ممکن است کسی به حق ایراد بگیرد که به حال قربانی چه فرق می‌کند که به قتل برسد یا کشته شود؟ درواقع، تفاوتش به حال آن‌هایی است که زنده می‌مانند، و این تفاوت از آن رو مهم است که حاصلش به بشریت بازمی‌گردد. قدرتی که اندیشیده و عامدانه برای نفع خودش، تصمیم می‌گیرد کسی یا کسانی را بکشد همواره قدرتی جنایتکار خواهد ماند حتی اگر بعداً مبانی اخلاقی‌اش را تغییر بدهد، سعی کند گذشته‌اش را به فراموشی بسپارد، یا گذشته‌اش را انکار کند.
از کتابِ «روح پراگ»
ایوان کلیما
ترجمه‌ی خشایار دیهیمی
نام نقاشی: غرق در دریای خون، اثرِ استفانی وین
ممکن است کسی به حق ایراد بگیرد که به حال قربانی چه فرق می‌کند که به قتل برسد یا کشته شود؟ درواقع، تفاوتش به حال آن‌هایی است که زنده می‌مانند، و این تفاوت از آن رو مهم است که حاصلش به بشریت بازمی‌گردد. قدرتی که اندیشیده و عامدانه برای نفع خودش، تصمیم می‌گیرد کسی یا کسانی را بکشد همواره قدرتی جنایتکار خواهد ماند حتی اگر بعداً مبانی اخلاقی‌اش را تغییر بدهد، سعی کند گذشته‌اش را به فراموشی بسپارد، یا گذشته‌اش را انکار کند.
از کتابِ «روح پراگ»
ایوان کلیما
ترجمه‌ی خشایار دیهیمی
نام نقاشی: غرق در دریای خون، اثرِ استفانی وین
دست‌کم چهارگونه آزادی بشری ارزش آن را دارند که تفکیک شوند: آزادی و اختیار سیاسی که با عنوان آزادی شناخته می‌شود؛ آزادی یا اختیار طبیعی که آن را به‌عنوان آزادی اراده می‌شناسیم؛ آزادی یا اختیار اخلاقی یا قابلیت پی‌جویی خیر و خوبی؛ و آزادی یا اختیار آینده که ملازم با خلاقیت است.
نخست آزادی سیاسی یا آزادی. این آزادی به معنای آزادی اجتماعی است که به‌صورت استقلال و رهایی از قهر و فشار یا تحدید برونی درک می‌شود. اوضاع و شرایط برونی از زمینه‌ای به زمینۀ دیگر تغییر و تفاوت پیدا می‌کنند، برخی به ما رخصت خودمختاری فردی بیشتری می‌دهند و برخی دیگر ما را از آزادی‌مان محروم می‌سازند. این آزادی یا اختیارِ حیثی به ما اجازه می‌دهد تا آنچه را که دوست داریم انجام دهیم. انگیزۀ ما خواه خیر باشد یا شر، آزادیِ حیثی به ما اجازه می‌دهد که اراده و نیت خود را بیان کنیم، و طبق انگیزه‌های فردی خودمان دست به عمل بزنیم.
دوم، آزادی طبیعی یا آزادی اراده. آنچه که ما به‌عنوان آزادی اراده تجربه می‌کنیم به‌صورت سنتی و مرسوم چنین فرض می‌شود که امر فطری طبع بشر و به‌منزلۀ یک حق مادرزاد است. این آزادی به‌صورت انتخاب آزادانه، به‌صورت توانایی انتخاب قبل از اقدام به عمل تبیین می‌یابد. ورای تعیین‌کنندگی شرایط بیرونی، هرکدام از ما برای انجام قضاوت‌های ارزشی، اتخاذ تصمیم، و انجام اعمالی که بر محیط بیرونی ما و بر شخصیت درونی ما تأثیر می‌گذارند از یک قدرت فطری برخورداریم.
سوم، آزادی اخلاقی، که به حیات خرد یا فضیلت اشاره دارد. این آزادی قابلیت پی‌جویی خیر و خوبی را شامل می‌شود که کاملاً از سوی طبیعت ذاتی ما به ما داده نشده است، بلکه این آزادی و اختیاری اکتسابی است. هنگامی که شخصی در زندگی نیکی را پی می‌گیرد او خصیصه یا فضیلتی اخلاقی را پرورش می‌دهد ــ یعنی گرایشی ملکه‌شده و عادتی برای طلب آنچه که خیر و نیک است. برخی از موانعی که به هنگام پی‌جویی آنچه که خیر است در تعارض بوده، ما را وسوسه می‌کنند که به‌جای گزینش حق و درست، ناحق و نادرست را برگزینیم.
چهارم، آزادی آینده به خلاقیت بشر مربوط می‌شود. ما انسان‌ها حافظه، تخیل و آزادی اراده را از طبیعت به ارث برده‌ایم. این سه به اتفاق هم ما را ترغیب به تصور آینده‌ای می‌کنند که با گذشته و حال تفاوت خواهد داشت و تصمیم‌گیری‌ها و کارهایی که انجام می‌دهیم غالباً با انگیزۀ تمایل برای آفرینش چیزی تازه، تغییر و اصلاح محیط پیرامون یا شخصیت خودمان مطابق با بینش و رؤیای یک واقعیت بهتر صورت می‌گیرند و اقداماتی هستند به‌منظور هدایت سیر رویدادهای آینده.
از کتاب «بازی در نقش خدا»
تد پیترز
ترجمۀ عبدالرضا سالاربهزادی
نخست آزادی سیاسی یا آزادی. این آزادی به معنای آزادی اجتماعی است که به‌صورت استقلال و رهایی از قهر و فشار یا تحدید برونی درک می‌شود. اوضاع و شرایط برونی از زمینه‌ای به زمینۀ دیگر تغییر و تفاوت پیدا می‌کنند، برخی به ما رخصت خودمختاری فردی بیشتری می‌دهند و برخی دیگر ما را از آزادی‌مان محروم می‌سازند. این آزادی یا اختیارِ حیثی به ما اجازه می‌دهد تا آنچه را که دوست داریم انجام دهیم. انگیزۀ ما خواه خیر باشد یا شر، آزادیِ حیثی به ما اجازه می‌دهد که اراده و نیت خود را بیان کنیم، و طبق انگیزه‌های فردی خودمان دست به عمل بزنیم.
دوم، آزادی طبیعی یا آزادی اراده. آنچه که ما به‌عنوان آزادی اراده تجربه می‌کنیم به‌صورت سنتی و مرسوم چنین فرض می‌شود که امر فطری طبع بشر و به‌منزلۀ یک حق مادرزاد است. این آزادی به‌صورت انتخاب آزادانه، به‌صورت توانایی انتخاب قبل از اقدام به عمل تبیین می‌یابد. ورای تعیین‌کنندگی شرایط بیرونی، هرکدام از ما برای انجام قضاوت‌های ارزشی، اتخاذ تصمیم، و انجام اعمالی که بر محیط بیرونی ما و بر شخصیت درونی ما تأثیر می‌گذارند از یک قدرت فطری برخورداریم.
سوم، آزادی اخلاقی، که به حیات خرد یا فضیلت اشاره دارد. این آزادی قابلیت پی‌جویی خیر و خوبی را شامل می‌شود که کاملاً از سوی طبیعت ذاتی ما به ما داده نشده است، بلکه این آزادی و اختیاری اکتسابی است. هنگامی که شخصی در زندگی نیکی را پی می‌گیرد او خصیصه یا فضیلتی اخلاقی را پرورش می‌دهد ــ یعنی گرایشی ملکه‌شده و عادتی برای طلب آنچه که خیر و نیک است. برخی از موانعی که به هنگام پی‌جویی آنچه که خیر است در تعارض بوده، ما را وسوسه می‌کنند که به‌جای گزینش حق و درست، ناحق و نادرست را برگزینیم.
چهارم، آزادی آینده به خلاقیت بشر مربوط می‌شود. ما انسان‌ها حافظه، تخیل و آزادی اراده را از طبیعت به ارث برده‌ایم. این سه به اتفاق هم ما را ترغیب به تصور آینده‌ای می‌کنند که با گذشته و حال تفاوت خواهد داشت و تصمیم‌گیری‌ها و کارهایی که انجام می‌دهیم غالباً با انگیزۀ تمایل برای آفرینش چیزی تازه، تغییر و اصلاح محیط پیرامون یا شخصیت خودمان مطابق با بینش و رؤیای یک واقعیت بهتر صورت می‌گیرند و اقداماتی هستند به‌منظور هدایت سیر رویدادهای آینده.
