک بو دارند:
۳۱۳۰    پیشِ قرآن گشت قُربانیّ و پَست        تا که عَیْنِ روحِ او قرآن شُده‌ست
۳۱۳۱    روغَنی کو شُد فِدایِ گُل بِه کُل           خواه روغن بوی کُن، خواهی تو گُل
 
10 فروردین 1405

آیا معرفت شهودی وجود دارد؟

 
محمدامین مروتی
 
آیا معرفت شهودی ورای معرفت عقلی وجود دارد یا مفهومی تخیلی و برساخته عرفاست.
معرفت شهودی را قدما حاضر بودن معلوم در عالم تعریف کرده اند. مثل دندان درد و گرسنگی و سیری که ما در خود تجربه می کنیم. همه چیزهایی که بی واسطه ی ذهن و زبان در خود حس می کنیم و نیازی به استدلال و صغری کبری چیدن ندارند، شهودی اند.
 
کودک نابغه ای که عملیات پیچیده ریاضی را در ظرف ثانیه انجام می دهد معرفت شهودی و بی واسطه دارد. چون نیاز به واسطه ای به نام ماشین حساب ندارد.
 
دانشمندی مثل انشتین یا بطلمیوس و یا نیوتن که ناگهان جرقه ای در ذهنش می زند، معرفت شهودی پیدا کرده است.
معرفت شهودی، هم بی واسطه است و هم ناگهانی. چیزی که بدان الهام می گویند نوعی شهود است. نبوغ نوعی شهود است.
 
حتی وحی پیامبران هم نوعی اشراق و الهام و جرقه ناگهانی است که به دلشان می افتد و از این نظر به شعر شباهت دارد. از همین رو اخوان ثالث شعر را نوعی شعور نبوت تلقی می کند.
 
احساس اختیار، وجدان، حتی زمان و مکان در نظر کانت امور شهودی اند که در ساختار ذهن ما تعبیه شده اند و از قبل وجود دارند.
 
زنون ایلیایی می کوشید با استدلال فلسفی منکر تغییر و حرکت شود. او می گفت کوچکترین مسافت ها هم از بی نهایت جزء ساخته شده اند و منطقاً نمی توان بی نهایت جزء را در مدتی محدود طی کرد. پس تصور حرکت، خطای فکر است. اما ما حرکت را بی واسطه، تجربه و شهود می کنیم و زیر بار چنین استدلالاتی نمی رویم.
 
با توجه به این موارد و موارد متعدد دیگر، معرفت شهودی وجود دارد اما در دسترس همگان نیست. به استدلال و آنالیز منطقی تن نمی دهد و در عین حال بی واسطه و یقین آور است.
 
12 اسفند 1404

منابع اولیه کاپیتال مارکس

 
محمدامین مروتی
 
کسانی که نام مارکس و کاپیتال را به کرّات شنیده اند، اغلب تصوری از عقبه و پیشینه مفاهیم اقتصادی مورد استفاده او ندارند.
مارکس قبل از نگارش کاپیتال، یادداشت هایی اقتصادی دارد که اغلب نقل قول هایی از آدام اسمیت، اویگن بوره، کنستانتین پکوئر، ویلهلم شولتز، ژان باتیست سه، دیوید ریکاردو، سیسموندی و دیگران است. به نظر می آید این یادداشت ها که در سه بخش اول "دست نوشته های اقتصادی و فلسفی 1844" گرد آمده اند، جای پاهای اولیه است که مارکس به تدریج کاپیتال را بر آن ها بنا کرده است. ظاهراً مارکس می خواسته این نقل قول ها را مبنای مهمترین کتاب که بعداً نگاشت، یعنی کاپیتال، قرار دهد. اغلب اصطلاحات مورد استفاده مارکس مانند کار مرده(سرمایه)، سرمایه ثابت و در گردش، کالایی شدن نیروی کار، تعریف ارزش به مثابه کار ذخیره شده در کالا و.... از این کتاب ها استخراج شده.
 
