منتشر شد
«اقتدارگرایی»
سه کاوش در نظریهی انتقادی
وندی براون، پیتر ای. گردن، ماکس پنسکی
ترجمهی نرگس ایمانی مرنی، سعید اسماعیلی، صالح نجفی
لیبرالدموکراسی امروزه گرفتار بحران شده یا، چنانچه بخواهیم دقیقتر بگوییم، عرصه بر آن تنگ شده است. نهفقط در ایالات متحده، بلکه در بسیاری از کشورهای اروپایی و در میان قاطبهی مللِ این پهنهی خاکی، شاهد سربرآوردن دوران جدیدی از سیاستهای دموکراسیستیز هستیم که اغلبشان به شکلی فزاینده حائز ویژگیهای اقتدارگرایانه هستند. در این کشورها، یکی پس از دیگری، جنبشهای اجتماعی و سران سیاسی توانستهاند شعلههای بیگانههراسی، نژادپرستی، بومیگرایی و پوپولیسم ارتجاعی را برافروزند…
مقالههای گردآوریشده در این مجلد، از جریانهای نیرومند نظریهی انتقادی بهره گرفتهاند تا برخی ابعاد بحران سیاسی جاری را درکپذیر سازند...
منتشر شد
«اقتدارگرایی»
سه کاوش در نظریهی انتقادی
وندی براون، پیتر ای. گردن، ماکس پنسکی
ترجمهی نرگس ایمانی مرنی، سعید اسماعیلی، صالح نجفی
لیبرالدموکراسی امروزه گرفتار بحران شده یا، چنانچه بخواهیم دقیقتر بگوییم، عرصه بر آن تنگ شده است. نهفقط در ایالات متحده، بلکه در بسیاری از کشورهای اروپایی و در میان قاطبهی مللِ این پهنهی خاکی، شاهد سربرآوردن دوران جدیدی از سیاستهای دموکراسیستیز هستیم که اغلبشان به شکلی فزاینده حائز ویژگیهای اقتدارگرایانه هستند. در این کشورها، یکی پس از دیگری، جنبشهای اجتماعی و سران سیاسی توانستهاند شعلههای بیگانههراسی، نژادپرستی، بومیگرایی و پوپولیسم ارتجاعی را برافروزند…
مقالههای گردآوریشده در این مجلد، از جریانهای نیرومند نظریهی انتقادی بهره گرفتهاند تا برخی ابعاد بحران سیاسی جاری را درکپذیر سازند...
همۀ کسانی که در تظاهرات ۲۸ مرداد شرکت کردند، به چوب و چماق مسلح نبودند. حتی در میان اراذل و اوباش هم از این جهت نابرابری وجود داشت: بعضیها برابرتر از بقیه بودند! به روایت میرزا عبدالله جندقی، گروه رمضونیخی به چماقهای مخصوص یکمتری مجهز بود. بالابردن چماقهای یکشکل و اغلب بلند از سوی تعداد قابلملاحظهای از اوباش در روز ۲۸ مرداد اهمیت فراوانی دارد، زیرا نشان میدهد که این «تظاهرات عظیم» از قبل طراحی شده و برایش تدارکاتی چیده شده بود. عکسهای موجود هم این حقیقت را تأیید میکند که تعداد قابل ملاحظهای از تظاهرکنندگان به چوب و چماقهای بلندِ یکشکل مجهز بودند که میبایست از یک محل تهیه شده باشند.
بعد از کودتا طیب صراحتاً میگوید که او ده بارِ چوب برای استفاده در ۲۸ مرداد خریداری کرده بود. میگویند حاجی خان خداداد، صاحب قدرتمند بازار اصلی میوه و ترهبار جنوب تهران در میدان امینالسلطان، پول تهیۀ این چماقهای یکشکل استفاده شده در روز ۲۸ مرداد را داده بود. حاجی خداداد از سال ۱۳۲۶ حامی و ضامن طیب و در حکم پدر معنوی او بود. بنابراین، طبیعی به نظر میرسد که طیب مسئول تحویلگرفتن چماقها و تقسیم آنها بوده باشد و حاجی خداداد هم پرداختکنندۀ پول آنها. اما خود حاجی خداداد دستورات و پاداش خود را از چه منبعی دریافت میکرد؟ حاجی خداداد نیز با اسدالله رشیدیان ارتباط داشت و بعد از ۲۸ مرداد به منزل وی رفتوآمد میکرد. طبق گزارش شهربانی، حاجی خداداد به همراه طیب حاجرضایی و شعبان جعفری در منزل رشیدیان حاضر میشد. با اطمینان میتوان گفت که اسدالله رشیدیان چنان رابطۀ نزدیکی با حاجی خان خداداد داشته که هر زمان لازم بوده میتوانسته از او درخواستی بکند و در عوض هم از نفوذش در راستای منافع حاجی خداداد در بازار استفاده کند.
از کتابِ «پشت پردۀ کودتا»
علی رهنما
ترجمۀ فریدون رشیدیان
همۀ کسانی که در تظاهرات ۲۸ مرداد شرکت کردند، به چوب و چماق مسلح نبودند. حتی در میان اراذل و اوباش هم از این جهت نابرابری وجود داشت: بعضیها برابرتر از بقیه بودند! به روایت میرزا عبدالله جندقی، گروه رمضونیخی به چماقهای مخصوص یکمتری مجهز بود. بالابردن چماقهای یکشکل و اغلب بلند از سوی تعداد قابلملاحظهای از اوباش در روز ۲۸ مرداد اهمیت فراوانی دارد، زیرا نشان میدهد که این «تظاهرات عظیم» از قبل طراحی شده و برایش تدارکاتی چیده شده بود. عکسهای موجود هم این حقیقت را تأیید میکند که تعداد قابل ملاحظهای از تظاهرکنندگان به چوب و چماقهای بلندِ یکشکل مجهز بودند که میبایست از یک محل تهیه شده باشند.
