در دست انتشار
«درنگیدن با امر منفی»
کانت، هگل و نقد ایدئولوژی
اسلاوی ژیژک
ترجمهی علی حسن زاده
اکنون فروپاشی دیگری بزرگ به بخشی از تجربهی هر روزهی ما تبدیل شده است. ژیژک در کتاب درنگیدن با امر منفی هرگونه تلاش برای گریز از پذیرش این فروپاشی را خوار میشمارد ــ خواه عقبنشینی بزدلانه به سنت و پناهجویی در اَشکال پیشادکارتیِ اتحاد با دیگری بزرگ، خواه توسل کلبیمنشانه به حقایق نسبی. از دید او، یگانه راه حقیقی در مواجهه با فروپاشی دیگری بزرگ، تکرار حرکت کانت و هگل، به گردن گرفتن نبود دیگری و «درنگیدن با امر منفی» است. از اینرو، او در کتاب حاضر، با بهکارگیری مثالهایی از فرهنگ عامه و فلسفهی محض ــ از فیلم نوآر و تاریخ اپرا و تاریخ فلسفه گرفته تا ظهور ملیگرایی و نزاعهای قومی و بنیادگراییهای دینی ــ نشان میدهد که کانت و هگل، بسی بیش از سوفیستهای پسامدرن، معاصران ما هستند.
در دست انتشار
«درنگیدن با امر منفی»
کانت، هگل و نقد ایدئولوژی
اسلاوی ژیژک
ترجمهی علی حسن زاده
اکنون فروپاشی دیگری بزرگ به بخشی از تجربهی هر روزهی ما تبدیل شده است. ژیژک در کتاب درنگیدن با امر منفی هرگونه تلاش برای گریز از پذیرش این فروپاشی را خوار میشمارد ــ خواه عقبنشینی بزدلانه به سنت و پناهجویی در اَشکال پیشادکارتیِ اتحاد با دیگری بزرگ، خواه توسل کلبیمنشانه به حقایق نسبی. از دید او، یگانه راه حقیقی در مواجهه با فروپاشی دیگری بزرگ، تکرار حرکت کانت و هگل، به گردن گرفتن نبود دیگری و «درنگیدن با امر منفی» است. از اینرو، او در کتاب حاضر، با بهکارگیری مثالهایی از فرهنگ عامه و فلسفهی محض ــ از فیلم نوآر و تاریخ اپرا و تاریخ فلسفه گرفته تا ظهور ملیگرایی و نزاعهای قومی و بنیادگراییهای دینی ــ نشان میدهد که کانت و هگل، بسی بیش از سوفیستهای پسامدرن، معاصران ما هستند.
در دست انتشار
«ناخودآگاه سیاسی»
روایت در مقام کنش نمادین اجتماعی
فردریک جیمسون
ترجمهی شاپور بهیان
فردریک جیسمون در ناخودآگاه سیاسی بار دیگر بر جدایی ادبیات از سیاست خط بطلان میکشد و پیوندهای آفرینش ادبی را با بستر سیاسیاش از نو بهنحوی بدیع برقرار میکند. جیمسون در این کتاب بر اولویت تفسیر سیاسیِ متنهای ادبی پای میفشارد. به عقیدهی او، تفسیر سیاسی در حکم تکمله یا ابزاری کمکی برای روشهای مرسوم تفسیر نیست، بلکه در کانون درک ما از متن ادبی جای دارد. مفهوم «ناخودآگاه سیاسی» چارچوبی برای همین درک از آفرینش ادبی و تفسیر آن فراهم میکند، مفهومی که ریشههایش را در برداشت فروید از تحقق آرزو به عنوان عملی جبرانی و کارکرد روایت در تحلیل لویاستروس از «تفکر وحشی» میتوان یافت. جیمسون به کمک منابع خود میکوشد این فرضیه را بپرورد که آثار ادبی را میتوان راهحلهایی نمادین برای بنبستها و معضلات اجتماعی واقعی دانست که تنها به نحوی ناخودآگاه احساس میشوند. در این میان وظیفهی منتقد این است که اسباب بازسازی آن مسائل و تناقضهای واقعی را فراهم کند که متن در مقام کلی پرتنش آنها را به درون بافت خود میکشد...
در دست انتشار
«ناخودآگاه سیاسی»
روایت در مقام کنش نمادین اجتماعی
فردریک جیمسون
ترجمهی شاپور بهیان
فردریک جیسمون در ناخودآگاه سیاسی بار دیگر بر جدایی ادبیات از سیاست خط بطلان میکشد و پیوندهای آفرینش ادبی را با بستر سیاسیاش از نو بهنحوی بدیع برقرار میکند. جیمسون در این کتاب بر اولویت تفسیر سیاسیِ متنهای ادبی پای میفشارد. به عقیدهی او، تفسیر سیاسی در حکم تکمله یا ابزاری کمکی برای روشهای مرسوم تفسیر نیست، بلکه در کانون درک ما از متن ادبی جای دارد. مفهوم «ناخودآگاه سیاسی» چارچوبی برای همین درک از آفرینش ادبی و تفسیر آن فراهم میکند، مفهومی که ریشههایش را در برداشت فروید از تحقق آرزو به عنوان عملی جبرانی و کارکرد روایت در تحلیل لویاستروس از «تفکر وحشی» میتوان یافت. جیمسون به کمک منابع خود میکوشد این فرضیه را بپرورد که آثار ادبی را میتوان راهحلهایی نمادین برای بنبستها و معضلات اجتماعی واقعی دانست که تنها به نحوی ناخودآگاه احساس میشوند. در این میان وظیفهی منتقد این است که اسباب بازسازی آن مسائل و تناقضهای واقعی را فراهم کند که متن در مقام کلی پرتنش آنها را به درون بافت خود میکشد...
