یک سده از نوشتههای نیچه نگذشته بود که مارکوزه از منظری متفاوت به مسئلۀ والایشزدایی پرداخت و در مورد رهاسازی غیرآزادکنندۀ انرژیهای غریزی در سرمایهداری پساجنگ نظریهپردازی کرد. آنچه مارکوزه اصطلاحاً «والایشزدایی سرکوبگرانه» مینامد، در چارچوب نظام سلطه و استثمار سرمایهدارانه و «نیازهای کاذب» [ای که میآفریند] رخ میدهد، یعنی زمانی که فناوری نیازهای ضروری را برآورده میکند و میل بالکل درون یک فرهنگ کالایی، یعنی همان فرهنگ طبقۀ متوسطِ در حال رشد، ادغام میشود. ویژگی این نوع سامان عبارت است از وفور لذت، از آن میان، لذت حاصل از کاهش چشمگیر سختگیریهای مربوط به سکسوالیته (هر چه محققکردن میل راحتتر، نیاز به والایش کمتر)، اما نه لذت حاصل از رهایی. بهجای آنکه امرونهیهای اجتماعی و اقتصادی مستقیماً با انرژیهای غریزی مخالفت بورزند و آنها را بهشدت سرکوب و والایش کنند، اینک تولید و بازاریابیِ سرمایهدارانه همین انرژیهای غریزی را به خدمت خود درمیآورند. وقتی لذت، و خاصه سکسوالیته، با بندبند فرهنگ سرمایهداری میآمیزد، آنتاگونیسم دیرین میان اصل لذت و اصل واقعیت هم آرامآرام مضمحل میشود. لذت بهجای آنکه بر ضد کار شاق و استثمار نیروی کار طغیان کند و آنها را به مبارزه بطلبد، بدل میشود به آلت دست سرمایهداری برای تولید انقیاد.
از کتابِ «اقتدارگرایی»
سه کاوش در نظریۀ انتقادی
وندی براون، پیتر ای. گردن، ماکس پنسکی
ترجمۀ نرگس ایمانی مرنی، سعید اسماعیلی، صالح نجفی
یک سده از نوشتههای نیچه نگذشته بود که مارکوزه از منظری متفاوت به مسئلۀ والایشزدایی پرداخت و در مورد رهاسازی غیرآزادکنندۀ انرژیهای غریزی در سرمایهداری پساجنگ نظریهپردازی کرد. آنچه مارکوزه اصطلاحاً «والایشزدایی سرکوبگرانه» مینامد، در چارچوب نظام سلطه و استثمار سرمایهدارانه و «نیازهای کاذب» [ای که میآفریند] رخ میدهد، یعنی زمانی که فناوری نیازهای ضروری را برآورده میکند و میل بالکل درون یک فرهنگ کالایی، یعنی همان فرهنگ طبقۀ متوسطِ در حال رشد، ادغام میشود. ویژگی این نوع سامان عبارت است از وفور لذت، از آن میان، لذت حاصل از کاهش چشمگیر سختگیریهای مربوط به سکسوالیته (هر چه محققکردن میل راحتتر، نیاز به والایش کمتر)، اما نه لذت حاصل از رهایی. بهجای آنکه امرونهیهای اجتماعی و اقتصادی مستقیماً با انرژیهای غریزی مخالفت بورزند و آنها را بهشدت سرکوب و والایش کنند، اینک تولید و بازاریابیِ سرمایهدارانه همین انرژیهای غریزی را به خدمت خود درمیآورند. وقتی لذت، و خاصه سکسوالیته، با بندبند فرهنگ سرمایهداری میآمیزد، آنتاگونیسم دیرین میان اصل لذت و اصل واقعیت هم آرامآرام مضمحل میشود. لذت بهجای آنکه بر ضد کار شاق و استثمار نیروی کار طغیان کند و آنها را به مبارزه بطلبد، بدل میشود به آلت دست سرمایهداری برای تولید انقیاد.