بعد از کودتا طیب صراحتاً میگوید که او ده بارِ چوب برای استفاده در ۲۸ مرداد خریداری کرده بود. میگویند حاجی خان خداداد، صاحب قدرتمند بازار اصلی میوه و ترهبار جنوب تهران در میدان امینالسلطان، پول تهیۀ این چماقهای یکشکل استفاده شده در روز ۲۸ مرداد را داده بود. حاجی خداداد از سال ۱۳۲۶ حامی و ضامن طیب و در حکم پدر معنوی او بود. بنابراین، طبیعی به نظر میرسد که طیب مسئول تحویلگرفتن چماقها و تقسیم آنها بوده باشد و حاجی خداداد هم پرداختکنندۀ پول آنها. اما خود حاجی خداداد دستورات و پاداش خود را از چه منبعی دریافت میکرد؟ حاجی خداداد نیز با اسدالله رشیدیان ارتباط داشت و بعد از ۲۸ مرداد به منزل وی رفتوآمد میکرد. طبق گزارش شهربانی، حاجی خداداد به همراه طیب حاجرضایی و شعبان جعفری در منزل رشیدیان حاضر میشد. با اطمینان میتوان گفت که اسدالله رشیدیان چنان رابطۀ نزدیکی با حاجی خان خداداد داشته که هر زمان لازم بوده میتوانسته از او درخواستی بکند و در عوض هم از نفوذش در راستای منافع حاجی خداداد در بازار استفاده کند.
از کتابِ «پشت پردۀ کودتا»
علی رهنما
ترجمۀ فریدون رشیدیان
«اصول نسبیت»
مجموعه مقالات اصلی در نظریهی نسبیت خاص و عام
آلبرت آینشتاین، هنریک آنتون لورنتس، هرمان مینکوفسکی، هرمان وایل
به همراه یادداشتهایی از آرنولد زومرفلد
ترجمهی بهنام شیخ باقری
در واقع، اصلاحات و تغییراتی که نظریهی نسبیت خاص در نظریهی فضا و زمان ایجاد میکند بسیار وسیع است، با این حال یک نکتهی مهم، یعنی قوانین هندسه، دستنخورده باقی مانده است. زیرا قوانین هندسه را حتی در نظریهی نسبیت خاص، باید بهعنوان قوانین موقعیتهای نسبی اجسام صلب ساکن تلقی نمود، و از یک دیدگاه کلیتر باید سینماتیک را قوانین توصیفکنندهی مقیاسهای اندازهگیری و ساعتها دانست. دو نقطهی مادی معیّن از یک جسم صلب همواره فاصلهی ثابتی از یکدیگر دارند که مستقل از محل و جهت جسم و نیز زمان است. دو وضعیت معیّن از عقربههای ساعتی که در یک دستگاه مختصات ویژه ساکن است، همواره معرف یک بازهی زمانی معیّن و مستقل از مکان و زمان است.
▫️ بخشی از کتاب
«اصول نسبیت»
مجموعه مقالات اصلی در نظریهی نسبیت خاص و عام
آلبرت آینشتاین، هنریک آنتون لورنتس، هرمان مینکوفسکی، هرمان وایل
به همراه یادداشتهایی از آرنولد زومرفلد
ترجمهی بهنام شیخ باقری
در واقع، اصلاحات و تغییراتی که نظریهی نسبیت خاص در نظریهی فضا و زمان ایجاد میکند بسیار وسیع است، با این حال یک نکتهی مهم، یعنی قوانین هندسه، دستنخورده باقی مانده است. زیرا قوانین هندسه را حتی در نظریهی نسبیت خاص، باید بهعنوان قوانین موقعیتهای نسبی اجسام صلب ساکن تلقی نمود، و از یک دیدگاه کلیتر باید سینماتیک را قوانین توصیفکنندهی مقیاسهای اندازهگیری و ساعتها دانست. دو نقطهی مادی معیّن از یک جسم صلب همواره فاصلهی ثابتی از یکدیگر دارند که مستقل از محل و جهت جسم و نیز زمان است. دو وضعیت معیّن از عقربههای ساعتی که در یک دستگاه مختصات ویژه ساکن است، همواره معرف یک بازهی زمانی معیّن و مستقل از مکان و زمان است.
▫️ بخشی از کتاب
اصول نسبیت.pdf
6.3 MB
بخشی از کتاب «اصول نسبیت»
مجموعه مقالات اصلی در نظریهی نسبیت خاص و عام
آلبرت آینشتاین، هنریک آنتون لورنتس، هرمان مینکوفسکی، هرمان وایل
به همراه یادداشتهایی از آرنولد زومرفلد
ترجمهی بهنام شیخ باقری
مجموعه مقالات اصلی در نظریهی نسبیت خاص و عام
آلبرت آینشتاین، هنریک آنتون لورنتس، هرمان مینکوفسکی، هرمان وایل
به همراه یادداشتهایی از آرنولد زومرفلد
ترجمهی بهنام شیخ باقری
«یکشنبۀ زندگی»
رمون کنو
ترجمۀ مهسا خیراللهی
گذر زمان نه زیباست و نه زشت، همیشه یکجور است. شاید برای چند ثانیه باران ببارد یا اسب رمکردۀ خورشید ساعت چهار برای چند دقیقه خودش را مهار کند. گذشته شاید نظم زیبایی را که ساعتها به زمان حال میدهند همیشه حفظ نکند و آینده شاید با عجله بیاید، لحظات با عجله سر میرسند که کاری انجام دهند و هر کدام به تکههایی تقسیم میشوند. در حرکات غیرارادی چیزی که قرار است اتفاق بیفتد و چیزی که اتفاق افتاده، شاید شیفتگی یا ترس یا بخشش یا حقارت باشد. ولی والانتَن هیچگاه از این فرضیات لذت نمیبُرد.
