در دست انتشار
«کریتون»
افلاطون
متن دوزبانه
ایمان شفیع بیک
کریتون یکی از کوتاهترین دیالوگهای افلاطون است؛ اما بهرغم حجم اندک و زبان و ساختار و درونمایهی بهظاهر ساده، مسائل پیچیده و تفسیرپذیری در بر دارد که دستمایهی موشکافیها و بحثهای درازآهنگ در میانِ سقراطشناسان شده و مقالهها و کتابهای پرشماری به بار آورده است. واکاویهای این دیالوگ در فلسفهی اخلاق و فلسفهی سیاسی و فلسفهی حقوق، خواننده را نسبت به میزانِ سازگاری یا ناسازگاری میانِ اخلاق و قانون، حقِ فردی و مسئولیتِ اجتماعی، آزادیِ فردی و پایبندی به احکامِ حکومتی، و اینکه در هر یک از این دوگانهها، به کدامیک باید اولویت بخشید، به تأمل وامیدارد و ذهنِ او را با این پرسش درگیر میسازد که آیا شهروندان وظیفه دارند که همواره قوانین و احکامِ قضایی را کورکورانه بپذیرند، و آیا تحتِ هیچ شرایطی، حتی اگر به آنان ظلم شود، حقِ نافرمانیِ مدنی ندارند. در کنارِ مسائلی از این دست، کریتون از اصلیترین منابعِ پژوهش دربارهی اندیشه و منشِ سقراط و، همراه با دفاعیه و بخشهایی از فایدون، مهمترین گزارش از واکنشِ او به اتهام و محکومیت و مرگ است.
در دست انتشار
«کریتون»
افلاطون
متن دوزبانه
ایمان شفیع بیک
کریتون یکی از کوتاهترین دیالوگهای افلاطون است؛ اما بهرغم حجم اندک و زبان و ساختار و درونمایهی بهظاهر ساده، مسائل پیچیده و تفسیرپذیری در بر دارد که دستمایهی موشکافیها و بحثهای درازآهنگ در میانِ سقراطشناسان شده و مقالهها و کتابهای پرشماری به بار آورده است. واکاویهای این دیالوگ در فلسفهی اخلاق و فلسفهی سیاسی و فلسفهی حقوق، خواننده را نسبت به میزانِ سازگاری یا ناسازگاری میانِ اخلاق و قانون، حقِ فردی و مسئولیتِ اجتماعی، آزادیِ فردی و پایبندی به احکامِ حکومتی، و اینکه در هر یک از این دوگانهها، به کدامیک باید اولویت بخشید، به تأمل وامیدارد و ذهنِ او را با این پرسش درگیر میسازد که آیا شهروندان وظیفه دارند که همواره قوانین و احکامِ قضایی را کورکورانه بپذیرند، و آیا تحتِ هیچ شرایطی، حتی اگر به آنان ظلم شود، حقِ نافرمانیِ مدنی ندارند. در کنارِ مسائلی از این دست، کریتون از اصلیترین منابعِ پژوهش دربارهی اندیشه و منشِ سقراط و، همراه با دفاعیه و بخشهایی از فایدون، مهمترین گزارش از واکنشِ او به اتهام و محکومیت و مرگ است.
در دست انتشار
«پژوهشهای منطقی ـ فلسفی ـ زبانیِ گوتلوب فرگه»
گردآوری و ترجمهی طالب جابری
رسالههایی که در این کتاب گردآوری و طبق ترتیب تاریخی ترجمه شدهاند از مهمترین نوشتههای فرگه و درواقع متون کلاسیک فلسفهی تحلیلی به شمار میروند. قلم فرگه بسیار روان و روشن است. او خواننده را گام به گام در تفکر فلسفی همراهی میکند و جنبههای گوناگون موضوع را برای وی آشکار میسازد.
امید است این مجموعه منبعی شایسته برای پژوهش در مبانی و پرسشهای اساسی فلسفهی تحلیلی در اختیار علاقهمندان قرار دهد.
در دست انتشار
«پژوهشهای منطقی ـ فلسفی ـ زبانیِ گوتلوب فرگه»
گردآوری و ترجمهی طالب جابری
رسالههایی که در این کتاب گردآوری و طبق ترتیب تاریخی ترجمه شدهاند از مهمترین نوشتههای فرگه و درواقع متون کلاسیک فلسفهی تحلیلی به شمار میروند. قلم فرگه بسیار روان و روشن است. او خواننده را گام به گام در تفکر فلسفی همراهی میکند و جنبههای گوناگون موضوع را برای وی آشکار میسازد.
امید است این مجموعه منبعی شایسته برای پژوهش در مبانی و پرسشهای اساسی فلسفهی تحلیلی در اختیار علاقهمندان قرار دهد.
شهریاری که دونِ شأن خود نمیداند که بگوید: بر او است که در مسائل مذهبی، نهتنها مردم را به پذیرش باوری وادار نکند، بلکه ایشان را در آن مسائل یکسره آزاد نیز بگذارد، شهریاری که عنوان متکبرانهی مدارگری را بر خود روا نمیبیند و آن را رد میکند بهراستی که [پادشاهی] روشننگر است، و سزاوار اینکه جهانیان و آیندگانِ قدرشناس وی را بدین عنوان بستایند که نوع بشر را ــ دستکم تا جایی که مربوط به حکومت است ــ از اسارت درونی رهانیده، و همگان را آزادی بخشیده تا در کلیهی امور وجدانی از عقل خویش پیروی کنند.
