‌
‌«من خودم هرگز نتوانسته‌ام بفهمم که فمینیسم دقیقاً چیست، فقط می‌دانم که هر وقت نظراتی می‌دهم که مرا از یک آدم پَپه یا روسپی متمایز می‌کند، به‌ام می‌گویند فمینیست.»
ربکا وست

از کتابِ زنان در روزگارشان، مارلین لگیت، ترجمهٔ نیلوفر مهدیان

‌
‌روز جهانی زنان (۸ مارس)

هر سال ۸ مارس روز جهانی زنان در سراسر جهان جشن گرفته می‌شود. ۸ مارس روز به‌رسمیت‌شناختن دستاوردهای زنان و فراخوانی است برای تشویق همگان برای به‌پاخاستن در راه تحقق حقوق زنان و برابری جنسیتی.
برابری جنسیتی یعنی فارغ از جنسیت، همگان واجد حقوق، امتیازات و دسترسی‌های مشابه به فرصت‌ها هستند.
شاید این پرسش برای شما هم پیش آمده باشد که چرا این روز بسیار مهم است؟
در طول تاریخ زنان مجبور بودند برای دستیابی به آزادی‌ها و حقوقی مبارزه کنند که امروزه از آن برخوردار هستیم.
۱۵۰ سال پیش زنان نمی‌توانستند رأی بدهند، نمایندۀ مجلس شوند، خدمات درمانی درخور دریافت کنند، حق مالکیت و حمایت‌های قانونی، دستمزد برابر با مردان داشته باشند، مانند مردان از مکان‌های عمومی بازدید کنند، از آموزش درخور و شایسته برخوردار باشند و بسیاری موارد دیگر.
۱۵۰ سال پیش مردم در قیاس با امروز در جهان دیگری زندگی می‌کردند.
اما این تغییرات چگونه حاصل شد؟

ویدئو از وب‌سایت ClickView
ترجمه و تنظیم: نشر نی

این‌که داستانی خود را داستان بخواند کافی نیست ــ داستان باید با یک ژانر منطبق باشد. اما آنچه یک ژانر را تعریف می‌کند مجموعۀ قواعد صوری نیست، بلکه ماهیت امر بازنموده یا ابژۀ داستان است. ارسطو بود که این اصل را در نخستین فصول بوطیقا عرضه کرد: ژانر یک شعر ــ حماسه یا هجو، تراژدی یا کمدی ــ در وهلۀ اول منوط به ماهیت چیزی است که بازمی‌نماید. اساساً دو دسته مردم (و دو دسته عمل) قابل تقلیدند: بزرگ و کوچک. به همین منوال، دو دسته از مردم‌اند که تقلید می‌کنند ــ نجیب‌زادگان و افراد عادی ــ و دو روش هم برای تقلید وجود دارد ــ یکی آن‌که ابژۀ تقلیدشده را تعالی می‌بخشد، دیگری آن‌که ابژه را تنزل می‌دهد. تقلیدکنندگانی که از قماش نجیب‌زادگانند بازنمایی عمل فوق‌العادۀ بزرگان، یعنی قهرمانان و خدایان، را برمی‌گزینند و آن‌ها را با بالاترین درجۀ کمال صوری‌ای که می‌توانند بدان برسند بازمی‌نمایند: این تقلیدکنندگان به کسوت شاعران حماسه یا تراژدی درمی‌آیند. تقلیدکنندگانی که مرتبۀ پایین‌تری دارند گفتن قصه‌های کوچک‌تر دربارۀ مردمان فرودست را برمی‌گزینند یا رذایل موجودات میان‌مایه را نکوهش می‌کنند، و به کسوت شاعران کمدی یا هجو درمی‌آیند.
هر داستانی به ژانری تعلق دارد. هر ژانری به‌واسطۀ موضوعی که بازنموده است تعریف می‌شود. موضوع یا سوژه به نوبۀ خود در چارچوب ارزش‌هایی جای می‌گیرد که سلسله‌مراتب ژانرها را تعیین می‌کند. موضوع بازنموده ژانر را به یکی از دو وجه اساسی گفتار، یعنی ستایش و نکوهش، پیوند می‌زند. بدون سلسله‌مراتبِ ژانرها هیچ‌گونه نظام ژانر نیز در کار نخواهد بود. ژانر، که به‌واسطۀ موضوع بازنموده تعیین شده است، شیوه یا وجه بازنمایی خاص خود را تعریف می‌کند. به این ترتیب اصل ژانر متضمن اصل سومی است که اصل تناسب یا برازندگی نامیده می‌شود. شاعری که بازنمایی خدایان را به جای بورژواها، یا شاهان را به جای شبانان، برگزیده است و ژانر داستانیِ متناسب با آن را نیز انتخاب کرده است باید شخصیت‌هایش را از گفتار و کرداری برخوردار کند که درخور طبع آن‌ها باشد ــ و بنابراین درخور ژانر شعر باشد. به این ترتیب، اصل برازندگی هماهنگی کامل دارد با اصل تابعیت اِلوکوتیو [یا طرز سخن] از داستان منتخب. «لحن یا آهنگ گفتار را حالت و موقعیتی تعیین می‌کند که شخص در لحظۀ سخن گفتن در آن قرار دارد.» 