از کتاب «بازی در نقش خدا»
تد پیترز
ترجمۀ عبدالرضا سالاربهزادی
درسی که این روزها آموختم این است که کشور ما شبیه گربه‌ای شده که بی‌رحمانه بچه‌هایش را می‌خورد. بچه‌ها هم ماهی‌وار سر از تخم درمی‌آورند و بزرگ‌ترها کوچک‌ترها را می‌خورند. حالا به کشورمان که خوب نگاه می‌کنیم، می‌بینیم عالم غریبی است، عالمی خطرناک و امن، سخت و آسان، عاشق و کینه‌توز، سیر و گرسنه، ولی هرچه هست کشور ماست. موضوع هم همین‌جاست. این کشور واقعاً مال ماست. ولی چطور و چه‌وقت؟ دقیقاً متعلق به کدام یک از ماست؟ با من موافقید که جملۀ «این کشور مال ماست» معناهای زیادی در دل خود دارد؟
از کتابِ «جنگ در سرزمین مصر»
نوشتۀ یوسف القعید
ترجمۀ ادریس امینی
عکس از آنتونی بنونت
درسی که این روزها آموختم این است که کشور ما شبیه گربه‌ای شده که بی‌رحمانه بچه‌هایش را می‌خورد. بچه‌ها هم ماهی‌وار سر از تخم درمی‌آورند و بزرگ‌ترها کوچک‌ترها را می‌خورند. حالا به کشورمان که خوب نگاه می‌کنیم، می‌بینیم عالم غریبی است، عالمی خطرناک و امن، سخت و آسان، عاشق و کینه‌توز، سیر و گرسنه، ولی هرچه هست کشور ماست. موضوع هم همین‌جاست. این کشور واقعاً مال ماست. ولی چطور و چه‌وقت؟ دقیقاً متعلق به کدام یک از ماست؟ با من موافقید که جملۀ «این کشور مال ماست» معناهای زیادی در دل خود دارد؟
از کتابِ «جنگ در سرزمین مصر»
نوشتۀ یوسف القعید
ترجمۀ ادریس امینی
عکس از آنتونی بنونت
مجازات اعدام فقط به معنای نابودی جسمی انسان نیست. مرگی که ناگهانی سر می‌رسد دردناک نیست، چیزی است شبیه بیهوشی با اِتر یا کلروفرم، پس نمی‌تواند مجازات باشد چون توأم با درد و رنج نیست؛ حال آن‌که می‌گوییم: تحمل مجازات. آنچه ما مجازات اعدام می‌نامیم چه بسا در زجر شب پیش از اعدام نهفته است و برآمده از آگاهی انسانی است که به مرگ محکوم شده، و رنج و شکنجه‌ی روانی که با دیدن منظره‌ی تهیه و تدارک کشتن خود احساس می‌کند. از این‌رو، ابتکاری که در مجازات داستایفسکی و محکومان پتراشفسکی به خرج دادند این بود که ابتدا آنها را با حکم اعدام «مرعوب» کردند و بعد با حکم حبس خوشحال؛ درواقع مثل این بود که آنها را هم‌زمان با دو نوع مجازات تنبیه می‌کردند؛ هم با مجازات مرگ و هم حبس با اعمال شاقه. این محکومان درواقع مجازات اعدام را نیز تحمل کردند؛ نزدیک به یک ساعت اطمینان داشتند که خواهند مرد و به چشم می‌دیدند که چگونه نابودی‌شان را تدارک می‌بینند.
از کتابِ «زندگی و آثار فیودور داستایفسکی»
استانیسلاو ماتسکه‌ویچ
ترجمه‌ی روشن وزیری
نام تصویر: اعدام در ملأعام، اثرِ خوان فرا
مجازات اعدام فقط به معنای نابودی جسمی انسان نیست. مرگی که ناگهانی سر می‌رسد دردناک نیست، چیزی است شبیه بیهوشی با اِتر یا کلروفرم، پس نمی‌تواند مجازات باشد چون توأم با درد و رنج نیست؛ حال آن‌که می‌گوییم: تحمل مجازات. آنچه ما مجازات اعدام می‌نامیم چه بسا در زجر شب پیش از اعدام نهفته است و برآمده از آگاهی انسانی است که به مرگ محکوم شده، و رنج و شکنجه‌ی روانی که با دیدن منظره‌ی تهیه و تدارک کشتن خود احساس می‌کند. از این‌رو، ابتکاری که در مجازات داستایفسکی و محکومان پتراشفسکی به خرج دادند این بود که ابتدا آنها را با حکم اعدام «مرعوب» کردند و بعد با حکم حبس خوشحال؛ درواقع مثل این بود که آنها را هم‌زمان با دو نوع مجازات تنبیه می‌کردند؛ هم با مجازات مرگ و هم حبس با اعمال شاقه. این محکومان درواقع مجازات اعدام را نیز تحمل کردند؛ نزدیک به یک ساعت اطمینان داشتند که خواهند مرد و به چشم می‌دیدند که چگونه نابودی‌شان را تدارک می‌بینند.
از کتابِ «زندگی و آثار فیودور داستایفسکی»
استانیسلاو ماتسکه‌ویچ
ترجمه‌ی روشن وزیری
نام تصویر: اعدام در ملأعام، اثرِ خوان فرا
👍1
بانفوذترین کارشناسان تربیت سیاسی در اواخر سدۀ بیستم و اوایل سدۀ بیست‌ویکم میلادی از دو نظر پیرو نظرات جان دیویی هستند: یکی اینکه به جوانان توجه ویژه دارند و می‌خواهند از طریق مدارس آنها را از نظر سیاسی تربیت کنند و دوم اینکه به تربیت غیرمستقیم از طریق تأثیرگذاری بر محیط اعتقاد دارند. با وجود برخی مشاجرات در حوزۀ تربیت سیاسی، در این خصوص اتفاق نظر هست که کودکان باید در کانون توجه مربیان سیاسی باشند. تمرکز بر کودکان به‌دلیل ضرورت «بازتولید اجتماعی» توجیه می‌شود که در نظریه‌های دیویی ریشه دارد. از این دیدگاه تربیت سیاسی، ارزش‌ها، دیدگاه‌ها و کنش‌های سیاسی نسل آینده را شکل می‌دهد. هر دولتی در بازتولید خود ذی‌نفع است و دولت مردم‌سالار آگاهانه به القای ارزش‌های مردم‌سالارانه می‌پردازد. از این دیدگاه تربیت سیاسی نخستین ابزار تداوم‌بخشیدن به دولت مستقر است. دولت مردم‌سالار می‌باید شرایط لازم را برای تداوم و استمرار خود بازتولید کند. به‌گفتۀ صاحب‌نظری: «تداوم نظم سیاسی بستگی به آموزشی دارد که معطوف به پرورش شخصیت شهروندان باشد.» از دیدگاه کارشناسان تربیت سیاسی، مردم اگر به حال خود رها شوند فضایل سیاسی لازم برای حفظ نظم و نظام مردم‌سالارانه را به‌دست نخواهند آورد، و صرف تجربه و تأمل دربارۀ تجربیات برای کسب تربیت سیاسی کافی نخواهد بود.
کارشناسان تربیت سیاسی امروز که پیرو مکتب جان دیویی هستند، همانند هابز برآن‌اند که دستاوردهای سیاسی جامعۀ معاصر در صورت غفلت به‌سهولت از دست خواهند رفت. البته هابز نگران ازدست‌رفتن وضع مدنی و بازگشت وضع طبیعی بود، درحالی‌که کارشناسان امروز نگران ازدست‌رفتن اصول و ارزش‌های نظام مردم‌سالاری هستند. با این همه همین ترس ریشۀ اصلی اندیشۀ تربیت سیاسی است. در هر دو مکتب قدیم و جدید نقش دین در آموزش کودکان می‌بایست محدود و معین شود. هابز از آن می‌ترسید که دین دستگاه اقتدار رقیبی در برابر قدرت دولت ایجاد کند و سلطه‌ای گسترده‌تر از سلطۀ حکومت بر مردم اعمال نماید. کارشناسان تربیت سیاسی امروز هم از این می‌ترسند که تربیت دینی کودکان قدرت انتخاب و توانایی‌های افراد را در دوران بزرگسالی محدود سازد و به حس خودمختاری آنها که مبنای مردم‌سالاری است آسیب برساند.
