‌
‌
یوتوپیا مدت‌هاست در حال فرارسیدن است، زیرا ساختن یوتوپیای نهایی روند تاریخی آهسته‌ای است که کوشش جمعی نسل‌ اندر نسل را می‌طلبد. اما هر کسی را توان سر کردن با این نیست. و آن‌ کس که نتوانست چنین کند قهرمان چیدمان ایلیا کاباکوف بود، مردی که از آپارتمانش به فضا پرواز کرد. او نمی‌خواست تا زمان آماده ‌شدن بقیه‌ی جامعه برای یوتوپیا صبر کند. می‌خواست در همان ‌جا و همان‌ هنگام راهی یوتوپیا شود ــ با پرواز به فضای کیهانی که در آن دیگر در بند یک جای خاص، یک توپوس خاص نمی‌بود، بلکه در یک اوـ‌توپوس یعنی در «ناکجا» می‌بود، بی‌وزن، آزادانه شناور در بی‌کرانگی کیهان. پس دستگاهی ساخت که می‌توانست او را یکراست از تختخوابش به فضا پرتاب کند. و از قرار معلوم، این آزمایش جواب داد ــ تمام آن‌چه می‌بینیم اتاقی است که مرد قبلاً در آن سکونت داشته است.

از کتابِ «مردی که از آپارتمانش به فضا پرواز کرد»
نوشته‌ی بوریس گرویس
ترجمه‌ی اشکان صالحی

‌
‌چاپ یازدهم منتشر شد
«نظریه و روش در تحلیل گفتمان»
ماریان یورگنسن و لوئیز فیلیپس
ترجمه‌ی هادی جلیلی

ده سالی است که «گفتمان» واژه‌ای مد روز شده است. آن را بی‌هدف و غالباً بی‌آنکه تعریف کنند در متن‌ها و بحث‌های علمی به‌کار می‌گیرند. اکنون گفتمان به واژه‌ای مبهم و گاه بی‌معنا بدل شده است که حتی زمانی که آن را با دقت به‌کار می‌برند در هر بستری معنایی متفاوت دارد. اما در بسیاری از موارد منظور از «گفتمان» این است که زبان در چارچوب قالب‌هایی ساختاربندی شده و مردم به هنگام مشارکت در حوزه‌های مختلف حیات اجتماعی در گفتار خود از این قالب‌ها تبعیت می‌کنند.
و در این جست‌وجو به‌سرعت درخواهیم یافت که تحلیل گفتمان نه یک رویکرد واحد بلکه مجموعه‌ای از رویکردهای میان‌رشته‌ای است که می‌توان از آن‌ها در انواع گوناگون مطالعه‌ها و برای کندوکاو در قلمروهای مختلف اجتماعی استفاده کرد. در ضمن، هیچ اجماع روشنی درباره‌ی چیستی گفتمان‌ها و نحوه‌ی عملکرد و نحوه‌ی تحلیل آن‌ها وجود ندارد.


‌‌‌‌🔸 ارسال رایگان به سراسر کشور www.nashreney.com ‌‌

‌
‌حتماً در آن نامه به من گفته بودی که هنوز آن‌جایی، نه خیلی دور. و قول داده بودی که پایان جنگ نزدیک است، آزادی‌مان نزدیک است. این نامه مربوط به چه زمانی می‌شد؟ تابستان ۴۴ ؟ کمی بعدتر؟... خبرها با آخرین کاروان‌ها به اردوگاه می‌رسید. هر مرتبه، یکی از ما سعی می‌کرد خودش را به لاگر آ، و تازه‌وارد‌هایی برساند که هنوز در قرنطینه و بین اتاق گاز یا کار اجباری بلاتکلیف بودند. آن‌جا دنبال چهره‌های آشنا می‌گشتیم. همیشه هم دست پر برمی‌گشتیم. از همین طریق بود که خبردار شدیم پاریس آزاد شده و لشکر ژنرال لکلرک در شانز الیزه صف کشیده است، و فردای آن روز سرود مارسیز را آرام به‌شکل آکاپلا خواندیم، درحالی‌که از مقابل ارکستری می‌گذشتیم که صبح و شب با رفتن و آمدن نگهبان‌ها مارش نظامی یا قطعات کلاسیک می‌نواخت. اما این تنها بخشی از اخبار دنیایی بود که ما دیگر جزء آن نبودیم. گاز هنوز ما را تهدید می‌کرد. زندگی‌مان به مویی بند بود. فقط زمان حال را زندگی می‌کردیم، فقط چند دقیقه‌ی بعد را. دیگر هیچ چیز نمی‌توانست امید را تغذیه کند. امید مرده بود.