من در روشننگری، بیش از هرجای دیگر، بر “خروج آدمی از نابالغیِ به تقصیر خودِ خویشتن در قلمرو مسائل مذهبی” پای فشردهام، زیراکه حکمفرمایانِ ما در دیگر عرصهها، همچون علوم و هنرها، میلی ندارند که نقش قیم رعایاشان را بازی کنند و دیگر اینکه نابالغی در امور دینی از هر نوع دیگر اهانتبارتر و زیانبخشتر است. اما شیوهی تفکر رئیس حکومتی که روشننگری در قلمرو مسائل دینی را ترویج میکند از همهی اینها فراتر میرود و بهخوبی آگاه است که حتا در امر قانونگذاری خطری نخواهد داشت اگر به رعایای خود اجازه دهد عقل خویش را در امور همگانی به کار برند و اندیشههایشان را در باب شیوههای بهترِ قانونگذاری، حتا نقد صادقانهی قوانین موجود با جهانیان در میان بگذارند.
ایمانوئل کانت؛ در پاسخ به پرسش روشننگری چیست؟
برگرفته از کتاب «از مدرنیسم تا پستمدرنیسم»
ویراستار: لارنس کهون
با سرپرستی و ویرایش: عبدالکریم رشیدیان
من در روشننگری، بیش از هرجای دیگر، بر “خروج آدمی از نابالغیِ به تقصیر خودِ خویشتن در قلمرو مسائل مذهبی” پای فشردهام، زیراکه حکمفرمایانِ ما در دیگر عرصهها، همچون علوم و هنرها، میلی ندارند که نقش قیم رعایاشان را بازی کنند و دیگر اینکه نابالغی در امور دینی از هر نوع دیگر اهانتبارتر و زیانبخشتر است. اما شیوهی تفکر رئیس حکومتی که روشننگری در قلمرو مسائل دینی را ترویج میکند از همهی اینها فراتر میرود و بهخوبی آگاه است که حتا در امر قانونگذاری خطری نخواهد داشت اگر به رعایای خود اجازه دهد عقل خویش را در امور همگانی به کار برند و اندیشههایشان را در باب شیوههای بهترِ قانونگذاری، حتا نقد صادقانهی قوانین موجود با جهانیان در میان بگذارند.
ایمانوئل کانت؛ در پاسخ به پرسش روشننگری چیست؟
برگرفته از کتاب «از مدرنیسم تا پستمدرنیسم»
ویراستار: لارنس کهون
با سرپرستی و ویرایش: عبدالکریم رشیدیان
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
چرا باید به چهار فصل ویوالدی گوش دهید؟
قطعات «چهار فصل» تا حدودی به این دلیل شناختهشده هستند که گوشنوازند. اما نکتهٔ مهمتر این است که آنها داستانی برای گفتن دارند. «چهار فصل» در زمان انتشارش در آمستردام در سال ۱۷۲۵، به همراه اشعاری که دقیقاً ویژگیهای هر فصل را توصیف میکردند که ویوالدی میخواسته با اصوات موسیقی به چنگشان آورد، اجرا میشدند. ویوالدی، در زمینهٔ فراهم کردن محتوای قطعه برای موسیقی بدون کلام، نسلها از زمان خودش جلو بود. اگر کسی اشعاری را همزمان با گوش دادن به موسیقی بخواند، به صحنههای شاعرانهای دست پیدا میکند که به خوبی با تصاویر موسیقایی همگام میشوند. تنها در آغاز سدهٔ نوزدهم بود که چنین موسیقیِ برنامهایِ بدون کلام شناخته شدهای، همگانی شد. از این زمان، گروههای خیلی گوناگونتری رایج شدند که، از سازهای بادی چوبی، برنجی و ضربی برای کمک به داستانگویی بهره میبردند. اما ویوالدی این کار را تنها با یک ویولون، سازهای زهی و هارپسیکورد انجام داد.
ویدئو از TED-Ed
ترجمهٔ ایمان همتی
تهیه و تنظیم: نشر نی
چرا باید به چهار فصل ویوالدی گوش دهید؟
قطعات «چهار فصل» تا حدودی به این دلیل شناختهشده هستند که گوشنوازند. اما نکتهٔ مهمتر این است که آنها داستانی برای گفتن دارند. «چهار فصل» در زمان انتشارش در آمستردام در سال ۱۷۲۵، به همراه اشعاری که دقیقاً ویژگیهای هر فصل را توصیف میکردند که ویوالدی میخواسته با اصوات موسیقی به چنگشان آورد، اجرا میشدند. ویوالدی، در زمینهٔ فراهم کردن محتوای قطعه برای موسیقی بدون کلام، نسلها از زمان خودش جلو بود. اگر کسی اشعاری را همزمان با گوش دادن به موسیقی بخواند، به صحنههای شاعرانهای دست پیدا میکند که به خوبی با تصاویر موسیقایی همگام میشوند. تنها در آغاز سدهٔ نوزدهم بود که چنین موسیقیِ برنامهایِ بدون کلام شناخته شدهای، همگانی شد. از این زمان، گروههای خیلی گوناگونتری رایج شدند که، از سازهای بادی چوبی، برنجی و ضربی برای کمک به داستانگویی بهره میبردند. اما ویوالدی این کار را تنها با یک ویولون، سازهای زهی و هارپسیکورد انجام داد.