در دست انتشار
«قصههای آشوب»
مجموعه داستان
جوزف کنراد
ترجمهی نیما حضرتی
ترس همیشه باقی میماند. آدم شاید بتواند بر هرچیزی در درون خود غلبه کند. عشق و نفرت و باور و حتی تردید را هم میتوان در دل از میان برد اما هر کس تا زمانی که به زندگی چنگ میزند نمیتواند وحشت را از دلش بیرون کند، همان وحشت پنهانی و نابودناشدنی و هولناک که آرام در وجود آدمی رخنه میکند، افکار او را تیرهوتار میکند، در دل او پنهان میشود و آخرین نفسهای او را به هنگام جان دادن نظاره میکند.
ص ۱۲۹
در دست انتشار
«قصههای آشوب»
مجموعه داستان
جوزف کنراد
ترجمهی نیما حضرتی
ترس همیشه باقی میماند. آدم شاید بتواند بر هرچیزی در درون خود غلبه کند. عشق و نفرت و باور و حتی تردید را هم میتوان در دل از میان برد اما هر کس تا زمانی که به زندگی چنگ میزند نمیتواند وحشت را از دلش بیرون کند، همان وحشت پنهانی و نابودناشدنی و هولناک که آرام در وجود آدمی رخنه میکند، افکار او را تیرهوتار میکند، در دل او پنهان میشود و آخرین نفسهای او را به هنگام جان دادن نظاره میکند.
ص ۱۲۹
توضیحات متداول دربارۀ دخالت آمریکا در کودتای ۲۸ مرداد نگرانی آن کشور دربارۀ ملی شدن را کماهمیت نشان میدهند. این توضیحات در مقابل بر موضوع جنگ سرد و ترس از کمونیسم ــ هم از جانب شوروی و هم از جانب حزب توده ــ تأکید دارند. این توضیح فصل مشترک تاریخنگاران آمریکایی و بریتانیایی، چپگراها، میانهروها، گروههای راست، سلطنتطلبها و برخی حامیان مصدق است. راجر لوئیس، تاریخنگار برجستۀ زوال امپراتوری بریتانیا، مینویسد: کودتا در آن دوره «نجات کشور از کمونیسم» تلقی میشد. او میافزاید کنایۀ جالبی در این نظر دیده میشود چراکه مصدق چهرهای «ناسیونالیست و ضدکمونیست بود.» مارک گازیوروفسکی، کارشناس برجسته در زمینۀ جوانب عملی وقوع کودتا، بر این نکته تأکید دارد که نیروی پیشبرندۀ این رویداد نه نفت، بلکه جنگ سرد و ترس مهلک «خطر قرار گرفتن ایران در پشت پردۀ آهنین» بود. او کسانی را که جوری دیگر میاندیشند «نابینا در برابر واقعیت بدیهی» و منکران واقعیت سخت میخواند.
از کتابِ «بحران نفت در ایران»
از ناسیونالیسم تا کودتا
یرواند آبراهامیان
ترجمۀ محمدابراهیم فتاحی
توضیحات متداول دربارۀ دخالت آمریکا در کودتای ۲۸ مرداد نگرانی آن کشور دربارۀ ملی شدن را کماهمیت نشان میدهند. این توضیحات در مقابل بر موضوع جنگ سرد و ترس از کمونیسم ــ هم از جانب شوروی و هم از جانب حزب توده ــ تأکید دارند. این توضیح فصل مشترک تاریخنگاران آمریکایی و بریتانیایی، چپگراها، میانهروها، گروههای راست، سلطنتطلبها و برخی حامیان مصدق است. راجر لوئیس، تاریخنگار برجستۀ زوال امپراتوری بریتانیا، مینویسد: کودتا در آن دوره «نجات کشور از کمونیسم» تلقی میشد. او میافزاید کنایۀ جالبی در این نظر دیده میشود چراکه مصدق چهرهای «ناسیونالیست و ضدکمونیست بود.» مارک گازیوروفسکی، کارشناس برجسته در زمینۀ جوانب عملی وقوع کودتا، بر این نکته تأکید دارد که نیروی پیشبرندۀ این رویداد نه نفت، بلکه جنگ سرد و ترس مهلک «خطر قرار گرفتن ایران در پشت پردۀ آهنین» بود. او کسانی را که جوری دیگر میاندیشند «نابینا در برابر واقعیت بدیهی» و منکران واقعیت سخت میخواند.
از کتابِ «بحران نفت در ایران»
از ناسیونالیسم تا کودتا
یرواند آبراهامیان
ترجمۀ محمدابراهیم فتاحی
ایران برخلاف جامعۀ درازمدت اروپا جامعهای کوتاهمدت بوده است. در این جامعه تغییراتـ حتی تغییرات مهم و بنیادینـ اغلب عمری کوتاه داشته است. این بیتردید نتیجۀ فقدان یک چارچوب استوار و خدشهناپذیر قانونی است که میتوانست تداومی درازمدت را تضمین کند. در دورههای کوتاهمدت حضور طبقات لشکری، دیوانی و مالک چیزی نمایان بود. اما ترکیب این طبقات بیش از یک یا دو نسل دوام نمیآورد، برخلاف اریستوکراسی سنتی اروپا یا حتی طبقۀ بازرگان این جوامع در ایران مالکیت و موقعیت اجتماعی عمری کوتاه داشت، دقیقاً بدان سبب که این امتیازات چیزی شخصی شناخته میشد و در شمار حقوق اجتماعی موروثی و نقضناشدنی نبود. موقعیت صاحبان رتبه و ثروت ـ جز در مواردی معدودـ حاصل توارثی درازمدت (مثلاً بیشتر از دو نسل قبل) نبود و اینان انتظار نداشتند که وارثانشان بنا بر حقی بدیهی در این موقعیت باقی بمانند. این وارثان تنها در صورتی بر آن جایگاه باقی میماندند که میتوانستند شایستگی خود را به اثبات برسانند و این شایستگی چیزی نبود مگر خصائلی شخصی که برای موفقیت در فلان عرصۀ اجتماعی ضروری شمرده میشد.