از کتابِ «کلام خاموش»
ژاک رانسیر
ترجمۀ مهدی امیرخانلو

از دید اسپینوزا، ناتوانان برده‌اند و بردگی وجهی از زندگی است. نکتۀ جالب توجه این است که اسپینوزا در کنار ناتوانان، خودکامگان و کشیش‌ها را قرار می‌دهد. نیچه هم این مثلث غریب را تکرار می‌کند: خودکامه، کشیش و برده. اما چه چیزی میان یک خودکامه که در رأس قدرت است، یک کشیش که قدرتی معنوی دارد و یک برده که هیچ قدرتی ندارد مشترک است؟ چه چیزی آن‌ها را کنار یکدیگر قرار می‌دهد؟ دلوز چنین روایت می‌کند:
این امر مشترک همان چیزی است که اسپینوزا را وامی‌دارد بگوید: اینان ناتوانانند. دلیلش این است که همۀ آن‌ها به‌نحوی نیاز دارند زندگی را غم‌زده کنند. ایدۀ عجیبی است. نیچه هم چیزهایی شبیه به این می‌گوید. آن‌ها نیاز دارند غم را حاکم‌ کنند ... آن‌ها به حکم‌رانی غم نیازمندند، چون قدرت آن‌ها فقط روی غم بنا می‌شود. اسپینوزا پرتره‌ای بسیار غریب از خودکامه ترسیم می‌کند و توضیح می‌دهد که خودکامه کسی است که بیش از همه به اندوه رعایایش نیازمند است، چون بنیان ارعاب همواره گونه‌ای اندوه جمعی است. کشیش هم احتمالاً به‌خاطر دلایلی کاملاً متفاوت به این احتیاج دارد که انسان‌ها نسبت به شرایط‌ خودشان اندوه‌ناک باشند. حتی خندۀ او هم چندان دل‌گرم‌کننده نیست. خودکامه هم می‌تواند بخندد، سوگلی‌ها و مشاورانش هم می‌توانند بخندند. اما این خندۀ بدی است ... به این خاطر که هدف چنین خنده‌ای فقط غم است و اشاعۀ غم ... در نگاه اسپینوزا، کشیش ضرورتاً به کنشی که از ندامت نشئت گرفته باشد نیازمند است. به‌میان‌آوردن ندامت؛ این یک فرهنگ اندوه است ... خودکامه برای حفظ قدرت سیاسی‌اش به ترویج غم نیاز دارد. به‌علاوه، اسپینوزا که تجربۀ روحانی‌های یهودی، کشیش‌های کاتولیک و کشیش‌های پروتستان را دارد، می‌گوید که کشیش هم به ترویج غم نیاز دارد.