از کتابِ «اقتدارگرایی»
سه کاوش در نظریۀ انتقادی
وندی براون، پیتر ای. گردن، ماکس پنسکی
ترجمۀ نرگس ایمانی مرنی، سعید اسماعیلی، صالح نجفی
به رغم آغازِ روند اصلاحات از ۱۸۶۰، رژیم امپراتوری دوم به مشی غیرلیبرالی خود ادامه داد تا آنکه اصلاحات همهجانبۀ قانون اساسی در ۱۸۶۹ از راه رسید. حکایت مکررِ معضلات فزایندۀ سیاسی، تشدید مخالفتها، همراه با فرسودگی و بیتصمیمیِ روزافزونِ امپراتور و وزرای کِبار گویی به صدای بلند از سقوط محتوم رژیم سخن میگفت. با این همه، چنین رویکردی به معنای تغافل از مشکلات واقعیِ منبعث از تغییر موضع رژیم در زمانهای است که شخص اول (یا رجال) مملکت بر آن شد (شدند) تا خود را با اوضاع و احوالِ جدید سیاسی تطبیق دهد (دهند). آیا اصلاحاتی که به آزادی فعالیت سیاسی و تضمین حق اعتصاب منجر میگردد و از همین رهگذر نور امید و مطالبۀ تحولات افزونتر را روشن نگاه میدارد، تلنگری است که زمینهساز سقوط نظام میشود یا، با کاهش نارضایتیها، به تقویت موضع آن یاری میرساند؟ مشکلاتی که اینک گریبانگیر روسیۀ پساکمونیست شده بهروشنی گویای معضلاتی است که در پی تغییر وضع از نظام سیاسی خودکامه به دموکراتیک عارض میگردد.
از کتابِ «ناپلئون سوم و امپراتوری دوم»
راجر پرایس
ترجمۀ بابک محقق
از مجموعۀ کارگاه تاریخ
به رغم آغازِ روند اصلاحات از ۱۸۶۰، رژیم امپراتوری دوم به مشی غیرلیبرالی خود ادامه داد تا آنکه اصلاحات همهجانبۀ قانون اساسی در ۱۸۶۹ از راه رسید. حکایت مکررِ معضلات فزایندۀ سیاسی، تشدید مخالفتها، همراه با فرسودگی و بیتصمیمیِ روزافزونِ امپراتور و وزرای کِبار گویی به صدای بلند از سقوط محتوم رژیم سخن میگفت. با این همه، چنین رویکردی به معنای تغافل از مشکلات واقعیِ منبعث از تغییر موضع رژیم در زمانهای است که شخص اول (یا رجال) مملکت بر آن شد (شدند) تا خود را با اوضاع و احوالِ جدید سیاسی تطبیق دهد (دهند). آیا اصلاحاتی که به آزادی فعالیت سیاسی و تضمین حق اعتصاب منجر میگردد و از همین رهگذر نور امید و مطالبۀ تحولات افزونتر را روشن نگاه میدارد، تلنگری است که زمینهساز سقوط نظام میشود یا، با کاهش نارضایتیها، به تقویت موضع آن یاری میرساند؟ مشکلاتی که اینک گریبانگیر روسیۀ پساکمونیست شده بهروشنی گویای معضلاتی است که در پی تغییر وضع از نظام سیاسی خودکامه به دموکراتیک عارض میگردد.
از کتابِ «ناپلئون سوم و امپراتوری دوم»
راجر پرایس
ترجمۀ بابک محقق
از مجموعۀ کارگاه تاریخ
کتابهای وسیوس وُنگ دربارهی اصول طراحی، از کتابهای کلاسیک آموزش هنر و طراحی در سراسر دنیا بهشمار میرود. در این کتاب، وُنگ مطالب سه کتاب دیگر خود را در یک کتاب جامع دربارهی اصول و مبانی عملی طراحی، گرد آورده است.
کتاب که به سه بخش تقسیم شده است:
• اصول و مبانی طراحی را با تأکید بر فرمهای مسطح و انتزاعی شرح میدهد.
• چگونگی خلق فرمها را با تمرکز روی جنبههای بازنماییشده نشان میدهد و فرهنگ معلومات بصری طراح را گستردهتر میکند.
• چگونگی استفاده از خط و سطح را برای ساخت اشیای خودایستا در جهان واقعی شرح میدهد.
توضیح اصول طراحی دوبعدی و سهبعدی با جدیدترین مطالب در مورد گرافیک رایانهای تلفیق شده است. وُنگ ابتدا وسایل و نرمافزارهای مناسب با احتیاجات طراح را معرفی میکند و سپس نحوهی استفاده از رایانه را برای پیادهکردن اصول طراحی مورد گفتگو در باقی کتاب شرح میدهد.
«اصول فرم و طرح»
وسیوس ونگ
ترجمهی آزاده بیداربخت و نسترن لواسانی
کتابهای وسیوس وُنگ دربارهی اصول طراحی، از کتابهای کلاسیک آموزش هنر و طراحی در سراسر دنیا بهشمار میرود. در این کتاب، وُنگ مطالب سه کتاب دیگر خود را در یک کتاب جامع دربارهی اصول و مبانی عملی طراحی، گرد آورده است.
کتاب که به سه بخش تقسیم شده است:
• اصول و مبانی طراحی را با تأکید بر فرمهای مسطح و انتزاعی شرح میدهد.
