‌
‌در دست انتشار
«سیاست جستار»
جستارهایی از: جورج لوکاچ، تئودور آدورنو، جودیت باتلر، رابرت هالوت کنتور، مایکل هامبورگر
ترجمه: مراد فرهاد‌پور، صالح نجفی، رضا رضایی، امیر کمالی
گردآوری: امیر کمالی

شعر موتیف‌های خود را از زندگی (و هنر) می‌گیرد؛ جستار الگوهایش در هنر (و زندگی) است. شاید این برای تعریف تفاوت کافی باشد: تناقض‌مندی جستار تقریباً مانند تناقض‌مندی پرتره است… در برابر تابلوی منظره ما هیچ‌گاه از خودمان نمی‌پرسیم که آیا این کوهستان یا آن رودخانه واقعاً همان‌طور است که نقاشی شده است یا نه، اما در برابر هر تابلوی پرتره مسئله‌ی شباهت همواره خواسته و ناخواسته به ذهن ما خطور می‌کند… این مسئله به‌رغم سادگی و سطحی بودنش هنرمندان راستین را به استیصال می‌کشاند.

‌
▫️‌آزمون تداعی واژهٔ کارل گوستاو یونگ

یکی از مهم‌ترین اکتشافات آغاز سدهٔ بیستم بخشی از ذهن بود که اکنون آن را «ناخودآگاهی» می‌نامیم.
یونگ در اواخر دههٔ بیست‌سالگی متوجه شد که بسیاری از بیمارانش از دردنمون‌هایی رنج می‌کشند که ناشی از تعارضی میان چیزی است که در ژرفا دربارهٔ خودشان می‌دانند و آن‌چه که اذهان خودآگاه‌شان می‌تواند دربارهٔ احساسات و امیال‌شان تحمل کند. شاید کسی، برای مثال، کل توانایی سخن گفتنش را به خاطر یک یا دو چیزی که مدت‌های مدیدی آرزویش را داشته‌ اما می‌ترسیده‌ آن را با افراد مشخصی در میان بگذارد از دست بدهد. ممکن است دیگری هراسی از ادرار کردن پیدا کند به خاطر تمسخری که در بچگی شده‌ اما نمی‌تواند آن را به یاد آورده و پردازش کند. یونگ، پیروِ فروید، باور داشت که درمان و رشد نیازمند آن است که ما بیاموزیم گره‌های ذهنی‌مان را بگشاییم و هویت‌های راستین اما پیچیده و گاهی شگفت‌آورمان را به طور کامل بپذیریم.

ویدئو از وب‌سایت The School of Life
ترجمهٔ ایمان همتی
تهیه و تنظیم: نشر نی

آکویناس شخص صاحب فضیلت اخلاقی را که به تفریح و خنده می‌پردازد یوتراپلوس می‌نامد، «فردی خوش‌مشرب با روحیه‌ای شاد که به کلمات و کارهایش طعمی دلپذیر می‌دهد». آکویناس همچنین بی‌رغبتی به شرکت‌جستن در خنده را مذموم می‌دانست. در شرح نظر ارسطو که فرد خالی از طنز را ناپخته وصف می‌کرد، آکویناس افزود کار چنین فردی «خلاف عقل» است.
در امور انسانی، هرچه با عقل در تناقض باشد تباه است. خلاف عقل است که کسی، با ساز مخالف زدن دایمی با بدمجلسی و با خاموش‌کردن شوق و شعف بقیه، سربار دیگران باشد. و چنین است که سنکا می‌گوید: «خود را به بذله‌گویی بیارای، مبادا در نگاه دیگران تلخ و گران‌جان بنمایی». کسانی که اهل مطایبه نیستند گناهکارند؛ همان‌ها که هیچ‌گاه چیزی نمی‌گویند که لبخند به لبانت بیاورند،  یا به کسانی که چنین می‌کنند روی ترش می‌کنند.