از کتاب «و تو برنگشتی»
مارسلین لوریدان ایونس
ترجمه‌ی نگار یونس‌زاده

‌
‌چاپ یازدهم منتشر شد
«ویلت»
شارلوت برونته
ترجمه‌ی رضا رضایی

ویلِت، آخرین و پخته‌ترین اثر شارلوت برونته، رمانی است «اصیل» و نمونه‌ی کلاسیکی از آنچه در نقد ادبی به «آشنایی‌زدایی» معروف است. قهرمان داستان دختری است بی‌چیز اما جسور که زندگی کسالت‌بار را برنمی‌تابد و با اعتقاد کامل به فضیلت‌های اخلاقی به کام اجتماع می‌رود. ویلت روایت رنج و تلاش است برای ایفای وظیفه، گریز از بطالت‌های روزمره، و جست‌وجوی عشق، و نیز کشاکش آدمی با سرنوشت ناشناخته. شارلوت برونته ما را به سفری می‌برد برای کشف زوایای پنهان خیال و اندیشه‌ی زنانه.

‌‌‌‌🔸 ارسال رایگان به سراسر کشور www.nashreney.com ‌‌

‌
‌در دست انتشار
«اندیشه‌ی پیشرفت و تحولات جدید جامعه‌ی ایران»
بازخوانی مطالعات مجید تهرانیان در حوزه‌های توسعه، فرهنگ و ارتباطات
نوشته‌ی هادی خانیکی

... مطالعه‌ی تاریخی توسعه و سیاست در ایران مطالعه‌ای توأمان و به‌هم‌پیوسته است که «مسئله‌ی ایران به‌مثابه‌ی جامعه‌ی در حال گذار» در کانون آن قرار دارد. مسئله‌ای که اگرچه کلی و مبهم است اما از ظرفیت گفت‌وگو بر سر کم‌ و کیف موضوع برخوردار است.
حوزه‌ی ارتباطات و توسعه به‌عنوان حوزه‌ای «مسئله‌بنیاد» و «میان‌رشته‌ای» که جوهر آن گفت‌وگو و رویارویی سازنده میان اندیشه‌ها و تجربه‌‌هاست به این موضوع اهتمام ویژه داشته و دارد و فضل تقدم در این کار با مرحوم دکتر مجید تهرانیان است که، پس از اخذ مدرک دکتری اقتصاد سیاسی از دانشگاه هاروارد و ورود به ایران در سال ۱۳۵۳، با تأسیس «پژوهشکده‌ی علوم ارتباطی و توسعه‌ی ایران» به مطالعات علمی و ملی در این زمینه سامان داد...

‌
چاپ پانزدهم منتشر شد
‌«از مدرنیسم تا پست مدرنیسم»
متن‌هایی برگزیده (ویراست دوم)
لارنس کهون
ترجمه‌ی عبدالکریم رشیدیان

کتاب از مدرنیسم تا پست‌مدرنیسم مجموعه‌ای جامع از متون کلاسیک و معاصر مربوط به مدرنیسم و پست‌مدرنیسم است.
این مجموعه با تکیه بر این فرض که دانش‌پژوهان و دانشجویان نمی‌توانند بدون شناختی قبلی از بسط و تکامل مدرنیته به ارزیابی پست‌مدرنیسم بپردازند مباحث کنونی را در متن نقادی مدرنیته از قرن هفدهم به این‌سو قرار داده است.
این کتاب که به ترتیب زمانی و موضوعی تنظیم شده است متنی است ایده‌آل برای دانشجویان و عموم خوانندگان، زیرا گستردگی و عمق پوشش این اثر آن را به منبعی غیرقابل چشم‌پوشی برای پژوهش در رشته‌های مختلف فلسفی، ادبی، فرهنگی، نظریه‌ی اجتماعی و دینی تبدیل می‌کند.
افزوده‌های ویراست جدید دربرگیرنده‌ی بیست متن برگزیده‌ی جدید است از چهارده نویسنده‌ی غالباً متأخری که بیان‌کننده یا منتقد پست‌مدرنیسم بوده‌اند.
ویراستار کتاب، آقای کِهون، استاد فلسفه در دانشگاه بوستون و نویسنده‌ی کتاب‌های معضل مدرنیته (۱۹۸۸) و غایات فلسفه (۱۹۹۵) است.