• چگونگی خلق فرمها را با تمرکز روی جنبههای بازنماییشده نشان میدهد و فرهنگ معلومات بصری طراح را گستردهتر میکند.
• چگونگی استفاده از خط و سطح را برای ساخت اشیای خودایستا در جهان واقعی شرح میدهد.
توضیح اصول طراحی دوبعدی و سهبعدی با جدیدترین مطالب در مورد گرافیک رایانهای تلفیق شده است. وُنگ ابتدا وسایل و نرمافزارهای مناسب با احتیاجات طراح را معرفی میکند و سپس نحوهی استفاده از رایانه را برای پیادهکردن اصول طراحی مورد گفتگو در باقی کتاب شرح میدهد.
«اصول فرم و طرح»
وسیوس ونگ
ترجمهی آزاده بیداربخت و نسترن لواسانی
جنبشهای انقلابی به نیرویی تودهوار نیاز دارند تا به موفقیت دست یابند، اما بسیج چنین نیرویی بدون توانایی رهبران در ترغیب تودهها و بدون امیدهای واهی و وعدههای غیر عملی با آنان امکانپذیر نیست. از همین رو، پیروزی انقلاب صرفاً میتواند موفقیتی ظاهری باشد که از همان آغاز با تضاد زاده میشود. جنبشهای انقلابی فقط به این معنا میتوانند با موفقیت همراه باشند که ارادۀ خود را به جامعه تحمیل کنند، اما همواره آنجا شکست میخورند که قادر به تحقق وعدهها و انتظارها نیستند، وعدهها و امیدهایی که عنصر ضروری و حیاتی نیرویی است که بدون آن جنبشی انقلابی به نتیجه نمیرسید. تاکنون هیچ انقلابی پیروز نشده است که از همان لحظۀ پیروزی، با ناامیدی و سرخوردگی دردناکِ همراهان انقلاب همراه نبوده باشد.
از کتابِ «رویارویی با پاسداران مطلقگرایی»
جهان اندیشگی لِشک کولاکوفسکی
تدوین و ترجمهٔ خسرو ناقد
جنبشهای انقلابی به نیرویی تودهوار نیاز دارند تا به موفقیت دست یابند، اما بسیج چنین نیرویی بدون توانایی رهبران در ترغیب تودهها و بدون امیدهای واهی و وعدههای غیر عملی با آنان امکانپذیر نیست. از همین رو، پیروزی انقلاب صرفاً میتواند موفقیتی ظاهری باشد که از همان آغاز با تضاد زاده میشود. جنبشهای انقلابی فقط به این معنا میتوانند با موفقیت همراه باشند که ارادۀ خود را به جامعه تحمیل کنند، اما همواره آنجا شکست میخورند که قادر به تحقق وعدهها و انتظارها نیستند، وعدهها و امیدهایی که عنصر ضروری و حیاتی نیرویی است که بدون آن جنبشی انقلابی به نتیجه نمیرسید. تاکنون هیچ انقلابی پیروز نشده است که از همان لحظۀ پیروزی، با ناامیدی و سرخوردگی دردناکِ همراهان انقلاب همراه نبوده باشد.
از کتابِ «رویارویی با پاسداران مطلقگرایی»
جهان اندیشگی لِشک کولاکوفسکی
تدوین و ترجمهٔ خسرو ناقد
❤1
چون تصمیمگیری برای برخی افراد فوقالعاده دشوار و دردناک است، غیرمنتظره نیست که فرد بهدنبال شیوههایی برای احتراز از تصمیمگیری باشد. آشکارترین شیوه تعلل است و هر درمانگری، بیمارانی دارد که معذب و مردد، جلوی دروازهٔ تصمیم قدم میزنند. ولی شیوههای نامحسوستری هم برای کنارآمدن با رنج درونی تصمیمگیری وجود دارد، شیوههایی که اجازه میدهند فرد تصمیم بگیرد ولی تصمیمگیریاش را از چشم خودش نیز پنهان کند. گذشته از هر چیز، این فرایند تصمیم است که دردناک است، نه محتوای آن؛ و اگر فرد بتواند بدون آگاهٔ به آنچه انجام میدهد، تصمیم بگیرد، چه بهتر از این! من به این پرسش که چرا تصمیمگیری دشوار است پاسخ دادم: بر چشمپوشی، اضطراب و احساس گناه ملازم با تصمیمگیری تأکید کردم. برای کاستن از آگاهی و رنج تصمیم، فرد باید دفاعهایی در برابر این تهدیدات برافرازد: میتواند با تحریف شقها از چشمپوشی احتراز کند و یا با مقررکردن اینکه فرد یا چیز دیگری بهجایش تصمیم بگیرد، از اضطراب اگزیستانسیال دوری کند.