مارکس مبانی تحلیل های اقتصادی خود را تا حد زیادی از کتاب "ثروت ملل" آدام اسمیت گرفته است.
در سه دست نوشته ابتدایی، با نقل قول های طولانی از آدام اسمیت نتیجه می گیرد که مزد کارگر در دوران رونق ثابت می ماند و در دوران رکود کاهش می یابد و در هر صورت وضعیت کارگران بهتر نمی شود. مارکس از قول آدام اسمیت می گوید که مزد کارگران کفاف بازتولید نیروی کار را می دهد. نیروی کار مانند کالا مبادله می شود و این عین بردگی است و کارگر به ماشین و شکم تقلیل یافته است. مارکس می گوید این سخنان را کلمه به کلمه از اقتصاددانان سیاسی (یعنی آدام اسمیت) نقل کرده است.
مارکس همین نتیجه را از نوشته ویلهلم شولتز با عنوان "حرکت تولید" (1843)می گیرد که بر اساس آن تقسیم کار کارگر را به ماشین تقلیل می دهد. مارکس در کاپیتال، خواندن این کتاب را به دیگران توصیه می کند.
آمارهایی از وضعیت طبقه کارگر در انگلستان می دهد که  نویسنده ای به نام "اویگن بوره" تحت عنوان "بینوایی طبقه کارگر در انگلستان و فرانسه" نوشته. این کتاب مبنای کار انگلس در کتابی با همین عنوان قرار می گیرد. همچنین کتاب اقتصاددان سوسیالیست فرانسوی کنستانتین پکوئور هم با عنوان "نظریه اقتصاد سیاسی و اجتماعی جدید" (1842) هم از منابعی است که نظر مارکس را گرفته است.
در واقع ابتکار مارکس، نظریه ارزش اضافی است و حتی نظریه ارزش خود را از آدام اسمیت گرفته است.
 
منبع:
دست نوشته های اقتصادی فلسفی 1844، کارل مارکس، حسن مرتضوی، نشر آشیان
 
20 تیر 1405

نتیجه رها کردن زباله در طبیعت و سایر نقاط شهری و روستایی !


پ ن

حیوانات بیشتر از آنچه ما تصور می‌کنیم می‌فهمند؛ وقتی دستِ نجات را می‌شناسند، آرام می‌شوند.

حیوانات زبان ما را نمی‌دانند، اما نیتِ مهربانی را خوب می‌فهمند.

بچه ها....................

قصه خیر و شر

محمدامین مروتی
 
برهان شر، ذهن بسیاری از اهل فلسفه و کلام را به خود مشغول کرده است بی آن که به نتیجه ای قطعی برسد. صورت مسئله این است که چرا خدای مهربان و عادل، جهانی آفریده که پر از شرور و نابسامانی است. به قول حافظ:
پیر ما گفت خطا بر قلم صنع نرفت
آفرین بر نظر پاک خطاپوشش باد
به نظر می رسد سه پاسخ ذیل، تا حدی قناعت عقل را حاصل کنند:
 
1. قصه شر به کره خاکی ما و آدم هایش برمی گردد. در کائنات شر وجود ندارد. همه چیز سر جای خودش است. حتی تولد و مرگ اجرام آسمانی تابع قوانین منظم و خدشه ناپذیر خود است. به قول گالیله خدا جهان را به زبان ریاضی نوشته است.
اما داستان شر از زمین و موجودات زنده اش شروع می شود و در قیاس با کائنات زمین وزنی ندارد که به اعتبار شرور زمینی، اتقان صنع را زیر سوال ببریم.
 
2. طبیعتاً عالم زمینی خیر مطلق نیست. اتقان صنع نیز به معنای فقدان شر در آفرینش نیست. زمین هم می تواند نمره قبولی بگیرد در صورتی که خیرش بر شرش بچربد و چنین است که عالم مشتمل بر خیر کثیر و شر قلیل است.
 
3. همچنین طبیعت عالم، ناتمامی و نقص است. اگر جهان کمال مطلق داشت، آفریدنی در کار نبود. زیرا هدف آفرینش و هدف طبیعت حرکت از نقص به سوی کمال است و عالم ما در چنین جهتی در حرکت است. اگر جهان نقصی نداشته باشد، مسئولیت و وظیفه ای هم برای بشر نمی توان تعریف کرد.
به بیانی دیگر تا شری نباشد که شما به خیر تبدیل کنید، احساس خوبی نخواهید داشت. اگر همه عالم در کمال خود باشد، کسل کننده می شود. به این معنا شر نسبی است و قرار است کم کم به خیر تبدیل گردد. مثلاً بیماری های مادرزادی یا زلزله و سیل و آتشفشان به تدریج به کنترل بشر درمی آید.
 
18 تیر 1405

🎥

✔ مفهوم گرانش

گرانش در مدل انیشتین (بهترین مدل موجود) یک اعوجاج در بافت جهانه. فضا و زمان در هم تنیده شدن پس جدایی ناپذیرن و گرانش تبدیل می‌شه به اعوجاج در بافت فضا--زمان.
#فیزیک
#جهان
#جاذبه
#گرانش
#میان_ستاره‌ای