بخشی از کتاب «گادامر»
کتاب راهنمای دانشگاه کمبریج
نوشته‌ی رابرت جی. دوستال
ترجمه‌ی اصغر واعظی

بدبختی بشر این است که همیشه اختیارش در دست مشتی مردم ماجراجو و ستمکار و بی‌احساس بود که هر گهی می‌خواستند می‌خوردند فقط مصالح عالیه را هم چاشنی آن می‌کردند. از دوران اساطیری که امثال کرئن حاکم بودند تا زمان قاتلین سقراط یا همان پاپ‌هایی که جوردانو برونو را کشتند و گالیله را به ستوه آوردند تا دوران ما که هیتلرها و ناصرها و صدها جانور دیگر حکومت کرده‌اند و می‌کنند. بدبختانه همیشه مردم به‌راستی هوشمند گوشه‌نشین بودند و کناره می‌گرفتند. از بس کار حکومت کثیف و زشت است و آدم را آلوده می‌کند، هر آدم پاکی مگر در موارد استثنایی همیشه از آن گریخته است. همین مائو تسه‌تونگ و خروشچف، هر دو سنگ مارکسیسم را به سینه می‌زنند و هر دو خر خودشان را می‌رانند، حقیقت در کجاست؟ هر روزی افسارگسیخته‌ای در گوشه‌ای سر کشیده و گفته است که من رسالت تاریخی، اجتماعی، مذهبی و کوفت و زهر مار دارم و پدر خلق خدا را درآورده است. نخواستیم، این بزرگان و برگزیدگان را نخواستیم. که به آنها اجازه داده است که درباره‌ی سرنوشت دیگران تصمیم بگیرند. بشر را به حال خود رها کنند و اینقدر غم بهروزی‌اش را نخورند.

از کتابِ شکاریم یک‌سر همه پیش مرگ
شاهرخ مسکوب

‌
‌در دست انتشار
«پیدایش مفاهیم اسلام سیاسی در ایران معاصر» (۱۳۲۰-۱۳۵۷)
آرش صفری

کتاب حاضر پژوهشی است در سیر پیدایش و تحول مفاهیمی که در میانه‌ی سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۵۷ به ذهنیت، کنش سیاسی و انگاره‌های اجتماعی اسلام‌گرایان شکل و جهت داد و صورت‌بندی آن‌ها، طیف‌های مختلف گفتمانی و ایدئولوژیک اسلام سیاسی را پدید آورد. برساخت این مفاهیم در سیر رویارویی با این چالش‌های سه‌گانه روایت شده است.
۱. چالش مذهب با ماتریالیسم و وجه ایدئولوژیک آن یعنی مارکسیسم، که به پیدایش مفاهیم نوپدیدی چون جهان‌بینی اسلامی و مکتب توحید، مسئله‌ی شناخت و فلسفه‌ی تاریخ در اسلام، انسان‌شناسی و جامعه‌ی بی‌طبقه‌ی توحیدی و… انجامید و نشان آراء مارکسیستی را بر گفتمان چپ اسلامی گذاشت.
۲. چالش اسلام‌گرایان با بهائیت، پاکدینی کسروی و سنت‌گرایان مسلمان که تفاسیری ایدئولوژیک و انقلابی از آیات قرآن، تاریخ تشیع و باورهای اسلامی/ شیعی در پی داشت.
۳. چالش مذهب و دولت در مقولاتی چون قانون، اقتصاد و فرهنگ، که مباحثی چون اقتصاد در مکتب اسلام، هنر و ادبیات اسلامی و تصویر زن مسلمانِ مبارز و مکتبی از دل آن سر برآورد…

‌
‌در دست انتشار
«حقوق بشر از دیدگاه اندیشمندان مسلمان»
محمد محمدی (گرگانی)