ویدئو از TED-Ed
ترجمهٔ ایمان همتی
تهیه و تنظیم: نشر نی
شنلم را سخت بهدور بدنم میپیچم و سعی میکنم به اطرافم اصلاً توجه نکنم. همهچیزش دوز و کلک است، رؤیاست، نه آنچه که بهنظر میرسد! فکر میکنید آن آقایی که با کت زیبا مشغول گردش است خیلی ثروتمند است؟ اشتباه میکنید: تنها ثروتش در دنیا همین کت قشنگ است. تصور میکنید آن دو مرد قویهیکل، که ایستاده و مشغول تماشای کارگرانی هستند که روی ساختمان کلیسا کار میکنند، دارند از معماری آن بحث میکنند؟ ــ بههیچوجه: آنها دربارهٔ آن دو کلاغ که روبهروی هم نشستهاند بحث میکنند. بولوار نیفسکی همهٔ روز را به فریب و نیرنگ مشغول است، اما بدتر از همه شبهاست، آن زمانی که تاریکی همچون فرشی بر آن گسترده میشود و تنها دیوارهای زرد و سفید قابل تشخیصند، زمانی که همهٔ شهر تیمارستانی از هیاهو و نور میشود...
از کتاب «یادداشتهای یک دیوانه»
نیکلای گوگول
ترجمهٔ خشایار دیهیمی
وجه مشخصهٔ داستانهای گوگول سادگی قصهنویسی، ویژگی قومی، امانت محض نسبت به زندگی، و بکر بودن و سرزندگی خندهآور آنهاست که همیشه تحتتأثیر احساس عمیق غم و دلتنگی قرار میگیرد. همهٔ این ویژگیها یک منبع دارند: گوگول شاعر است، شاعر زندگی حقیقی.
اولین تأثیری که هر یک از قصههای گوگول بر خواننده میگذارد این است که با خود بگوید: «چقدر همهٔ اینها ساده، عادی، طبیعی، و حقیقی است، و درعینحال چقدر بکر و تازه.» این سادگی قصهنویسی، این صراحت لهجه، این پرهیز از نمایشپردازی، این پیشپاافتادگی و معمولی بودن اتفاقات قصهها، علائم حقیقی و قطعی خلاقیت هستند: این شعری حقیقی است، شعر زندگی خود ماست.
تقریباً همهٔ قصههای گوگول کمدیهای سرگرمکنندهای هستند که با هیچوپوچ شروع میشوند، با هیچوپوچ ادامه مییابند، و به اشک ختم میشوند، و در پایان، زندگی نام میگیرند. قصههایش همگی همینطورند: اولش سرگرمکننده، سپس غم! زندگی خود ما هم چنین است: اولش سرگرم کننده، و بعد غم. چقدر شعر، چقدر فلسفه، و چقدر حقیقت در اینجا نهفته است!
شنلم را سخت بهدور بدنم میپیچم و سعی میکنم به اطرافم اصلاً توجه نکنم. همهچیزش دوز و کلک است، رؤیاست، نه آنچه که بهنظر میرسد! فکر میکنید آن آقایی که با کت زیبا مشغول گردش است خیلی ثروتمند است؟ اشتباه میکنید: تنها ثروتش در دنیا همین کت قشنگ است. تصور میکنید آن دو مرد قویهیکل، که ایستاده و مشغول تماشای کارگرانی هستند که روی ساختمان کلیسا کار میکنند، دارند از معماری آن بحث میکنند؟ ــ بههیچوجه: آنها دربارهٔ آن دو کلاغ که روبهروی هم نشستهاند بحث میکنند. بولوار نیفسکی همهٔ روز را به فریب و نیرنگ مشغول است، اما بدتر از همه شبهاست، آن زمانی که تاریکی همچون فرشی بر آن گسترده میشود و تنها دیوارهای زرد و سفید قابل تشخیصند، زمانی که همهٔ شهر تیمارستانی از هیاهو و نور میشود...
از کتاب «یادداشتهای یک دیوانه»
نیکلای گوگول
ترجمهٔ خشایار دیهیمی
وجه مشخصهٔ داستانهای گوگول سادگی قصهنویسی، ویژگی قومی، امانت محض نسبت به زندگی، و بکر بودن و سرزندگی خندهآور آنهاست که همیشه تحتتأثیر احساس عمیق غم و دلتنگی قرار میگیرد. همهٔ این ویژگیها یک منبع دارند: گوگول شاعر است، شاعر زندگی حقیقی.
اولین تأثیری که هر یک از قصههای گوگول بر خواننده میگذارد این است که با خود بگوید: «چقدر همهٔ اینها ساده، عادی، طبیعی، و حقیقی است، و درعینحال چقدر بکر و تازه.» این سادگی قصهنویسی، این صراحت لهجه، این پرهیز از نمایشپردازی، این پیشپاافتادگی و معمولی بودن اتفاقات قصهها، علائم حقیقی و قطعی خلاقیت هستند: این شعری حقیقی است، شعر زندگی خود ماست.
تقریباً همهٔ قصههای گوگول کمدیهای سرگرمکنندهای هستند که با هیچوپوچ شروع میشوند، با هیچوپوچ ادامه مییابند، و به اشک ختم میشوند، و در پایان، زندگی نام میگیرند. قصههایش همگی همینطورند: اولش سرگرمکننده، سپس غم! زندگی خود ما هم چنین است: اولش سرگرم کننده، و بعد غم. چقدر شعر، چقدر فلسفه، و چقدر حقیقت در اینجا نهفته است!