‌‌‌‌🔸 ارسال رایگان به سراسر کشور www.nashreney.com ‌‌

‌
‌در دست انتشار
دور و نزدیکِ «آمرصاحب»
خاطراتی از بودن در کنار قهرمان ملی، احمدشاه مسعود
نوشته‌ی محمدفهیم دشتی

در واقع من خود را در وضعیت یک کودک مکتبی یافتم که در برابر معلمی بزرگ زانو زده و درس‌های تازه‌ای می‌گیرد.
«مبارزه همیشه سخت است. این سختی وقتی از حد تحمل فراتر می‌رود که آدم‌ها خود را در مبارزه برای یک هدف، تنها می‌بینند. مبارزه با تمام سختی‌هایش، لذت عجیبی دارد؛ اما گر مجبور باشی برای رسیدن به هدف، آدم‌های دیگر را قربانی بسازی، لذت مبارزه را کمتر احساس می‌کنی. هیچ چیزی در مبارزه خطرناک‌تر از…» متوجه شدم آمرصاحب نگاه تندی به سوی دروازه‌ی اتاق انداخت. نگاه من نیز ناخودآگاه به آن‌سو کشیده شد. یکی از بچه‌های کماندو در قاب دروازه ایستاده بود. معلوم نبود چه می‌خواهد؛ اما نگاه تند آمرصاحب سبب شد که یک قدم عقب رفته و دروازه را ببندد.
آمرصاحب دوباره آغاز کرد: «بسیار خطرناک است، اگر در مبارزه با خیانت همراهان مواجه شوی. راه را گم می‌کنی، اگر ندانی بر کی می‌توانی اعتماد کنی.»
نگاه آمرصاحب این بار از کلکین اتاق به نقطه‌ی دوری دوخته شد...

‌

بعد از انقلاب فرانسه که در ۱۷۸۹ طغیان کرد، اروپا به هرج و مرج کشیده شد. پادشاهان کشورهای همسایه که می‌ترسیدند به سرنوشت لوئی شانزدهم دچار شوند، به حکومت جمهوری جدید حمله کردند؛ در حالی که در خود فرانسه، افراط‌گرایی و بی‌اعتمادی میان جناح‌ها به کشت و کشتار انجامید. در میانه‌ي این درگیری‌ها، یک چهره‌ی قدرتمند پدیدار شد و رهبری فرانسه را به دست گرفت. اما آیا او انقلاب را حفظ کرد یا آن را نابود کرد؟
بناپارت حکمرانی پر از تعارض بود. او با تحمیل دیکتاتوری مطلق، از یک انقلاب مردمی دفاع کرد و آرمان‌های آزادی‌خواهانه را از طریق جنگ‌های پادشاهی گسترش داد و با آن‌که هرگز به رؤیای سلطه بر اروپا دست نیافت، بی‌تردید خوب یا بد، رد و نشان خودش را بر آن به جای گذاشت.


‌تاریخ در برابر ناپلئون بناپارت
ویدئو از وب‌سایت TED-Ed
ترجمه‌ی معصومه موسوی

‌
‌در دست انتشار
«در باغ، پرستوها»
ادبیات انگلستان (رمان)
نوشته‌ی پیتر هابز
ترجمه‌ی کاوه بلوری

چشمم به آسمان خیره می‌شد و مشتاقانه دنبال ردی از پرنده‌ها می‌گشت، حتی اگر آن‌ها بر فراز آسمان پرواز می‌کردند و فقط لکه‌هایی کوچک در آبیِ آسمان بودند. و وقتی سرم را بلند می‌کردم و چشمم به آن‌ها می‌افتاد که آزادانه پرواز می‌کنند در قلبم حسی بیدار می‌شد که مدت‌ها بود آن را از یاد برده بودم: حس شعف، و این دردآورترین حسی بود که در همه‌ی عمرم تجربه کرده بودم، چون باعث می‌شد یادِ آن چیزهایی بیفتم که دیگر نداشتم. اما حالا دیگر در زندان دو مهمان داشتم: یکی تو در آن لحظه‌های پنهانی و دیگری پرستوها.
ص ۶۹