حقوق بشر آرمانی بشری برای برقراری جامعه‌ای به دور از «ترس» و «فقر» است؛ جامعه‌ای که در آن نه فرد قربانی آرمان‌های اجتماعی شود و نه به نام آزادی، جامعه به اسارت «فردیت» یا «فقر» دچار گردد. با وجود همه اختلاف‌نظرهایی که در مورد حقوق بشر وجود دارد، اعلامیه جهانی حقوق بشر هنوز هم می‌تواند نقطه وحدتی برای حل تعارض‌ها، اختلاف‌های دینی، فکری، نژادی و… باشد.
حقوق بشر پاسخی به این پرسش اساسی جامعه بشری است که آیا می‌توانیم به‌رغم همه اختلاف‌ها در مسائل اعتقادی، سیاسی، قومیتی، جنسیتی و… در کنار هم با صلح و امنیت و برابری زندگی کنیم؟ آیا می‌توانیم گفت‌وگو را برترین ارزش، مدارا را سودمندترین روش، و عشق و محبت را، حتی نسبت به مخالف و دشمن، زیباترین و عملی‌ترین راه همزیستی بدانیم؟
آرمان حقوق بشر این است که فقط با برقراری برابری و حفظ کرامت انسانی می‌توان امنیت و آرامش را در جامعه برقرار کرد. حقوق بشر آخرین دستاورد خرد جمعی بشر است. اگرچه هنوز تا تحقق همه آرمان‌های آن راه درازی در پیش داریم، اما می‌توان آن را آرمانی مشترک برای همه بشریت دانست.

‌
‌با چه کسی می‌توانم صحبت کنم؟ از کی نصیحت بشنوم؛ هیچ‌کس. روان‌پزشک خدای زمان ماست. اما خرج دارد و من هم اهل نصیحت‌خریدن نیستم، حتی اگر به آن احتیاج داشته باشم. خودم را می‌کشم. کارم از کمک‌گرفتن گذشته است. این‌جا هیچ‌کس وقت کندوکاو کردن و در آوردن ته و توی چیزها را ندارد، هیچ‌کس وقت ندارد به من کمک کند خودم را درک کنم... خیلی‌های دیگر هم هستند که وضع‌شان از من بدتر است. چطور می‌توانم این‌قدر خودخواهانه درخواست کمک، آرامش و راهنمایی کنم؟ نه، این مشکل خودم است، حتی اگر اکنون زیرکی و به تبع آن حس خلاق طنزم را از دست داده باشم، به خودم اجازه غصه خوردن، عصبانی شدن یا مثل بچه‌ها هق‌هق کردن روی شانه‌های دیگران را نمی‌دهم. نقاب مال روز است ــ کمترین کاری که می‌توانم بکنم تقویت این توهم است که خوشحال و آرامم، نه پوچ و وحشت‌زده.

از کتاب «خاطرات سیلویا پلات»
ترجمۀ مهسا ملک‌مرزبان

‌
‌در دست انتشار
«گزیده مطالعات شهری»
گری بریج و سوفی واتسن

هم‌اکنون بیش از نیمی از افراد بشر در شهرها زندگی می‌کنند. الگوی این شهرنشینیِ جهانی پیچیده و چندگانه است… پیچیدگیِ همه‌جانبه‌ی فرایندهای شهری، ساختارها و فرهنگ‌های درونیِ شهرها، و تعامل جهانیِ آن‌ها با یکدیگر حاکی از آن است که اتخاذ شیوه‌های متفاوت برای فهم و شناخت شهرها به یک ضرورت تبدیل شده است. این تنوعِ شیوه‌های شناخت انعکاسی از گستره و تنوع خودِ شهرهاست و هدف این کتاب هم فهم و تفسیر تنوع و تفاوت نگرش‌ها درباره‌ی شهرها و «امر شهری» است.
به گمان ما، بهترین راه برای درک تنوع یادشده اتخاذ نگاهی چندرشته‌ای است. این کتاب آگاهانه مقالاتی را انتخاب کرده که از منظر رشته‌های متفاوتی چون اقتصاد، جامعه‌شناسی، برنامه‌ریزی و معماری، و افزون بر آن، مطالعات فرهنگی، ادبیات، تاریخ، روانکاوی، انسان‌شناسی، و فلسفه‌ی سیاسی و اجتماعی به شهر می‌نگرند. امیدواریم با هم‌نشینیِ این منظرها در پنج مضمون یا بخش مضمون یا بخش جداگانه‌ی کتاب، افزون بر نقشِ هر گزیده‌متن (برخی کلاسیک و برخی جدید) در کتاب، به ایجاد گفت‌وگو بین آن‌ها کمک کرده باشیم.