منتشر شد
«چگونه افلاطون بخوانیم»
نوشتهی ریچارد کروت
ترجمهی نیما علوی
«اگر کسی را بیابم که بتواند در واحد جزئیات کثیر را ببیند و در جزئیات کثیر و پراکنده صورت واحد را، چنان سر در پی او میگذارم که گویی خدای من است. من کسانی را که از این هنر بهرهورند اهل دیالکتیک مینامم.»
ــ افلاطون
موضوعاتی که افلاطون به آنها پرداخته متنوع و وسیعاند. او پرسشهایی را مطرح کرد که امروز هم پیش روی ما هستند و برای پاسخ به آنها به مطالعهی صورتهای انتزاعی پرداخت. جهان ایدهها موضوع جستوجوی افلاطون برای کشف حقیقت شد.
ریچارد کروت در این مقدمهی بینظیر اندیشهی یکی از بنیانگذاران فلسفهی غرب را، از خلال گفتوگوهایی که نوشته، کاویده است. او از محاورات اولیه و پرسشهای اخلاقی افلاطون آغاز میکند و تا بررسی متافیزیک افلاطون در آثار متأخرتر پیش میرود.
▫️ بخشی از کتاب
منتشر شد
«چگونه افلاطون بخوانیم»
نوشتهی ریچارد کروت
ترجمهی نیما علوی
«اگر کسی را بیابم که بتواند در واحد جزئیات کثیر را ببیند و در جزئیات کثیر و پراکنده صورت واحد را، چنان سر در پی او میگذارم که گویی خدای من است. من کسانی را که از این هنر بهرهورند اهل دیالکتیک مینامم.»
ــ افلاطون
موضوعاتی که افلاطون به آنها پرداخته متنوع و وسیعاند. او پرسشهایی را مطرح کرد که امروز هم پیش روی ما هستند و برای پاسخ به آنها به مطالعهی صورتهای انتزاعی پرداخت. جهان ایدهها موضوع جستوجوی افلاطون برای کشف حقیقت شد.
ریچارد کروت در این مقدمهی بینظیر اندیشهی یکی از بنیانگذاران فلسفهی غرب را، از خلال گفتوگوهایی که نوشته، کاویده است. او از محاورات اولیه و پرسشهای اخلاقی افلاطون آغاز میکند و تا بررسی متافیزیک افلاطون در آثار متأخرتر پیش میرود.
▫️ بخشی از کتاب
در دست انتشار
«انسان در هولوسن پدیدار میشود»
(رمان)
ماکس فریش
ترجمهی زینب آرمند
سپیدهدم، قبل از صدای کوتاه ناقوس، آقای گایزر کولهپشتیاش را بست، کلاه، بارانی و چترش را برداشت و از خانه بیرون رفت. کولهپشتی چندان سنگین نیست و وقتی به جنگل میرسد تپش قلبش آرامتر شده است. در دهکده کسی نیست که آقای گایزر را ببیند و از او بپرسد کجا میرود با آن کولهپشتی، آن هم در این هوا.
آقای گایزر میداند دارد چه میکند.
ص ۷۶-۷۷
در دست انتشار
«انسان در هولوسن پدیدار میشود»
(رمان)
ماکس فریش
ترجمهی زینب آرمند
سپیدهدم، قبل از صدای کوتاه ناقوس، آقای گایزر کولهپشتیاش را بست، کلاه، بارانی و چترش را برداشت و از خانه بیرون رفت. کولهپشتی چندان سنگین نیست و وقتی به جنگل میرسد تپش قلبش آرامتر شده است. در دهکده کسی نیست که آقای گایزر را ببیند و از او بپرسد کجا میرود با آن کولهپشتی، آن هم در این هوا.
آقای گایزر میداند دارد چه میکند.
ص ۷۶-۷۷
در دست انتشار
«اطلس رمان اروپایی (۱۸۰۰-۱۹۰۰)»
فرانکو مورتی
ترجمهی مهران مهاجر و محمد نبوی
فرانکو مورِتّی در این کتاب به کمک مجموعهای از نقشهها نشان میدهد که چگونه جغرافیا در رمانهای قرن نوزدهم به قالب داستان درآمده است و، در مقابل، داستانها چگونه جغرافیا را میسازند. پاریس بالزاک، لندن دیکنز و دشتهای اسکاتلند در رمانهای اسکات همگی از نو در قالب نقشه جان میگیرند و قلمرو رمانهای پیکارسک اسپانیایی، رمانسهای آفریقای استعمارشده و رمانهای اندیشهمحورِ روسی در کنارشان ترسیم میشود. در این پژوهش مبتکرانه و پیشگام بهروشنی میتوان دید که مکان یا جغرافیا چگونه میتواند قهرمان گمشدهی مطالعات ادبی باشد. این دستاورد فوقالعادهی انتقادی لذت بصری را با موشکافی نظری درمیآمیزد و اثری به دست میدهد که در آن بار معنا با احساس و شور با مفهوم تلاقی کرده است. اومبرتو اکو دربارهی اثر هموطن خود میگوید: «مورِتّی، با نوعی ظرافت نظری، از ما دعوت میکند تا نقشه را نه بهمنزلهی راهحلی فراگیر، بلکه بهمثابهی ماشین تولید ایده به کار بگیریم.»