از کتابِ «تربیت سیاسی در اندیشۀ هابز»
جفری وگان
ترجمۀ حسین بشیریه
بانفوذترین کارشناسان تربیت سیاسی در اواخر سدۀ بیستم و اوایل سدۀ بیست‌ویکم میلادی از دو نظر پیرو نظرات جان دیویی هستند: یکی اینکه به جوانان توجه ویژه دارند و می‌خواهند از طریق مدارس آنها را از نظر سیاسی تربیت کنند و دوم اینکه به تربیت غیرمستقیم از طریق تأثیرگذاری بر محیط اعتقاد دارند. با وجود برخی مشاجرات در حوزۀ تربیت سیاسی، در این خصوص اتفاق نظر هست که کودکان باید در کانون توجه مربیان سیاسی باشند. تمرکز بر کودکان به‌دلیل ضرورت «بازتولید اجتماعی» توجیه می‌شود که در نظریه‌های دیویی ریشه دارد. از این دیدگاه تربیت سیاسی، ارزش‌ها، دیدگاه‌ها و کنش‌های سیاسی نسل آینده را شکل می‌دهد. هر دولتی در بازتولید خود ذی‌نفع است و دولت مردم‌سالار آگاهانه به القای ارزش‌های مردم‌سالارانه می‌پردازد. از این دیدگاه تربیت سیاسی نخستین ابزار تداوم‌بخشیدن به دولت مستقر است. دولت مردم‌سالار می‌باید شرایط لازم را برای تداوم و استمرار خود بازتولید کند. به‌گفتۀ صاحب‌نظری: «تداوم نظم سیاسی بستگی به آموزشی دارد که معطوف به پرورش شخصیت شهروندان باشد.» از دیدگاه کارشناسان تربیت سیاسی، مردم اگر به حال خود رها شوند فضایل سیاسی لازم برای حفظ نظم و نظام مردم‌سالارانه را به‌دست نخواهند آورد، و صرف تجربه و تأمل دربارۀ تجربیات برای کسب تربیت سیاسی کافی نخواهد بود.
کارشناسان تربیت سیاسی امروز که پیرو مکتب جان دیویی هستند، همانند هابز برآن‌اند که دستاوردهای سیاسی جامعۀ معاصر در صورت غفلت به‌سهولت از دست خواهند رفت. البته هابز نگران ازدست‌رفتن وضع مدنی و بازگشت وضع طبیعی بود، درحالی‌که کارشناسان امروز نگران ازدست‌رفتن اصول و ارزش‌های نظام مردم‌سالاری هستند. با این همه همین ترس ریشۀ اصلی اندیشۀ تربیت سیاسی است. در هر دو مکتب قدیم و جدید نقش دین در آموزش کودکان می‌بایست محدود و معین شود. هابز از آن می‌ترسید که دین دستگاه اقتدار رقیبی در برابر قدرت دولت ایجاد کند و سلطه‌ای گسترده‌تر از سلطۀ حکومت بر مردم اعمال نماید. کارشناسان تربیت سیاسی امروز هم از این می‌ترسند که تربیت دینی کودکان قدرت انتخاب و توانایی‌های افراد را در دوران بزرگسالی محدود سازد و به حس خودمختاری آنها که مبنای مردم‌سالاری است آسیب برساند.
از کتابِ «تربیت سیاسی در اندیشۀ هابز»
جفری وگان
ترجمۀ حسین بشیریه
تمام نفرین‌ها بر او باد!
باد که درد و رنجش او را آوارۀ بیابان‌ها سازد،
بر سر راهش ماران سر برآورند،
میوه‌های زمین در دهانش خاکستر شود،
و برگ‌هایی که بالش خواب خود می‌سازد پر از عقرب‌های زهرآگین شود!
باد که همه‌شب قربانی‌اش را در خواب ببیند
و همه‌روزش از هراس مرگ آکنده شود!
باد که هرگاه لبان طاغی‌اش را برای نوشیدن بر آب گذارد
آب رودها به خون بدل شود!
باد که همۀ عناصر طبیعت از او بگریزند یا بر او دگرگونه شوند!
زندگی‌اش آکنده از رنج‌هایی باد که دیگران را به کام مرگ می‌کشاند!
و باد که مرگ برای او،
که نخستین بار با فرزندان آدم آشنایش کرد،
چیزی بدتر از مرگ باشد!
باد که هرجا گام بگذاری علف زیر پایت بپوسد!
باد که سایه‌ای به تو ندهند!
در زمین خانه‌ای نیابی،
خاکْ حتی گوری را از تو دریغ کند،
خورشید بر تو نور نتاباند،
و خدای آسمان‌ها در تو نظر نکند!
از نمایش‌نامۀ «قابیل»
لرد بایرون
ترجمۀ حسین قدسی
از مجموعۀ جهان نمایش
نام نقاشی: قابیل و هابیل، اثر فرانک هاوسل
تمام نفرین‌ها بر او باد!
باد که درد و رنجش او را آوارۀ بیابان‌ها سازد،
بر سر راهش ماران سر برآورند،
میوه‌های زمین در دهانش خاکستر شود،
و برگ‌هایی که بالش خواب خود می‌سازد پر از عقرب‌های زهرآگین شود!
باد که همه‌شب قربانی‌اش را در خواب ببیند
و همه‌روزش از هراس مرگ آکنده شود!
باد که هرگاه لبان طاغی‌اش را برای نوشیدن بر آب گذارد
آب رودها به خون بدل شود!
باد که همۀ عناصر طبیعت از او بگریزند یا بر او دگرگونه شوند!
زندگی‌اش آکنده از رنج‌هایی باد که دیگران را به کام مرگ می‌کشاند!
و باد که مرگ برای او،
که نخستین بار با فرزندان آدم آشنایش کرد،
چیزی بدتر از مرگ باشد!
باد که هرجا گام بگذاری علف زیر پایت بپوسد!
باد که سایه‌ای به تو ندهند!
در زمین خانه‌ای نیابی،
خاکْ حتی گوری را از تو دریغ کند،
خورشید بر تو نور نتاباند،
و خدای آسمان‌ها در تو نظر نکند!
از نمایش‌نامۀ «قابیل»
لرد بایرون
ترجمۀ حسین قدسی
از مجموعۀ جهان نمایش
نام نقاشی: قابیل و هابیل، اثر فرانک هاوسل
انسان، شجاع‌ترین حیوان‌هاست و یکی از خوکرده‌ترین‌شان به رنج، خودِ رنج را در ذات‌اش انکار نمی‌کند. او خواهانِ رنج است و حتی در جست‌وجویِ آن، به شرط آن‌که به او معنایی را، هدفی را، برای رنج‌بردن نشان دهند، بی‌معنابودنِ رنج، نه خودِ رنج‌بردن، نفرینی بود که بر نوعِ بشر نازل شد ــ و ایدئالِ زهد معنایِ آدمی را عرضه کرد؛ این تنها معنایی بود که تا این‌جا عرضه شده بود؛ هر معنایی از بی‌معنایی بهتر است و ایدئالِ زهد تا این‌جا از هر حیث بهترین راهِ‌حل در نبودِ راهِ‌حل‌های بهتر بوده است. در آن رنج‌بردن تفسیر می‌شد، خلأِ هولناک به‌نظر می‌رسید پر می‌شود و درها بر روی هرگونه هیچ‌انگاریِ خودکُشانه بسته می‌شد. تردیدی نیست که این تفسیر رنج تازه با خود می‌آورد، رنجی عمیق‌تر، درونی‌تر، و زهرآلودتر، رنجی که نابودکننده‌ی زندگی است: این ایدئال تمامِ رنج‌ها را تحتِ منظری به‌نام گناه جای داد.
اما با وجودِ تمامِ این‌ها ــ انسان بدین‌وسیله نجات یافته بود، صاحب معنا گشت و از آن پس دیگر چون برگی در باد، چون بازیچه‌ای در دستِ پوچی ــ "بی‌معنایی" ــ نبود. اکنون می‌توانست چیزی بخواهد، و در آغاز مهم نبود که برای چه، چرا و با چه می‌خواهد: خودِ خواستن نجات یافته بود.