‌
‌هنگامی که جنگ داخلی آمریکا پایان می‌یابد، دولت ایالات متحده با سه متمّم به قانون اساسی وارد دورة بازسازی می‌شود.
برده‌داری لغو می‌شود و به بردگان سابق حقوق شهروندی و حق رأی در سطح ایالتی و محلی اعطا می‌شود.
دموکرات‌های سفیدپوست جنوبی قوانینی را برای سرکوب دستاوردهای سیاسی و اقتصادی به دست آمده توسط آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار اجرا می‌کنند.
طبق مادة «جدا ولی مساوی»، دیوان عالی ایالات متحده تفکیک و تبعیض اجتماعی را مجاز می‌داند و با سیاه‌پوستان به ‌عنوان شهروندان درجة‌ دو رفتار می‌کند که روی‌هم‌رفته به عنوان قوانین جیم کرو شناخته می‌شوند. پس از نمایشی نژادی که با بازیگری سیاه‌چرده اجرا شد.
این قوانین تعصب نژادی را تقویت و حقوق سیاه‌پوستان را در ایالات متحده سلب می‌کنند.
قانون‌گذاری فدرال به عصر جیم کرو خاتمه می‌دهد، با این‌همه تأثیر زیادش همچنان بر مبارزه برای برابری سایه می‌اندازد.

ویدئو از One Minute History
ترجمهٔ محمدحسین رعیتی
تهیه و تنظیم: نشر نی

‌
‌در دست انتشار
«قدرت کلمات»
گزیده مقالات
سیمون وی
ترجمه‌ی بهزاد حسین‌زاده

همیشه منظورمان از قدرت کلمات قدرت آن‌ها در ایجاد توهم و خطاست. اما، به لطف نظمی مقدر، کلماتی هستند که در خود خاصیتی روشنی‌بخش دارند و وقتی درست به کار برده شوند موجب تعالی انسان به سوی خیر می‌گردند. این کلمات به کمالی مطلق اشاره می‌کنند که ما از درک آن عاجزیم. کاربرد درست این کلمات مستلزم آن است که آن‌ها را به‌زور با هیچ مفهومی مطابقت ندهیم، زیرا قدرت روشنی‌بخش و تعالی‌بخشیِ ذکرشده در خود این کلمات نهفته است. آنچه این کلمات می‌گویند خارج از دایره‌ی فهم ماست.
خدا و حقیقت از این گونه کلمات‌اند؛ همچنین عدالت، عشق و خیر. استفاده از این کلمات مخاطره‌آمیز است. این کلمات نوعی آزمون‌اند. برای استفاده‌ی صحیح از این کلمات باید از به‌کاربردنِ آن‌ها برای اشاره به اموری که در فهم انسان می‌گنجند پرهیخت، و درعین‌حال باید تصورات و اعمالی را با این کلمات بیان کرد که مستقیماً از نور همین کلمات برخاسته باشند و بس. در غیر این صورت، همگان بی‌درنگ این کلمات را دروغ خواهند شمرد.
ــ برگرفته از متن کتاب، ص ۱۳۳

ناامید نباید شد. همیشه چیزی هست، فقط باید دانست کجا دنبالش گشت... من یک وقت می‌دانستم جای هر چیزی کجاست. میوه به درخت. ستاره به آسمان. ماهی در دریا. آهو در دشت...
جای‌شان همین‌جاها بود، نبود؟...