از کتابِ «جهان اسپینوزا»
درس‌گفتارهای ژیل دلوز دربارۀ اسپینوزا (۱۹۸۱-۱۹۷۸)
ترجمۀ حامد موحدی

‌
ما از درون یک جریان بی‌شکلِ دائمِ خودآگاه هستیم که از افکار، امیال و تصاویر گذرا ساخته شده. در اعماق وجودمان چندجنسیتی، آشفته، همواره در حال تغییر و دوسوگرا هستیم اما از بیرون این طور به نظر می‌رسد که هویتی کمابیش ثابت با ویژگی‌هایی متین و متقارن هستیم که تقریباً هیچ چیز از غوغای درونمان آشکار نمی‌کند. برای کوشیدن و فراتر رفتن از این شکاف فقط واژه‌ها را داریم و این واژه‌ها اغلب نمی‌توانند حق مطلب را در خصوص نیات واقعی ما ادا کنند. این‌که نمی‌دانیم چطور احساس‌مان را بیان کنیم یک ناتوانی شخصی نیست. یک حقیقت وجودی‌ست. تصویر در آیینه قطعاً بسیار تک‌بعدی‌تر از هویتی‌ست که در پس آن قرار دارد. این امر به مشکلی منجر می‌شود که سراسر زندگی با ما همراه است. به عنوان بزرگسال، ما مشتاق‌ایم دیگران ما را به عمیق‌ترین شیوه‌ها درک کنند اما لکان ما را برای مواجه شدن با امکانی غمبارتر آماده می‌کند؛ اینکه در واقع دیگران سرسختانه بیرون ما گیر می‌کنند و فرض می‌کنند ما اغلب همان‌طوری هستیم که به نظر می‌رسد اما با این کار در واقع بی‌آنکه بخواهند کاریکاتوری از ما را تصور می‌کنند.

ویدئو از The School of Life
ترجمهٔ معصومه موسوی

‌
‌منتشر شد
عهد عتیق (جلد چهارم)
کتاب‌های پیامبران
ترجمه‌ی پیروز سیار

کتاب مقدس اثری فراتر از یک کتاب است و کتابخانه‌ای حقیقی است که در سنت کلیسای کاتولیک از هفتاد و سه نوشته تشکیل شده است. این نوشته‌ها دارای حجم‌های متفاوتی هستند و هرکدام مؤلف و منشأ و تاریخ خاص خود را دارد. پاره‌ای به عبری نگاشته شده‌اند و شامل قطعه‌های به زبان آرامی می‌شوند و پاره‌ای دیگر به یونانی تألیف گشته‌اند. کتاب مقدس از دو بخش بزرگ تشکیل شده است که تحت عنوان «عهد عتیق» و «عهد جدید» شناخته می‌شوند. عهد عتیق شامل نوشته‌های یهود است، اما علاوه بر یهودیان، مسیحیان نیز آن را کتاب آسمانی خود می‌شمارند. عهد جدید مشتمل بر نوشته‌هایی است که به مسیحیان اختصاص دارند. یهودیان عهد عتیق را تَنَخ می‌نامند که نامی اختصاری است و بر اساس عناوین سه بخش کتاب دینی آنان ساخته شده است که عبارتند از: توراه (شریعت)، نِبیئیم (پیامبران) و کِتوبیم (مکتوبات). از هفتاد و سه نوشته‌ای که کتاب مقدس را می‌سازند، چهل و شش عدد به عهد عتیق و بیست و هفت عدد به عهد جدید تعلق دارند.


ارسال رایگان به سراسر کشور www.nashreney.com

‌
‌در دست انتشار
«گادامر»
کتاب راهنمای دانشگاه کمبریج
نوشته‌ی رابرت جی. دوستال
ترجمه‌ی اصغر واعظی

هر جلد از مجموعه کتاب‌های راهنمای دانشگاه کمبریج به معرفی یکی از فیلسوفان بزرگ اختصاص داده شده است. این کتاب‌ها مجموعه مقالاتی را شامل می‌شوند که نگارش آن‌ها به گروهی از پژوهشگرانِ برجسته‌ی بین‌المللی واگذار شده است. کتاب پیش رو یکی از مجموعه کتاب‌های راهنمای دانشگاه کمبریج است که به‌منزله‌ی یک کتاب مرجع، مفاهیم بنیادین اندیشه‌ی گادامر را به دانشجویان و پژوهشگران معرفی می‌کند.
گادامر، که می‌توان او را فیلسوف علوم انسانی و نماینده‌ی اصلی هرمنوتیک فلسفی نامید، تأثیر بسیار عمیقی بر مباحث فلسفی و الهیاتیِ معاصر و نیز شیوه‌های جدید تفسیر در علوم اجتماعی گذاشته است. این کتاب، ضمن معرفی زندگی، آثار و مبانی اصلی نظریه‌ی هرمنوتیکی گادامر، دستاوردهای فلسفی او را در متافیزیک و معرفت‌شناسی، اخلاق و سیاست، زیباشناسی، فلسفه‌ی زبان، الهیات و علوم اجتماعی بررسی می‌کند و نشان می‌دهد چگونه گادامر اندیشه‌های هگل، هایدگر و فیلسوفان یونانی را از آن خود ساخته و چه نسبتی با مدرنیته، نظریه‌ی انتقادی و پساساختارگرایی دارد.

