خودشناسی و سبک زندگی

هنر تاب آوری

محمدامین مروتی

خوب زیستن در ایام دشوار هنری است که در همه نیست و از همین رو در چنین ایامی یاس و نومیدی و افسردگی بلای جان مردمان می شود.
چه بسیار مولانا و نیچه و اپیکتتوس خوانده ایم. اگر هم خوانده ها و نوشته ها و تجارب گوناگون ما موجب نشود برخورد معقول تری با ایام سخت داشته باشیم، عمرمان را تلف کرده ایم.
به راستی رمز شادی و سرشاری امثال مولانا چه بود و "حکمت شادان" ی که نیچه از آن سخن می گفت، چه مشخصاتی دارد؟ رواقیون چگونه دشواری ها را تاب می آوردند؟
دریافت و برداشت من از این بزرگان این است که:
تغییر جامعه کاری است که به دست عوامل متعددی است که به دست من و تو نیست و عقلانی نیست که انسان نباید بیش از وسع و توانایی اش از خود انتظار داشته باشد. همچنین ایدئال های انسان نباید فراتر و افزون تر از واقعیات جامعه برود.
در این شرایط انسان به جای مایوس شدن از رسیدن به ایدئال ها، به نحو احسن کار خودش را بکند و بار خودش را ببرد. بیش از این نمی توان از خود انتظار داشت. باید مبنای رضایت از خود را از بیرون به درون منتقل کنیم. یعنی در حالی از خودمان راضی باشیم که تمام کوشش مان را کرده باشیم. مهم این کوشش است نه میزان نتیجه. این به معنای "ثقل درونی" است که مبنای رضایت انسان از خود باشد نه حوادث بیرونی که به عنوان یک فرد، بر آنان کنترل ناچیزی دارم. از مجموعه این "خویش کاری" (کار کردن بر روی خویش) هاست که جامعه هم سامان می یابد.

از سوی دیگر، به جای جزئی نگری و به جای آن که با میکروسکوپ روزگارمان را رصد کنیم، بکوشیم با تلسکوپِ دورنگرِ تاریخ، در جامعه نظر کنیم که امیدآفرین است. تاریخ به ما خواهد گفت "پایان شب سیه سپید است" و این تنها یک شعر و یک شعار نیست. حقیقتی است که بر پیشانی تاریخ نوشته شده است. یادمان نرود که "این هم بگذرد".
اما به شرطی که هر کدام از ما در زندگی خود، خویشکاری را فراموش نکنیم و به جای یاس و افسردگی، بکوشیم بهترین لحظه ها و اوقات را در همین شرایط دشوار برای خود و اطرافیان مان رقم بزنیم.

هیچ تلاش و مبارزه ای، موثرتر و مهم تر از تقسیم و تسهیم شادی ها و غم هایمان نداریم که گفته اند تقسیم غم های مان، آن ها را سبکتر می کنیم و با تقسیم شادی های مان، آن ها را افزون تر می سازیم.

در شرایط دشوار، تکثیر شادی ها و تقلیل غم ها، رسالتی است که باید بر دوش گیریم. شاد بودن و از آن مهمتر شاد کردن رسالتی است که باید در ایام دشوار بر دوش خود نهیم. هرگز نباید به بهانه شرایط دشوار، از خوب زیستن و خوش زیستن دست بکشیم. زندگی تعطیل بردار نیست. نباید بگذاریم آتشِ آتشکده زندگی خاموش شود. اما چطور؟ با زندگی کردن در دایره حقیقت. هر کس به قدر توانش.

تا باد چنین بادا.....