از نمایشنامهٔ «آخرین پر سیمرغ»
محمد چرم‌شیر

‌
منتشر شد
«این سپهر رنگ‌به‌رنگ»
ادبیات ایران: رمان
نوشته‌ی شیرین فرّهی

از زیر دروازه‌ی شهر که گذشتند، دلارام با نقش حیوانات آشنایی بدرود گفت که تا به یاد داشت بر آجرهای لعاب‌دار فیروزه‌ایِ دروازه جا خوش کرده بودند. این واپسین نگاه به زادگاهش انگار چیزی را در وجودش تکان داد. انگار در نوای نسیم آشنایی که گونه‌هایش را می‌نواخت، انعکاسی از آوای روزگاران گذشته را می‌شنید. آهنگ صدای پدرش بود که داشت او را از افسردگی بازمی‌داشت. می‌گفت زندگی جدید خود را با خیالات بد و نگرانی‌های بیجا آغاز نکند، نگاهش به پیش رو باشد و نه به پشت سر. زمزمه‌ی آهنگین مادرش را در گوش ذهن خود شنید که همیشه می‌گفت گریزی از تقدیر نیست، پس بکوشد ذهنش را آکنده از اندیشه‌های سودمند کند و شاد باشد تا خشنودی همیشه همراهش بماند.

▫️ بخشی از کتاب

بخشی از کتاب «این سپهر رنگ‌به‌رنگ»
ادبیات ایران: رمان
نوشته‌ی شیرین فرّهی

‌
علّت انقلاب فرانسه چه بود؟

مردم چه حقوقی دارند، و منشأ این حقوق چیست؟ چه کسی می‌تواند برای دیگران تصمیم بگیرد و بر اساس چه اتوریته‌ای؟ و چگونه می‌توان جامعه را در راستای نیازهای مردم سامان داد؟ این پرسش‌ها، طی آشوب انقلاب فرانسه کل یک ملت را به چالش کشید. در پایان سدهٔ هجدهم، اروپا دستخوش تغییرات فکری و فرهنگی ژرفی شد، که با عنوان «روشنگری» شناخته می‌شود.
در مجموع، انقلاب، طی ده سال، سه قانون اساسی و پنج دولت به خود دید، که دهه‌ها نوسان میان پادشاهی و شورش را در پی داشت، تا زمانی که جمهوری دوم در سال ۱۸۷۱ شکل بگیرد. و در حالی که ما هم‌چنان از آرمان‌های انقلاب فرانسه تجلیل می‌کنیم، هنوز با پرسش‌های بنیادین یکسان فراوانی که طی دو سدهٔ گذشته طرح شده‌اند دست به گریبان هستیم.

ویدئو از TED-Ed
ترجمهٔ ایمان همتی
تهیه و تنظیم: نشر نی

‌
‌ارتشی‌ها هر بار که در خیابان حاضر می‌شدند با رفتار دوستانه و تقاضاهای تظاهرکنندگان برای پیوستن به آن‌ها روبه‌رو می‌شدند. به همین سبب، افسران ناراضی خواهان کشاندن سربازها به خیابان‌ها بودند، حال‌ آن‌که افسران وفادار، مثل فرمانده نیروی زمینی، پیشنهاد می‌کردند که سربازان از تلقینات مسموم دور نگاه داشته شوند: «... بنده استدعایم این است که ... ما واحدها را جمع کنیم و بفرستیم در یک جاهایی که [تظاهرکنندگان] با سربازها تماس نداشته باشند. برای این‌که دیروز آمده‌اند یک گُل گذاشته‌اند در دهنۀ یک لوله‌تفنگ و یکی هم روی ماشین. ... گُل می‌دهند و بغل می‌کنند و عکس می‌زنند روی ماشین و خوب اصلاً روحیه‌ای برای سرباز نمی‌ماند. ...» شاهدان عینی موارد متعددی دیده‌اند که تظاهرکنندگان سربازها را به تسلیم سلاح و در آوردن لباس نظامی و پیوستن به تظاهرات راضی کرده‌اند.