‌
‌در دست انتشار
«این سپهر رنگ‌به‌رنگ»
ادبیات ایران: رمان
نوشته‌ی شیرین فرهی

از زیر دروازه‌ی شهر که گذشتند، دلارام با نقش حیوانات آشنایی بدرود گفت که تا به یاد داشت بر آجرهای لعاب‌دار فیروزه‌ایِ دروازه جا خوش کرده بودند. این واپسین نگاه به زادگاهش انگار چیزی را در وجودش تکان داد. انگار در نوای نسیم آشنایی که گونه‌هایش را می‌نواخت، انعکاسی از آوای روزگاران گذشته را می‌شنید. آهنگ صدای پدرش بود که داشت او را از افسردگی بازمی‌داشت. می‌گفت زندگی جدید خود را با خیالات بد و نگرانی‌های بیجا آغاز نکند، نگاهش به پیش رو باشد و نه به پشت سر. زمزمه‌ی آهنگین مادرش را در گوش ذهن خود شنید که همیشه می‌گفت گریزی از تقدیر نیست، پس بکوشد ذهنش را آکنده از اندیشه‌های سودمند کند و شاد باشد تا خشنودی همیشه همراهش بماند.

‌
‌در دست انتشار
«ترس و لرز کیرکگور؛ راهنمای خواننده»
نوشته‌ی کلر کارلایل
ترجمه‌ی علی حسن زاده

سورن کیرکگور بی‌چون و چرا یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین اندیشمندان قرن نوزدهم بود. کتاب ترس و لرز کیرکگور هم در تاریخ اندیشه‌ی فلسفی و هم در تاریخ اندیشه‌ی دینی یک متن کلاسیک به شمار می‌رود. این کتاب، به‌دلیل ارائه‌ی چشم‌انداز فلسفی اصیل درباره‌ی مفاهیمی نظیر عشق، تنهایی، شهامت، حقیقت، خدا، ایمان و آزادی، حتی امروز هم فیلسوفان، متألهان و خوانندگان عادی را به درنگ و پرسش وامی‌دارد. کلر کارلایل راهنمایی روشن و موجز درباره‌ی این کتاب نگاشته است. او، گذشته از بررسی مضامین اصلی و زمینه‌ی تاریخی، الهیاتی و فلسفی متن کیرکگور و بحث در باب تأثیر آن بر فیلسوفان دیگر، نقشه‌ای مبسوط و مشروح و خوانشی جزءبه‌جزء از خود متن فراهم کرده است تا خواننده را در گذر از مسیر دشوار خواندن ترس و لرز و به‌دست‌آوردن فهمی دقیق و جامع از آن یاری رساند.

‌
‌در دست انتشار
«چگونه افلاطون بخوانیم»
نوشته‌ی ریچارد کروت
ترجمه‌ی نیما علوی

«اگر کسی را بیابم که بتواند در واحد جزئیات کثیر را ببیند و در جزئیات کثیر و پراکنده صورت واحد را، چنان سر در پی او می‌گذارم که گویی خدای من است. من کسانی را که از این هنر بهره‌ورند اهل دیالکتیک می‌نامم.»
ــ افلاطون


موضوعاتی که افلاطون به آن‌ها پرداخته متنوع و وسیع‌اند. او پرسش‌هایی را مطرح کرد که امروز هم پیش روی ما هستند و برای پاسخ به آن‌ها به مطالعه‌ی صورت‌های انتزاعی پرداخت. جهان ایده‌ها موضوع جست‌وجوی افلاطون برای کشف حقیقت شد.
ریچارد کروت در این مقدمه‌ی بی‌نظیر اندیشه‌ی یکی از بنیان‌گذاران فلسفه‌ی غرب را، از خلال گفت‌وگوهایی که نوشته، کاویده است. او از محاورات اولیه و پرسش‌های اخلاقی افلاطون آغاز می‌کند و تا بررسی متافیزیک افلاطون در آثار متأخرتر پیش می‌رود.