از کتابِ «رواندرمانی اگزیستانسیال»
اروین یالوم
ترجمهٔ سپیده حبیب
از کتابِ «رواندرمانی اگزیستانسیال»
اروین یالوم
ترجمهٔ سپیده حبیب
معرفی کتاب «دریدا در متن»؛ نوشتهی عبدالکریم رشیدیان در روزنامهی هممیهن
خوانش فوقپیشرفتهی دریدا
«دریدا در متن» پیشنهادی تازه برای مواجهه غیرتصادفی با افکار یک فیلسوف
خوانش فوقپیشرفتهی دریدا
«دریدا در متن» پیشنهادی تازه برای مواجهه غیرتصادفی با افکار یک فیلسوف
بازکردن بدن مرده کار مطبوعی نیست. بدن پس از مرگ بهسرعت تباه میشود و بو میگیرد، و در زمان وزالیوس هیچ راهی برای جلوگیری از فاسدشدن آن وجود نداشت. این بدان معنا بود که تشریح باید سریع انجام و قبل از آنکه بو طاقتفرسا شود تمام میشد. شکم را اول تشریح میکردند، چون روده اولین قسمتی بود که فاسد میشد. در ادامه سر و مغز، و سپس قلب، ریهها، و سایر اندامهای حفرهٔ سینه تشریح میشدند. دستها و پاها آخرین مرحله بودند، چون بیشتر از سایر جاها باقی میماندند. کل کار باید ظرف دو یا سه روز انجام میشد و کالبدشکافی هم معمولاً در زمستانها انجام میشد، چون تباهی در هوای سردتر کمی به تأخیر میافتاد و پزشکان فرصت بیشتری داشتند.
نمیدانیم وزالیوس چند جسد را تکهتکه کرد، اما تعدادشان حتماً باید زیاد میبود، چون او بیشتر از هر کس دیگری در آن روزگار دربارهٔ بدن انسان میدانست. وزالیوس شاهکارش را در سال ۱۵۴۳ منتشر کرد. عنوان کتاب در باب ساختار بدن انسان بود که هنوز هم به دی فابریکا معروف است. تصاویر کتاب وزالیوس حیرتآور بودند: تا پیش از آن هیچگاه بدن انسان با چنان دقتی در جزئیات به تصویر کشیده نشده بود. وزالیوس موقع کالبدشکافی از بدن انسان استفاده میکرد و خودش آنها را تشریح میکرد: کاری فوقالعاده جسورانه برای مردی جوان که هنوز سی سالش هم نشده بود.
از جمله تصاویر شگفتانگیزِ کتابش آنهایی هستند که عضلات بدن را در پشت و جلو نشان میدهند، درحالیکه عضلات نزدیکتر به سطح برش خوردهاند تا عضلات درونیتر آشکار شوند. این «انسانهای عضلهای» در جلو چشماندازها، ساختمانها، درختها، سنگها و تپهماهورها قرار داده شدهاند. یکی از مردان عضلهای وزالیوس به دار آویخته شده است، یادآور این موضوع که وزالیوس خیلیوقتها از جسد جنایتکاران در تشریحهایش استفاده میکرد. در واقع یک بار با جنایتکاری مواجه شد که به دار آویخته شده بود و پرندگان جسدش را تماماً و تمیز خورده و فقط اسکلتش را به جای گذاشته بودند. وزالیوس استخوانها را یکییکی قاچاقی به اتاقش برد تا آنها را در خلوت مطالعه کند.
دی فابریکا هنوز هم از بزرگترین کتابهای زمانه است: تلفیقی از هنر، کالبدشناسی، و چاپ که هنوز هم تحسین میشود. وزالیوس با این کتاب دو هدیهٔ ماندگار به ما داد. اول اینکه سایر پزشکان را تشویق کرد تا کار توصیف دقیق از ساختار بدن انسان را ادامه بدهند، دوم اینکه در برابر جالینوس ایستاد.
از کتابِ «تاریخ مختصر علم»
ویلیام باینم
ترجمهٔ ماندانا فرهادیان
تصاویری از کتاب دی فابریکا، اثر وزالیوس
نمیدانیم وزالیوس چند جسد را تکهتکه کرد، اما تعدادشان حتماً باید زیاد میبود، چون او بیشتر از هر کس دیگری در آن روزگار دربارهٔ بدن انسان میدانست. وزالیوس شاهکارش را در سال ۱۵۴۳ منتشر کرد. عنوان کتاب در باب ساختار بدن انسان بود که هنوز هم به دی فابریکا معروف است. تصاویر کتاب وزالیوس حیرتآور بودند: تا پیش از آن هیچگاه بدن انسان با چنان دقتی در جزئیات به تصویر کشیده نشده بود. وزالیوس موقع کالبدشکافی از بدن انسان استفاده میکرد و خودش آنها را تشریح میکرد: کاری فوقالعاده جسورانه برای مردی جوان که هنوز سی سالش هم نشده بود.