یکشنبۀ زندگی در سال ۱۹۵۲ منتشر شد. تأثیراتی که جنگ جهانی دوم روی نویسنده گذاشته بود بهوضوح در این اثر دیده میشود: انتظار دردناک وقوع جنگ، بیم و امید دربارۀ پایدار ماندن صلح و هراس مردم عادی و غیرنظامی از حرف زدن دربارۀ آن. کنو در این رمان نسل جدید بورژواها را که بهواسطۀ جنگ به وجود آمدند تحقیر میکند و آنها را اشخاصی فرومایه، تهی و بیقید نشان میدهد که فقط به دنبال فرصتی برای کسب مال بیشتر و نمایش آن هستند...
«یکشنبۀ زندگی»
رمون کنو
ترجمۀ مهسا خیراللهی
گذر زمان نه زیباست و نه زشت، همیشه یکجور است. شاید برای چند ثانیه باران ببارد یا اسب رمکردۀ خورشید ساعت چهار برای چند دقیقه خودش را مهار کند. گذشته شاید نظم زیبایی را که ساعتها به زمان حال میدهند همیشه حفظ نکند و آینده شاید با عجله بیاید، لحظات با عجله سر میرسند که کاری انجام دهند و هر کدام به تکههایی تقسیم میشوند. در حرکات غیرارادی چیزی که قرار است اتفاق بیفتد و چیزی که اتفاق افتاده، شاید شیفتگی یا ترس یا بخشش یا حقارت باشد. ولی والانتَن هیچگاه از این فرضیات لذت نمیبُرد.
یکشنبۀ زندگی در سال ۱۹۵۲ منتشر شد. تأثیراتی که جنگ جهانی دوم روی نویسنده گذاشته بود بهوضوح در این اثر دیده میشود: انتظار دردناک وقوع جنگ، بیم و امید دربارۀ پایدار ماندن صلح و هراس مردم عادی و غیرنظامی از حرف زدن دربارۀ آن. کنو در این رمان نسل جدید بورژواها را که بهواسطۀ جنگ به وجود آمدند تحقیر میکند و آنها را اشخاصی فرومایه، تهی و بیقید نشان میدهد که فقط به دنبال فرصتی برای کسب مال بیشتر و نمایش آن هستند...
همیشه بر این عقیده بودهام که باید تا حدی که برایم امکان دارد از فشار و سختی زندگی دیگران کم کنم. خوب میدانستم که نخستین آرزوی هر کارگر یا کارمند ایرانی داشتن یک سرپناه برای خود و خانواده و رهایی از خانهبهدوشی است. به این سبب، بهمحض آنکه کارم در فروشگاههای قطعات یدکی خیابان اکباتان و کارگاه ساخت اتاق اتوبوس جادۀ کرج رونق پیدا کرد، به فکر ساختن خانه برای کارگران و کارمندانم افتادم. به این ترتیب، زمینی در اراضی نیروی هوایی در شرق تهران خریدم و از دوست مهندسم دعوت به همکاری کردم. در آنزمان، یعنی در اواخر دهۀ سی و اوایل دهۀ چهل، در ایران سابقه نداشت کارفرمایی در بخش خصوصی برای کارکنانش خانه بسازد. این مجتمع مسکونی به شانزده دستگاه معروف شد و در میان مردم و کارگران و حتی کارفرمایان ما را بسیار مشهور کرد و محبوبیت و اعتبار ما را میان همصنفان چنان بالا برد که هیچ ادارۀ روابط عمومیای نمیتوانست به آن خوبی کار کند. بعدها تسهیلات بیشتری برای کارکنان ایرانناسیونال فراهم کردیم. ابتدا زمینهایی خریدیم و در اختیارشان قرار دادیم که میتوانستند در آنها برای خودشان خانه بسازند. سپس آپارتمانهایی برای آنها ساختیم و تقریباً بدون دریافت اجاره در اختیارشان قرار دادیم. همچنین وسایل رفتوآمد مجانی از محل سکونت تا کارخانه برای کارگران فراهم شد.
از اوایل کار با سرمایۀ کافی یک شرکت تعاونی نیز در محل تعمیرگاه مرکزی که در داخل تهران واقع شده بود برای کارکنان تأسیس کرده بودیم. در این شرکت، کلیۀ مواد خوراکی و وسایل زندگی مورد نیاز کارکنان را بهشکل عمده از فروشندۀ دست اول میخریدیم و بدون هیچ سودی و با احتساب هزینههای ثابت تعاونی بهاقساط به آنها میفروختیم. اعضای خانوادۀ کارکنان در طول روز و خود کارکنان بعد از ساعت کار خرید میکردند. اجناس تعاونی بین بیست تا سی درصد ارزانتر از بازار بودند.
کارکنان برای خرید خانه مبلغی را که پسانداز کرده بودند میپرداختند و بقیۀ ارزش خانه را ما نقداً به آنها میپرداختیم و بهشکل اقساط و بدون بهره از حقوق ماهیانهشان کم میکردیم. به این ترتیب، بیشتر از بیست درصد کارگران ایرانناسیونال، قبل از ساختن آپارتمان برای کارگران، صاحب خانه شده بودند و با بالارفتن ارزش زمین و خانه دارای سرمایۀ ارزندهای میشدند.
از کتابِ «پیکان سرنوشت ما»
با بهرهگیری از نوشتهها و خاطرات احمد خیامی
گردآوری و نگارش: مهدی خیامی
از اوایل کار با سرمایۀ کافی یک شرکت تعاونی نیز در محل تعمیرگاه مرکزی که در داخل تهران واقع شده بود برای کارکنان تأسیس کرده بودیم. در این شرکت، کلیۀ مواد خوراکی و وسایل زندگی مورد نیاز کارکنان را بهشکل عمده از فروشندۀ دست اول میخریدیم و بدون هیچ سودی و با احتساب هزینههای ثابت تعاونی بهاقساط به آنها میفروختیم. اعضای خانوادۀ کارکنان در طول روز و خود کارکنان بعد از ساعت کار خرید میکردند. اجناس تعاونی بین بیست تا سی درصد ارزانتر از بازار بودند.
