‌
منتشر شد
«چگونه افلاطون بخوانیم»
نوشته‌ی ریچارد کروت
ترجمه‌ی نیما علوی

«اگر کسی را بیابم که بتواند در واحد جزئیات کثیر را ببیند و در جزئیات کثیر و پراکنده صورت واحد را، چنان سر در پی او می‌گذارم که گویی خدای من است. من کسانی را که از این هنر بهره‌ورند اهل دیالکتیک می‌نامم.»
ــ افلاطون


موضوعاتی که افلاطون به آن‌ها پرداخته متنوع و وسیع‌اند. او پرسش‌هایی را مطرح کرد که امروز هم پیش روی ما هستند و برای پاسخ به آن‌ها به مطالعه‌ی صورت‌های انتزاعی پرداخت. جهان ایده‌ها موضوع جست‌وجوی افلاطون برای کشف حقیقت شد.
ریچارد کروت در این مقدمه‌ی بی‌نظیر اندیشه‌ی یکی از بنیان‌گذاران فلسفه‌ی غرب را، از خلال گفت‌وگوهایی که نوشته، کاویده است. او از محاورات اولیه و پرسش‌های اخلاقی افلاطون آغاز می‌کند و تا بررسی متافیزیک افلاطون در آثار متأخرتر پیش می‌رود.

▫️ بخشی از کتاب

‌
بخشی از کتاب «چگونه افلاطون بخوانیم»
نوشته‌ی ریچارد کروت
ترجمه‌ی نیما علوی

‌
‌در دست انتشار
«انسان در هولوسن پدیدار می‌شود»
(رمان)
ماکس فریش
ترجمه‌ی زینب آرمند

سپیده‌دم، قبل از صدای کوتاه ناقوس، آقای گایزر کوله‌پشتی‌اش را بست، کلاه، بارانی و چترش را برداشت و از خانه بیرون رفت. کوله‌پشتی چندان سنگین نیست و وقتی به جنگل می‌رسد تپش قلبش آرام‌تر شده است. در دهکده کسی نیست که آقای گایزر را ببیند و از او بپرسد کجا می‌رود با آن کوله‌پشتی، آن هم در این هوا.
آقای گایزر می‌داند دارد چه می‌کند.
ص ۷۶-۷۷

‌
‌در دست انتشار
«اطلس رمان اروپایی (۱۸۰۰-۱۹۰۰)»
فرانکو مورتی
ترجمه‌ی مهران مهاجر و محمد نبوی

فرانکو مورِتّی در این کتاب به کمک مجموعه‌ای از نقشه‌ها نشان می‌دهد که چگونه جغرافیا در رمان‌های قرن نوزدهم به قالب داستان درآمده است و، در مقابل، داستان‌ها چگونه جغرافیا را می‌سازند. پاریس بالزاک، لندن دیکنز و دشت‌های اسکاتلند در رمان‌های اسکات همگی از نو در قالب نقشه جان می‌گیرند و قلمرو رمان‌های پیکارسک اسپانیایی، رمانس‌های آفریقای استعمارشده و رمان‌های اندیشه‌محورِ روسی در کنارشان ترسیم می‌شود. در این پژوهش مبتکرانه و پیشگام به‌روشنی می‌توان دید که مکان یا جغرافیا چگونه می‌تواند قهرمان گم‌شده‌ی مطالعات ادبی باشد. این دستاورد فوق‌العاده‌ی انتقادی لذت بصری را با موشکافی نظری درمی‌آمیزد و اثری به دست می‌دهد که در آن بار معنا با احساس و شور با مفهوم تلاقی کرده است. اومبرتو اکو درباره‌ی اثر هم‌وطن خود می‌گوید: «مورِتّی، با نوعی ظرافت نظری، از ما دعوت می‌کند تا نقشه را نه به‌منزله‌ی راه‌حلی فراگیر، بلکه به‌مثابه‌ی ماشین تولید ایده به کار بگیریم.»