دیگر نمی‌توانیم چیزهایی را از خود پنهان کنیم که توسطِ آن خواستنی که جهت‌اش را از ایدئال زهد گرفته است بیان می‌شود. این نفرت از انسان، و حتی بیش از آن از حیوان، و باز هم بیشتر از چیز مادی، این خوف از معانی، از خودِ خرد، این ترس از خوشبختی و زیبایی، این میل به دوری‌جستن از هر جلوه، تغییر، صیرورت، مرگ، آرزوکردن، و حتی از خودِ میل، همه‌ی این‌ها ــ بیایید شجاعتِ درک آن را داشته باشیم ــ همه‌ی این‌ها خواستِ معطوف به هیچ است، بیزاری از زندگی، شورشی علیه بنیادی‌ترین پیش‌فرض‌های زندگی و با این همه، اما، این یک خواست است و چنین خواهد ماند... در تکرار آنچه در ابتدا گفته‌ام باز می‌گویم که: آدمی ترجیح می‌دهد هیچ را بخواهد تا آن‌که هیچ نخواهد!
از کتابِ «از مدرنیسم تا پست‌مدرنیسم»
بخشی از تبارشناسیِ اخلاق؛ نوشته‌ی فریدریش نیچه
ترجمه‌ی لیلا کوچک‌منش
اما با وجودِ تمامِ این‌ها ــ انسان بدین‌وسیله نجات یافته بود، صاحب معنا گشت و از آن پس دیگر چون برگی در باد، چون بازیچه‌ای در دستِ پوچی ــ "بی‌معنایی" ــ نبود. اکنون می‌توانست چیزی بخواهد، و در آغاز مهم نبود که برای چه، چرا و با چه می‌خواهد: خودِ خواستن نجات یافته بود.
دیگر نمی‌توانیم چیزهایی را از خود پنهان کنیم که توسطِ آن خواستنی که جهت‌اش را از ایدئال زهد گرفته است بیان می‌شود. این نفرت از انسان، و حتی بیش از آن از حیوان، و باز هم بیشتر از چیز مادی، این خوف از معانی، از خودِ خرد، این ترس از خوشبختی و زیبایی، این میل به دوری‌جستن از هر جلوه، تغییر، صیرورت، مرگ، آرزوکردن، و حتی از خودِ میل، همه‌ی این‌ها ــ بیایید شجاعتِ درک آن را داشته باشیم ــ همه‌ی این‌ها خواستِ معطوف به هیچ است، بیزاری از زندگی، شورشی علیه بنیادی‌ترین پیش‌فرض‌های زندگی و با این همه، اما، این یک خواست است و چنین خواهد ماند... در تکرار آنچه در ابتدا گفته‌ام باز می‌گویم که: آدمی ترجیح می‌دهد هیچ را بخواهد تا آن‌که هیچ نخواهد!
از کتابِ «از مدرنیسم تا پست‌مدرنیسم»
بخشی از تبارشناسیِ اخلاق؛ نوشته‌ی فریدریش نیچه
ترجمه‌ی لیلا کوچک‌منش
کاراوادجو ترس از زشتی را ضعفی خفت‌بار می‌دانست. او بیش از هرچیز در پی حقیقت بود، حقیقتی که خود آن را می‌دید. هیچ علاقه‌ای به مدل‌های کلاسیک نداشت و برای «زیبایی ایده‌آل» ارزشی قائل نبود. او می‌خواست خود را از بند هرگونه قراردادی آزاد کند و هنر را از دیدگاه تازه‌ای بنگرد. برخی از معاصرانش معتقد بودند که نیت اصلی کاراوادجو متحیر ساختن مخاطبان است و او هیچ‌گونه ارزشی برای هیچ‌گونه زیبایی یا سنتی قائل نیست. او یکی از نخستین نقاشانی بود که مورد چنین اتهاماتی قرار می‌گرفت و اولین هنرمندی بود که منتقدانش وی را به‌عنوان «طبیعت‌گرا» لعن و نکوهش می‌کردند. درواقع کاراوادجو هنرمندی بسیار بزرگ‌تر و جدی‌تر از آن بود که بخواهد وقتش را برای ایجاد تحیّر در مخاطبان صرف کند. او به بحث و جدل منتقدان اعتنایی نداشت و کار خود را می‌کرد. و در طول سه قرن یا بیشتر که از عمر کارهای او می‌گذرد، چیزی از جسارت و صراحتشان کاسته نشده است. به نقاشی او، ناباوری توماس قدیس بنگرید: سه حواری به زخم پهلوی مسیح خیره شده‌اند و یکی از آنها انگشت خود را در آن فرو برده است. درواقع هیچ چیز قراردادی در این نقاشی دیده نمی‌شود. بسیار محتمل است که دین‌داران و مؤمنان چنین تابلویی را اهانت‌آمیز و موجب هتک حرمتِ مقدسات دانسته باشند. آنها عادت داشته‌اند که حواریون را افرادی متشخص با لباس‌های فاخر ببینند، در حالی که در این تابلو، آنها همچون کارگرانی ساده که صورتی تکیده و پیشانی پرچروکی دارند، تصویر شده‌اند. ولی کاراوادجو اگر بود می‌گفت این حواریون، کارگرانی سالخورده و آدم‌هایی عادی بودند؛ و در مورد حالت تشکیکِ ناخوشایند توماس قدیس، کتاب مقدس صراحت کامل دارد. مسیح به او می‌گوید: «دست خود را بیاور و بر پهلوی من بگذار، و بی‌ایمان مباش، بلکه ایمان بیاور.)
از کتابِ «تاریخ هنر»
ارنست گامبریچ
ترجمۀ علی رامین
از کتابِ «تاریخ هنر»
ارنست گامبریچ
ترجمۀ علی رامین
Telegram
نشر نی
نام نقاشی: ناباوری توماس قدیس، اثرِ کاراوادجو، (۱۶۰۲-۱۶۰۳)
عیسی او را گفت:
«چون مرا می‌بینی ایمان می‌آوری.
نیکبخت آنان که ندیده ایمان آوردند.»
نام نقاشی: ناباوری توماس قدیس، اثرِ کاراوادجو، (۱۶۰۲-۱۶۰۳)
عیسی او را گفت:
«چون مرا می‌بینی ایمان می‌آوری.
نیکبخت آنان که ندیده ایمان آوردند.»
خدایی اگر هست که شاخابه‌های یخ‌گون آلفئوس
که از آبراهۀ نامدار اولمپ سرازیر می‌شود
دلش را به مهر بجنباند،
باری، باشد که این خدای به دیدۀ مهر بر این خاک نظر اندازد
و راه بر جنایت پی‌درپی ببندد.
باشد که هیچ نوادۀ زشتکار
راه نیای خود در پیش نگیرد
و باشد که خطای بزرگان
خردینگان را خرسند نکند.
باشد که زاد و رود بی‌پرهیزِ تانتالوسِ خشک‌لب
که این چنین فرسوده از پای درافتاده‌اند
از این کوشش و جوشش دست بشویند
که دیگر زشتکاری بس است و جنایت بس.
از کتابِ «زنان تروا و توئستس»
نمایش‌نامۀ «توئستس»
سنکا
ترجمۀ عبدالله کوثری
نقاشی اثر ادواردو کینگمن، ۱۹۶۳
خدایی اگر هست که شاخابه‌های یخ‌گون آلفئوس
که از آبراهۀ نامدار اولمپ سرازیر می‌شود
دلش را به مهر بجنباند،
باری، باشد که این خدای به دیدۀ مهر بر این خاک نظر اندازد
و راه بر جنایت پی‌درپی ببندد.
باشد که هیچ نوادۀ زشتکار
راه نیای خود در پیش نگیرد
و باشد که خطای بزرگان
خردینگان را خرسند نکند.
باشد که زاد و رود بی‌پرهیزِ تانتالوسِ خشک‌لب
که این چنین فرسوده از پای درافتاده‌اند
از این کوشش و جوشش دست بشویند
که دیگر زشتکاری بس است و جنایت بس.