از کتابِ «فلسفهٔ طنز»
بررسی طنز از منظر دانش، هنر، و اخلاق
جان موریل
ترجمهٔ محمود فرجامی و دانیال جعفری

خنده چیست و شوخ‌طبعی چگونه در تاریخ تکامل انسان به این‌جا رسیده است؟ مهم‌ترین تئوری‌ها دربارهٔ خنده، طنز و شوخ‌طبعی کدام‌اند، چه می‌گویند و قوت و ضعف هرکدام در کجاست؟ رابطهٔ طنز با اخلاق چگونه است و جنبه‌های مثبت و منفی در زمینهٔ اخلاق کدام‌اند؟ آیا می‌توان طنز را یک تجربهٔ زیبایی‌شناختی در نظر گرفت؟ علوم تجربی دربارهٔ خنده و شوخ‌طبعی چه می‌گویند؟ جان موریل در این کتاب می‌کوشد با زبانی نسبتاً ساده به چنین پرسش‌های مهمی دربارهٔ خنده و انواع شوخ‌طبعی پاسخ دهد. او که استاد فلسفهٔ‌ دین در کالج ویلیام اند مری در ویرجینیای آمریکاست، سال‌هاست که در مقام یکی از برجسته‌ترین پژوهشگران و نظریه‌پردازان حوزهٔ طنز شناخته می‌شود.

‌
‌در دست انتشار
«فراتر از مرزهای آموزشی»
چگونه مدارس می‌توانند فرزندان ما را برای رویارویی با چالش‌های آینده آماده کنند؟
کلی گلگر مکی و نانسی اشتاینهار
ترجمه‌ی بدرالزمان پزشکزاد

این کتاب، روایت تجربه‌های نابی از حرکت یک نظام آموزش از سنتی به معمولی (پداگوژیک) است. محتوای این اثر عمدتاً حاصل تجربه‌هایی است که نویسندگانش در مدرسه‌ی جورج وبسترِ کانادا در آن‌ها دخیل بوده‌اند و همچنین تجربه‌هایی که در سایر مدارس شهر و کل نظام آموزشی شکل گرفته است. پنجره‌ای کوچک به تحولاتی که حرکت از نظام نخبه‌گرا به نظام آموزش معمولی را در مدارس کانادا رقم زده است و بخش کوچکی از تلاش‌هایی که در کانادا در همکاری بین حکومت، نهاد آموزش عمومی، مدرسه و خانواده شکل گرفته تا نظام آموزش عمومی به‌گونه‌ای آرام اما مستمر، به نیازهای واقعی و طبیعی دانش‌آموزان نزدیک شود… در این کتاب می‌بینیم که بازیگران حوزه‌ی آموزش چقدر آرام و مصمم پیگیر تحولات بوده‌اند و چگونه با مشارکت اجتماعی مسئولانه، از پسِ حل مسائل مهم به‌خوبی برآمده‌اند...

‌
‌رمانِ این سپهر رنگ‌به‌رنگ مربوط به نیمه‌ی دوم شاهنشاهی هخامنشیان است، یعنی روزهای پایانی پادشاهی داریوش دوم (۴۰۴-۴۲۳ پیش از میلاد) و آغاز دوره‌ی پادشاهی اردشیر دوم هخامنشی که دهمین پادشاه این سلسله بود. ماجرای داستان بر بستر تاریخ قرار دارد، و برخی شخصیت‌ها تاریخی‌اند، (همچون پروشات، کورش کوچک، ارشک، گزنفون، تیسافرن...)، اما پیرنگ و شخصیت‌های فرعی (مانند دلارام، هیرسا، رادبه، پادرا،...) و روستای شیاته زاییده‌ی ذهن نویسنده‌اند.

بخشی از کتاب:
از زیر دروازه‌ی شهر که گذشتند، دلارام با نقش حیوانات آشنایی بدرود گفت که تا به یاد داشت بر آجرهای لعاب‌دار فیروزه‌ایِ دروازه جا خوش کرده بودند. این واپسین نگاه به زادگاهش انگار چیزی را در وجودش تکان داد. انگار در نوای نسیم آشنایی که گونه‌هایش را می‌نواخت، انعکاسی از آوای روزگاران گذشته را می‌شنید. آهنگ صدای پدرش بود که داشت او را از افسردگی بازمی‌داشت. می‌گفت زندگی جدید خود را با خیالات بد و نگرانی‌های بیجا آغاز نکند، نگاهش به پیش رو باشد و نه به پشت سر...