در دست انتشار
«اطلس رمان اروپایی (۱۸۰۰-۱۹۰۰)»
فرانکو مورتی
ترجمهی مهران مهاجر و محمد نبوی
فرانکو مورِتّی در این کتاب به کمک مجموعهای از نقشهها نشان میدهد که چگونه جغرافیا در رمانهای قرن نوزدهم به قالب داستان درآمده است و، در مقابل، داستانها چگونه جغرافیا را میسازند. پاریس بالزاک، لندن دیکنز و دشتهای اسکاتلند در رمانهای اسکات همگی از نو در قالب نقشه جان میگیرند و قلمرو رمانهای پیکارسک اسپانیایی، رمانسهای آفریقای استعمارشده و رمانهای اندیشهمحورِ روسی در کنارشان ترسیم میشود. در این پژوهش مبتکرانه و پیشگام بهروشنی میتوان دید که مکان یا جغرافیا چگونه میتواند قهرمان گمشدهی مطالعات ادبی باشد. این دستاورد فوقالعادهی انتقادی لذت بصری را با موشکافی نظری درمیآمیزد و اثری به دست میدهد که در آن بار معنا با احساس و شور با مفهوم تلاقی کرده است. اومبرتو اکو دربارهی اثر هموطن خود میگوید: «مورِتّی، با نوعی ظرافت نظری، از ما دعوت میکند تا نقشه را نه بهمنزلهی راهحلی فراگیر، بلکه بهمثابهی ماشین تولید ایده به کار بگیریم.»
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
چرا باید «طوفان» شکسپیر را بخوانیم؟
غرش تندر و برق آذرخش دریای خروشان را روشن میکند درحالیکه یک کشتی در زیر امواج کج و معوج میرود. این کولاکی معمولی نیست، بلکه طوفانی سهمگین و کینهتوزانه است و صحنه را برای اسرارآمیزترین نمایشنامهٔ شکسپیر مهیا میکند. با بازشدن آسمان به دنیایی دعوت شدهایم که گویی از دنیای خودمان دور است، اما مملو از دغدغههایی آشناست در مورد آزادی و و قدرت و تسلط. ماجرای طوفان در جزیرهای بیابانی اتفاق میافتد که در معرض عناصری است که پروسپرو، دوک تبعیدشدهٔ میلان، با سحر و جادو آن را اداره میکند.
این نمایشنامه جامعه را تا سر حد خواستههای پستش پایین میکشد، آن هم با هر جناحی که در پی قدرت باشد ـ خواه این قدرت بر سر سرزمین باشد، یا مردمی دیگر یا سرنوشت خود آن جامعه.
اما شکسپیر میداند که قدرت همیشه یک هدف متحرک است؛ و همانطور که پیشینهٔ تاریک این شخصیتها را برملا میکند ما از خود میپرسیم آیا این چرخهٔ شنیع اصلاً پایانی دارد.
ویدئو از TED-Ed
ترجمهٔ ماهرخ همتی
تهیه و تنظیم: نشر نی
چرا باید «طوفان» شکسپیر را بخوانیم؟
غرش تندر و برق آذرخش دریای خروشان را روشن میکند درحالیکه یک کشتی در زیر امواج کج و معوج میرود. این کولاکی معمولی نیست، بلکه طوفانی سهمگین و کینهتوزانه است و صحنه را برای اسرارآمیزترین نمایشنامهٔ شکسپیر مهیا میکند. با بازشدن آسمان به دنیایی دعوت شدهایم که گویی از دنیای خودمان دور است، اما مملو از دغدغههایی آشناست در مورد آزادی و و قدرت و تسلط. ماجرای طوفان در جزیرهای بیابانی اتفاق میافتد که در معرض عناصری است که پروسپرو، دوک تبعیدشدهٔ میلان، با سحر و جادو آن را اداره میکند.
این نمایشنامه جامعه را تا سر حد خواستههای پستش پایین میکشد، آن هم با هر جناحی که در پی قدرت باشد ـ خواه این قدرت بر سر سرزمین باشد، یا مردمی دیگر یا سرنوشت خود آن جامعه.
اما شکسپیر میداند که قدرت همیشه یک هدف متحرک است؛ و همانطور که پیشینهٔ تاریک این شخصیتها را برملا میکند ما از خود میپرسیم آیا این چرخهٔ شنیع اصلاً پایانی دارد.
ویدئو از TED-Ed
ترجمهٔ ماهرخ همتی
تهیه و تنظیم: نشر نی
منتشر شد
«گادامر»
کتاب راهنمای دانشگاه کمبریج
نوشتهی رابرت جی. دوستال
ترجمهی اصغر واعظی
هر جلد از مجموعه کتابهای راهنمای دانشگاه کمبریج به معرفی یکی از فیلسوفان بزرگ اختصاص داده شده است. این کتابها مجموعه مقالاتی را شامل میشوند که نگارش آنها به گروهی از پژوهشگرانِ برجستهی بینالمللی واگذار شده است. کتاب پیش رو یکی از مجموعه کتابهای راهنمای دانشگاه کمبریج است که بهمنزلهی یک کتاب مرجع، مفاهیم بنیادین اندیشهی گادامر را به دانشجویان و پژوهشگران معرفی میکند.
گادامر، که میتوان او را فیلسوف علوم انسانی و نمایندهی اصلی هرمنوتیک فلسفی نامید، تأثیر بسیار عمیقی بر مباحث فلسفی و الهیاتیِ معاصر و نیز شیوههای جدید تفسیر در علوم اجتماعی گذاشته است. این کتاب، ضمن معرفی زندگی، آثار و مبانی اصلی نظریهی هرمنوتیکی گادامر، دستاوردهای فلسفی او را در متافیزیک و معرفتشناسی، اخلاق و سیاست، زیباشناسی، فلسفهی زبان، الهیات و علوم اجتماعی بررسی میکند و نشان میدهد چگونه گادامر اندیشههای هگل، هایدگر و فیلسوفان یونانی را از آن خود ساخته و چه نسبتی با مدرنیته، نظریهی انتقادی و پساساختارگرایی دارد.