از کتابِ ایران، جامعۀ کوتاهمدت
محمدعلی همایون کاتوزیان
از کتابِ ایران، جامعۀ کوتاهمدت
محمدعلی همایون کاتوزیان
فوکو در کتاب مراقبت و تنبیه نقش مجازات دولتی و قدرت انبساطی دولت را در تکوین جامعه و انسان مدرن توضیح میدهد. به نظر او این تصور که در عصر تجدد نظام زندانها انسانیتر شده است درست نیست. در گذشته مجرمان را در میدان عمومی شهر اعدام میکردند و اجرای مجازات در ملأ عام مجالی برای شورش و اعتراض بر حکومت ایجاد میکرد. اما با پیدایش نظام جدید، مجازات در پشت درهای بستۀ زندان دور از چشم مردم اجرا میشود. در این نظام دیگر نمیتوان قدرت دولتی را به چشم دید و در مقابل آن مقاومت کرد.
فوکو نیز میگوید که قبل از سدۀ نوزدهم روش معمول در مراقبت و تنبیه بزهکاران اجرای مجازات در ملأ عام بود که گاه اعتراضاتی عمومی به سود بزهکاران برمیانگیخت. اما از آن به بعد بزهکاران و زندانیان دور از انظار عموم در پشت درهای بسته در معرض تنبیه و «بهنجارسازی» قرار میگرفتند و نهتنها جسمشان بلکه «روح و روان» آنها مورد قضاوت و داوری واقع میشد.
از کتابِ «از اینجا تا ناکجا»
نوشتۀ حسین بشیریه
فوکو در کتاب مراقبت و تنبیه نقش مجازات دولتی و قدرت انبساطی دولت را در تکوین جامعه و انسان مدرن توضیح میدهد. به نظر او این تصور که در عصر تجدد نظام زندانها انسانیتر شده است درست نیست. در گذشته مجرمان را در میدان عمومی شهر اعدام میکردند و اجرای مجازات در ملأ عام مجالی برای شورش و اعتراض بر حکومت ایجاد میکرد. اما با پیدایش نظام جدید، مجازات در پشت درهای بستۀ زندان دور از چشم مردم اجرا میشود. در این نظام دیگر نمیتوان قدرت دولتی را به چشم دید و در مقابل آن مقاومت کرد.
فوکو نیز میگوید که قبل از سدۀ نوزدهم روش معمول در مراقبت و تنبیه بزهکاران اجرای مجازات در ملأ عام بود که گاه اعتراضاتی عمومی به سود بزهکاران برمیانگیخت. اما از آن به بعد بزهکاران و زندانیان دور از انظار عموم در پشت درهای بسته در معرض تنبیه و «بهنجارسازی» قرار میگرفتند و نهتنها جسمشان بلکه «روح و روان» آنها مورد قضاوت و داوری واقع میشد.
از کتابِ «از اینجا تا ناکجا»
نوشتۀ حسین بشیریه
چون مبادله در بازار تمایلی طبیعی است، میتوان آن را وجه مشترک تمام انسانها و تمام مکانها دانست. «بازار» نهاد فراگیری است که از «تمایل»ی فطری در درون انسان نشأت میگیرد. هرگونه تلاشی برای محدودساختن عمل مبادله هم بیهوده است و هم سرکوبگرانه. بیهوده از آن منظر که میکوشد ماهیت انسان را انکار کند و درنتیجه با شکست روبهرو خواهد شد. بنابراین، هر تلاشی برای محدودساختن فعالیت بازار در بسیاری از کشورها ــ مثلاً اقداماتی که در کشورهای عضو بلوک کمونیستی سابق انجام میشد ــ هیچ حاصلی ندارد جز دامنزدن به تحرکات بازار «سیاه» یا «خاکستری»؛ میداندادن به نوعی مبادلۀ بازاری که مورد تأیید رسمی مقامات کشور نیست. هر نوع تلاشی برای سرکوب بازار در بلندمدت بیفایده است، چون انسان همیشه راهی برای فرار از قیدوبند ناشی از محدودیتهای دستگاه حاکم پیدا خواهد کرد. اهمیت کنونی این دیدگاه فقط به این نیست که سیستمهای اقتصادیِ مبتنی بر تحدیدِ شدید بازار درنهایت مغلوب نبوغ و خلاقیت انسان خواهند شد، بلکه به این هم هست که «تمایل به دادوستد، تهاتر و مبادله» بر چنین محدودیتهایی غلبه خواهد کرد. درضمن، این دیدگاه به این معناست که گذار به سیستم بازار میتواند نسبتاً سریع اتفاق بیفتد، چون بازار بهطور «طبیعی» و خودبهخود پدید میآید. مثلاً چنانچه بلوک شوروی سابق قادر به تأمین سریعِ محیطی امن و مساعد بود، «گذار به کاپیتالیسم» در کوتاهزمان پیش میآمد.