‌
‌▫️عشق از منظر ژیژک

آیا عشق دقیقاً چیزی جز این شکل از عدمِ تعادل کیهانی است؟ همواره از شنیدن مضامینی چون «من عاشق جهان هستم» یا «عشق مطلق» متنفر بوده‌ام. من جهان را دوست ندارم. نمی‌دانم [چگونه می‌توان جهان را دوست داشت] و من اساساً بین «از جهان متنفرم» و «نسبت به جهان بی‌تفاوتم» مانده‌ام. اما کل واقعیت همین است؛ چیزی احمقانه، چیزی که آن بیرون وجود دارد و برایم اهمیتی ندارد. عشق از نظر من عملی به‌غایت خشونت‌بار است. عشق مترادف «همهٔ شما را دوست دارم» نیست. بلکه بالعکس، عشق یعنی من چیزی را مجزا کرده‌ام و این [تکرارِ] همان ساختارِ [مبتنی بر] عدم‌ تعادل است و حتی اگر این چیز عبارتست از جزء کوچک، یک شخص منفرد شکننده که به او می‌گویم «بیش از هر چیز دیگری عاشقت هستم» عشق در این برداشت کاملاً فُرمال، شرّ است.

ترجمه و تنظیم: نشر نی

‌
‌منتشر شد
«قدرت کلمات»
گزیده مقالات
سیمون وی
ترجمه‌ی بهزاد حسین‌زاده

همیشه منظورمان از قدرت کلمات قدرت آن‌ها در ایجاد توهم و خطاست. اما، به لطف نظمی مقدر، کلماتی هستند که در خود خاصیتی روشنی‌بخش دارند و وقتی درست به کار برده شوند موجب تعالی انسان به سوی خیر می‌گردند. این کلمات به کمالی مطلق اشاره می‌کنند که ما از درک آن عاجزیم. کاربرد درست این کلمات مستلزم آن است که آن‌ها را به‌زور با هیچ مفهومی مطابقت ندهیم، زیرا قدرت روشنی‌بخش و تعالی‌بخشیِ ذکرشده در خود این کلمات نهفته است. آنچه این کلمات می‌گویند خارج از دایره‌ی فهم ماست.
خدا و حقیقت از این گونه کلمات‌اند؛ همچنین عدالت، عشق و خیر. استفاده از این کلمات مخاطره‌آمیز است. این کلمات نوعی آزمون‌اند. برای استفاده‌ی صحیح از این کلمات باید از به‌کاربردنِ آن‌ها برای اشاره به اموری که در فهم انسان می‌گنجند پرهیخت، و درعین‌حال باید تصورات و اعمالی را با این کلمات بیان کرد که مستقیماً از نور همین کلمات برخاسته باشند و بس. در غیر این صورت، همگان بی‌درنگ این کلمات را دروغ خواهند شمرد.
ــ برگرفته از متن کتاب، ص ۱۳۳

▫️بخشی از کتاب

بخشی از کتاب «قدرت کلمات»
گزیده مقالات
سیمون وی
ترجمه‌ی بهزاد حسین‌زاده

‌
چاپ پنجم منتشر شد
«افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی»
اتحادیه‌ی ساسانی‌ ــ پارتی و فتح ایران به‌دست عرب‌ها
پروانه پورشریعتی
ترجمه‌ی آوا واحدی نوایی

این کتاب پژوهشی ممتاز و ماندگار است. انتشار این اثر منظری پیش رو می‌گذارد که بی‌درنگ اندیشه را به پیرامون بسیاری از موضوعاتی که کتاب بدان پرداخته است پرواز می‌دهد. از میان کتاب‌هایی که در طی سالیان خوانده‌ام، تنها چند نمونه را به یاد می‌آورم که بتوانند به لحاظ ترکیب شگفت‌انگیز اصالت، تیزبینی، شفافیت ارائه‌ی مطالب، بررسی باریک‌بینانه‌ی منابع، و رمزگشاییِ عملی معماها با این اثر برابری کنند. من از مطالعه‌ی آن بسیار آموختم. به باور من، پس از گذشت هفتاد سال از انتشار ایران در زمان ساسانیان، اثر کریستنسن، کتاب دکتر پورشریعتی از مهم‌ترین آثار منفرد در ارتقای درک ما از تاریخ ایران است. مشخصه‌ی چشمگیر این کتاب وسعت دستور کار نویسنده و مهارت او در درهم‌تنیدن قانع‌کننده‌ی رشته‌های مختلف است...