‌
‌در دست انتشار
«تاریخ تحریف‌باوری در اسلام»
نوشته‌ی محمدعلی طباطبایی

امروزه باور به محرَّف‌بودن کتب مقدس یهودی‌ـ‌مسیحی چنان فراگیر شده که ممکن است صحبت درباره‌ی اینکه این باور هم، مثل بسیاری دیگر از باورها و انگاره‌ها، تاریخی پرفرازونشیب و متفاوت از آنچه امروز می‌شناسیم داشته است، عجیب به نظر برسد. این کتاب نشان می‌دهد که مسلمانان در قرون نخستین درباره‌ی این موضوع چگونه می‌اندیشیده‌اند و چطور در گذر زمان و بر اثر تحولات فرهنگی، سیاسی و کلامی خاصی که در قرن سوم هجری در عالم اسلام رخ داد، باورهای اولیه‌ی مسلمانان در این زمینه دستخوش تغییر و تحولاتی شد که نهایتاً پس از دو قرن، یعنی در قرن پنجم هجری، این انگاره را به صورتی که ما امروز می‌شناسیم شکل داد.

‌
‌در دست انتشار
«فقیه اصلاحگر»
رجال عصر پهلوی (۲)
زندگی و زمانه‌ی آیت‌الله شیخ محمد خالصی‌زاده
نوشته‌ی رضا مختاری اصفهانی

آیت‌الله شیخ محمد خالصی‌زاده از فقیهان شیعه است که در دوره‌ی جنگ جهانی اول و مبارزات ضد بریتانیایی در عراق نقش مهمی داشت. از همین رو به ایران تبعید و تا سالیان طولانی از بازگشت به زادگاهش محروم ماند. خالصی‌زاده خیلی زود در فضای سیاسی‌ـ‌اجتماعی ایران آوازه یافت. چنان‌که در ماجرای جمهوری‌خواهی سخنانش شوری علیه آن برانگیخت. تأثیرگذاری او تنها محدود به حوزه‌ی سیاست نبود و در حوزه‌ی اندیشه‌ی دینی به اصلاحگری و خلوص‌گرایی باور داشت. مفاهیم و ایده‌هایی مانند حقیقت حجاب، سازگاری دین و علم، خرافه‌زدایی از عزاداری ها، تشیع صفوی و … که برای نخستین‌بار در حوزه‌ی اندیشه‌ی دینی بیان کرد، بعدها در میان فقیهان نواندیش و روشنفکران دینی مانند مرتضی مطهری، حسینعلی منتظری، مهدی بازرگان و علی شریعتی پیروانی یافت. ایده‌ی وحدت اسلامی او نیز متفاوت از اتحاد اسلام سیدجمال‌الدین اسدآبادی مبتنی بر فقه بود. برخلاف حوزه‌ی اندیشه اما زندگی سیاسی‌اش با تلاطمات و نوساناتی همراه بود...