زبان بکت رشته‌ای از نتایج نامربوط پی‌درپی و بی‌انسجامی‌های عمدی و گفته‌ها و ناگفته‌های متناقض و نحوی از ضعف است. مثلاً:
مجبور خواهم شد از چیزهایی حرف بزنم که نمی‌توانم درباره‌شان حرف بزنم، بلکه مسئله‌ای که حتا جالب‌تر است، بلکه حتا، که در صورت امکان حتا جالب‌تر است، این است که مجبور خواهم شد، یادم رفت، مهم نیست.
جمله‌های بکت سلسله‌ای از زورآوری‌های بی‌زور و تتابعی از ناتوانی‌های ضد هم است: ناتوان از ادامه‌دادن، ناتوان از ادامه‌ندادن. و با این‌همه همان‌گونه که آدورنو اشاره می‌کند آن‌چه از سوی بکت رواقی‌گرایی به نظر می‌آید (نمی‌توانم ادامه دهم، ادامه خواهم داد) «میراثی از عمل» است که «در سکوت فریاد می‌زند چیزها باید طور دیگری باشند. چنین هیچ‌انگاری‌ای تلویحاً اشاره دارد به چیزی متضاد با هم‌ذات‌انگاری با هیچی». به این ترتیب، «هیچ‌انگاری» بکت تأیید هیچی نیست، زیرا در کارهای او هیچ تأییدی وجود ندارد. این «هیچ‌انگاری»، در معنای ویژه‌ای، نجات‌دهنده است ــ یعنی تنها فلسفه‌ای که پس از آشویتس می‌توان تمرین کرد، تلاش برای نگاه به چیزها از دیدگاه نجات است، چیزی که ناممکن است و با این‌همه این ناممکنی را باید محض‌خاطر امرِ ممکن درک کرد.

از کتابِ «خیلی کم، تقریباً هیچ»
مرگ، فلسفه، ادبیات
سایمون کریچلی
ترجمه‌ی لیلا کوچک‌منش

خود مارکس هم گاهی این نکته را دست‌کم می‌گرفت که سرمایه‌داری می‌تواند امیال تخطی‌آمیزی را که ظاهراً تهدیدش می‌کنند در عالم خود ادغام کند؛ مثلاً مارکس در تحلیل خود از جنگ داخلی آمریکا، که هنوز در جریان بود، مدعی شد انگلستان مجبور خواهد شد مستقیماً برای ممانعت از الغای برده‌داری مداخله کند چون صنعت نساجی انگلستان که ستون فقرات نظام صنعتی آن بود بدون تأمین پنبۀ ارزان‌قیمت از جنوب آمریکا نمی‌توانست به حیاتش ادامه دهد و تأمین این پنبۀ ارزان هم تنها به مدد کار برده‌ها ممکن بود. پس بله درست است، این سازوکار جهانی که مارکس توصیف کرده و هر آنچه سخت و استوار است دود می‌کند و به هوا می‌فرستد، عین واقعیت ماست ــ به شرط آن‌که یادمان نرود این تصویر از مانیفست را با تصویر دیالکتیکی متضاد آن تکمیل کنیم: «غیرمادی‌شدن» خود فرایند مادی تولید. با این‌که سرمایه‌داری قدرت همۀ اشباح قدیمی سنت را ملغی می‌کند، اشباح خاص خودش را به وجود می‌آورد، آن هم اشباحی هیولاوش. سرمایه‌داری بانی دنیوی‌شدن ریشه‌ای حیات اجتماعی است، زیرا بی‌رحمانه هالۀ همۀ ارزش‌ها را از هم می‌درد، ارزش‌هایی چون اصالت، قداست و شرافت را:

بورژوازی ملکوتی‌ترین وجدهای شور و شوق مذهبی، تب و تاب شهسوارانه و احساساتی‌گری عوامانه را در آب یخ حسابگری‌های خودپسندانه غرق کرده است. بورژوازی ارزش شخصی را در ارزش مبادله‌ای مضمحل کرده و به‌جای آن‌همه آزادی‌های مقررِ سلب‌ناشدنی فقط یک آزادی نامعقول نشانده است: تجارت آزاد. در یک کلام، به جای استثماری که در لفاف اوهام مذهبی و سیاسی پیچیده شده بود، استثماری عریان، بی‌شرمانه، بی‌واسطه و ددمنشانه نشانده است.