محدودساختن مبادله در بازار بهمعنای محدودساختن آزادی انسان است. اگر بشریتِ انسانها را بهاعتبار توانایی شرکت در روابط مبادلهای با دیگران تعریف کنیم، پس هرگونه تلاش برای محدودساختن این مبادلات عین تلاش برای محدودکردن انسانیت ما خواهد بود.
از کتابِ «کاپیتالیسم»
مجموعۀ کارگاه تاریخ
پل بولز
ترجمۀ شیرین ساداتصفوی
محدودساختن مبادله در بازار بهمعنای محدودساختن آزادی انسان است. اگر بشریتِ انسانها را بهاعتبار توانایی شرکت در روابط مبادلهای با دیگران تعریف کنیم، پس هرگونه تلاش برای محدودساختن این مبادلات عین تلاش برای محدودکردن انسانیت ما خواهد بود.
از کتابِ «کاپیتالیسم»
مجموعۀ کارگاه تاریخ
پل بولز
ترجمۀ شیرین ساداتصفوی
«سینمای ژاپن»
از آغاز تا پایان جنگ جهانی دوم
محمد نقیزاده و قدرتاله ذاکری
با موفقیتِ معجزهوارِ اصلاحاتِ میجی در نیمهی قرن نوزدهم، در ژاپن، همهی توجهات به سمت اصلاحات اقتصادی و سیاسی معطوف شد و کمتر به فرهنگ و نقش آن توجه شد. به همین خاطر سینمای قبل از جنگ هم مغفول واقع شد، سینمایی که میتوان شکلگیری و توسعهی آن را در ژاپن قبل از جنگ معجزهای همچون اصلاحات میجی دانست، هرچند نه آن زمان در سطح بینالمللی شهرت یافت و نه اکنون چنان که شایسته است به آن پرداخته میشود. حتی بعد از بینالمللی شدن سینمای این کشور در سالهای بعد از جنگ جهانی دوم، باز هم نگاهها بیشتر معطوف به همان سینماگران مطرح بعد از جنگ باقی ماند و کمتر به پدیدهی استثنایی رشد و توسعهی سینمای ژاپن در سالهای آغازین سینما پرداخته شد. در واقع میتوان گفت بعد از اختراع سینما، ژاپن تنها کشور مستقل غیرغربی بود که سینمای ملی و صنعت سینما داشت. سینمایی که هرچند از غرب میآموخت، اما در نهایت همه چیزش ژاپنی میشد و منطبق با سلیقهی مردمانش...
از آغاز تا پایان جنگ جهانی دوم
محمد نقیزاده و قدرتاله ذاکری
با موفقیتِ معجزهوارِ اصلاحاتِ میجی در نیمهی قرن نوزدهم، در ژاپن، همهی توجهات به سمت اصلاحات اقتصادی و سیاسی معطوف شد و کمتر به فرهنگ و نقش آن توجه شد. به همین خاطر سینمای قبل از جنگ هم مغفول واقع شد، سینمایی که میتوان شکلگیری و توسعهی آن را در ژاپن قبل از جنگ معجزهای همچون اصلاحات میجی دانست، هرچند نه آن زمان در سطح بینالمللی شهرت یافت و نه اکنون چنان که شایسته است به آن پرداخته میشود. حتی بعد از بینالمللی شدن سینمای این کشور در سالهای بعد از جنگ جهانی دوم، باز هم نگاهها بیشتر معطوف به همان سینماگران مطرح بعد از جنگ باقی ماند و کمتر به پدیدهی استثنایی رشد و توسعهی سینمای ژاپن در سالهای آغازین سینما پرداخته شد. در واقع میتوان گفت بعد از اختراع سینما، ژاپن تنها کشور مستقل غیرغربی بود که سینمای ملی و صنعت سینما داشت. سینمایی که هرچند از غرب میآموخت، اما در نهایت همه چیزش ژاپنی میشد و منطبق با سلیقهی مردمانش...
در دست انتشار از مجموعهی جهان نمایش
▫️اورستس: خون و نور
▫️عقل و احساس
▫️پدرو و کاپیتان
▫️حلقه
🔸جهان نمایش مجموعهای است از متنهایی که برای صحنهی نمایش یا دربارهی آن نوشته شدهاند. انواع نمایشنامه، چه برای اجرا و چه صرفاً برای خوانده شدن، ازجمله نمایشنامههایی با اقتباس از آثار ادبی یا سینمایی، و نیز متنهای نظری در حوزهی درام و نقد آثار نمایشی، در این مجموعه جای میگیرند.
◀️ تاکنون ۳۲ عنوان از این مجموعه منتشر شده است:
۱. نمایشنامهنویسی و تراژدی تراژدی
۲. گتسبی بزرگ
۳. چهار دقیقه و همان چهار دقیقه
۴. جوزف ک
۵. آخرین غول
۶. مدئای منهتن
۷. همچون درون آینه
۸. اما و جین آستین
۹. جنون جرج سوم
۱۰. صحنههایی از یک ازدواج
۱۱. پسربچهی تخس
۱۲. لطیف است شب
۱۳. فرانکنشتاین
۱۴. فرصتهای بزرگ
۱۵. بانویی از تاکنا
۱۶. برونته
۱۷. غرور و تعصب
۱۸. جین ایر
۱۹. ببر پشت دروازه
۲۰. درام مدرنیستی
۲۱. کنفرانس یالتا و قطار هیچوپوچ
۲۲. بر فراز صخرهها
۲۳. هزارونهصدوهشتادوچهار
۲۴. عرق سرد
۲۵. بچه و اینجا کجاست
۲۶. آشپزخانه و متعلقات
۲۷. رد ترس
۲۸. تابلو
۲۹. پری دریایی
۳۰. قتل به روایت پو
۳۱. قابیل
۳۲. شب را توصیف کن
در دست انتشار از مجموعهی جهان نمایش
▫️اورستس: خون و نور
▫️عقل و احساس
▫️پدرو و کاپیتان
▫️حلقه
🔸جهان نمایش مجموعهای است از متنهایی که برای صحنهی نمایش یا دربارهی آن نوشته شدهاند. انواع نمایشنامه، چه برای اجرا و چه صرفاً برای خوانده شدن، ازجمله نمایشنامههایی با اقتباس از آثار ادبی یا سینمایی، و نیز متنهای نظری در حوزهی درام و نقد آثار نمایشی، در این مجموعه جای میگیرند.