تاریخ‌نگاری دوره‌ی مصدق، چه رسد به تاریخ‌نگاریِ سرنگونی او، درست مانند اطلاعات ما از این دوره، در آغاز راه است. رشد این طفل، به علت فضای سیاسی که پس از برکناری مصدق حاکم شد متوقف ماند. بعد از ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، دولتِ وقت، در موضع‌گیری‌های رسمی‌اش، مصدق را سیاستمداری تشنه‌ی قدرت و عوام‌فریب معرفی می‌کرد که با سوءاستفاده از احساسات موجّه ملی‌گرایانه‌ی مردم در جهت دست یافتن به اهداف سیاسی‌اش حرکت می‌کرد؛ حرکتی که خلاف قانون اساسی، علیه سلطنت و غیردموکراتیک بود. فاتحانِ منازعه‌ای که سرانجامش سرنگونی خشونت‌آمیز مصدق بود، می‌بایست حتی اگر توجیهی برای اعمال خود ندارند دست‌کم آن اعمال را توضیح دهند. در دادگاهِ مصدق، حسین آزموده، دادستان ارتش، نخست‌وزیرِ برکنارشده را به خیانت، نقش قانون، عوام‌فریبی، به فلاکت کشاندن کشور، سرپیچی از قانون اساسی، خدمت به منافع بیگانگان، سعی در سرنگونی سلطنت، ایجاد یک جمهوری و نهایتاً کوشش برای رئیس‌جمهور شدن متهم کرد. مجازات چنین تخلفاتی، در صورت اثبات، اعدام بود، ولی مصدق نهایتاً به سه سال زندان محکوم شد.
تا ۳ مهر ۱۳۳۲ سپهبد فضل‌الله زاهدی، نخست‌وزیر جدید، پنج پیغام برای شاه فرستاده بود که از او تقاضا می‌کرد به دادگاه ارتش دستور دهد تا در اجرای حکم اعدام مصدق و دیگران شتاب ورزد. اگرچه تصمیم شاه این بود که مصدق باید محاکمه و به مرگ محکوم شود، اما پس از صدور این حکم، همچنان بین عفو و اعدام او تردید داشت. می‌توان چنین فرض کرد که انصراف شاه از اعدام مصدق (که احتمالاً به دلیل عکس‌المعل منفی‌ای بود که در مردم به وجود می‌آورد) به سبب آن بود که او آگاهانه سعی می‌کرد مصدق را از حافظه‌ی جمعی ایرانیان پاک کند. این تصمیمی از موضع قدرت بود که نشان می‌داد شاه به مصدق لطف کرده است، اما استمرار سلطنت شاه را تضمین می‌کرد.

از پیش‌گفتار کتابِ «پشت پرده‌ی کودتا»
نوشته‌ی علی رهنما
ترجمه‌ی فریدون رشیدیان

‌
‌در دست انتشار
«پری دریایی»
بر اساس داستان پری دریایی کوچولو اثر هانس کریستیان آندرسن
نمایش‌نامه؛ از مجموعه‌ی جهان نمایش (۲۹)
نوشته‌ی پالی تیل
ترجمه‌ی مزدک بلوری

○ از بین همه‌ی موجودات کره‌ی زمین، فقط آدمه که می‌دونه باید بمیره. در نتیجه، دلش می‌خواد مرگو فریب بده و فناپذیری خودشو فراموش کنه. می‌سازه و می‌خره و تسخیر می‌کنه. سعی می‌کنه اعتقاد داشته باشه، ایمان داشته باشه. هر لذتی رو غنیمت می‌شمره. باقی‌مانده‌ی هر غذایی رو که پیدا کنه با حرص می‌خوره. اما تموم مدت می‌دونه که عمرش به سر می‌رسه. می‌دونه که خیلی زود به کف روی آب اقیانوس تبدیل می‌شه.
● اما «عشق» چی؟

از صفحه‌ی ۵۱ کتاب


جهان نمایش مجموعه‌ای است از متن‌هایی که برای صحنه‌ی نمایش یا درباره‌ی آن نوشته شده‌اند. انواع نمایش‌نامه، چه برای اجرا و چه صرفاً برای خوانده شدن، از جمله نمایش‌نامه‌هایی با اقتباس از آثار ادبی یا سینمایی، و نیز متن‌های نظری در حوزه‌ی درام و نقد آثار نمایشی، در این مجموعه جای می‌گیرند.

‌
◀️ ‌پوپر به روایت براین مگی

این اغلب مرا شگفت‌زده می‌کرد که پوپر که قطعاً گاهی او را یک نابغه و فیلسوفی بزرگ تلقی می‌کردم، شبیه بیشتر روشنفکران نبود و بیشتر شبیه هنرمندان خلاق بود. در هنرهای خلاقانه این امری بسیار معمول است که با هنرمندی روبرو شویم که چیزی را خلق می‌کند که بیان تجربه‌ی او نیست، بلکه بیان فقدان تجربه‌ یا ضعف‌ها یا احساس نیاز اوست. یکی از مثال‌هایی که یکی از مشهورترین داستان‌های عاشقانه‌ در تاریخ همه‌ی هنرهاست اپرای تریستان و ایزولده واگنر است و پیش از آنکه واگنر شروع به کار کردن روی آن کند، نامه‌ای به لیست (نوازنده‌ی پیانو) نوشت که قرار بود پدر زن آینده‌ی او شود و در این نامه به لیست گفت: «هرگز در زندگی‌ام عشق واقعی را تجربه نکرده‌ام. بنابراین می‌خواهم کاری پدید بیاورم که کاملاً عاشقانه باشد.» به عبارت دیگر، واگنر اپرای تریستان و ایزولده را برای بیان تجربه‌ی شخصی‌اش ننوشت، نه به این خاطر که عاشق بوده، بلکه به این خاطر که عاشق نبوده. من فکر می‌کنم این ویژگی جبرانی در بسیاری از هنرها ـ در هنرهای رسانه‌ای مختلف ـ رایج است و اغلب مبهوت این بودم که این امر در مورد فلسفه‌ی پوپر هم صادق است.