از کتابِ «ما و مانیفست کمونیسم»
اسلاوی ژیژک
ترجمۀ امیررضا گلابی

‌
‌دیوار برلین (۱۹۶۱-۱۹۸۹) جنگ سرد
دیوار برلین نماد اختلاف ایدئولوژیک و سرکوب حقوق بشر در طول جنگ سرد شد. دیوار برلین نماد «پردۀ آهنین» بود که اروپای غربی را از اروپای شرقی جدا می‌کرد.
در اوت ۱۹۶۱ دولت کمونیست جمهوری دموکراتیک آلمان شرقی ساختن دیوار را شروع کرد و بین برلین شرقی و غربی سیم خاردار کشید.
هدف از این کار ممانعت از ورود فاشیست‌های غربی به قلمرو دولت سوسیالیست آلمان شرقی و جلوگیری از پناهنده‌شدن افراد از شرق به غرب بود.
این ممانعت تا نهم نوامبر ۱۹۸۹ ادامه یافت یعنی وقتی که آلمان شرقی اعلام کرد شهروندانش حق دارند هروقت بخواهند از مرز رد شوند.

ویدئو از وب‌سایت Simple History
ترجمه و تنظیم: نشر نی

وینی‌کات اصطلاح جالب «مادر رضایت‌بخش» را برای توصیف یکی از کارکردهای مادرانه ابداع کرد. این کارکرد عبارت است از تأمین نیازهای کودک به‌قدری که او زندگی را خوب شروع کند. مادر رضایت‌بخش آن‌چه را کودک در روابطش با مادر در یک دوره از رشد خود نیاز دارد، به قدر کافی فراهم می‌آورد. او متناسب با نیازهای متغیر کودکش خود را دگرگون و سازگار می‌کند، تا آن‌که به‌تدریج در میزان وابستگی کودک در حال رشد کاهشی به وجود می‌آید. وینی‌کات برای تأکید بر دگرگونی‌هایی که از مادر انتظار می‌رود، اصطلاح «دلمشغولی مادرانۀ اولیه» را بر اشتغال خاطر مادر به نیازهای کودک که در آغاز همچون بخشی از خود به او به نظر می‌رسد، اطلاق می‌کند. نمو کودک با حصول مجدد استقلال مادر متناظر است. به‌تدریج و با رشد و نمو نوزاد، تغییراتی در روابط رخ می‌دهد، بدین شکل که هر قدر کودک مستقل‌تر می‌شود توقعاتش از مادر کاهش می‌یابد.
مادر رضایت‌بخش در سازگاری موفقیت‌آمیز با نوزاد خود، احساس قدرت مطلق نوزاد را پاسخ می‌دهد و توهمات حسی او را به واقعیت بدل می‌کند. این کار احساس قدرت مطلق را در نوزاد تقویت می‌کند و نوزاد کم‌کم وجود واقعیتی بیرونی را به تصور می‌آورد که جادویی و تحت کنترل او جلوه می‌کند.
کم‌کم در نوزاد این ظرفیت شکل می‌گیرد که چیزی را که در دسترس است به شیوه‌ای جادویی احضار کند و مادر رضایت‌بخش نیز بایستی همچنان امکان چنین تجربه‌ای را که برای حس قدرت نارسیستیک نوزاد لازم است، برقرار نگه دارد. در این صورت نوزاد می‌تواند با خاطری آسوده از توهم خلاقیت و اختیار نامحدود لذت ببرد.

