‌ ‌
‌‌▫️چرا باید موبی دیک را بخوانیم؟‌
‌‌
‌‌«من را اسماعیل صدا بزن».
هرمان ملویل، موبی ‌دیک؛ یا، نهنگ

کوهی که دو دریاچه را از هم جدا می‌کند، اتاقی که از زمین تا سقف با ساتن عروس پوشیده شده است، درب یک انفیه‌دان بزرگ. این تصاویر به ظاهر بی‌ربط ما را به سفری در سر یک نهنگ سفید در «موبی دیک» هرمان ملویل می‌برد. در سطح ظاهری، این کتاب داستان شکار کاپیتان اهاب برای انتقام گرفتن از موبی دیک است، نهنگ سفیدی که پای او را قطع کرده است. اما هرچند این کتاب دزدان‌ دریایی، طوفان‌ها و تعقیب و گریزهای سریع و ماهی مرکب غول‌آسا را تصویر کرده است، نباید در انتظار یک سفر ماجراجویانه‌ی دریایی معمولی باشید. در عوض، این یک انکشاف چندلایه‌ی است، نه صرفاً انکشاف جزییات ریز و درشت زندگی در کشتی شکار نهنگ، بلکه همچنین انکشاف موضوعاتی از تاریخ انسانی و طبیعی، که دچار چرخش‌های بازیگوشانه، تراژیک، خنده‌دار و ناگهانی می‌شود...
‌‌
ویدئو از TED-Ed
ترجمهٔ ایمان همتی
تهیه و تنظیم: نشر نی

‌
‌منتشر شد
«پژوهش‌های منطقی ـ فلسفی ـ زبانیِ گوتلوب فرگه»
گردآوری و ترجمه‌ی طالب جابری

رساله‌هایی که در این کتاب گردآوری و طبق ترتیب تاریخی ترجمه شده‌اند از مهم‌ترین نوشته‌های فرگه و درواقع متون کلاسیک فلسفه‌ی تحلیلی به شمار می‌روند. قلم فرگه بسیار روان و روشن است. او خواننده را گام به گام در تفکر فلسفی همراهی می‌کند و جنبه‌های گوناگون موضوع را برای وی آشکار می‌سازد.
امید است این مجموعه منبعی شایسته برای پژوهش در مبانی و پرسش‌های اساسی فلسفه‌ی تحلیلی در اختیار علاقه‌مندان قرار دهد.

بخشی از کتابِ «پژوهش‌های منطقی ـ فلسفی ـ زبانیِ گوتلوب فرگه»
گردآوری و ترجمه‌ی طالب جابری

‌
‌چاپ چهارم منتشر شد
«پدیدارشناسی روح»
گئورگ ویلهلم فریدریش هگل
ترجمه‌ی سیدمسعود حسینی و محمدمهدی اردبیلی

پدیدارشناسیِ روح دانشِ پدیدارشونده را عرضه می‌کند و می‌بایست جایگزینِ تبیین‌های روان‌شناسانه یا همچنین مباحث انتزاعی‌تر درباره‌ی بنیان‌گذاریِ دانش شود. این اثر تمهید برای علم را از نظرگاهی موردِ ملاحظه قرار می‌دهد که به‌وسیله‌ی آنْ این تمهیدْ نوعی فلسفه‌ی تازه، جالبِ توجه و نخستین علمِ فلسفه است. این اثر قالب‌های مختلفِ روح را در مقام منزلگاه‌های یک راه دربرمی‌گیرد، راهی که از طریقِ آنْ این روح به دانشِ محض یا روحِ مطلق بدل می‌شود. از این رو، در بخش‌بندی‌های اصلیِ این علم، بخش‌هایی که دوباره به چندین بخش تقسیم می‌شوند، آگاهی، خودآگاهی، عقلِ مشاهده‌گر و کنش‌گر، خودِ روح، به‌منزله‌ی روحِ اخلاقی عرفی، فرهیخته و اخلاقی، و نهایتاً به‌منزله‌ی روحِ دینی در صورِ مختلف‌اش، موردِ ملاحظه قرار می‌گیرند. غنای نمودهای روح، غنایی که در نظرِ اول آشوبناک به نظر می‌رسد، در این اثر به قالبِ نظمی علمی درمی‌آید که این نمودها را بر حسبِ ضرورت‌شان نمایش می‌دهد...