فرد م. دانر، استاد تاریخ خاور نزدیک، دانشگاه لندن

‌ ‌
‌‌▫️چرا باید موبی دیک را بخوانیم؟‌
‌‌
‌‌«من را اسماعیل صدا بزن».
هرمان ملویل، موبی ‌دیک؛ یا، نهنگ

کوهی که دو دریاچه را از هم جدا می‌کند، اتاقی که از زمین تا سقف با ساتن عروس پوشیده شده است، درب یک انفیه‌دان بزرگ. این تصاویر به ظاهر بی‌ربط ما را به سفری در سر یک نهنگ سفید در «موبی دیک» هرمان ملویل می‌برد. در سطح ظاهری، این کتاب داستان شکار کاپیتان اهاب برای انتقام گرفتن از موبی دیک است، نهنگ سفیدی که پای او را قطع کرده است. اما هرچند این کتاب دزدان‌ دریایی، طوفان‌ها و تعقیب و گریزهای سریع و ماهی مرکب غول‌آسا را تصویر کرده است، نباید در انتظار یک سفر ماجراجویانه‌ی دریایی معمولی باشید. در عوض، این یک انکشاف چندلایه‌ی است، نه صرفاً انکشاف جزییات ریز و درشت زندگی در کشتی شکار نهنگ، بلکه همچنین انکشاف موضوعاتی از تاریخ انسانی و طبیعی، که دچار چرخش‌های بازیگوشانه، تراژیک، خنده‌دار و ناگهانی می‌شود...
‌‌
ویدئو از TED-Ed
ترجمهٔ ایمان همتی
تهیه و تنظیم: نشر نی

‌
‌منتشر شد
«پژوهش‌های منطقی ـ فلسفی ـ زبانیِ گوتلوب فرگه»
گردآوری و ترجمه‌ی طالب جابری

رساله‌هایی که در این کتاب گردآوری و طبق ترتیب تاریخی ترجمه شده‌اند از مهم‌ترین نوشته‌های فرگه و درواقع متون کلاسیک فلسفه‌ی تحلیلی به شمار می‌روند. قلم فرگه بسیار روان و روشن است. او خواننده را گام به گام در تفکر فلسفی همراهی می‌کند و جنبه‌های گوناگون موضوع را برای وی آشکار می‌سازد.
امید است این مجموعه منبعی شایسته برای پژوهش در مبانی و پرسش‌های اساسی فلسفه‌ی تحلیلی در اختیار علاقه‌مندان قرار دهد.

بخشی از کتابِ «پژوهش‌های منطقی ـ فلسفی ـ زبانیِ گوتلوب فرگه»
گردآوری و ترجمه‌ی طالب جابری

‌
‌چاپ چهارم منتشر شد
«پدیدارشناسی روح»
گئورگ ویلهلم فریدریش هگل
ترجمه‌ی سیدمسعود حسینی و محمدمهدی اردبیلی

پدیدارشناسیِ روح دانشِ پدیدارشونده را عرضه می‌کند و می‌بایست جایگزینِ تبیین‌های روان‌شناسانه یا همچنین مباحث انتزاعی‌تر درباره‌ی بنیان‌گذاریِ دانش شود. این اثر تمهید برای علم را از نظرگاهی موردِ ملاحظه قرار می‌دهد که به‌وسیله‌ی آنْ این تمهیدْ نوعی فلسفه‌ی تازه، جالبِ توجه و نخستین علمِ فلسفه است. این اثر قالب‌های مختلفِ روح را در مقام منزلگاه‌های یک راه دربرمی‌گیرد، راهی که از طریقِ آنْ این روح به دانشِ محض یا روحِ مطلق بدل می‌شود. از این رو، در بخش‌بندی‌های اصلیِ این علم، بخش‌هایی که دوباره به چندین بخش تقسیم می‌شوند، آگاهی، خودآگاهی، عقلِ مشاهده‌گر و کنش‌گر، خودِ روح، به‌منزله‌ی روحِ اخلاقی عرفی، فرهیخته و اخلاقی، و نهایتاً به‌منزله‌ی روحِ دینی در صورِ مختلف‌اش، موردِ ملاحظه قرار می‌گیرند. غنای نمودهای روح، غنایی که در نظرِ اول آشوبناک به نظر می‌رسد، در این اثر به قالبِ نظمی علمی درمی‌آید که این نمودها را بر حسبِ ضرورت‌شان نمایش می‌دهد...