فرانسیس شپرد با اجتناب از زبان دیپلماتیک، مصدق را فردی «حقه‌باز، مکار، و کاملاً بی‌وجدان» نامید. به گفته‌ی او، مصدق تأثیر خوشایندی بر انسان نمی‌گذارد. او قد نسبتاً بلندی دارد، با پاهای کج که آن‌ها را همانند خرس بر روی زمین می‌کشد. او شبیه اسب کالسکه و کمی هم ناشنواست. شپرد در گزارش سالانه ۱۳۳۰/۱۹۵۱ توضیحات زیر را به‌عنوان جمع‌بندی دلایل شکست مذاکرات اخیر یادآور شد:
شکست این مذاکرات را باید به پای یک نفر نوشت: دکتر مصدق. او میهن‌پرستی درستکار، اما گمراه و اغلب کودن بود و غریزه‌ی مردم‌فریبی‌اش، سرسختی لجبازانه‌اش و فقدان تمام‌عیار ایده‌های سازنده در ذهنش باعث شدند پیشرفت به‌سوی احیای واقعاً ملی و خیزش احساسات ملی که زمینه‌ساز به قدرت‌رسیدن او شده بود، غیرممکن شود. دکتر مصدق که هیچ‌وقت نمی‌خواست اشتباهی را بپذیرد یا به آن اعتراف کند، غرور ملی را به‌سوی عدم تحمل، احیای دینی را به سمت تعصب، و اشتیاق به استقلال بیش‌تر را به سمت انزوای سرسختانه و بیگانه‌هراسی کشانده است. مردم ایران که به فقر عادت کرده‌اند، ممکن است در آینده به سوی رنج و فقری بسیار بیش‌تر کشانده شوند.

از کتابِ «کودتا»
نوشته‌ی یرواند آبراهامیان

«مرا از سوزشِ شست‌ام ندایی می‌رسد ناگاه
که چیزی بدکنش این سو نهاده پای اندر راه.»
ویلیام شکسپیر، مکبث


نمایشنامه‌ای هست که آن‌قدر قدرتمند است که یک خرافه‌ی کهن می‌گوید حتی اسمش را نباید در سالن تئاتر به زبان آورد، نمایشنامه‌ای که با جادو آغاز می‌شود و با سر بریده‌ای خون‌آلود تمام می‌شود، نمایشنامه‌ای پر از رازها، پیشگویی‌ها، کابوس‌های شبانه و قتل‌های بی‌رحمانه، نمایشنامه‌ی شکسپیر که گاهی به عنوان «نمایشنامه‌ی اسکاتلندی» یا «تراژدی مکبث» به آن اشاره می‌شود.
زبان و کاراکترهای شکسپیر تا طرزی باورنکردنی به خوداگاهی فرهنگی ما وارد شده‌اند. کارگردان‌ها معمولاً از داستان‌ برای پرتو افکنی بر سوء‌استفاده از قدرت استفاده می‌کنند. داستان‌هایی که طیفی از مافیاهای آمریکایی تا دیکتاتورهای سراسر جهان را در بر می‌گیرد. فارغ از این بازنمودها، پرسش از اخلاق، سیاست و قدرت هنوز هم مطرح است و بنابراین به نظر می‌رسد «مکبثِ» شکسپیر هم همچنان زنده است.

چرا باید مکبث بخوانیم
ویدئو از وب‌سایت TED-Ed
ترجمه‌ی معصومه موسوی