کارکنان برای خرید خانه مبلغی را که پسانداز کرده بودند میپرداختند و بقیۀ ارزش خانه را ما نقداً به آنها میپرداختیم و بهشکل اقساط و بدون بهره از حقوق ماهیانهشان کم میکردیم. به این ترتیب، بیشتر از بیست درصد کارگران ایرانناسیونال، قبل از ساختن آپارتمان برای کارگران، صاحب خانه شده بودند و با بالارفتن ارزش زمین و خانه دارای سرمایۀ ارزندهای میشدند.
از کتابِ «پیکان سرنوشت ما»
با بهرهگیری از نوشتهها و خاطرات احمد خیامی
گردآوری و نگارش: مهدی خیامی
گُویا تعداد زیادی گراوور ساخت که بیشتر آنها را با تکنیک جدید چاپ تیزابی سایهدار تهیه کرد، که میتوانند نهتنها خطوط کَندهشده بلکه سایهزنیها را هم چاپ کنند. مهمترین ویژگی گراوورهای گویا این است که آنها موضوعات شناختهشدهای همچون مضامین تاریخی، کتاب مقدس یا زندگی عادی را تصویر نمیکنند. بلکه بیشتر آنها تصورات خیالی از جادوگران و اشباح عجیب و غریب را بازمینمایانند. برخی از آنها به قصد محکومکردن حماقت و واپسگرایی، ستمکاری و تعدی ساخته شدهاند که گُویا در اسپانیا شاهدشان بوده است و برخی دیگر گویی فقط مجسمکنندهی کابوسهای نقاش بودهاند. گراوور «غول» یکی از توهمآمیزترین رؤیاهای گویاست: پیکر غولی که بر لبهی جهان نشسته است. اندازهی عظیم این غول را از منظرهی بسیار ریزی که در پیشزمینه آورده و نیز خانهها و قصرها را که در حد نقطه و خال کوچک کرده است میتوانیم حدس بزنیم. میتوانیم قوهی تخیل خود را پیرامون این شبح هولانگیز به کار اندازیم که همچون اتودی از حیات واقعی با خط و مرزهای روشن طراحی شده است. هیولا در زیر نور ماه همچون روحی شیطانی بر زمین نشسته است. آیا گویا به سرنوشت کشورش و ستم و تجاوزی که بر اثر جنگها و حماقتهای آدمی بر آن رفته میاندیشیده است؟ یا آنکه همچون آفرینش یک شعر، پرندهی خیال را به پرواز درآورده است؟
از کتابِ «تاریخ هنر»
ارنست گامبریچ، ترجمهی علی رامین
از کتابِ «تاریخ هنر»
ارنست گامبریچ، ترجمهی علی رامین
«علوم پایهی زنجان»
داستان بنیانگذاری مرکز تحصیلات تکمیلی
روایت یوسف ثبوتی
ما در سال ۱۳۴۵ حدود ده نفر با درجهی دکتری، اغلب از دانشگاههای آمریکایی، در دانشکدهی علوم و ادبیات دانشگاه شیراز جمع شده بودیم. هفت نفرمان با هم مشورت کردیم که دورهی فوقلیسانس پیشنهاد بدهیم…
گروه مشاور پنسیلوانیا با این پیشنهاد موافق نبود؛ حق هم داشتند. استدلال میکردند که این دانشگاه هنوز خیلی جوان است و نمیتواند از عهدهی نگهداری استاندارد بربیاید. هر دو طرف روی نظرمان تأکید کردیم و مآلاً رئیس دانشگاه طرف ما را گرفت…
دو سال بعد از تأسیس دکتری فیزیک شیراز، به فکر تحصیلات تکمیلی زنجان افتادم. از سه نفری که در دورهی اول در شیراز گرفته بودم هنوز هیچکدامشان فارغالتحصیل نشده بودند که هیچ، بلکه پنج نفر دیگر هم در دورهی دوم گرفته بودم… مسئولین دانشگاه شیراز را راضی کردم که بین زنجان و شیراز رفتوآمد کنم و هر دو کار را انجام بدهم. به این ترتیب، بهمدت هفت سال، هر دو هفته یکبار، چهار روز به شیراز میرفتم. روز پنجشنبه میرفتم تهران و از آنجا به شیراز، تا دوشنبه درس میدادم، دوشنبه عصر برمیگشتم تهران و از آنجا میآمدم به زنجان.
داستان بنیانگذاری مرکز تحصیلات تکمیلی
روایت یوسف ثبوتی
ما در سال ۱۳۴۵ حدود ده نفر با درجهی دکتری، اغلب از دانشگاههای آمریکایی، در دانشکدهی علوم و ادبیات دانشگاه شیراز جمع شده بودیم. هفت نفرمان با هم مشورت کردیم که دورهی فوقلیسانس پیشنهاد بدهیم…
گروه مشاور پنسیلوانیا با این پیشنهاد موافق نبود؛ حق هم داشتند. استدلال میکردند که این دانشگاه هنوز خیلی جوان است و نمیتواند از عهدهی نگهداری استاندارد بربیاید. هر دو طرف روی نظرمان تأکید کردیم و مآلاً رئیس دانشگاه طرف ما را گرفت…
دو سال بعد از تأسیس دکتری فیزیک شیراز، به فکر تحصیلات تکمیلی زنجان افتادم. از سه نفری که در دورهی اول در شیراز گرفته بودم هنوز هیچکدامشان فارغالتحصیل نشده بودند که هیچ، بلکه پنج نفر دیگر هم در دورهی دوم گرفته بودم… مسئولین دانشگاه شیراز را راضی کردم که بین زنجان و شیراز رفتوآمد کنم و هر دو کار را انجام بدهم. به این ترتیب، بهمدت هفت سال، هر دو هفته یکبار، چهار روز به شیراز میرفتم. روز پنجشنبه میرفتم تهران و از آنجا به شیراز، تا دوشنبه درس میدادم، دوشنبه عصر برمیگشتم تهران و از آنجا میآمدم به زنجان.