از جمله تصاویر شگفتانگیزِ کتابش آنهایی هستند که عضلات بدن را در پشت و جلو نشان میدهند، درحالیکه عضلات نزدیکتر به سطح برش خوردهاند تا عضلات درونیتر آشکار شوند. این «انسانهای عضلهای» در جلو چشماندازها، ساختمانها، درختها، سنگها و تپهماهورها قرار داده شدهاند. یکی از مردان عضلهای وزالیوس به دار آویخته شده است، یادآور این موضوع که وزالیوس خیلیوقتها از جسد جنایتکاران در تشریحهایش استفاده میکرد. در واقع یک بار با جنایتکاری مواجه شد که به دار آویخته شده بود و پرندگان جسدش را تماماً و تمیز خورده و فقط اسکلتش را به جای گذاشته بودند. وزالیوس استخوانها را یکییکی قاچاقی به اتاقش برد تا آنها را در خلوت مطالعه کند.
دی فابریکا هنوز هم از بزرگترین کتابهای زمانه است: تلفیقی از هنر، کالبدشناسی، و چاپ که هنوز هم تحسین میشود. وزالیوس با این کتاب دو هدیهٔ ماندگار به ما داد. اول اینکه سایر پزشکان را تشویق کرد تا کار توصیف دقیق از ساختار بدن انسان را ادامه بدهند، دوم اینکه در برابر جالینوس ایستاد.
از کتابِ «تاریخ مختصر علم»
ویلیام باینم
ترجمهٔ ماندانا فرهادیان
تصاویری از کتاب دی فابریکا، اثر وزالیوس
Telegram
نشر نی
تصاویری از کتاب دی فابریکا، اثر وزالیون
تصاویری از کتاب دی فابریکا، اثر وزالیون
چاپ سیزدهم منتشر شد
«سیاست»
اندرو هیوود
ترجمهی عبدالرحمن عالم
در سیاست میخوانیم تا بدانیم:
● ماهیت جامعهی خوب چیست؟
● آیا در دوران جهانیشدن، ملت آیندهای دارد؟
● آیا انتخابات دموکراسی را ارتقا میبخشد یا فقط آن را منظم و کنترل میکند؟
● حکومت چگونه سازمان یافته است؟
● آیا میتوان ساختارهای حکومت را اصلاح کرد؟
● چرا برخی نظامهای سیاسی موفقتر از نظامهای دیگرند؟
سیاست، موضوعی پرجاذبه و هیجانانگیز و درعین حال بسیار فراگیر و دربرگیرندهی عرصههای گوناگونی مانند حکومت مقایسهای، فلسفهی سیاسی، روابط بینالملل، و اقتصاد سیاسی است. کتاب سیاست رهیافتی نو و درونی به این موضوع است؛ کتابی برانگیزنده، کوتاهگو، آسانفهم برای همه، و بهراستی آغازگر بررسی همهسونگر سیاست، که از چشماندازی جهانی نوشته شده است، و موضوعهای تازهای مانند جهانیشدن، منطقهگرایی، گرایش به گوناگونی فرهنگها یا چندگانگی فرهنگی، تأثیر رسانههای همگانی، شکلهای نو ارتباطات سیاسی و گذار از حکومت به حکومتداری را هم مطرح میکند.
چاپ سیزدهم منتشر شد
«سیاست»
اندرو هیوود
ترجمهی عبدالرحمن عالم
در سیاست میخوانیم تا بدانیم:
● ماهیت جامعهی خوب چیست؟
● آیا در دوران جهانیشدن، ملت آیندهای دارد؟
● آیا انتخابات دموکراسی را ارتقا میبخشد یا فقط آن را منظم و کنترل میکند؟
● حکومت چگونه سازمان یافته است؟
● آیا میتوان ساختارهای حکومت را اصلاح کرد؟
● چرا برخی نظامهای سیاسی موفقتر از نظامهای دیگرند؟
سیاست، موضوعی پرجاذبه و هیجانانگیز و درعین حال بسیار فراگیر و دربرگیرندهی عرصههای گوناگونی مانند حکومت مقایسهای، فلسفهی سیاسی، روابط بینالملل، و اقتصاد سیاسی است. کتاب سیاست رهیافتی نو و درونی به این موضوع است؛ کتابی برانگیزنده، کوتاهگو، آسانفهم برای همه، و بهراستی آغازگر بررسی همهسونگر سیاست، که از چشماندازی جهانی نوشته شده است، و موضوعهای تازهای مانند جهانیشدن، منطقهگرایی، گرایش به گوناگونی فرهنگها یا چندگانگی فرهنگی، تأثیر رسانههای همگانی، شکلهای نو ارتباطات سیاسی و گذار از حکومت به حکومتداری را هم مطرح میکند.