◀️ تاکنون ۳۲ عنوان از این مجموعه منتشر شده است:
۱. نمایشنامهنویسی و تراژدی تراژدی
۲. گتسبی بزرگ
۳. چهار دقیقه و همان چهار دقیقه
۴. جوزف ک
۵. آخرین غول
۶. مدئای منهتن
۷. همچون درون آینه
۸. اما و جین آستین
۹. جنون جرج سوم
۱۰. صحنههایی از یک ازدواج
۱۱. پسربچهی تخس
۱۲. لطیف است شب
۱۳. فرانکنشتاین
۱۴. فرصتهای بزرگ
۱۵. بانویی از تاکنا
۱۶. برونته
۱۷. غرور و تعصب
۱۸. جین ایر
۱۹. ببر پشت دروازه
۲۰. درام مدرنیستی
۲۱. کنفرانس یالتا و قطار هیچوپوچ
۲۲. بر فراز صخرهها
۲۳. هزارونهصدوهشتادوچهار
۲۴. عرق سرد
۲۵. بچه و اینجا کجاست
۲۶. آشپزخانه و متعلقات
۲۷. رد ترس
۲۸. تابلو
۲۹. پری دریایی
۳۰. قتل به روایت پو
۳۱. قابیل
۳۲. شب را توصیف کن
منتشر شد
«اقتدارگرایی»
سه کاوش در نظریهی انتقادی
وندی براون، پیتر ای. گردن، ماکس پنسکی
ترجمهی نرگس ایمانی مرنی، سعید اسماعیلی، صالح نجفی
لیبرالدموکراسی امروزه گرفتار بحران شده یا، چنانچه بخواهیم دقیقتر بگوییم، عرصه بر آن تنگ شده است. نهفقط در ایالات متحده، بلکه در بسیاری از کشورهای اروپایی و در میان قاطبهی مللِ این پهنهی خاکی، شاهد سربرآوردن دوران جدیدی از سیاستهای دموکراسیستیز هستیم که اغلبشان به شکلی فزاینده حائز ویژگیهای اقتدارگرایانه هستند. در این کشورها، یکی پس از دیگری، جنبشهای اجتماعی و سران سیاسی توانستهاند شعلههای بیگانههراسی، نژادپرستی، بومیگرایی و پوپولیسم ارتجاعی را برافروزند…
مقالههای گردآوریشده در این مجلد، از جریانهای نیرومند نظریهی انتقادی بهره گرفتهاند تا برخی ابعاد بحران سیاسی جاری را درکپذیر سازند...
منتشر شد
«اقتدارگرایی»
سه کاوش در نظریهی انتقادی
وندی براون، پیتر ای. گردن، ماکس پنسکی
ترجمهی نرگس ایمانی مرنی، سعید اسماعیلی، صالح نجفی
لیبرالدموکراسی امروزه گرفتار بحران شده یا، چنانچه بخواهیم دقیقتر بگوییم، عرصه بر آن تنگ شده است. نهفقط در ایالات متحده، بلکه در بسیاری از کشورهای اروپایی و در میان قاطبهی مللِ این پهنهی خاکی، شاهد سربرآوردن دوران جدیدی از سیاستهای دموکراسیستیز هستیم که اغلبشان به شکلی فزاینده حائز ویژگیهای اقتدارگرایانه هستند. در این کشورها، یکی پس از دیگری، جنبشهای اجتماعی و سران سیاسی توانستهاند شعلههای بیگانههراسی، نژادپرستی، بومیگرایی و پوپولیسم ارتجاعی را برافروزند…
مقالههای گردآوریشده در این مجلد، از جریانهای نیرومند نظریهی انتقادی بهره گرفتهاند تا برخی ابعاد بحران سیاسی جاری را درکپذیر سازند...
همۀ کسانی که در تظاهرات ۲۸ مرداد شرکت کردند، به چوب و چماق مسلح نبودند. حتی در میان اراذل و اوباش هم از این جهت نابرابری وجود داشت: بعضیها برابرتر از بقیه بودند! به روایت میرزا عبدالله جندقی، گروه رمضونیخی به چماقهای مخصوص یکمتری مجهز بود. بالابردن چماقهای یکشکل و اغلب بلند از سوی تعداد قابلملاحظهای از اوباش در روز ۲۸ مرداد اهمیت فراوانی دارد، زیرا نشان میدهد که این «تظاهرات عظیم» از قبل طراحی شده و برایش تدارکاتی چیده شده بود. عکسهای موجود هم این حقیقت را تأیید میکند که تعداد قابل ملاحظهای از تظاهرکنندگان به چوب و چماقهای بلندِ یکشکل مجهز بودند که میبایست از یک محل تهیه شده باشند.