از کتابِ «درآمدی بر روابط موضوعی و روان‌شناسی خود»
مایکل سنت کلر
ترجمۀ علیرضا طهماسب و حامد علی‌آقایی

‌
‌‌گر چه ز اندوه جهان بر دل ما صد گره است
چارهٔ عیش بسازیم که هم عیش به است

مِی خوریم از سر آزادی و دانیم که مِی
خوش کند حالت هر دل که ز غم پر گره است

پس ازین عشوهٔ گردون به یکی جو نخرم
که همه آفت ما زین فلک عشوه ده است

غم و شادی بر ما نرد گرو می‌بازند
شادی از غم ببرد زود که شادی فره است

پیش عاقل سپر از عشرت و عیش اولیتر
خاصه اکنون که کمان‌های حوادث به زه است

با زمانه نتوان برد ستیز از چه از آن؟
که زمانه چو ببینی خس و خیره سته است

نالهٔ چنگ و مِی صافی و زلف چو زره
چارهٔ این غم درهم شده همچون زره است

به بد و نیک جهان خرم و غمگین نشود
مگر آن کس که برو حال جهان مشتبه است

مجیرالدین بیلقانی،‌ دیوان اشعار، شکوائیه، شمارهٔ ۶


🌿 سال نو مبارک 🌿

‌
‌‌خیال باطلی است اگر فکر کنید من زنی تنها هستم. من عزلت گزیده‌ام که چیزی است یکسره متفاوت. اختیار کردن عزلتْ قدرت است؛ و درمانِ تنهایی عزلت است.

از رمانِ «الیزابت فینچ»، جولین بارنز، ترجمۀ محمدرضا ترک‌تتاری
‌
‌این رمان کوتاه و خوشخوان دربارۀ عشق افلاطونی نافرجامی است که حول محور استاد دانشگاهی سخت‌گیر و رواقی‎مسلک به نام الیزابت فینچ روایت می‎شود. نیل، راوی داستان، در کلاس فوق برنامه‎ و آزاد «فرهنگ و تمدن» که مختص بزرگسالان است شرکت می‎کند و در طی آن ما از ماجرای علاقۀ او به این استاد دانشگاه که در عین عزلت‏نشینی شخصیتی عجیب استوار و راسخ دارد مطلع می‎شویم. در ادامه متوجه می‎شویم افسار روابط شخصی و حتی خانوادگی نیل از دستش خارج شده و او اهمیت چندانی به آن‎ها نمی‌دهد، و با این حال الیزابت فینچ و هر چه به او اندک ارتباطی دارد، حتی بعد از مرگ او، تبدیل به بزرگ‌ترین دغدغه‎ی تمام زندگی‎اش می‏شود.

‌
‌زنِ جوانِ نقاشیِ گوئن جان که دهه‌ها منزوی شده بود، به نظر نمی‌رسید به هیچ دین رسمی‌ای تعلق‌خاطر داشته باشد. اما اگر یک نفر باشد که خودش را وقف انزوا کرده باشد، قطعاً او یکی از این چهره‌های قدیس‌وار و برجسته است. ظاهرِ مهربان، آرام و مالیخولیایی‌اش تبلیغ همه‌ی چیزهایی است که مدرنیته با ترویج زندگی‌های فعال و سرخوشانه آنها را نادیده گرفته است. انزوا نفرینی خاص نیست. بلکه صرفا جایی‌ست که افراد خوب دوست دارند آنجا باشند. ما باید شهامت این را داشته باشیم که باور کنیم در انزوا هستیم، نه به این خاطر که از نظر ذهنی بیماریم بلکه به این خاطر که روح شریفی داریم. ما از همنشینی دیگران متنفر نیستیم؛ صرفاً ترجیح می‌دهیم در خانه بمانیم، به جای اینکه مظاهر تصنعی جامعه را که اغلب عرضه می‌شوند بپذیریم.