از کتابِ «زنان تروا و توئستس»
نمایش‌نامۀ «توئستس»
سنکا
ترجمۀ عبدالله کوثری
نقاشی اثر ادواردو کینگمن، ۱۹۶۳
حقیقت همین است، کتاب‌فروشی‌ها از بحران شدید کم‌فروشی رنج می‌برند. نکند یک دانه از آن صفرهایی را که جلو شمارگان ۱۰۰.۰۰۰ تایی می‌گذارند باور کنید!... یا ۴۰،۰۰۰!... حتی ۴۰۰ تایی!... سرِکاری است! فُسوس!... فُسوس!... فقط «مجلات عشقی» تاحدودی خودشان را حفظ کرده‌اند... آن هم نه‌چندان!... کمی هم «رمان‌های پلیسی»... و «رمان‌های تعلیقی»... در حقیقت فروش دیگر تعطیل است... اوضاع وخیمی است!... سینما، تلویزیون، لوازم خانه، موتورسیکلت‌های وسپا و اتوموبیل‌های دو، چهار، شش سیلندر صدمۀ زیادی به کتاب می‌زنند... فکرش را بکنید، همه‌اش شده «فروش قسطی»!... دیگر یک پاپاسی هم باقی نمی‌ماند که دست آدم را بگیرد!... خب، با این اوصاف، خریدن کتاب!... باز خانۀ کالسکه‌ای یک چیزی! اما کتاب؟... آن هم چیزی که می‌شود به امانت گرفت!... همه قبول داریم که یک کتاب را دست‌کم بیست تا بیست و پنج نفر می‌خوانند... آخ، اگر می‌شد مثلاً یک تکه نان یا ژامبون هم مایۀ شکم‌چرانی بیست... بیست و پنج مصرف‌کننده باشد! عجب فرصت طلایی‌ایی می‌شد... معجزۀ تکثیر نان را فقط در رؤیا می‌شود دید، اما معجزۀ تکثیر کتاب و درنتیجه کار مجانی نویسنده امر کاملاً پذیرفته‌ای است... درهرحال، نویسنده سرش بی‌کلاه است. یعنی فرض بر این است که او یعنی نویسنده از داراییِ شخصی شایان توجهی برخوردار است، یا از جای معتبری مقرری می‌گیرد، یا راز زیستن بدون خوردن را کشف کرده (که این از کشف هم‌جوشی اتم مهم‌تر است). وانگهی، هر انسانی با وضعیت مناسب با یقین به شما خواهد گفت، عین حقیقتی بی‌بروبرگرد و بی هیچ شیطنتی، که فقط بی‌نوایی است که نبوغ را شکوفا می‌کند... و درست آن است که هنرمند رنج ببرد!... آن هم نه یک‌ذره!... که هرچه بیشتر بهتر!... زیرا هنرمند تنها در درد و رنج است که به‌بار می‌نشیند!... و درد و رنج استاد اوست!
از کتابِ «گفت‌وگو با پروفسور ایگرک»
لوئی فردینان سلین
ترجمۀ مهشید نونهالی
از کتابِ «گفت‌وگو با پروفسور ایگرک»
لوئی فردینان سلین
ترجمۀ مهشید نونهالی
«بحران نفت در ایران»
از ناسیونالیسم تا کودتا
یرواند آبراهامیان
ترجمۀ محمدابراهیم فتاحی
«پژوهش تازۀ آبراهامیان پایانی است بر این افسانه که پیشنهاد نفتی آمریکاــ‌بریتانیا در سال‌های ۱۳۳۰-۱۳۳۲ سخاوتمندانه بود و باید از سوی مصدق پذیرفته می‌شد. این اثر به‌وضوح نشان می‌دهد این پیشنهاد، در کنار دیگر مسائل، به منظور خریدن وقت برای حل بحران از طریق «معامله با یک دولت دوستِ» پس از مصدق «طراحی» شده بود.»
مازیار بهروز، دانشگاه ایالتی سانفرانسیسکو
«یرواند آبراهامیان بررسی ژرفی از اسناد جدیدِ نقش آمریکا در کودتای سال ۱۳۳۲ که منجر به برکناری نخست‌وزیر مصدق و بازگشت شاه به سلطنت شد، ارائه کرده است. آبراهامیان در بررسی خود موضوعات اساسی زیر را مدنظر قرار می‌دهد: مناقشه بر سر چه بود، نفت یا کمونیسم؟ نقش آمریکا در این حوادث چه‌قدر تعیین‌کننده بود؟ تأثیر این رویدادها بر روابط کنونی آمریکا با ایران چگونه است؟ همۀ کسانی که به دانستن پاسخ این پرسش‌ها یا پرسش‌های دیگر علاقه دارند در این گزارش مناقشه‌آمیز جذاب پاسخ‌هایی معتبر و قانع‌کننده دربارۀ این واقعه‌ی مهم تاریخ معاصر خاورمیانه خواهند یافت.»
گری سیک، دانشگاه کلمبیا
«بحران نفت در ایران»
از ناسیونالیسم تا کودتا
یرواند آبراهامیان
ترجمۀ محمدابراهیم فتاحی
«پژوهش تازۀ آبراهامیان پایانی است بر این افسانه که پیشنهاد نفتی آمریکاــ‌بریتانیا در سال‌های ۱۳۳۰-۱۳۳۲ سخاوتمندانه بود و باید از سوی مصدق پذیرفته می‌شد. این اثر به‌وضوح نشان می‌دهد این پیشنهاد، در کنار دیگر مسائل، به منظور خریدن وقت برای حل بحران از طریق «معامله با یک دولت دوستِ» پس از مصدق «طراحی» شده بود.»
مازیار بهروز، دانشگاه ایالتی سانفرانسیسکو
«یرواند آبراهامیان بررسی ژرفی از اسناد جدیدِ نقش آمریکا در کودتای سال ۱۳۳۲ که منجر به برکناری نخست‌وزیر مصدق و بازگشت شاه به سلطنت شد، ارائه کرده است. آبراهامیان در بررسی خود موضوعات اساسی زیر را مدنظر قرار می‌دهد: مناقشه بر سر چه بود، نفت یا کمونیسم؟ نقش آمریکا در این حوادث چه‌قدر تعیین‌کننده بود؟ تأثیر این رویدادها بر روابط کنونی آمریکا با ایران چگونه است؟ همۀ کسانی که به دانستن پاسخ این پرسش‌ها یا پرسش‌های دیگر علاقه دارند در این گزارش مناقشه‌آمیز جذاب پاسخ‌هایی معتبر و قانع‌کننده دربارۀ این واقعه‌ی مهم تاریخ معاصر خاورمیانه خواهند یافت.»
گری سیک، دانشگاه کلمبیا
یکی از راهبردهای رژیم‌های تمامت‌خواه یا توتالیتر این است که چنان مقررات حقوقی (قوانین کیفری) سختگیرانه‌ای وضع کنند که اگر نص آنها در نظر گرفته شود همگان مجرم‌اند. ولی در مرحله‌ی بعد، از اجرای کامل آنها امتناع می‌شود. بدین ترتیب رژیم می‌تواند با گذشت بودن خودش را به رخ بکشد: «می‌بینید، اگر می‌خواستیم می‌توانستیم همه‌تان را دستگیر و محکوم کنیم ولی نترسید ما اهل مدارا و آسان‌گیری هستیم...».
از کتابِ «خشونت»
اسلاوی ژیژک
ترجمه‌ی علیرضا پاکنهاد
یکی از راهبردهای رژیم‌های تمامت‌خواه یا توتالیتر این است که چنان مقررات حقوقی (قوانین کیفری) سختگیرانه‌ای وضع کنند که اگر نص آنها در نظر گرفته شود همگان مجرم‌اند. ولی در مرحله‌ی بعد، از اجرای کامل آنها امتناع می‌شود. بدین ترتیب رژیم می‌تواند با گذشت بودن خودش را به رخ بکشد: «می‌بینید، اگر می‌خواستیم می‌توانستیم همه‌تان را دستگیر و محکوم کنیم ولی نترسید ما اهل مدارا و آسان‌گیری هستیم...».
از کتابِ «خشونت»
اسلاوی ژیژک
ترجمه‌ی علیرضا پاکنهاد
بیا...