بعد از کودتا طیب صراحتاً میگوید که او ده بارِ چوب برای استفاده در ۲۸ مرداد خریداری کرده بود. میگویند حاجی خان خداداد، صاحب قدرتمند بازار اصلی میوه و ترهبار جنوب تهران در میدان امینالسلطان، پول تهیۀ این چماقهای یکشکل استفاده شده در روز ۲۸ مرداد را داده بود. حاجی خداداد از سال ۱۳۲۶ حامی و ضامن طیب و در حکم پدر معنوی او بود. بنابراین، طبیعی به نظر میرسد که طیب مسئول تحویلگرفتن چماقها و تقسیم آنها بوده باشد و حاجی خداداد هم پرداختکنندۀ پول آنها. اما خود حاجی خداداد دستورات و پاداش خود را از چه منبعی دریافت میکرد؟ حاجی خداداد نیز با اسدالله رشیدیان ارتباط داشت و بعد از ۲۸ مرداد به منزل وی رفتوآمد میکرد. طبق گزارش شهربانی، حاجی خداداد به همراه طیب حاجرضایی و شعبان جعفری در منزل رشیدیان حاضر میشد. با اطمینان میتوان گفت که اسدالله رشیدیان چنان رابطۀ نزدیکی با حاجی خان خداداد داشته که هر زمان لازم بوده میتوانسته از او درخواستی بکند و در عوض هم از نفوذش در راستای منافع حاجی خداداد در بازار استفاده کند.
از کتابِ «پشت پردۀ کودتا»
علی رهنما
ترجمۀ فریدون رشیدیان
همۀ کسانی که در تظاهرات ۲۸ مرداد شرکت کردند، به چوب و چماق مسلح نبودند. حتی در میان اراذل و اوباش هم از این جهت نابرابری وجود داشت: بعضیها برابرتر از بقیه بودند! به روایت میرزا عبدالله جندقی، گروه رمضونیخی به چماقهای مخصوص یکمتری مجهز بود. بالابردن چماقهای یکشکل و اغلب بلند از سوی تعداد قابلملاحظهای از اوباش در روز ۲۸ مرداد اهمیت فراوانی دارد، زیرا نشان میدهد که این «تظاهرات عظیم» از قبل طراحی شده و برایش تدارکاتی چیده شده بود. عکسهای موجود هم این حقیقت را تأیید میکند که تعداد قابل ملاحظهای از تظاهرکنندگان به چوب و چماقهای بلندِ یکشکل مجهز بودند که میبایست از یک محل تهیه شده باشند.
بعد از کودتا طیب صراحتاً میگوید که او ده بارِ چوب برای استفاده در ۲۸ مرداد خریداری کرده بود. میگویند حاجی خان خداداد، صاحب قدرتمند بازار اصلی میوه و ترهبار جنوب تهران در میدان امینالسلطان، پول تهیۀ این چماقهای یکشکل استفاده شده در روز ۲۸ مرداد را داده بود. حاجی خداداد از سال ۱۳۲۶ حامی و ضامن طیب و در حکم پدر معنوی او بود. بنابراین، طبیعی به نظر میرسد که طیب مسئول تحویلگرفتن چماقها و تقسیم آنها بوده باشد و حاجی خداداد هم پرداختکنندۀ پول آنها. اما خود حاجی خداداد دستورات و پاداش خود را از چه منبعی دریافت میکرد؟ حاجی خداداد نیز با اسدالله رشیدیان ارتباط داشت و بعد از ۲۸ مرداد به منزل وی رفتوآمد میکرد. طبق گزارش شهربانی، حاجی خداداد به همراه طیب حاجرضایی و شعبان جعفری در منزل رشیدیان حاضر میشد. با اطمینان میتوان گفت که اسدالله رشیدیان چنان رابطۀ نزدیکی با حاجی خان خداداد داشته که هر زمان لازم بوده میتوانسته از او درخواستی بکند و در عوض هم از نفوذش در راستای منافع حاجی خداداد در بازار استفاده کند.
از کتابِ «پشت پردۀ کودتا»
علی رهنما
ترجمۀ فریدون رشیدیان
«اصول نسبیت»
مجموعه مقالات اصلی در نظریهی نسبیت خاص و عام
آلبرت آینشتاین، هنریک آنتون لورنتس، هرمان مینکوفسکی، هرمان وایل
به همراه یادداشتهایی از آرنولد زومرفلد
ترجمهی بهنام شیخ باقری
در واقع، اصلاحات و تغییراتی که نظریهی نسبیت خاص در نظریهی فضا و زمان ایجاد میکند بسیار وسیع است، با این حال یک نکتهی مهم، یعنی قوانین هندسه، دستنخورده باقی مانده است. زیرا قوانین هندسه را حتی در نظریهی نسبیت خاص، باید بهعنوان قوانین موقعیتهای نسبی اجسام صلب ساکن تلقی نمود، و از یک دیدگاه کلیتر باید سینماتیک را قوانین توصیفکنندهی مقیاسهای اندازهگیری و ساعتها دانست. دو نقطهی مادی معیّن از یک جسم صلب همواره فاصلهی ثابتی از یکدیگر دارند که مستقل از محل و جهت جسم و نیز زمان است. دو وضعیت معیّن از عقربههای ساعتی که در یک دستگاه مختصات ویژه ساکن است، همواره معرف یک بازهی زمانی معیّن و مستقل از مکان و زمان است.