علوم پایه زنجان.pdf
3.9 MB
بخشی از کتاب «علوم پایهی زنجان»
داستان بنیانگذاری مرکز تحصیلات تکمیلی
روایت یوسف ثبوتی
داستان بنیانگذاری مرکز تحصیلات تکمیلی
روایت یوسف ثبوتی
گفتاری از آلبرت آینشتاین
اگر منابع و ذخایر جهان بهدرستی تقسیم میشدند و ما نیز، چون بردگان، اسیر دست نظریهها و سنتهای سرسخت اقتصادی نمیبودیم، بیگمان هم پول و کار، هم مواد غذایی به اندازۀ کافی برای همگان وجود میداشت. اما، پیش از هر چیز، نباید اجازه بدهیم که از اندیشهها و تلاشهای سازندۀ ما جلوگیری به عمل آید و با سوءاستفاده از فعالیتهای ما جنگی جدید تدارک دیده شود. من نیز همانند متفکر بزرگ امریکایی، بنجامین فرانکلین، بر این باورم که «هرگز جنگی خوب و صلحی بد وجود نداشته است».
من نهتنها صلحطلبم، بلکه صلحطلبی مبارزهجویم که با تمام وجود برای برقراری صلح مبارزه میکنم. هیچ چیز قادر به از میان برداشتن جنگ نیست، مگر آنکه انسانها خود از رفتن به جبهه سر باز زنند.
از کتابِ «چرا جنگ؟»
نامهنگاری آلبرت آینشتاین و زیگموند فروید
ترجمۀ خسرو ناقد
گفتاری از آلبرت آینشتاین
اگر منابع و ذخایر جهان بهدرستی تقسیم میشدند و ما نیز، چون بردگان، اسیر دست نظریهها و سنتهای سرسخت اقتصادی نمیبودیم، بیگمان هم پول و کار، هم مواد غذایی به اندازۀ کافی برای همگان وجود میداشت. اما، پیش از هر چیز، نباید اجازه بدهیم که از اندیشهها و تلاشهای سازندۀ ما جلوگیری به عمل آید و با سوءاستفاده از فعالیتهای ما جنگی جدید تدارک دیده شود. من نیز همانند متفکر بزرگ امریکایی، بنجامین فرانکلین، بر این باورم که «هرگز جنگی خوب و صلحی بد وجود نداشته است».
من نهتنها صلحطلبم، بلکه صلحطلبی مبارزهجویم که با تمام وجود برای برقراری صلح مبارزه میکنم. هیچ چیز قادر به از میان برداشتن جنگ نیست، مگر آنکه انسانها خود از رفتن به جبهه سر باز زنند.
از کتابِ «چرا جنگ؟»
نامهنگاری آلبرت آینشتاین و زیگموند فروید
ترجمۀ خسرو ناقد
در اواخر فروردین ۱۳۵۴ رژیم شاه اعلام کرد، «۹ زندانی در حال فرار کشته شدند» و این در حالی بود که حکم زندان بیژن جزنی و دیگر کشتهشدهگان در حال اتمام بود. همه میدانستند که ثابتی و ساواک دروغ میگویند و این اقدام جنایتی است که آگاهانه از سوی آنها برای انتقامجویی از سازمانهای مبارز ضدرژیم به ویژه چریکهای فدایی خلق و تضعیف آنها با از بین بردن مشاوران و سازماندهندگانی چون بیژن جزنی انجام گرفته است. هیچکس دروغ رژیم را باور نکرد و اعترافات بازجویان ساواک پس از انقلاب نیز نشان داد که ثابتی و سازمان امنیت به صورتی برنامهریزیشده آنها را کشتهاند و «فرار» دروغ بزرگی بیش نبوده است. بیش از سی سال گذشت تا پس از درگذشت مادر مصطفی جوان خوشدل، یکی از دو مجاهد شهیدی که با جزنی و یارانش کشته شدند، هنگامی که قبر را باز میکردند تا پیکر مادر را کنار پسر دفن کنند، یکی از ناظران این عکس را گرفت که جای تیر خلاص را بر جمجمۀ شهید نشان میدهد.
از کتابِ «نگاهی از درون به سازمان چریکهای فدایی خلق ایران»
تاریخچۀ گروه منشعب
بهمن تقیزاده
در اواخر فروردین ۱۳۵۴ رژیم شاه اعلام کرد، «۹ زندانی در حال فرار کشته شدند» و این در حالی بود که حکم زندان بیژن جزنی و دیگر کشتهشدهگان در حال اتمام بود. همه میدانستند که ثابتی و ساواک دروغ میگویند و این اقدام جنایتی است که آگاهانه از سوی آنها برای انتقامجویی از سازمانهای مبارز ضدرژیم به ویژه چریکهای فدایی خلق و تضعیف آنها با از بین بردن مشاوران و سازماندهندگانی چون بیژن جزنی انجام گرفته است. هیچکس دروغ رژیم را باور نکرد و اعترافات بازجویان ساواک پس از انقلاب نیز نشان داد که ثابتی و سازمان امنیت به صورتی برنامهریزیشده آنها را کشتهاند و «فرار» دروغ بزرگی بیش نبوده است. بیش از سی سال گذشت تا پس از درگذشت مادر مصطفی جوان خوشدل، یکی از دو مجاهد شهیدی که با جزنی و یارانش کشته شدند، هنگامی که قبر را باز میکردند تا پیکر مادر را کنار پسر دفن کنند، یکی از ناظران این عکس را گرفت که جای تیر خلاص را بر جمجمۀ شهید نشان میدهد.