می‌دانم روزگار انفجار فشنگ در لوله‌ی تفنگ است... می‌دانم روزگار شمشیر اسطوره‌ای است، که همه‌چیز را می‌درد حتا غلاف خود را... (و همه‌چیز را درید حتا غلاف تو را)
می‌دانم که روزگار نفرت و بدخواهی است...
اما بیا...
زنان در خیابان سیاه‌پوش‌اند.. در همه‌ی شهر زنی نمانده که عزیزی از دست نداده باشد، حتا اگر آن عزیز خودش باشد (تاجر که چشمانش از طمع برق می‌زد گفت: کاش فقط لباس سیاه آورده بودم، همه‌اش فروش می‌رفت)...
این روزها روزگارِ ماری است که خودش را نیش می‌زند... روزگارِ عقربی که نیشش را در آغوش می‌گیرد..
بیا ای رفیق عشق...
از کتابِ «کابوس‌های بیروت»
نوشته‌ی غادة‌السمان
ترجمه‌ی احسان موسوی خلخالی
نقاشی: خاکسپاری زمستانی، اثرِ تونی ویورس، ۱۹۵۸
بیا...
می‌دانم روزگار انفجار فشنگ در لوله‌ی تفنگ است... می‌دانم روزگار شمشیر اسطوره‌ای است، که همه‌چیز را می‌درد حتا غلاف خود را... (و همه‌چیز را درید حتا غلاف تو را)
می‌دانم که روزگار نفرت و بدخواهی است...
اما بیا...
زنان در خیابان سیاه‌پوش‌اند.. در همه‌ی شهر زنی نمانده که عزیزی از دست نداده باشد، حتا اگر آن عزیز خودش باشد (تاجر که چشمانش از طمع برق می‌زد گفت: کاش فقط لباس سیاه آورده بودم، همه‌اش فروش می‌رفت)...
این روزها روزگارِ ماری است که خودش را نیش می‌زند... روزگارِ عقربی که نیشش را در آغوش می‌گیرد..
بیا ای رفیق عشق...
از کتابِ «کابوس‌های بیروت»
نوشته‌ی غادة‌السمان
ترجمه‌ی احسان موسوی خلخالی
نقاشی: خاکسپاری زمستانی، اثرِ تونی ویورس، ۱۹۵۸
در خصوص پیدایش طبقهٔ کارگر به‌عنوان نیرویی اجتماعی و مؤثر باید به میزان گسترش سازمان‌ها و اتحادیه‌ها در درون آن، گرایش‌های سیاسی آن سازمان‌ها و نیز رابطهٔ آنها با احزاب سیاسی توجه داشت. یکی از اهرم‌های قدرت سیاسی طبقهٔ کارگر و سازمان‌های آن، قدرت اعتصاب است. تأثیر تعیین‌کنندهٔ اعتصاب در سیاست دستمزدها به‌ویژه در کشورهای دمکراتیک غربی در موارد متعدد آشکار شده است. همچنین میزان قدرت طبقهٔ کارگر به‌نحوهٔ ارتباط میان اتحادیه‌های کارگری و احزاب سیاسی و نیز احتمال به قدرت رسیدن احزاب همبسته با طبقهٔ کارگر بستگی دارد. در مجموع در کشورهایی که به‌دلایل تاریخی گرایش‌های رادیکال در درون طبقهٔ کارگر و سازمان‌های آن پدید نیامده است جنبش‌های سیاسی آن طبقه معمولاً به کسب امتیازات از طریق انتخابات روی آورده‌اند.
وابستگی طبقهٔ کارگر به یک حزب عمده در نظام دوحزبی ــ در مقایسه با نظام چند حزبی ــ میزان قدرت و نفوذ آن را افزایش می‌دهد، اما پراکندگی طبقهٔ کارگر در بین چندین حزب قاعدتاً موجب کاهش نفوذ آن بر ساختار دولتی می‌گردد. همچنین میزان اختلافات ایدئولوژیک درونی بر میزان قدرت طبقهٔ کارگر مؤثر واقع می‌شود. چنانکه تجربهٔ جنبش کارگری ایتالیا در اواخر دههٔ ۱۹۶۰ نشان داده است، میان افزایش همبستگی درونی و موفقیت سیاسی جنبش کارگری رابطه‌ای وجود دارد. با این حال تجربهٔ برخی دیگر از کشورها مثل آلمان (غربی) نشان داده است که جنبش کارگریِ متحد و یکپارچه ممکن است با سهولت بیشتری در درون نظامِ قدرتِ طبقهٔ مسلط جذب گردد. همچنین حضور بخش‌های کارگری در درون احزاب محافظه‌کار، مثل حزب دمکرات مسیحی ایتالیا، می‌تواند تا اندازه‌ای مانع سلطهٔ کامل قدرت سرمایه بر دولت گردد.
ویژگی‌ها و میزان قدرت جنبش کارگری و اتحادیه‌های کارگری بر جهت‌گیری‌های سیاسی رژیم‌ها مؤثر است. مثلاً در آلمان پس از جنگ وجود یک جنبش سازمان‌یافته کارگری مجال پیدایش قاعدهٔ مذاکرات جمعی متمرکز را در خصوص روابط صنعتی به وجود آورد. همچنین مقاومت مشترک اتحادیه‌های کارگری و کارفرمایی در مقابل کوشش کشورهای پیروز در جنگ جهانی به‌منظور تضعیف توان صنعتی آلمان موجب تضعیف گرایش‌های ضد سرمایه‌داری در درون جنبش اتحادیه‌های کارگری گردید.
از کتابِ «جامعه‌شناسی سیاسی»
نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی
حسین بشیریه
در خصوص پیدایش طبقهٔ کارگر به‌عنوان نیرویی اجتماعی و مؤثر باید به میزان گسترش سازمان‌ها و اتحادیه‌ها در درون آن، گرایش‌های سیاسی آن سازمان‌ها و نیز رابطهٔ آنها با احزاب سیاسی توجه داشت. یکی از اهرم‌های قدرت سیاسی طبقهٔ کارگر و سازمان‌های آن، قدرت اعتصاب است. تأثیر تعیین‌کنندهٔ اعتصاب در سیاست دستمزدها به‌ویژه در کشورهای دمکراتیک غربی در موارد متعدد آشکار شده است. همچنین میزان قدرت طبقهٔ کارگر به‌نحوهٔ ارتباط میان اتحادیه‌های کارگری و احزاب سیاسی و نیز احتمال به قدرت رسیدن احزاب همبسته با طبقهٔ کارگر بستگی دارد. در مجموع در کشورهایی که به‌دلایل تاریخی گرایش‌های رادیکال در درون طبقهٔ کارگر و سازمان‌های آن پدید نیامده است جنبش‌های سیاسی آن طبقه معمولاً به کسب امتیازات از طریق انتخابات روی آورده‌اند.
وابستگی طبقهٔ کارگر به یک حزب عمده در نظام دوحزبی ــ در مقایسه با نظام چند حزبی ــ میزان قدرت و نفوذ آن را افزایش می‌دهد، اما پراکندگی طبقهٔ کارگر در بین چندین حزب قاعدتاً موجب کاهش نفوذ آن بر ساختار دولتی می‌گردد. همچنین میزان اختلافات ایدئولوژیک درونی بر میزان قدرت طبقهٔ کارگر مؤثر واقع می‌شود. چنانکه تجربهٔ جنبش کارگری ایتالیا در اواخر دههٔ ۱۹۶۰ نشان داده است، میان افزایش همبستگی درونی و موفقیت سیاسی جنبش کارگری رابطه‌ای وجود دارد. با این حال تجربهٔ برخی دیگر از کشورها مثل آلمان (غربی) نشان داده است که جنبش کارگریِ متحد و یکپارچه ممکن است با سهولت بیشتری در درون نظامِ قدرتِ طبقهٔ مسلط جذب گردد. همچنین حضور بخش‌های کارگری در درون احزاب محافظه‌کار، مثل حزب دمکرات مسیحی ایتالیا، می‌تواند تا اندازه‌ای مانع سلطهٔ کامل قدرت سرمایه بر دولت گردد.