ویدئو از وب‌سایت The School of Life
ترجمهٔ معصومه موسوی
تهیه و تنظیم: نشر نی

ما پدر و مادرها احساسات و رفتارهای متعددی را در سطوح مختلف به بچه‌هایمان منتقل می‌کنیم: ترس از حشرات، حیای جنسی، عکس‌العمل در مقابل غذا، دارایی و پول و همین‌طور ترس از مرگ، آن هم بی هیچ توضیحی و می‌پنداریم که کارمان درست بوده است، هیچ رضایت ضمنی هم در ما پدید نمی‌آید. ویژگی‌ها یا عادات رفتاری هیچ‌کس به‌صورت بسته‌بندی به دیگری منتقل نمی‌شود، بلکه از نسلی به نسل بعد سرایت می‌کند.
واقعاً چقدر از فردیت ما باقی مانده است؟ رشد شخصیت ما بیان همۀ چیزهایی است که باعث تفاوت‌مان با دیگران می‌شود، روش منحصر به فرد و تلاش متمایزمان، همان فردیت‌تمان. اما اغلب از رشد بازمی‌مانیم و فردیت‌مان درون شخصیتی غرق می‌شود که از آن ما نیست. بنابراین، عاداتی را که از نسلی به نسل بعد منتقل شده است تکرار می‌کنیم.
در چنین شرایطی گذشته نقش دزد بزرگی را ایفا می‌کند که خودش را به صورت عادات ذهنی و حسی تکرار می‌کند و حضور بی‌نظیر و نوی خودش را می‌دزدد. در دنیایی که هر لحظه رو به نو و تازه‌شدن دارد، تنها کار ما تقلید کردن شده است، چون تقلید راحت‌تر از ابداع است چرا که از سوی دیگران تأیید می‌شویم و احساس بهتری داریم.
بچه‌داشتن این واقعیت را با نیروی هرچه بیشتری برایمان بیان می‌کند. ما یاد گرفته‌ایم که همزمان با خودِ بزرگسال و خودِ کودک‌مان زندگی کنیم. حتی اگر آن‌ها در تمام طول عمرْ ما را همراهی کنند هم، آن‌ها را علی‌السویه می‌گیریم و گاهی اوقات فراموش‌شان می‌کنیم ودیگران این موضوع را در ما می‌بینند اما خودمان خیر. به محض این‌که آن را به آدم پاک و بی‌گناهی مثل بچه‌مان منتقل می‌کنیم، تازه برای خودمان آشکار می‌شود. شاید بتوان گفت که آن‌ها با دقتی شرم‌آور خود را به ما نشان می‌دهند.

از کتابِ «بچه‌هایمان به ما چه می‌آموزند»
درس‌هایی دربارۀ لذت زندگی، عشق و هشیاری
پیرو فروچی
ترجمۀ مهسا ملک مرزبان

امکان‌ناپذیری تفکیک مؤلفه‌های فرمی از جنبه‌هایی محتوایی که بی‌واسطه و مستقیم در اثر به چشم نمی‌آیند، با تعمق بیشتر بر پیکر انسان آشکار خواهد شد. مسلماً مدافع فرمالیسم زیباشناختی پیکر انسان را صرفاً هم‌نشست استوانه‌ها و مکعب‌ها و کُره‌ها و نظایر آن در نظر نمی‌گیرد. اما وقتی بدن را خاستگاه وجود انسان و کنش‌های او، درآمیخته با آگاهی، و واسطۀ مواجهه با دیگران و جهان در نظر بگیریم، چگونه می‌توانیم بین فرم انسان و تجلیات گسترده‌تر حیات خط تفکیک ترسیم کنیم؟ این نکته زمانی پررنگ‌تر می‌شود که به بخش‌های مهم بدن همچون چهره یا چشم توجه کنیم.
تدفین مسیح (۱۶۰۴) اثر کاراواجو را در نظر بگیرید. رکن محوری ترکیب‌بندیِ این تصویر قوس رو به پایینی است که از ترتیب قرار گرفتن سرها و دست‌های فیگورها شکل گرفته و به دستان بی‌جان مسیح ختم می‌شود. اما این مؤلفۀ محوری وابسته است به وزن روان‌شناختی سرها و دست‌ها، وزنی که عالم هنر اروپایی از زمان رنسانس اولیه بدان اذعان کرده و این فرض را پذیرفته است که استاد خودش سرها و دست‌های فیگورها را می‌کشیده (و سایر بخش‌های بدن، پارچه‌ها، گیاهان، و ساختمان‌ها را غالباً به شاگردان واگذار می‌کرده است). اگر سرها و دست‌ها چنین معنای خاصی برای ما نداشت، به‌خودی‌خود ــ یعنی صرفاً به معنای مطلقاً فرمالیستی ــ چنین در تصویر به چشم نمی‌آمد و دیگر در ترکیب‌بندیِ ــ یعنی در فرم ــ اثر کاراواجو اهمیتی پیدا نمی‌کرد.


از کتابِ «فلسفۀ هنر»
استیون دیویس
ترجمۀ محمدرضا ابوالقاسمی

‌
‌نقاشی: تدفین مسیح، اثرِ کاراواجو، (۱۶۰۲-۱۶۰۴)