▫️ بخشی از کتاب
منتشر شد
«گادامر»
کتاب راهنمای دانشگاه کمبریج
نوشتهی رابرت جی. دوستال
ترجمهی اصغر واعظی
هر جلد از مجموعه کتابهای راهنمای دانشگاه کمبریج به معرفی یکی از فیلسوفان بزرگ اختصاص داده شده است. این کتابها مجموعه مقالاتی را شامل میشوند که نگارش آنها به گروهی از پژوهشگرانِ برجستهی بینالمللی واگذار شده است. کتاب پیش رو یکی از مجموعه کتابهای راهنمای دانشگاه کمبریج است که بهمنزلهی یک کتاب مرجع، مفاهیم بنیادین اندیشهی گادامر را به دانشجویان و پژوهشگران معرفی میکند.
گادامر، که میتوان او را فیلسوف علوم انسانی و نمایندهی اصلی هرمنوتیک فلسفی نامید، تأثیر بسیار عمیقی بر مباحث فلسفی و الهیاتیِ معاصر و نیز شیوههای جدید تفسیر در علوم اجتماعی گذاشته است. این کتاب، ضمن معرفی زندگی، آثار و مبانی اصلی نظریهی هرمنوتیکی گادامر، دستاوردهای فلسفی او را در متافیزیک و معرفتشناسی، اخلاق و سیاست، زیباشناسی، فلسفهی زبان، الهیات و علوم اجتماعی بررسی میکند و نشان میدهد چگونه گادامر اندیشههای هگل، هایدگر و فیلسوفان یونانی را از آن خود ساخته و چه نسبتی با مدرنیته، نظریهی انتقادی و پساساختارگرایی دارد.
▫️ بخشی از کتاب
در دست انتشار از مجموعهی جهان نمایش
▫️کروکودیل
▫️غنا، آشوب و صورت
▫️سنگ، کاغذ، قیچی و ای خوانندهی محترم و مشعلداران و شبگرد
▫️شب شرقی و ایستگاه هفتم
🔸جهان نمایش مجموعهای است از متنهایی که برای صحنهی نمایش یا دربارهی آن نوشته شدهاند. انواع نمایشنامه، چه برای اجرا و چه صرفاً برای خوانده شدن.
◀️ تاکنون ۳۶ عنوان از این مجموعه منتشر شده است:
۱. نمایشنامهنویسی و تراژدی تراژدی
۲. گتسبی بزرگ
۳. چهار دقیقه و همان چهار دقیقه
۴. جوزف ک
۵. آخرین غول
۶. مدئای منهتن
۷. همچون درون آینه
۸. اما و جین آستین
۹. جنون جرج سوم
۱۰. صحنههایی از یک ازدواج
۱۱. پسربچهی تخس
۱۲. لطیف است شب
۱۳. فرانکنشتاین
۱۴. فرصتهای بزرگ
۱۵. بانویی از تاکنا
۱۶. برونته
۱۷. غرور و تعصب
۱۸. جین ایر
۱۹. ببر پشت دروازه
۲۰. درام مدرنیستی
۲۱. کنفرانس یالتا و قطار هیچوپوچ
۲۲. بر فراز صخرهها
۲۳. هزارونهصدوهشتادوچهار
۲۴. عرق سرد
۲۵. بچه و اینجا کجاست
۲۶. آشپزخانه و متعلقات
۲۷. رد ترس
۲۸. تابلو
۲۹. پری دریایی
۳۰. قتل به روایت پو
۳۱. قابیل
۳۲. شب را توصیف کن
۳۳. اورستس: خون و نور
۳۴. عقل و احساس
۳۵. پدرو و کاپیتان
۳۸. حلقه
در دست انتشار از مجموعهی جهان نمایش
▫️کروکودیل
▫️غنا، آشوب و صورت
▫️سنگ، کاغذ، قیچی و ای خوانندهی محترم و مشعلداران و شبگرد
▫️شب شرقی و ایستگاه هفتم
🔸جهان نمایش مجموعهای است از متنهایی که برای صحنهی نمایش یا دربارهی آن نوشته شدهاند. انواع نمایشنامه، چه برای اجرا و چه صرفاً برای خوانده شدن.