نشست شانزدهم خیر و خرد با هدف «آشنایی با نگاهِ شاعرانِ فارسی‌زبان به فعالیتِ خیرخواهانه» برگزار می‌شود:

«قلب‌هایی که به انسان‌ها عشق می‌ورزند و آرزوی نیک‌بختی دیگران را در سر می‌پرورانند به معنای واقعی قابل احترام‌اند. سخنرانی اخیر تاملی است کوتاه در ادبیات پارسی به ویژه ذهن و زبان مولانا، سعدی و حافظ برای معرفی انسان‌های شریفی که به دیگران نگاهی گرم و سازنده دارند و آدمیان را ابزاری در جهت اهداف شخصی خود نمی‌پندارند.»



زمان: شنبه ۲۷ خرداد ۱۴۰۲
ساعت: ۱۷ تا ۱۸:۳۰
نشست حضوری: خیابان وزرا، کوچه بیستم، پلاک ۶، طبقه ۲، محفل خیر و خرد
مشاهده آنلاین در الفبای فردا:
https://alefbayefarda.ir/kheyrokherad-16/

رزومه دکتر ناصر مهدوی
خیر و خرد در اینستاگرام

@kheir_o_kherad

‌
▫️ ‌چرا باید جنگ و صلح تولستوی را بخوانیم؟

جنگ و صلح، کتابی قطور، شاق، از آن دسته کتاب‌هاست که نباید در رختخواب بخوانید، چرا که اگر به خواب رفتید ممکن است مغزتان آسیب ببیند، صحیح؟ تا حدودی. مطمئناً جنگ و صلح کتابی‌ است طولانی، اما بررسی هیجان‌انگیزی از تاریخ هم هست که با برخی از عمیق‌ترین و واقعی‌ترین شخصیت‌هایی که همه جا پیدا می‌شوند، پر شده است. و اگر طولانی‌بودنش شما را می‌ترساند، فقط تصور کنید که تولستوی چه احساس بدی داشته است. در سال ۱۸۶۳ هنگامی که از تبعید سیبری بازمی‌گردد، نوشتن رمانی کوتاه درباره‌ٔ یک مخالف سیاسی را آغاز می‌کند.
پنج سال بعد، حماسه‌ای ۱۲۰۰ صفحه‌ای آفریده بود شامل داستان‌های عاشقانه، میدان‌های جنگ، جوخه‌های آتش، بینش‌های مذهبی، سوختن مسکو و خرسی نیمه‌اهلی، اما نه تبعیدی درکار بود نه مخالف سیاسی.
حالا ببینیم چه‌طور این‌گونه شد.

ویدئو از TED-Ed
ترجمهٔ ماهرخ همتی
تهیه و تنظیم: نشر نی

‌
‌منتشر شد
«اطلس رمان اروپایی (۱۸۰۰-۱۹۰۰)»
فرانکو مورِتّی
ترجمه‌ی مهران مهاجر و محمد نبوی
از مجموعه‌ی ایده‌های رادیکال

فرانکو مورِتّی در این کتاب به کمک مجموعه‌ای از نقشه‌ها نشان می‌دهد که چگونه جغرافیا در رمان‌های قرن نوزدهم به قالب داستان درآمده است و، در مقابل، داستان‌ها چگونه جغرافیا را می‌سازند. پاریس بالزاک، لندن دیکنز و دشت‌های اسکاتلند در رمان‌های اسکات همگی از نو در قالب نقشه جان می‌گیرند و قلمرو رمان‌های پیکارسک اسپانیایی، رمانس‌های آفریقای استعمارشده و رمان‌های اندیشه‌محورِ روسی در کنارشان ترسیم می‌شود. در این پژوهش مبتکرانه و پیشگام به‌روشنی می‌توان دید که مکان یا جغرافیا چگونه می‌تواند قهرمان گم‌شده‌ی مطالعات ادبی باشد. این دستاورد فوق‌العاده‌ی انتقادی لذت بصری را با موشکافی نظری درمی‌آمیزد و اثری به دست می‌دهد که در آن بار معنا با احساس و شور با مفهوم تلاقی کرده است. اومبرتو اکو درباره‌ی اثر هم‌وطن خود می‌گوید: «مورِتّی، با نوعی ظرافت نظری، از ما دعوت می‌کند تا نقشه را نه به‌منزله‌ی راه‌حلی فراگیر، بلکه به‌مثابه‌ی ماشین تولید ایده به کار بگیریم.»