منتشر شد
«عاشورا؛ فساد و اصلاح»
داود فیرحی
عاشورا؛ فساد و اصلاح مجموعهی نُه سخنرانی دکتر داود فیرحی در سالهای ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۹ است. وی بازهای ۲۴ ساله از تاریخ صدر اسلام را برمیگزیند که از سال ۴۱ هجری ــ سال شهادت امام علی (ع) ــ آغاز شده و تا سال ۶۴ هجری ــ سالی که قدرت از آل معاویه به بنیمروان منتقل میشود ــ ادامه مییابد. سپس با ترسیم جغرافیای سیاسی مرکز خلافت اسلامی این دورهی تاریخی یعنی مکه، مدینه، کوفه و شام و مواضع نیروها و گرایشهای سیاسی اشخاص، اقوام و طوائف به مفاهیمی چون دولت، مشروعیت، بیعت و رأی، بحران خلافت، الگویِ حکمرانی در صدر اسلام، تبدیل خلافت به پادشاهی، سنت نبوی، مفهوم اصلاح دین و بازگشت به سنت پایه، فساد و اصلاح در تفسیر وحی و نظایر آن میپردازد و از منظر جامعهشناسی سیاسی و تاریخی ضمن پرداختن به زمین، علل و عوامل اجتماعی، سیاسی و تاریخی پیدایی عاشورا منظر جدید از عاشورای حسینی در برابر خواننده میگشاید.
▫️بخشی از کتاب
منتشر شد
«عاشورا؛ فساد و اصلاح»
داود فیرحی
عاشورا؛ فساد و اصلاح مجموعهی نُه سخنرانی دکتر داود فیرحی در سالهای ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۹ است. وی بازهای ۲۴ ساله از تاریخ صدر اسلام را برمیگزیند که از سال ۴۱ هجری ــ سال شهادت امام علی (ع) ــ آغاز شده و تا سال ۶۴ هجری ــ سالی که قدرت از آل معاویه به بنیمروان منتقل میشود ــ ادامه مییابد. سپس با ترسیم جغرافیای سیاسی مرکز خلافت اسلامی این دورهی تاریخی یعنی مکه، مدینه، کوفه و شام و مواضع نیروها و گرایشهای سیاسی اشخاص، اقوام و طوائف به مفاهیمی چون دولت، مشروعیت، بیعت و رأی، بحران خلافت، الگویِ حکمرانی در صدر اسلام، تبدیل خلافت به پادشاهی، سنت نبوی، مفهوم اصلاح دین و بازگشت به سنت پایه، فساد و اصلاح در تفسیر وحی و نظایر آن میپردازد و از منظر جامعهشناسی سیاسی و تاریخی ضمن پرداختن به زمین، علل و عوامل اجتماعی، سیاسی و تاریخی پیدایی عاشورا منظر جدید از عاشورای حسینی در برابر خواننده میگشاید.
▫️بخشی از کتاب
لوتر بر تناقض بین وعدۀ خدا مبنی بر تبدیل ابراهیم به پدر ملتها و این تقاضای متعاقبش که ابراهیم اسحاق را قربانی کند تأکید میگذارد، و نشان میدهد که «عقل انسان بهسادگی یا این نتیجه را خواهد گرفت که وعده دروغی بیش نیست یا این نتیجه را که فرمان نه فرمان خدا بلکه فرمان شیطان است. زیرا در اینجا تناقضی آشکار هست. اگر اسحاق باید کشته شود، پس وعده پوچ و دروغ است؛ اما اگر وعده صادق است، ناممکن است که این فرمان الهی باشد.» بهگفتۀ لوتر، از همینرو «برای ما ناممکن است که عظمت این آزمون را درک کنیم»؛ لوتر اعتراف میکند که «هرگز نمیتوانستم ناظر باشم، چه رسد به مجری و قاتل. موقعیت شگفتی است که پدری بهغایت عزیز کاردش را به گلوی پسری بهغایت محبوب نزدیک میکند، و من بهیقین اعتراف میکنم که هرگز نمیتوانم این اندیشهها و احساسات را خواه در قالب کلمات خواه از راه تأمل در آنها به ذهن خویش فراخوانم.»