◀️ تاکنون ۳۶ عنوان از این مجموعه منتشر شده است:
۱. نمایشنامهنویسی و تراژدی تراژدی
۲. گتسبی بزرگ
۳. چهار دقیقه و همان چهار دقیقه
۴. جوزف ک
۵. آخرین غول
۶. مدئای منهتن
۷. همچون درون آینه
۸. اما و جین آستین
۹. جنون جرج سوم
۱۰. صحنههایی از یک ازدواج
۱۱. پسربچهی تخس
۱۲. لطیف است شب
۱۳. فرانکنشتاین
۱۴. فرصتهای بزرگ
۱۵. بانویی از تاکنا
۱۶. برونته
۱۷. غرور و تعصب
۱۸. جین ایر
۱۹. ببر پشت دروازه
۲۰. درام مدرنیستی
۲۱. کنفرانس یالتا و قطار هیچوپوچ
۲۲. بر فراز صخرهها
۲۳. هزارونهصدوهشتادوچهار
۲۴. عرق سرد
۲۵. بچه و اینجا کجاست
۲۶. آشپزخانه و متعلقات
۲۷. رد ترس
۲۸. تابلو
۲۹. پری دریایی
۳۰. قتل به روایت پو
۳۱. قابیل
۳۲. شب را توصیف کن
۳۳. اورستس: خون و نور
۳۴. عقل و احساس
۳۵. پدرو و کاپیتان
۳۸. حلقه
بدبختی بشر این است که همیشه اختیارش در دست مشتی مردم ماجراجو و ستمکار و بیاحساس بود که هر گهی میخواستند میخوردند فقط مصالح عالیه را هم چاشنی آن میکردند. از دوران اساطیری که امثال کرئن حاکم بودند تا زمان قاتلین سقراط یا همان پاپهایی که جوردانو برونو را کشتند و گالیله را به ستوه آوردند تا دوران ما که هیتلرها و ناصرها و صدها جانور دیگر حکومت کردهاند و میکنند. بدبختانه همیشه مردم بهراستی هوشمند گوشهنشین بودند و کناره میگرفتند. از بس کار حکومت کثیف و زشت است و آدم را آلوده میکند، هر آدم پاکی مگر در موارد استثنایی همیشه از آن گریخته است. همین مائو تسهتونگ و خروشچف، هر دو سنگ مارکسیسم را به سینه میزنند و هر دو خر خودشان را میرانند، حقیقت در کجاست؟ هر روزی افسارگسیختهای در گوشهای سر کشیده و گفته است که من رسالت تاریخی، اجتماعی، مذهبی و کوفت و زهر مار دارم و پدر خلق خدا را درآورده است. نخواستیم، این بزرگان و برگزیدگان را نخواستیم. که به آنها اجازه داده است که دربارهی سرنوشت دیگران تصمیم بگیرند. بشر را به حال خود رها کنند و اینقدر غم بهروزیاش را نخورند.
از کتابِ شکاریم یکسر همه پیش مرگ
شاهرخ مسکوب
از کتابِ شکاریم یکسر همه پیش مرگ
شاهرخ مسکوب
در دست انتشار
«پیدایش مفاهیم اسلام سیاسی در ایران معاصر» (۱۳۲۰-۱۳۵۷)
آرش صفری
کتاب حاضر پژوهشی است در سیر پیدایش و تحول مفاهیمی که در میانهی سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۵۷ به ذهنیت، کنش سیاسی و انگارههای اجتماعی اسلامگرایان شکل و جهت داد و صورتبندی آنها، طیفهای مختلف گفتمانی و ایدئولوژیک اسلام سیاسی را پدید آورد. برساخت این مفاهیم در سیر رویارویی با این چالشهای سهگانه روایت شده است.
۱. چالش مذهب با ماتریالیسم و وجه ایدئولوژیک آن یعنی مارکسیسم، که به پیدایش مفاهیم نوپدیدی چون جهانبینی اسلامی و مکتب توحید، مسئلهی شناخت و فلسفهی تاریخ در اسلام، انسانشناسی و جامعهی بیطبقهی توحیدی و… انجامید و نشان آراء مارکسیستی را بر گفتمان چپ اسلامی گذاشت.
۲. چالش اسلامگرایان با بهائیت، پاکدینی کسروی و سنتگرایان مسلمان که تفاسیری ایدئولوژیک و انقلابی از آیات قرآن، تاریخ تشیع و باورهای اسلامی/ شیعی در پی داشت.
۳. چالش مذهب و دولت در مقولاتی چون قانون، اقتصاد و فرهنگ، که مباحثی چون اقتصاد در مکتب اسلام، هنر و ادبیات اسلامی و تصویر زن مسلمانِ مبارز و مکتبی از دل آن سر برآورد…
در دست انتشار
«پیدایش مفاهیم اسلام سیاسی در ایران معاصر» (۱۳۲۰-۱۳۵۷)
آرش صفری
کتاب حاضر پژوهشی است در سیر پیدایش و تحول مفاهیمی که در میانهی سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۵۷ به ذهنیت، کنش سیاسی و انگارههای اجتماعی اسلامگرایان شکل و جهت داد و صورتبندی آنها، طیفهای مختلف گفتمانی و ایدئولوژیک اسلام سیاسی را پدید آورد. برساخت این مفاهیم در سیر رویارویی با این چالشهای سهگانه روایت شده است.
۱. چالش مذهب با ماتریالیسم و وجه ایدئولوژیک آن یعنی مارکسیسم، که به پیدایش مفاهیم نوپدیدی چون جهانبینی اسلامی و مکتب توحید، مسئلهی شناخت و فلسفهی تاریخ در اسلام، انسانشناسی و جامعهی بیطبقهی توحیدی و… انجامید و نشان آراء مارکسیستی را بر گفتمان چپ اسلامی گذاشت.
۲. چالش اسلامگرایان با بهائیت، پاکدینی کسروی و سنتگرایان مسلمان که تفاسیری ایدئولوژیک و انقلابی از آیات قرآن، تاریخ تشیع و باورهای اسلامی/ شیعی در پی داشت.
۳. چالش مذهب و دولت در مقولاتی چون قانون، اقتصاد و فرهنگ، که مباحثی چون اقتصاد در مکتب اسلام، هنر و ادبیات اسلامی و تصویر زن مسلمانِ مبارز و مکتبی از دل آن سر برآورد…
در دست انتشار
«حقوق بشر از دیدگاه اندیشمندان مسلمان»
محمد محمدی (گرگانی)
حقوق بشر آرمانی بشری برای برقراری جامعهای به دور از «ترس» و «فقر» است؛ جامعهای که در آن نه فرد قربانی آرمانهای اجتماعی شود و نه به نام آزادی، جامعه به اسارت «فردیت» یا «فقر» دچار گردد. با وجود همه اختلافنظرهایی که در مورد حقوق بشر وجود دارد، اعلامیه جهانی حقوق بشر هنوز هم میتواند نقطه وحدتی برای حل تعارضها، اختلافهای دینی، فکری، نژادی و… باشد.