از کتابِ «نگاهی از درون به سازمان چریکهای فدایی خلق ایران»
تاریخچۀ گروه منشعب
بهمن تقیزاده
منتشر شد
«پژوهشهای منطقی (جلد اول)»
پیشگفتارهایی بر منطق محض
ادموند هوسرل
ترجمهی طالب جابری
پیشگفتارهایی بر منطقِ محض، که بخشِ مقدماتیِ پژوهشهای منطقی را تشکیل میدهند، میخواهند راه را برای برداشت و پرداختی نو از منطق هموار کنند. این پیشگفتارها میکوشند نشان دهند که پایهگذاریِ منحصراً روانشناختیِ منطق، که زمانهی ما ارزشی چنین فراوان بدان میدهد، بر خلطِ سطوحی ذاتاً گوناگون از مسائل، بر پیشفرضهایی اصولاً غلط دربارهی ویژگی و هدفهای دو علمی که در اینجا ذکر شده ــ یعنی روانشناسیِ تجربی و منطقِ محض ــ مبتنی است.
ــ برگرفته از متن کتاب
منتشر شد
«پژوهشهای منطقی (جلد اول)»
پیشگفتارهایی بر منطق محض
ادموند هوسرل
ترجمهی طالب جابری
پیشگفتارهایی بر منطقِ محض، که بخشِ مقدماتیِ پژوهشهای منطقی را تشکیل میدهند، میخواهند راه را برای برداشت و پرداختی نو از منطق هموار کنند. این پیشگفتارها میکوشند نشان دهند که پایهگذاریِ منحصراً روانشناختیِ منطق، که زمانهی ما ارزشی چنین فراوان بدان میدهد، بر خلطِ سطوحی ذاتاً گوناگون از مسائل، بر پیشفرضهایی اصولاً غلط دربارهی ویژگی و هدفهای دو علمی که در اینجا ذکر شده ــ یعنی روانشناسیِ تجربی و منطقِ محض ــ مبتنی است.
ــ برگرفته از متن کتاب
چیزهایی که استالین میگفت خندهدار بود. کارهایی که استالین میکرد هیچ خنده نداشت.
یکی از این موارد مربوط به قضیهی وحشتناک پاول موروزف است. پاول پسر روستایی چهاردهسالهای بود که در اوایل دههی ۱۹۳۰ پدرش را لو داد (برای گرایشهای کولاکی). پدر تیرباران شد، و پاول را هم اندکی بعد گروهی از روستاییان که پدربزرگ و عمویش هم جزوشان بود کُشتند. استالین به تجلیل از پاول پرداخت و او را قهرمان و شهید سوسیالیسم نامید (و علاوه بر مجسمهها، داستانها و درج نامش در «کتاب قهرمانی»، کاخ فرهنگ مسکو نیز به نام او خوانده شد). ولی در این میان استالین در فرصتی خصوصی گفت: «عجب حرامزادهای، پدر خودش را لو داد.»
از کتابِ «استالین مخوف»
مارتین ایمیس
ترجمهی حسن کامشاد
نام نقاشی: پاول موروزف، اثرِ نیکیتا چباکوف، ۱۹۵۲
چیزهایی که استالین میگفت خندهدار بود. کارهایی که استالین میکرد هیچ خنده نداشت.
یکی از این موارد مربوط به قضیهی وحشتناک پاول موروزف است. پاول پسر روستایی چهاردهسالهای بود که در اوایل دههی ۱۹۳۰ پدرش را لو داد (برای گرایشهای کولاکی). پدر تیرباران شد، و پاول را هم اندکی بعد گروهی از روستاییان که پدربزرگ و عمویش هم جزوشان بود کُشتند. استالین به تجلیل از پاول پرداخت و او را قهرمان و شهید سوسیالیسم نامید (و علاوه بر مجسمهها، داستانها و درج نامش در «کتاب قهرمانی»، کاخ فرهنگ مسکو نیز به نام او خوانده شد). ولی در این میان استالین در فرصتی خصوصی گفت: «عجب حرامزادهای، پدر خودش را لو داد.»
از کتابِ «استالین مخوف»
مارتین ایمیس
ترجمهی حسن کامشاد
نام نقاشی: پاول موروزف، اثرِ نیکیتا چباکوف، ۱۹۵۲
منتشر شد
«تبارشناسی خاکستری است»
تأملاتی دربارهی روش فوکو
عادل مشایخی
ویراست نخست این کتاب به دو محور نخست پروژهی فوکو یعنی «دانش» و «قدرت» اختصاص داشت. در این ویراست جدید، علاوه بر برخی تغییرات و اصلاحات جزئی، ضمیمهای با عنوان «تبارشناسی و سوبژکتیویته» به متن کتاب افزوده شده که در آن ضمن بازخوانی پروژهی تبارشناسانهی فوکو عمدتاً با رجوع به برخی از درسگفتارهای دلوز، محور سوم این پروژه، یعنی «سوبژکتیویته» یا «رابطهی خود با خود»، مورد بررسی قرار گرفته است. هدف اصلی این ضمیمه فراهمآوردن مقدماتی برای تشریح دو فرایند «سوژه/ منقادشدن» و «سوژهشدن» است.
منتشر شد
«تبارشناسی خاکستری است»
تأملاتی دربارهی روش فوکو
عادل مشایخی
ویراست نخست این کتاب به دو محور نخست پروژهی فوکو یعنی «دانش» و «قدرت» اختصاص داشت. در این ویراست جدید، علاوه بر برخی تغییرات و اصلاحات جزئی، ضمیمهای با عنوان «تبارشناسی و سوبژکتیویته» به متن کتاب افزوده شده که در آن ضمن بازخوانی پروژهی تبارشناسانهی فوکو عمدتاً با رجوع به برخی از درسگفتارهای دلوز، محور سوم این پروژه، یعنی «سوبژکتیویته» یا «رابطهی خود با خود»، مورد بررسی قرار گرفته است. هدف اصلی این ضمیمه فراهمآوردن مقدماتی برای تشریح دو فرایند «سوژه/ منقادشدن» و «سوژهشدن» است.