▫️ بخشی از کتاب
«اصول نسبیت»
مجموعه مقالات اصلی در نظریهی نسبیت خاص و عام
آلبرت آینشتاین، هنریک آنتون لورنتس، هرمان مینکوفسکی، هرمان وایل
به همراه یادداشتهایی از آرنولد زومرفلد
ترجمهی بهنام شیخ باقری
در واقع، اصلاحات و تغییراتی که نظریهی نسبیت خاص در نظریهی فضا و زمان ایجاد میکند بسیار وسیع است، با این حال یک نکتهی مهم، یعنی قوانین هندسه، دستنخورده باقی مانده است. زیرا قوانین هندسه را حتی در نظریهی نسبیت خاص، باید بهعنوان قوانین موقعیتهای نسبی اجسام صلب ساکن تلقی نمود، و از یک دیدگاه کلیتر باید سینماتیک را قوانین توصیفکنندهی مقیاسهای اندازهگیری و ساعتها دانست. دو نقطهی مادی معیّن از یک جسم صلب همواره فاصلهی ثابتی از یکدیگر دارند که مستقل از محل و جهت جسم و نیز زمان است. دو وضعیت معیّن از عقربههای ساعتی که در یک دستگاه مختصات ویژه ساکن است، همواره معرف یک بازهی زمانی معیّن و مستقل از مکان و زمان است.
▫️ بخشی از کتاب
اصول نسبیت.pdf
6.3 MB
بخشی از کتاب «اصول نسبیت»
مجموعه مقالات اصلی در نظریهی نسبیت خاص و عام
آلبرت آینشتاین، هنریک آنتون لورنتس، هرمان مینکوفسکی، هرمان وایل
به همراه یادداشتهایی از آرنولد زومرفلد
ترجمهی بهنام شیخ باقری
مجموعه مقالات اصلی در نظریهی نسبیت خاص و عام
آلبرت آینشتاین، هنریک آنتون لورنتس، هرمان مینکوفسکی، هرمان وایل
به همراه یادداشتهایی از آرنولد زومرفلد
ترجمهی بهنام شیخ باقری
«یکشنبۀ زندگی»
رمون کنو
ترجمۀ مهسا خیراللهی
گذر زمان نه زیباست و نه زشت، همیشه یکجور است. شاید برای چند ثانیه باران ببارد یا اسب رمکردۀ خورشید ساعت چهار برای چند دقیقه خودش را مهار کند. گذشته شاید نظم زیبایی را که ساعتها به زمان حال میدهند همیشه حفظ نکند و آینده شاید با عجله بیاید، لحظات با عجله سر میرسند که کاری انجام دهند و هر کدام به تکههایی تقسیم میشوند. در حرکات غیرارادی چیزی که قرار است اتفاق بیفتد و چیزی که اتفاق افتاده، شاید شیفتگی یا ترس یا بخشش یا حقارت باشد. ولی والانتَن هیچگاه از این فرضیات لذت نمیبُرد.
یکشنبۀ زندگی در سال ۱۹۵۲ منتشر شد. تأثیراتی که جنگ جهانی دوم روی نویسنده گذاشته بود بهوضوح در این اثر دیده میشود: انتظار دردناک وقوع جنگ، بیم و امید دربارۀ پایدار ماندن صلح و هراس مردم عادی و غیرنظامی از حرف زدن دربارۀ آن. کنو در این رمان نسل جدید بورژواها را که بهواسطۀ جنگ به وجود آمدند تحقیر میکند و آنها را اشخاصی فرومایه، تهی و بیقید نشان میدهد که فقط به دنبال فرصتی برای کسب مال بیشتر و نمایش آن هستند...
«یکشنبۀ زندگی»
رمون کنو
ترجمۀ مهسا خیراللهی
گذر زمان نه زیباست و نه زشت، همیشه یکجور است. شاید برای چند ثانیه باران ببارد یا اسب رمکردۀ خورشید ساعت چهار برای چند دقیقه خودش را مهار کند. گذشته شاید نظم زیبایی را که ساعتها به زمان حال میدهند همیشه حفظ نکند و آینده شاید با عجله بیاید، لحظات با عجله سر میرسند که کاری انجام دهند و هر کدام به تکههایی تقسیم میشوند. در حرکات غیرارادی چیزی که قرار است اتفاق بیفتد و چیزی که اتفاق افتاده، شاید شیفتگی یا ترس یا بخشش یا حقارت باشد. ولی والانتَن هیچگاه از این فرضیات لذت نمیبُرد.
یکشنبۀ زندگی در سال ۱۹۵۲ منتشر شد. تأثیراتی که جنگ جهانی دوم روی نویسنده گذاشته بود بهوضوح در این اثر دیده میشود: انتظار دردناک وقوع جنگ، بیم و امید دربارۀ پایدار ماندن صلح و هراس مردم عادی و غیرنظامی از حرف زدن دربارۀ آن. کنو در این رمان نسل جدید بورژواها را که بهواسطۀ جنگ به وجود آمدند تحقیر میکند و آنها را اشخاصی فرومایه، تهی و بیقید نشان میدهد که فقط به دنبال فرصتی برای کسب مال بیشتر و نمایش آن هستند...
همیشه بر این عقیده بودهام که باید تا حدی که برایم امکان دارد از فشار و سختی زندگی دیگران کم کنم. خوب میدانستم که نخستین آرزوی هر کارگر یا کارمند ایرانی داشتن یک سرپناه برای خود و خانواده و رهایی از خانهبهدوشی است. به این سبب، بهمحض آنکه کارم در فروشگاههای قطعات یدکی خیابان اکباتان و کارگاه ساخت اتاق اتوبوس جادۀ کرج رونق پیدا کرد، به فکر ساختن خانه برای کارگران و کارمندانم افتادم. به این ترتیب، زمینی در اراضی نیروی هوایی در شرق تهران خریدم و از دوست مهندسم دعوت به همکاری کردم. در آنزمان، یعنی در اواخر دهۀ سی و اوایل دهۀ چهل، در ایران سابقه نداشت کارفرمایی در بخش خصوصی برای کارکنانش خانه بسازد. این مجتمع مسکونی به شانزده دستگاه معروف شد و در میان مردم و کارگران و حتی کارفرمایان ما را بسیار مشهور کرد و محبوبیت و اعتبار ما را میان همصنفان چنان بالا برد که هیچ ادارۀ روابط عمومیای نمیتوانست به آن خوبی کار کند. بعدها تسهیلات بیشتری برای کارکنان ایرانناسیونال فراهم کردیم. ابتدا زمینهایی خریدیم و در اختیارشان قرار دادیم که میتوانستند در آنها برای خودشان خانه بسازند. سپس آپارتمانهایی برای آنها ساختیم و تقریباً بدون دریافت اجاره در اختیارشان قرار دادیم. همچنین وسایل رفتوآمد مجانی از محل سکونت تا کارخانه برای کارگران فراهم شد.