نشست شانزدهم خیر و خرد با هدف «آشنایی با نگاهِ شاعرانِ فارسی‌زبان به فعالیتِ خیرخواهانه» برگزار می‌شود:

«قلب‌هایی که به انسان‌ها عشق می‌ورزند و آرزوی نیک‌بختی دیگران را در سر می‌پرورانند به معنای واقعی قابل احترام‌اند. سخنرانی اخیر تاملی است کوتاه در ادبیات پارسی به ویژه ذهن و زبان مولانا، سعدی و حافظ برای معرفی انسان‌های شریفی که به دیگران نگاهی گرم و سازنده دارند و آدمیان را ابزاری در جهت اهداف شخصی خود نمی‌پندارند.»



زمان: شنبه ۲۷ خرداد ۱۴۰۲
ساعت: ۱۷ تا ۱۸:۳۰
نشست حضوری: خیابان وزرا، کوچه بیستم، پلاک ۶، طبقه ۲، محفل خیر و خرد
مشاهده آنلاین در الفبای فردا:
https://alefbayefarda.ir/kheyrokherad-16/

رزومه دکتر ناصر مهدوی
خیر و خرد در اینستاگرام

@kheir_o_kherad

‌
▫️ ‌چرا باید جنگ و صلح تولستوی را بخوانیم؟

جنگ و صلح، کتابی قطور، شاق، از آن دسته کتاب‌هاست که نباید در رختخواب بخوانید، چرا که اگر به خواب رفتید ممکن است مغزتان آسیب ببیند، صحیح؟ تا حدودی. مطمئناً جنگ و صلح کتابی‌ است طولانی، اما بررسی هیجان‌انگیزی از تاریخ هم هست که با برخی از عمیق‌ترین و واقعی‌ترین شخصیت‌هایی که همه جا پیدا می‌شوند، پر شده است. و اگر طولانی‌بودنش شما را می‌ترساند، فقط تصور کنید که تولستوی چه احساس بدی داشته است. در سال ۱۸۶۳ هنگامی که از تبعید سیبری بازمی‌گردد، نوشتن رمانی کوتاه درباره‌ٔ یک مخالف سیاسی را آغاز می‌کند.
پنج سال بعد، حماسه‌ای ۱۲۰۰ صفحه‌ای آفریده بود شامل داستان‌های عاشقانه، میدان‌های جنگ، جوخه‌های آتش، بینش‌های مذهبی، سوختن مسکو و خرسی نیمه‌اهلی، اما نه تبعیدی درکار بود نه مخالف سیاسی.
حالا ببینیم چه‌طور این‌گونه شد.

ویدئو از TED-Ed
ترجمهٔ ماهرخ همتی
تهیه و تنظیم: نشر نی

‌
‌منتشر شد
«اطلس رمان اروپایی (۱۸۰۰-۱۹۰۰)»
فرانکو مورِتّی
ترجمه‌ی مهران مهاجر و محمد نبوی
از مجموعه‌ی ایده‌های رادیکال

فرانکو مورِتّی در این کتاب به کمک مجموعه‌ای از نقشه‌ها نشان می‌دهد که چگونه جغرافیا در رمان‌های قرن نوزدهم به قالب داستان درآمده است و، در مقابل، داستان‌ها چگونه جغرافیا را می‌سازند. پاریس بالزاک، لندن دیکنز و دشت‌های اسکاتلند در رمان‌های اسکات همگی از نو در قالب نقشه جان می‌گیرند و قلمرو رمان‌های پیکارسک اسپانیایی، رمانس‌های آفریقای استعمارشده و رمان‌های اندیشه‌محورِ روسی در کنارشان ترسیم می‌شود. در این پژوهش مبتکرانه و پیشگام به‌روشنی می‌توان دید که مکان یا جغرافیا چگونه می‌تواند قهرمان گم‌شده‌ی مطالعات ادبی باشد. این دستاورد فوق‌العاده‌ی انتقادی لذت بصری را با موشکافی نظری درمی‌آمیزد و اثری به دست می‌دهد که در آن بار معنا با احساس و شور با مفهوم تلاقی کرده است. اومبرتو اکو درباره‌ی اثر هم‌وطن خود می‌گوید: «مورِتّی، با نوعی ظرافت نظری، از ما دعوت می‌کند تا نقشه را نه به‌منزله‌ی راه‌حلی فراگیر، بلکه به‌مثابه‌ی ماشین تولید ایده به کار بگیریم.»

▫️بخشی از کتاب