رنج: برتری انسان بر خداوند. برای اینکه این برتری مایۀ رسوایی نباشد تجسد ضروری بود.
من نباید رنج خود را به این خاطر که سودمند است دوست داشته باشم. باید به این دلیل دوستش داشته باشم که هست.
پذیرفتن تلخی. این پذیرش نباید بر روی تلخی متمرکز باشد تا آن را کاهش دهد، اگر نه به مراتب از قدرت و پاکی این پذیرش کاسته میشود، زیرا آنچه قرار است پذیرفته شود مادام که واقعاً تلخ باشد، تلخ است؛ آن چیز همین است و نه چیزی دیگر. باید مانند ایوان کارامازوف گفت که هیچ چیز نمیتواند جبران یک قطره اشک از چشم یک کودک را بکند، و بااینحال همۀ اشکها و وحشتهای ناشناختهای را که پشت این اشکها هستند پذیرفت. باید این چیزها را نه فقط تا آنجا که موجب تسلی میشوند بلکه در نفس خودشان پذیرفت. باید این واقعیت را پذیرفت که این چیزها صرفاً به این سبب وجود دارند که وجود دارند.
اگر هیچ محنتی در این جهان نمیبود امکان داشت تصور کنیم در بهشت هستیم.
دو برداشت از دوزخ: برداشت رایج (رنج بیتسلی)؛ برداشت من (خوشبختی ابدی دروغین، خود را به اشتباه در بهشت پنداشتن).
باید نه در پی گریز از رنج باشیم و نه در پی رنج کمتر، بلکه باید بکوشیم آلودۀ آن نشویم.
باید هر تلاشی که ممکن است برای پرهیز از محنت انجام داد، تا به این ترتیب محنتی که با آن روبهرو میشویم کاملاً ناب و کاملاً تلخ باشد.
شادی عبارت است از آگاهیای نیرومند از واقعیت.
اما بهتر آن است که در عین حفظ آگاهی از واقعیت رنج ببریم. یعنی رنجبردن بدون غرقشدن در کابوس. شاید رنج به یک معنا کاملاً بیرونی و به معنایی دیگر کاملاً درونی باشد. برای اینکه چنین [خصلتی داشته] باشد باید فقط در احساسات واقع شود. در آن صورت بیرونی است (از آنجا که بیرون از بخش معنوی روح است) و درونی است (از آن جهت که یکسره بر خودمان متمرکز است، بیآنکه بر جهان متمرکز شود و به آن آسیب برساند).
محنت وادارمان میکند آنچه را ممکن نمیدانستیم واقعی بدانیم.
از کتابِ «جاذبه و رحمت»
سیمون وی
ترجمۀ بهزاد حسینزاده
رنج: برتری انسان بر خداوند. برای اینکه این برتری مایۀ رسوایی نباشد تجسد ضروری بود.
من نباید رنج خود را به این خاطر که سودمند است دوست داشته باشم. باید به این دلیل دوستش داشته باشم که هست.
پذیرفتن تلخی. این پذیرش نباید بر روی تلخی متمرکز باشد تا آن را کاهش دهد، اگر نه به مراتب از قدرت و پاکی این پذیرش کاسته میشود، زیرا آنچه قرار است پذیرفته شود مادام که واقعاً تلخ باشد، تلخ است؛ آن چیز همین است و نه چیزی دیگر. باید مانند ایوان کارامازوف گفت که هیچ چیز نمیتواند جبران یک قطره اشک از چشم یک کودک را بکند، و بااینحال همۀ اشکها و وحشتهای ناشناختهای را که پشت این اشکها هستند پذیرفت. باید این چیزها را نه فقط تا آنجا که موجب تسلی میشوند بلکه در نفس خودشان پذیرفت. باید این واقعیت را پذیرفت که این چیزها صرفاً به این سبب وجود دارند که وجود دارند.
اگر هیچ محنتی در این جهان نمیبود امکان داشت تصور کنیم در بهشت هستیم.
دو برداشت از دوزخ: برداشت رایج (رنج بیتسلی)؛ برداشت من (خوشبختی ابدی دروغین، خود را به اشتباه در بهشت پنداشتن).
باید نه در پی گریز از رنج باشیم و نه در پی رنج کمتر، بلکه باید بکوشیم آلودۀ آن نشویم.
باید هر تلاشی که ممکن است برای پرهیز از محنت انجام داد، تا به این ترتیب محنتی که با آن روبهرو میشویم کاملاً ناب و کاملاً تلخ باشد.
شادی عبارت است از آگاهیای نیرومند از واقعیت.
اما بهتر آن است که در عین حفظ آگاهی از واقعیت رنج ببریم. یعنی رنجبردن بدون غرقشدن در کابوس. شاید رنج به یک معنا کاملاً بیرونی و به معنایی دیگر کاملاً درونی باشد. برای اینکه چنین [خصلتی داشته] باشد باید فقط در احساسات واقع شود. در آن صورت بیرونی است (از آنجا که بیرون از بخش معنوی روح است) و درونی است (از آن جهت که یکسره بر خودمان متمرکز است، بیآنکه بر جهان متمرکز شود و به آن آسیب برساند).
محنت وادارمان میکند آنچه را ممکن نمیدانستیم واقعی بدانیم.