▫️بخشی از کتاب

‌
‌بخشی از کتاب «اطلس رمان اروپایی (۱۸۰۰-۱۹۰۰)»
فرانکو مورِتّی
ترجمه‌ی مهران مهاجر و محمد نبوی

معرفی نمایشنامۀ «کروکودیل» نوشتۀ تام باسدِن: تلاش مذبوحانه برای تبدیل بحران به فرصت!

✍️ آیدا گلنسایی
‌
https://bit.ly/43HdhSW

‌
‌منتشر شد
«راهنمای خواننده؛ جمهوریِ افلاطون»
لوک پرسهاوس
ترجمه‌ی سیدمحمدعلی شامخی

در اندیشه‌ی افلاطون حوزه‌ها و مسائل درهم‌تنیده‌اند. از این روست که معرفت‌شناسی او بدون فلسفه‌ی سیاسی‌اش و فلسفه‌ی سیاسی‌اش بدون فلسفه‌ی اخلاقش قابل درک نیست. کتاب جمهوری بهترین نمود این درهم‌تنیدگی سیاست و معرفت نزد افلاطون است. کتاب حاضر به خواننده کمک می‌کند گام‌به‌گام پیش رود و پیوند مستحکم معرفت‌شناسی افلاطون با دغدغه‌های سیاسی‌اش برای ساختن شهری بهتر، عادلانه‌تر و باثبات‌تر را به‌روشنی دریابد. جمهوری مهم‌ترین و مفصل‌ترین اثری است که افلاطون در آن این آرمان سیاسی را با گوشه‌چشمی به آیرونی سقراطی پی می‌گیرد و جامعه‌ی آتن را آماج نقد‌های تندوتیز خود قرار می‌دهد. کتابی که پیش رو دارید تلاشی است برای فهم پیچیدگی‌های فلسفی، نمایشی و سیاسی این اثر شگرف.

▫️بخشی از کتاب

‌
‌بخشی از کتابِ «راهنمای خواننده؛ جمهوریِ افلاطون»
لوک پرسهاوس
ترجمه‌ی سیدمحمدعلی شامخی

منتشر شد
«درآمدی بر جامعه‌شناسی هنرها»
یاسنت راوه
ترجمه‌ی علیرضا خدامی

کتاب حاضر از آخرین متون در حوزه‌ی جامعه‌شناسی هنرهاست که انتشارات ارمان کولن، یکی از مراکز معتبر و اصلی نشر کتاب دانشگاهی در فرانسه، منتشر کرده است. پرسش‌های اصلی‌ای که نویسنده کوشیده به آن‌ها پاسخ دهد عبارتند از: هنر چیست؟ چه کسانی و چه سازوکارهایی در تعیین ارزش اثر دخیل‌اند؟ هنرمند کیست و «آفرینشگر» اثر هنری اساساً به چه کسی گفته می‌شود؟ نقش دولت در «آفرینش» آثار هنری چیست؟ مخاطبان و هواداران هنر چه کسانی هستند و چه عواملی در ساخت ذائقه‌های هنری و تنوع آن‌ها مؤثر است؟ آیا می‌توان از هنر «مردم‌پسند» سخن گفت؟ وجه تمایز دیدگاه جامعه‌شناختی با هنر در چیست و نگاه جامعه‌شناختی چگونه می‌تواند به درک پدیده‌های هنری کمک کند؟
نویسنده ضمن طرح این پرسش‌ها و ارائه‌ی تاریخچه‌ای از جامعه‌شناسی هنرها و با تکیه بر دستاوردهای پژوهش‌های میدانی گوناگون، پارادایم‌های نظری اصلی این حوزه را به‌روشنی و با دقتی مثال‌زدنی معرفی کرده است...