از کتابِ «ترس و لرز کیرکگور؛ راهنمای خواننده»
کلر کارلایل
ترجمۀ علی حسن زاده
لوتر بر تناقض بین وعدۀ خدا مبنی بر تبدیل ابراهیم به پدر ملتها و این تقاضای متعاقبش که ابراهیم اسحاق را قربانی کند تأکید میگذارد، و نشان میدهد که «عقل انسان بهسادگی یا این نتیجه را خواهد گرفت که وعده دروغی بیش نیست یا این نتیجه را که فرمان نه فرمان خدا بلکه فرمان شیطان است. زیرا در اینجا تناقضی آشکار هست. اگر اسحاق باید کشته شود، پس وعده پوچ و دروغ است؛ اما اگر وعده صادق است، ناممکن است که این فرمان الهی باشد.» بهگفتۀ لوتر، از همینرو «برای ما ناممکن است که عظمت این آزمون را درک کنیم»؛ لوتر اعتراف میکند که «هرگز نمیتوانستم ناظر باشم، چه رسد به مجری و قاتل. موقعیت شگفتی است که پدری بهغایت عزیز کاردش را به گلوی پسری بهغایت محبوب نزدیک میکند، و من بهیقین اعتراف میکنم که هرگز نمیتوانم این اندیشهها و احساسات را خواه در قالب کلمات خواه از راه تأمل در آنها به ذهن خویش فراخوانم.»
از کتابِ «ترس و لرز کیرکگور؛ راهنمای خواننده»
کلر کارلایل
ترجمۀ علی حسن زاده
منتشر شد
«موزهی خیالی آثار موسیقایی»
جستاری در فلسفهی موسیقی
لیدیا گر
ترجمهی حسن خیاطی
تا اواخر سدهی هجدهم کسی نمیگفت باخ آثاری جاودان خلق کرده است که تا ابد موضوع تحسین خواهد بود. درواقع بین سالهای ۱۷۵۱ و اوایل سدهی نوزدهم هیچ قطعهای از باخ را شایستهی تجدید چاپ به شکل کامل آن نمیدانستند. چه اتفاقی افتاد که باخ اینطور حیات دوباره یافت و «آثارش» از جاودانهترین شاهکارهای موسیقی شدند؟ کتاب حاضر پاسخی در خور و مفصّل به این پرسش میدهد.
کتاب موزهی خیالی آثار موسیقایی، که از مهمترین آثار فلسفی موسیقی در سدهی اخیر است، علاوه بر اهل موسیقی (اعم از علاقهمندان به موسیقی کلاسیک و غیرکلاسیک غربی، و موسیقیدانان ایرانیِ درگیر با رویکردهای غربی به موسیقی) برای علاقهمندان به فلسفه نیز بسیار خواندنی و راهگشاست، زیرا با پیگیری نحوهی شکلگیری تاریخیِ مفهوم «اثر موسیقی» محدودیتهای رویکرد تحلیلی و لزوم بهکارگیری رویکرد تاریخی و پیوند جداییناپذیر بین فلسفه و تاریخ را پیش چشم خواننده عیان میسازد.
▫️بخشی از کتاب
منتشر شد
«موزهی خیالی آثار موسیقایی»
جستاری در فلسفهی موسیقی
لیدیا گر
ترجمهی حسن خیاطی
تا اواخر سدهی هجدهم کسی نمیگفت باخ آثاری جاودان خلق کرده است که تا ابد موضوع تحسین خواهد بود. درواقع بین سالهای ۱۷۵۱ و اوایل سدهی نوزدهم هیچ قطعهای از باخ را شایستهی تجدید چاپ به شکل کامل آن نمیدانستند. چه اتفاقی افتاد که باخ اینطور حیات دوباره یافت و «آثارش» از جاودانهترین شاهکارهای موسیقی شدند؟ کتاب حاضر پاسخی در خور و مفصّل به این پرسش میدهد.
کتاب موزهی خیالی آثار موسیقایی، که از مهمترین آثار فلسفی موسیقی در سدهی اخیر است، علاوه بر اهل موسیقی (اعم از علاقهمندان به موسیقی کلاسیک و غیرکلاسیک غربی، و موسیقیدانان ایرانیِ درگیر با رویکردهای غربی به موسیقی) برای علاقهمندان به فلسفه نیز بسیار خواندنی و راهگشاست، زیرا با پیگیری نحوهی شکلگیری تاریخیِ مفهوم «اثر موسیقی» محدودیتهای رویکرد تحلیلی و لزوم بهکارگیری رویکرد تاریخی و پیوند جداییناپذیر بین فلسفه و تاریخ را پیش چشم خواننده عیان میسازد.