ویژگی‌ها و میزان قدرت جنبش کارگری و اتحادیه‌های کارگری بر جهت‌گیری‌های سیاسی رژیم‌ها مؤثر است. مثلاً در آلمان پس از جنگ وجود یک جنبش سازمان‌یافته کارگری مجال پیدایش قاعدهٔ مذاکرات جمعی متمرکز را در خصوص روابط صنعتی به وجود آورد. همچنین مقاومت مشترک اتحادیه‌های کارگری و کارفرمایی در مقابل کوشش کشورهای پیروز در جنگ جهانی به‌منظور تضعیف توان صنعتی آلمان موجب تضعیف گرایش‌های ضد سرمایه‌داری در درون جنبش اتحادیه‌های کارگری گردید.
از کتابِ «جامعه‌شناسی سیاسی»
نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی
حسین بشیریه
هنرمند شیلیایی آلفردو خار آثار متعددی را به نسل‌کشی روآندا در سال ۱۹۹۴ اختصاص داده است. هیچ یک از این آثار نشان‌دهندۀ سندی بصری نیست که مؤید واقعیت کشتارها باشد. مثلاً آنچه در چیدمانی با عنوان چشم‌های گوتته امریتا به کار گرفته می‌شود حول عکسی از چشمان زنی که کشتار خانواده‌اش را دیده سامان یافته است. بنابراین معلول را به جای علت و نیز دو چشم را به جای یک‌‌میلیون تنِ کشتارشده می‌بینیم. اما این چشم‌ها با وجود همۀ آنچه دیده‌اند به ما نمی‌گویند گوتته امریتا چه فکر می‌کند و چه احساسی دارد.
این چشم‌ها متعلق به فردی‌اند که دارای همان قدرت کسانی است که این چشم‌ها را می‌بینند، اما همچنین دارای همان قدرتی است که آدمکش‌ها برادران و خواهران او را از آن محروم کرده‌اند ــ قدرت سخن گفتن یا ساکت ماندن، قدرت نشان دادن احساسات خود یا پنهان کردن‌‌شان. تماشاگر پیش از آن‌که چشم‌های گوتته امریتا را در جعبه‌ای نورانی ببیند اول باید متنی را بخواند که همان چارچوب را دارد و تاریخ این چشم‌ها، تاریخ این زن و خانواده‌اش را تعریف می‌کند.
از کتابِ «تماشاگر رهایی‌یافته»
ژاک رانسیر
ترجمۀ اشکان صالحی
هنرمند شیلیایی آلفردو خار آثار متعددی را به نسل‌کشی روآندا در سال ۱۹۹۴ اختصاص داده است. هیچ یک از این آثار نشان‌دهندۀ سندی بصری نیست که مؤید واقعیت کشتارها باشد. مثلاً آنچه در چیدمانی با عنوان چشم‌های گوتته امریتا به کار گرفته می‌شود حول عکسی از چشمان زنی که کشتار خانواده‌اش را دیده سامان یافته است. بنابراین معلول را به جای علت و نیز دو چشم را به جای یک‌‌میلیون تنِ کشتارشده می‌بینیم. اما این چشم‌ها با وجود همۀ آنچه دیده‌اند به ما نمی‌گویند گوتته امریتا چه فکر می‌کند و چه احساسی دارد.
این چشم‌ها متعلق به فردی‌اند که دارای همان قدرت کسانی است که این چشم‌ها را می‌بینند، اما همچنین دارای همان قدرتی است که آدمکش‌ها برادران و خواهران او را از آن محروم کرده‌اند ــ قدرت سخن گفتن یا ساکت ماندن، قدرت نشان دادن احساسات خود یا پنهان کردن‌‌شان. تماشاگر پیش از آن‌که چشم‌های گوتته امریتا را در جعبه‌ای نورانی ببیند اول باید متنی را بخواند که همان چارچوب را دارد و تاریخ این چشم‌ها، تاریخ این زن و خانواده‌اش را تعریف می‌کند.
از کتابِ «تماشاگر رهایی‌یافته»
ژاک رانسیر
ترجمۀ اشکان صالحی
رابطۀ معکوس میان تغییرات قیمت نفت و میزان آزادی مردم در بسیاری کشورها واقعیتی آشکار است. البته تغییر قیمت نفت (یا شکر) در آزادی مردم لیبی، کوبا یا عراقِ صدام حسین هیچ نقشی ندارد، زیرا مردمان این کشورها اصولاً فاقد آزادی‌اند. اما در دولت‌هایی که مشروعیت آنها هنوز اساساً در گرو حمایت، موافقت ضمنی، بی‌اعتنایی یا حتا عدم مخالفت و نفرت اکثریت مردم است، چنین رابطۀ معکوسی یقیناً مشهود است. هرچند در این کشورها نیز گستردگی و نفوذ این رابطه خود وابسته به درجۀ پوپولیستی‌بودن دولت است. درواقع، رابطۀ میان اقتصاد و سیاست خود امری سراپا سیاسی است، به نحوی که ما همواره از آغاز فقط با اقتصاد ـ سیاسی سروکار داریم.
ایدئولوژی پوپولیسم به‌رغم ظاهرش بر این امر سرپوش می‌گذارد. به قول لاکلائو، وجود سیاست مبتنی بر این حقیقت است که جامعه (در مقام یک کل ارگانیک و یکپارچه) وجود ندارد... به گفتۀ اسلاوی ژیژک، کارکرد اصلی و وجه ممیزۀ پوپولیسم، فرافکنی ستیزها و تنش‌های درونی جامعه به بیرون به‌قصد ارائۀ تصویری کاذب از جامعه به‌مثابه یک کل توپُر و یکدست است. ژست‌های ضدامپریالیستی هوگو چاوز و جاروجنجال‌های تبلیغاتی او دربارۀ «دشمن بزرگ»، خود نمونۀ بارزی از حکومت پوپولیستی است. فرافکنی تنش‌های درونی به بیرون، به دولت پوپولیستی اجازه می‌دهد تا بر مشکلات درونی سرپوش بگذارد، تقصیر معایب و کمبودها را به گردن «دشمن خارجی» بیندازد، و هر گونه مخالفت، حتا نقد درونی و قانونی دولت را به‌عنوان «پیروی از اجانب» ساکت کند. اما پیامد به‌غایت مهم‌ترِ فرافکنی آن است که دولت می‌تواند با ارائۀ تصویری بی‌شکل و توده‌وار از جامعه، روند رشد و بلوغ سیاسی، یعنی همان فرایند تفکیک سیاسی ـ اجتماعی را کند یا متوقف سازد و حتا فراتر از آن، از طریق تفکیک‌زدایی مجدد، هر گونه تفکر و کنش سیاسی را ناممکن و عقیم ساخته، و کل جامعه را در قالب توده‌ای بی‌شکل سیاست‌زدایی کند. زیرا درواقع، فرافکنی، محو تفکیک‌های موجود، و تفکیک‌زدایی مجدد، جملگی اجزاء و عناصر کلی محو سیاست حقیقی‌‌اند.
از کتابِ «قانون و خشونت»
گزیده مقالاتی از جورجو آگامبن، کارل اشمیت، والتر بنیامین و...
گروهِ مترجمان؛ زیر نظرِ مراد فرهادپور
ایدئولوژی پوپولیسم به‌رغم ظاهرش بر این امر سرپوش می‌گذارد. به قول لاکلائو، وجود سیاست مبتنی بر این حقیقت است که جامعه (در مقام یک کل ارگانیک و یکپارچه) وجود ندارد... به گفتۀ اسلاوی ژیژک، کارکرد اصلی و وجه ممیزۀ پوپولیسم، فرافکنی ستیزها و تنش‌های درونی جامعه به بیرون به‌قصد ارائۀ تصویری کاذب از جامعه به‌مثابه یک کل توپُر و یکدست است. ژست‌های ضدامپریالیستی هوگو چاوز و جاروجنجال‌های تبلیغاتی او دربارۀ «دشمن بزرگ»، خود نمونۀ بارزی از حکومت پوپولیستی است. فرافکنی تنش‌های درونی به بیرون، به دولت پوپولیستی اجازه می‌دهد تا بر مشکلات درونی سرپوش بگذارد، تقصیر معایب و کمبودها را به گردن «دشمن خارجی» بیندازد، و هر گونه مخالفت، حتا نقد درونی و قانونی دولت را به‌عنوان «پیروی از اجانب» ساکت کند. اما پیامد به‌غایت مهم‌ترِ فرافکنی آن است که دولت می‌تواند با ارائۀ تصویری بی‌شکل و توده‌وار از جامعه، روند رشد و بلوغ سیاسی، یعنی همان فرایند تفکیک سیاسی ـ اجتماعی را کند یا متوقف سازد و حتا فراتر از آن، از طریق تفکیک‌زدایی مجدد، هر گونه تفکر و کنش سیاسی را ناممکن و عقیم ساخته، و کل جامعه را در قالب توده‌ای بی‌شکل سیاست‌زدایی کند. زیرا درواقع، فرافکنی، محو تفکیک‌های موجود، و تفکیک‌زدایی مجدد، جملگی اجزاء و عناصر کلی محو سیاست حقیقی‌‌اند.