از کتابِ «جاذبه و رحمت»
سیمون وی
ترجمۀ بهزاد حسینزاده
«آینده هگل»
پلاستیسیته، زمانمندی و دیالکتیک
کاترین مالابو
سعید تقوایی ابریشمی، محمدمهدی اردبیلی
چگونه میتوان مطلقاً تازهوارد بود، آنگاه که هیچ بیرونی، هیچ «جای دیگر»ی وجود ندارد؟ مسئله نه بر سر چگونگی فرار از فروبستگی، بلکه بر سر چگونگی فرار در بطن خودِ فروبستگی است. کاربرد پلاستیسیته نزد من، یعنی مواجه کردنِ نظام فلسفی و مغز، درواقع، پرسشی را برمیانگیزد که نهایتاً اخلاقی و سیاسی است… زمان، که بدینگونه ترسیم شده است، همان صورتِ قسمی غیریت بدون تعالی خواهد بود، یعنی نتیجهی حرکتِ درونیِ امر واقع، و به همان میزان که امری مخفی در طبیعت است، دیالوگی تاریخی میان روح و خودش نیز هست، و به این معنا، زمان در میان طبیعت و آزادی ایستاده است. در عالمِ جهانیشدهی ما، این امر هیچ راه برونرفتی، هیچ شکلی از خارجیت، را به دست نمیدهد. ما نیازمند آموختن این هستیم که چگونه به نحوی پلاستیک با یکدیگر زندگی کنیم و اجتماعات رهاییبخش را شکل دهیم؛ اجتماعاتی که درنهایت مبتنی بر اندیشهاند.
ــ برگرفته از مقدمهی کاترین مالابر بر ترجمهی فارسی
«آینده هگل»
پلاستیسیته، زمانمندی و دیالکتیک
کاترین مالابو
سعید تقوایی ابریشمی، محمدمهدی اردبیلی
چگونه میتوان مطلقاً تازهوارد بود، آنگاه که هیچ بیرونی، هیچ «جای دیگر»ی وجود ندارد؟ مسئله نه بر سر چگونگی فرار از فروبستگی، بلکه بر سر چگونگی فرار در بطن خودِ فروبستگی است. کاربرد پلاستیسیته نزد من، یعنی مواجه کردنِ نظام فلسفی و مغز، درواقع، پرسشی را برمیانگیزد که نهایتاً اخلاقی و سیاسی است… زمان، که بدینگونه ترسیم شده است، همان صورتِ قسمی غیریت بدون تعالی خواهد بود، یعنی نتیجهی حرکتِ درونیِ امر واقع، و به همان میزان که امری مخفی در طبیعت است، دیالوگی تاریخی میان روح و خودش نیز هست، و به این معنا، زمان در میان طبیعت و آزادی ایستاده است. در عالمِ جهانیشدهی ما، این امر هیچ راه برونرفتی، هیچ شکلی از خارجیت، را به دست نمیدهد. ما نیازمند آموختن این هستیم که چگونه به نحوی پلاستیک با یکدیگر زندگی کنیم و اجتماعات رهاییبخش را شکل دهیم؛ اجتماعاتی که درنهایت مبتنی بر اندیشهاند.
ــ برگرفته از مقدمهی کاترین مالابر بر ترجمهی فارسی
منتشر شد
«کلام خاموش»
دربارهی ادبیات و تناقضهایش
ژاک رانسیر
ترجمهی مهدی امیرخانلو
ژاک رانسیر در کتاب کلام خاموش پرسش از چیستی ادبیات را از نو طرح میکند. ظاهراً همگان تصور روشنی از ادبیات دارند، اما بر سر تعریف آن اجماعی وجود ندارد. رانسیر به جای آنکه تعریفی نو از ادبیات ارائه کند به لحظهی شکلگیری این اصطلاح جدید رجوع میکند تا آن را در متن یک تغییر ادراکی ژرف جای دهد. به دنبال این تغییر، نظم سلسلهمراتبیِ حاکم بر موضوعها و ژانرهای ادبی که بنای بوطیقای کهن را تشکیل میداد فرو میریزد و جای خود را به نوعی برابری ریشهای میان موضوعها و از هم گسستن ژانرها میدهد که بر اثر آن هر چیزی میتواند از ظرفیت ادبی برخوردار باشد و هیچ موضوعی نمیتواند فرم یا سبک خاص خود را تحمیل کند. این برابری ریشهای مبنای آشوبناک ادبیات در مقام پدیدهای نوظهور و ناکامل است و از ادبیات موجودی دوپاره و متناقض میسازد که دائم در پی رسیدن به انسجام و غلبه بر تعارضهای درونی و بیرونی خود است...
▫️بخشی از کتاب
منتشر شد
«کلام خاموش»
دربارهی ادبیات و تناقضهایش
ژاک رانسیر
ترجمهی مهدی امیرخانلو
ژاک رانسیر در کتاب کلام خاموش پرسش از چیستی ادبیات را از نو طرح میکند. ظاهراً همگان تصور روشنی از ادبیات دارند، اما بر سر تعریف آن اجماعی وجود ندارد. رانسیر به جای آنکه تعریفی نو از ادبیات ارائه کند به لحظهی شکلگیری این اصطلاح جدید رجوع میکند تا آن را در متن یک تغییر ادراکی ژرف جای دهد. به دنبال این تغییر، نظم سلسلهمراتبیِ حاکم بر موضوعها و ژانرهای ادبی که بنای بوطیقای کهن را تشکیل میداد فرو میریزد و جای خود را به نوعی برابری ریشهای میان موضوعها و از هم گسستن ژانرها میدهد که بر اثر آن هر چیزی میتواند از ظرفیت ادبی برخوردار باشد و هیچ موضوعی نمیتواند فرم یا سبک خاص خود را تحمیل کند. این برابری ریشهای مبنای آشوبناک ادبیات در مقام پدیدهای نوظهور و ناکامل است و از ادبیات موجودی دوپاره و متناقض میسازد که دائم در پی رسیدن به انسجام و غلبه بر تعارضهای درونی و بیرونی خود است...
▫️بخشی از کتاب