از کتابِ «ناگهان انقلاب»
چارلز کورزمن
ترجمۀ رامین کریمیان

نشست نقد و بررسی کتاب «الیزابت فینچ»
با حضورِ محمد چرم‌شیر، علیرضا اسماعیل‌پور، محمدرضا ترک‌تتاری

زمان: سه‌شنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۱۶
مکان: خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر (بخارست)، نبش کوچه‌ی سوم

‌هر قدر در کتاب‌های مقدس مداقه شود، با مفسران مشورت شود، برهان‌ها جمع شود، همیشه تفسیرهای مختلف و متناقض وجود خواهد داشت. به استناد همان کتاب‌ها می‌توان برده‌داری را توجیه یا محکوم کرد. شمایل قدیسان را گرامی داشت یا در آتش افکند، شراب را قدغن کرد یا با آن مدارا کرد، از دموکراسی یا از تئوکراسی تمجید کرد. همه جامعه‌های بشری در طول قرن‌ها توانسته‌اند روایات مقدسی در توجیه رفتارهای لحظه‌شان بیابند. دو یا سه هزار سال طول کشید تا جامعه‌های مسیحی و یهودی که انجیل را قبول دارند، شروع کنند بگویند که دستور «تو خود را نخواهی کشت» می‌تواند همچنین شامل مجازات اعدام هم بشود. صد سال بعد برای ما تبیین خواهند کرد که امر بدیهی بوده است. متن تغییر نمی‌کند، این نگاه ما است که تغییر می‌کند. منتها متن تنها از گذر نگاه ما بر واقعیت‌های دنیا اثر می‌گذارد. نگاهی که در هر دوره‌ای روی برخی از عبارات توقف می‌کند و از روی برخی دیگر می‌لغزد، بدون آن‌که آن‌ها را ببیند.
به این دلیل، به نظرم هیچ فایده‌ای ندارد که دربارۀ آن‌چه مسیحیت، اسلام یا مارکسیسم «واقعاً می‌گوید» پرسش کرد. اگر به دنبال پاسخ‌ها هستیم، نه تأیید پیشداوری‌های مثبت یا منفی که از گذشته‌ها با خود داریم، نه دربارۀ ماهیت آموزه‌ها [دینی یا سیاسی]، بلکه دربارۀ رفتارهای در طول تاریخ پیروان این آموزه‌ها باید پرسش کرد.

از کتابِ «هویت‌های مرگبار»
امین معلوف
ترجمهٔ عبدالحسین نیک‌گهر

‌
▫️عشق از منظر کیرکگور

یکی از بحث‌برانگیزترین تحلیل‌ها از عشق را می‌توان در نوشته‌های سورن کیرکگور، فیلسوف اگزیستانسیالیست دانمارکی، یافت. کیرکگور در ۳۴ سالگی در کتابی با عنوان «آثار عشق» که سال ۱۸۴۷ در کپنهاگ منتشر شد نگاهی مطرح می‌کند که لرزه بر اندام روایت‌های رایج آن روزگار (که از این منظر بسیار شبیه به روزگار ما بود) از مفهوم والا و سپنتای عشق انداخت.
کیرکگور در وهلۀ نخست تأکید داشت به‌رغم اینکه پیوسته از عشق سخن می‌گوییم اکثراً نمی‌دانیم عشق چیست. نیمۀ نخست قرن نوزدهم در اروپا شاهد استیلای مفهومی بود که امروزه «عشق رومانتیک» می‌نامیم. عشق رومانتیک یعنی ستایش و پرستش یک فرد بخصوص که می‌خواهیم جسم و روح‌مان با او یکی شود.
کیرکگور تأکید داشت ما با تمرکز بر عشق رومانتیک برداشتی محدود و بی‌مایه از آنچه عشق واقعاً باید باشد به دست داده‌ایم. او معتقد بود عشق غلیان خاصی نیست که در حضور فردی به‌غایت زیبا، منزه، باهوش یا فاضل به ما دست می‌دهد. از نظر کیرکگور ما در مقابل این برداشت باید به نسخۀ مسیحی از عشق رو کنیم...

ویدئو از وب‌سایت The School of Life
ترجمه، تهیه و تنظیم: نشر نی