حقوق بشر پاسخی به این پرسش اساسی جامعه بشری است که آیا میتوانیم بهرغم همه اختلافها در مسائل اعتقادی، سیاسی، قومیتی، جنسیتی و… در کنار هم با صلح و امنیت و برابری زندگی کنیم؟ آیا میتوانیم گفتوگو را برترین ارزش، مدارا را سودمندترین روش، و عشق و محبت را، حتی نسبت به مخالف و دشمن، زیباترین و عملیترین راه همزیستی بدانیم؟
آرمان حقوق بشر این است که فقط با برقراری برابری و حفظ کرامت انسانی میتوان امنیت و آرامش را در جامعه برقرار کرد. حقوق بشر آخرین دستاورد خرد جمعی بشر است. اگرچه هنوز تا تحقق همه آرمانهای آن راه درازی در پیش داریم، اما میتوان آن را آرمانی مشترک برای همه بشریت دانست.
در دست انتشار
«حقوق بشر از دیدگاه اندیشمندان مسلمان»
محمد محمدی (گرگانی)
حقوق بشر آرمانی بشری برای برقراری جامعهای به دور از «ترس» و «فقر» است؛ جامعهای که در آن نه فرد قربانی آرمانهای اجتماعی شود و نه به نام آزادی، جامعه به اسارت «فردیت» یا «فقر» دچار گردد. با وجود همه اختلافنظرهایی که در مورد حقوق بشر وجود دارد، اعلامیه جهانی حقوق بشر هنوز هم میتواند نقطه وحدتی برای حل تعارضها، اختلافهای دینی، فکری، نژادی و… باشد.
حقوق بشر پاسخی به این پرسش اساسی جامعه بشری است که آیا میتوانیم بهرغم همه اختلافها در مسائل اعتقادی، سیاسی، قومیتی، جنسیتی و… در کنار هم با صلح و امنیت و برابری زندگی کنیم؟ آیا میتوانیم گفتوگو را برترین ارزش، مدارا را سودمندترین روش، و عشق و محبت را، حتی نسبت به مخالف و دشمن، زیباترین و عملیترین راه همزیستی بدانیم؟
آرمان حقوق بشر این است که فقط با برقراری برابری و حفظ کرامت انسانی میتوان امنیت و آرامش را در جامعه برقرار کرد. حقوق بشر آخرین دستاورد خرد جمعی بشر است. اگرچه هنوز تا تحقق همه آرمانهای آن راه درازی در پیش داریم، اما میتوان آن را آرمانی مشترک برای همه بشریت دانست.
با چه کسی میتوانم صحبت کنم؟ از کی نصیحت بشنوم؛ هیچکس. روانپزشک خدای زمان ماست. اما خرج دارد و من هم اهل نصیحتخریدن نیستم، حتی اگر به آن احتیاج داشته باشم. خودم را میکشم. کارم از کمکگرفتن گذشته است. اینجا هیچکس وقت کندوکاو کردن و در آوردن ته و توی چیزها را ندارد، هیچکس وقت ندارد به من کمک کند خودم را درک کنم... خیلیهای دیگر هم هستند که وضعشان از من بدتر است. چطور میتوانم اینقدر خودخواهانه درخواست کمک، آرامش و راهنمایی کنم؟ نه، این مشکل خودم است، حتی اگر اکنون زیرکی و به تبع آن حس خلاق طنزم را از دست داده باشم، به خودم اجازه غصه خوردن، عصبانی شدن یا مثل بچهها هقهق کردن روی شانههای دیگران را نمیدهم. نقاب مال روز است ــ کمترین کاری که میتوانم بکنم تقویت این توهم است که خوشحال و آرامم، نه پوچ و وحشتزده.
از کتاب «خاطرات سیلویا پلات»
ترجمۀ مهسا ملکمرزبان
با چه کسی میتوانم صحبت کنم؟ از کی نصیحت بشنوم؛ هیچکس. روانپزشک خدای زمان ماست. اما خرج دارد و من هم اهل نصیحتخریدن نیستم، حتی اگر به آن احتیاج داشته باشم. خودم را میکشم. کارم از کمکگرفتن گذشته است. اینجا هیچکس وقت کندوکاو کردن و در آوردن ته و توی چیزها را ندارد، هیچکس وقت ندارد به من کمک کند خودم را درک کنم... خیلیهای دیگر هم هستند که وضعشان از من بدتر است. چطور میتوانم اینقدر خودخواهانه درخواست کمک، آرامش و راهنمایی کنم؟ نه، این مشکل خودم است، حتی اگر اکنون زیرکی و به تبع آن حس خلاق طنزم را از دست داده باشم، به خودم اجازه غصه خوردن، عصبانی شدن یا مثل بچهها هقهق کردن روی شانههای دیگران را نمیدهم. نقاب مال روز است ــ کمترین کاری که میتوانم بکنم تقویت این توهم است که خوشحال و آرامم، نه پوچ و وحشتزده.
از کتاب «خاطرات سیلویا پلات»
ترجمۀ مهسا ملکمرزبان