از اوایل کار با سرمایۀ کافی یک شرکت تعاونی نیز در محل تعمیرگاه مرکزی که در داخل تهران واقع شده بود برای کارکنان تأسیس کرده بودیم. در این شرکت، کلیۀ مواد خوراکی و وسایل زندگی مورد نیاز کارکنان را بهشکل عمده از فروشندۀ دست اول میخریدیم و بدون هیچ سودی و با احتساب هزینههای ثابت تعاونی بهاقساط به آنها میفروختیم. اعضای خانوادۀ کارکنان در طول روز و خود کارکنان بعد از ساعت کار خرید میکردند. اجناس تعاونی بین بیست تا سی درصد ارزانتر از بازار بودند.
کارکنان برای خرید خانه مبلغی را که پسانداز کرده بودند میپرداختند و بقیۀ ارزش خانه را ما نقداً به آنها میپرداختیم و بهشکل اقساط و بدون بهره از حقوق ماهیانهشان کم میکردیم. به این ترتیب، بیشتر از بیست درصد کارگران ایرانناسیونال، قبل از ساختن آپارتمان برای کارگران، صاحب خانه شده بودند و با بالارفتن ارزش زمین و خانه دارای سرمایۀ ارزندهای میشدند.
از کتابِ «پیکان سرنوشت ما»
با بهرهگیری از نوشتهها و خاطرات احمد خیامی
گردآوری و نگارش: مهدی خیامی
از اوایل کار با سرمایۀ کافی یک شرکت تعاونی نیز در محل تعمیرگاه مرکزی که در داخل تهران واقع شده بود برای کارکنان تأسیس کرده بودیم. در این شرکت، کلیۀ مواد خوراکی و وسایل زندگی مورد نیاز کارکنان را بهشکل عمده از فروشندۀ دست اول میخریدیم و بدون هیچ سودی و با احتساب هزینههای ثابت تعاونی بهاقساط به آنها میفروختیم. اعضای خانوادۀ کارکنان در طول روز و خود کارکنان بعد از ساعت کار خرید میکردند. اجناس تعاونی بین بیست تا سی درصد ارزانتر از بازار بودند.
کارکنان برای خرید خانه مبلغی را که پسانداز کرده بودند میپرداختند و بقیۀ ارزش خانه را ما نقداً به آنها میپرداختیم و بهشکل اقساط و بدون بهره از حقوق ماهیانهشان کم میکردیم. به این ترتیب، بیشتر از بیست درصد کارگران ایرانناسیونال، قبل از ساختن آپارتمان برای کارگران، صاحب خانه شده بودند و با بالارفتن ارزش زمین و خانه دارای سرمایۀ ارزندهای میشدند.
از کتابِ «پیکان سرنوشت ما»
با بهرهگیری از نوشتهها و خاطرات احمد خیامی
گردآوری و نگارش: مهدی خیامی
گُویا تعداد زیادی گراوور ساخت که بیشتر آنها را با تکنیک جدید چاپ تیزابی سایهدار تهیه کرد، که میتوانند نهتنها خطوط کَندهشده بلکه سایهزنیها را هم چاپ کنند. مهمترین ویژگی گراوورهای گویا این است که آنها موضوعات شناختهشدهای همچون مضامین تاریخی، کتاب مقدس یا زندگی عادی را تصویر نمیکنند. بلکه بیشتر آنها تصورات خیالی از جادوگران و اشباح عجیب و غریب را بازمینمایانند. برخی از آنها به قصد محکومکردن حماقت و واپسگرایی، ستمکاری و تعدی ساخته شدهاند که گُویا در اسپانیا شاهدشان بوده است و برخی دیگر گویی فقط مجسمکنندهی کابوسهای نقاش بودهاند. گراوور «غول» یکی از توهمآمیزترین رؤیاهای گویاست: پیکر غولی که بر لبهی جهان نشسته است. اندازهی عظیم این غول را از منظرهی بسیار ریزی که در پیشزمینه آورده و نیز خانهها و قصرها را که در حد نقطه و خال کوچک کرده است میتوانیم حدس بزنیم. میتوانیم قوهی تخیل خود را پیرامون این شبح هولانگیز به کار اندازیم که همچون اتودی از حیات واقعی با خط و مرزهای روشن طراحی شده است. هیولا در زیر نور ماه همچون روحی شیطانی بر زمین نشسته است. آیا گویا به سرنوشت کشورش و ستم و تجاوزی که بر اثر جنگها و حماقتهای آدمی بر آن رفته میاندیشیده است؟ یا آنکه همچون آفرینش یک شعر، پرندهی خیال را به پرواز درآورده است؟
از کتابِ «تاریخ هنر»
ارنست گامبریچ، ترجمهی علی رامین
از کتابِ «تاریخ هنر»
ارنست گامبریچ، ترجمهی علی رامین