▫️بخشی از کتاب

بخشی از کتابِ «درآمدی بر جامعه‌شناسی هنرها»
یاسنت راوه
ترجمه‌ی علیرضا خدامی

‌
‌من چگونه می‌توانم چیزی را بشناسم؟
ابطال‌پذیری کارل پاپر

ممکن است تصور شما این باشد که دانشمندان با فرضیه‌هایی مثل همهٔ قوها سفید هستند کارشان را آغاز می‌کنند، و سپس به دنبال شواهد برای تأیید این فرضیه می‌روند. کارل پاپر مخالف است، او ادعا می‌کند که درست است که دانشمندان کارشان را با فرضیات شجاعانه آغاز می‌کنند، که می‌توانند توسط شواهد نقض شوند. اما، پاپر استدلال می‌کند دانشمندان به جای جستجوی شواهد تأییدکننده، به دنبال نقض کردن فرضیه‌هاشان هستند، و آن‌ها را در برابر نقض شدن امتحان می‌کنند. آن‌ها به دنبال قوهای سیاه می‌گردند و نه قوهای سفید بیشتر. علم تماماً مبتنی بر ابطال است و نه تأیید. علم دنباله‌ای از حدس‌ها و ابطال‌ها است...

ویدئو از The Open University
ترجمهٔ ایمان همتی
تهیه و تنظیم: نشر نی

‌
‌چاپ دوازدهم منتشر شد
«معمای فراوانی»
رونق‌های نفتی و دولت‌های نفتی
تری لین کارل
ترجمه‌ی جعفر خیرخواهان

چه چیزی نفت را جام زهرآلود می‌سازد؟ چرا مردمان زیادی درعین‌حال که بر روی میلیاردها بشکه‌ی نفت نشسته‌اند، به‌ویژه طی رونق نفتی، چنین فقیراند؟ این‌ها پرسش‌هایی است که میلیون‌ها نفر از سکنان کشورهای صادرکننده نفت ده‌ها سال است از خود می‌پرسند.
کتاب معمای فراوانی نشان می‌دهد چگونه با ورود سیل‌آسای درآمدهای نفتی به اقتصاد کشورهای صادرکننده‌ی نفت، حوزه‌ی اختیارات و تعهدات دولت گسترش می‌یابد امّا درعین‌حال اقتدار و نهادهای قانونی آن تضعیف می‌شود. وابستگی به نفت آن‌ها را به سمت تمرکزگرایی شدید قدرت سیاسی و نظام اداری آشفته و نامنسجم هدایت می‌کند. نویسنده مهم‌ترین ویژگی دولت‌های نفتی را در قوانینی جستجو می‌کند که حقوق منابع را به دولت اعطا می‌کند: رانت عظیمی که بسیار بیشتر از سود به‌دست‌آمده در بخش خصوصی است.
مطالعه‌ی این کتاب که متکی به اسناد دقیق و نوآوریهای تئوریک است برای علاقه‌مندان به مباحث اقتصاد سیاسی توصیه می‌شود.

‌
‌‌«‌‌زمانی که دستور ننگ‌آور است، نافرمانی وظیفه است.»

از نمایشنامه‌ی بهار ۷۱
آرتور آداموف
ترجمه‌ی مهسا خیراللهی

▫️بخشی از نمایشنامه:
در گورستان پرلاشز پرچم‌های سرخ آویزان است. در انتهای صحنه دولکلوز، خمیده، بدون کلاه و با کتی بلند، ایستاده است. پشت او تعدادی از اعضای کمون ایستاده‌اند ـ آن‌ها نیز کلاه ندارند.
دولکلوز (با صدایی غمگین و بسیار آرام.): سخنرانی طولانی‌یی برای‌تان نمی‌کنم. آن‌ها مصیبت عظیمی بر ما وارد کردند. باشد که عدالت برای خانواده‌ی قربانیان و این شهر بزرگ برقرار شود. شهری که بعد از پنج ماه محاصره حکومتش به او خیانت کرد و اکنون محاصره‌ی دوم بر او تحمیل شد، ولی هنوز آینده‌ی انسانیت در دست‌هایش است. برادرانم مثل قهرمانان نگذارید اشک‌های‌تان جاری شود، برعکس قسم بخورید انتقام‌شان را بگیرید و راه‌شان را ادامه دهید.