از کتابِ «قانون و خشونت»
گزیده مقالاتی از جورجو آگامبن، کارل اشمیت، والتر بنیامین و...
گروهِ مترجمان؛ زیر نظرِ مراد فرهادپور
وقتی هدف هنر فرارفتن از عشق مادرانه و بازنمایی «روح امت» باشد، سه درونمایۀ دیگر را نیز شامل می‌شود. نخستین آنها آلام شهیدان است. مثلاً مملینگ سیمای آرام شهیدان را از طریق عذاب جسمانی آنان به تصویر کشیده و در نتیجه بیننده را از صحنۀ خونبارِ بازنموده به روحانیت عمیقی هدایت می‌کند که به بازنمایی تن نمی‌دهد. اما این‌گونه تصاویر خشونت‌بار همچون صحنه‌های تصلیب عیسی «مصالح بس خطرناکی برای هنر است»، زیرا «فاصلۀ آنها از زیبایی بسیار زیاد است.» دومین درونمایهْ به‌تصویرکشیدن گرویدن به مسیحیت مانند نمونۀ مریم مجدلیه است. گرچه اندوه و ندامت خاص چنین لحظاتی عمیقاً درونی و بنابراین بازنمایی آنها در هنر دشوار است، این واقعیت که چنین رویدادهایی شدیداً احساس‌برانگیزند آنها را به درونمایۀ مناسب و موفقی برای نقاشی مبدل می‌کند. سرانجام، هنرِ قلمرو دینی تصویرگر معجزات و افسانه‌هایی است که غالباً جزئی از زندگی قدیسان است. تردید هگل در این باره کاملاً آشکار است، زیرا می‌گوید: «گواه حقیقی الوهیت مسیح گواهی روح هر فرد است نه معجزات، زیرا فقط روح است که روح را بازمی‌شناسد.»
از کتاب زیباشناسی هگل
نقاشی: سه‌لتۀ رستاخیز، اثر هانس مملینگ
از کتاب زیباشناسی هگل
نقاشی: سه‌لتۀ رستاخیز، اثر هانس مملینگ
ارنست همینگوی همه‌ی عمر به‌ناچار در جستوجوی خطر و غلبه بر آن بود و این شیوه‌ای عجیب بود برای اثبات اینکه خطری در کار نیست. مادر همینگوی گفته است یکی از نخستین جملاتی که ارنست به زبان آورد، این بود: «از هیچ‌چی نمی‌ترسم.» طنز ماجرا در این است که او دقیقاً از چیزی نمی‌ترسید، زیرا مانند همه‌ی ما، از هیچی و نیستی می‌ترسید. بنابراین قهرمان همینگوی، مظهر لگام‌گسیختگیِ راه حل فردی و مستقلی‌ست برای کنار آمدن با موقعیت انسانی. این قهرمان انتخاب نمی‌کند؛ اعمالش سائق‌وار و وسواس‌گونه است؛ از تجربیات جدیدش چیزی نمی‌آموزد. حتی نزدیک شدن مرگ نگاهش را به درون برنمی‌گردانَد یا بر درایتش نمی‌افزاید. در راه‌ورسم همینگوی جایی برای پیری و نقصان نیست، چون این‌ها رنگ و بوی روزمَرِگی دارند. در پیرمرد و دریا، سانتیاگو با مرگ قریب‌الوقوعش به شیوه‌ای کلیشه‌ای و قالبی روبه‌رو می‌شود ــ شیوه‌ای که در رویارویی با سایر خطرات اساسی زندگی‌اش هم در پیش گرفته است ــ در جستوجوی ماهی بزرگ تنها به دریا می‌زند.
خود همینگوی نتوانست از فروپاشی اسطوره‌ی گزندناپذیری شخصی‌اش جان سالم به‌در بَرَد. وقتی سلامتی و چالاکی جسمانی‌اش رو به افول نهاد، وقتی «روزمرگی»اش (به این معنا که او هم مانند دیگران باید با موقعیت بشری رودررو شود) به طرز دردناکی آشکار شد، به‌تدریج ماتم گرفت و بالاخره به افسردگی عمیقی مبتلا شد. بیماری واپسینَش، روان‌پریشی پارانوئید با هذیان‌های گزندوآسیب و افکار انتساب، موقتاً اسطوره‌ی استثنابودنش را تقویت کرد. در نهایت، راه حل پارانوئید شکست خورد؛ و همینگویِ بی‌دفاع در برابر ترس از مرگ، دست به خودکشی زد. با اینکه اقدام به خودکشی به‌دلیل ترس از مرگ، یک پارادوکس است، چندان ناشایع نیست. خیلی‌ها گفته‌ای با این مضمون داشته‌اند: «آن قدر از مرگ می‌ترسم که به‌سمت خودکشی رانده می‌شوم.»
از کتابِ «روان‌درمانی اگزیستانسیال»
اروین یالوم
ترجمه‌ی سپیده حبیب
ارنست همینگوی همه‌ی عمر به‌ناچار در جستوجوی خطر و غلبه بر آن بود و این شیوه‌ای عجیب بود برای اثبات اینکه خطری در کار نیست. مادر همینگوی گفته است یکی از نخستین جملاتی که ارنست به زبان آورد، این بود: «از هیچ‌چی نمی‌ترسم.» طنز ماجرا در این است که او دقیقاً از چیزی نمی‌ترسید، زیرا مانند همه‌ی ما، از هیچی و نیستی می‌ترسید. بنابراین قهرمان همینگوی، مظهر لگام‌گسیختگیِ راه حل فردی و مستقلی‌ست برای کنار آمدن با موقعیت انسانی. این قهرمان انتخاب نمی‌کند؛ اعمالش سائق‌وار و وسواس‌گونه است؛ از تجربیات جدیدش چیزی نمی‌آموزد. حتی نزدیک شدن مرگ نگاهش را به درون برنمی‌گردانَد یا بر درایتش نمی‌افزاید. در راه‌ورسم همینگوی جایی برای پیری و نقصان نیست، چون این‌ها رنگ و بوی روزمَرِگی دارند. در پیرمرد و دریا، سانتیاگو با مرگ قریب‌الوقوعش به شیوه‌ای کلیشه‌ای و قالبی روبه‌رو می‌شود ــ شیوه‌ای که در رویارویی با سایر خطرات اساسی زندگی‌اش هم در پیش گرفته است ــ در جستوجوی ماهی بزرگ تنها به دریا می‌زند.
خود همینگوی نتوانست از فروپاشی اسطوره‌ی گزندناپذیری شخصی‌اش جان سالم به‌در بَرَد. وقتی سلامتی و چالاکی جسمانی‌اش رو به افول نهاد، وقتی «روزمرگی»اش (به این معنا که او هم مانند دیگران باید با موقعیت بشری رودررو شود) به طرز دردناکی آشکار شد، به‌تدریج ماتم گرفت و بالاخره به افسردگی عمیقی مبتلا شد. بیماری واپسینَش، روان‌پریشی پارانوئید با هذیان‌های گزندوآسیب و افکار انتساب، موقتاً اسطوره‌ی استثنابودنش را تقویت کرد. در نهایت، راه حل پارانوئید شکست خورد؛ و همینگویِ بی‌دفاع در برابر ترس از مرگ، دست به خودکشی زد. با اینکه اقدام به خودکشی به‌دلیل ترس از مرگ، یک پارادوکس است، چندان ناشایع نیست. خیلی‌ها گفته‌ای با این مضمون داشته‌اند: «آن قدر از مرگ می‌ترسم که به‌سمت خودکشی رانده می‌شوم.»
از کتابِ «روان‌درمانی اگزیستانسیال»
اروین یالوم
ترجمه‌ی سپیده حبیب