▫️بخشی از کتاب
نشر نی برگزار میکند:
خوانش انتقادی شاهنامهٔ فردوسی
دکتر محمد دهقانی
حضوری و آنلاین
زمان: سهشنبهها، ساعت ۱۷:۳۰ تا ۱۹:۳۰
مدت دوره: ۸ جلسه
شروع دوره: ۴ اردیبهشتماه
مهلت ثبت نام: تا ۱ اردیبهشتماه
هزینهٔ دوره: هشتصد هزار تومان
مکان: خیابان فاطمی، خیابان رهی معیری، بعد از تقاطع فکوری، ساختمان نشر نی، پلاک ۲۰، طبقهٔ پنجم
ثبتنام از طریق تلگرام با شمارهٔ ۰۹۰۳۲۰۵۴۶۰۰
نشر نی برگزار میکند:
خوانش انتقادی شاهنامهٔ فردوسی
دکتر محمد دهقانی
حضوری و آنلاین
زمان: سهشنبهها، ساعت ۱۷:۳۰ تا ۱۹:۳۰
مدت دوره: ۸ جلسه
شروع دوره: ۴ اردیبهشتماه
مهلت ثبت نام: تا ۱ اردیبهشتماه
هزینهٔ دوره: هشتصد هزار تومان
مکان: خیابان فاطمی، خیابان رهی معیری، بعد از تقاطع فکوری، ساختمان نشر نی، پلاک ۲۰، طبقهٔ پنجم
ثبتنام از طریق تلگرام با شمارهٔ ۰۹۰۳۲۰۵۴۶۰۰
اگرچه متمایلشدن به شر در انسان امری قهری و اجباری نیست، اما ضرورت مختص به خودش را دارد؛ ضرورتی که تصمیم انسان در قبال خیر و شر را تعیّن میبخشد. از یک سو، وجود این ضرورت برای بیرونآوردن انسان از بیتصمیمی لازم است، از سوی دیگر، ظاهراً نمیتواند با آزادی انسان سازگار باشد. میتوانیم بگوییم که کوشش برای حل این تناقض ظاهری مسئلۀ اصلی شلینگ در رسالۀ آزادی است: رابطۀ میان سیستم و آزادی را چگونه باید تبیین کرد؟ اگر هیچ بنیاد تعیّنبخشی نباشد که انسان را از بیتصمیمی بیرون آورد و خواستن را در او هدایت کند، پس انتخاب و آزادی در انسان معنایی ندارد، بلکه همهچیز منوط به اتفاق و تصادف محض است. از سوی دیگر، اگر بنیاد تعیّنبخش اراده بهمنزلۀ علتی که خودش معلول سلسلهای از علل است تلقی شود، باز هم آزادی از انسان سلب میشود. در اینجا تعریف صوری کانت از آزادی ــ یعنی خودـتعیّنبخشی فعل براساس قانونِ ذات خویش ــ هم کمکی به رفع مشکل نمیکند، چون در این تعریف، «خود»، بهعنوان مبنای تعیّنیافتن اراده، تبیینناشده باقی مانده است.
از کتابِ «آزادی و رخداد در اندیشهٔ هایدگر»
زکیه آزادانی
اگرچه متمایلشدن به شر در انسان امری قهری و اجباری نیست، اما ضرورت مختص به خودش را دارد؛ ضرورتی که تصمیم انسان در قبال خیر و شر را تعیّن میبخشد. از یک سو، وجود این ضرورت برای بیرونآوردن انسان از بیتصمیمی لازم است، از سوی دیگر، ظاهراً نمیتواند با آزادی انسان سازگار باشد. میتوانیم بگوییم که کوشش برای حل این تناقض ظاهری مسئلۀ اصلی شلینگ در رسالۀ آزادی است: رابطۀ میان سیستم و آزادی را چگونه باید تبیین کرد؟ اگر هیچ بنیاد تعیّنبخشی نباشد که انسان را از بیتصمیمی بیرون آورد و خواستن را در او هدایت کند، پس انتخاب و آزادی در انسان معنایی ندارد، بلکه همهچیز منوط به اتفاق و تصادف محض است. از سوی دیگر، اگر بنیاد تعیّنبخش اراده بهمنزلۀ علتی که خودش معلول سلسلهای از علل است تلقی شود، باز هم آزادی از انسان سلب میشود. در اینجا تعریف صوری کانت از آزادی ــ یعنی خودـتعیّنبخشی فعل براساس قانونِ ذات خویش ــ هم کمکی به رفع مشکل نمیکند، چون در این تعریف، «خود»، بهعنوان مبنای تعیّنیافتن اراده، تبیینناشده باقی مانده است.
از کتابِ «آزادی و رخداد در اندیشهٔ هایدگر»
زکیه آزادانی