‌
‌چرا باید «طوفان» شکسپیر را بخوانیم؟

غرش تندر و برق آذرخش دریای خروشان را روشن می‌کند درحالی‌که یک کشتی در زیر امواج کج و معوج می‌رود. این کولاکی معمولی نیست، بلکه طوفانی سهمگین و کینه‌توزانه است و صحنه را برای اسرارآمیزترین نمایشنامهٔ شکسپیر مهیا می‌کند. با بازشدن آسمان به دنیایی دعوت شده‌ایم که گویی از دنیای خودمان دور است، اما مملو از دغدغه‌هایی آشناست در مورد آزادی و و قدرت و تسلط. ماجرای طوفان در جزیره‌ای بیابانی اتفاق می‌افتد که در معرض عناصری است که پروسپرو، دوک تبعیدشدهٔ میلان، با سحر و جادو آن را اداره می‌کند.
این نمایش‌نامه جامعه را تا سر حد خواسته‌های پستش پایین می‌کشد، آن هم با هر جناحی که در پی قدرت باشد ـ خواه این قدرت بر سر سرزمین باشد، یا مردمی دیگر یا سرنوشت خود آن جامعه.
اما شکسپیر می‌داند که قدرت همیشه یک هدف متحرک است؛ و همان‌طور که پیشینهٔ تاریک این شخصیت‌ها را برملا می‌کند ما از خود می‌پرسیم آیا این چرخهٔ شنیع اصلاً پایانی دارد.

ویدئو از TED-Ed
ترجمهٔ ماهرخ همتی
تهیه و تنظیم: نشر نی

‌
منتشر شد
«گادامر»
کتاب راهنمای دانشگاه کمبریج
نوشته‌ی رابرت جی. دوستال
ترجمه‌ی اصغر واعظی

هر جلد از مجموعه کتاب‌های راهنمای دانشگاه کمبریج به معرفی یکی از فیلسوفان بزرگ اختصاص داده شده است. این کتاب‌ها مجموعه مقالاتی را شامل می‌شوند که نگارش آن‌ها به گروهی از پژوهشگرانِ برجسته‌ی بین‌المللی واگذار شده است. کتاب پیش رو یکی از مجموعه کتاب‌های راهنمای دانشگاه کمبریج است که به‌منزله‌ی یک کتاب مرجع، مفاهیم بنیادین اندیشه‌ی گادامر را به دانشجویان و پژوهشگران معرفی می‌کند.
گادامر، که می‌توان او را فیلسوف علوم انسانی و نماینده‌ی اصلی هرمنوتیک فلسفی نامید، تأثیر بسیار عمیقی بر مباحث فلسفی و الهیاتیِ معاصر و نیز شیوه‌های جدید تفسیر در علوم اجتماعی گذاشته است. این کتاب، ضمن معرفی زندگی، آثار و مبانی اصلی نظریه‌ی هرمنوتیکی گادامر، دستاوردهای فلسفی او را در متافیزیک و معرفت‌شناسی، اخلاق و سیاست، زیباشناسی، فلسفه‌ی زبان، الهیات و علوم اجتماعی بررسی می‌کند و نشان می‌دهد چگونه گادامر اندیشه‌های هگل، هایدگر و فیلسوفان یونانی را از آن خود ساخته و چه نسبتی با مدرنیته، نظریه‌ی انتقادی و پساساختارگرایی دارد.

▫️ بخشی از کتاب

بخشی از کتاب «گادامر»
کتاب راهنمای دانشگاه کمبریج
نوشته‌ی رابرت جی. دوستال
ترجمه‌ی اصغر واعظی

بدبختی بشر این است که همیشه اختیارش در دست مشتی مردم ماجراجو و ستمکار و بی‌احساس بود که هر گهی می‌خواستند می‌خوردند فقط مصالح عالیه را هم چاشنی آن می‌کردند. از دوران اساطیری که امثال کرئن حاکم بودند تا زمان قاتلین سقراط یا همان پاپ‌هایی که جوردانو برونو را کشتند و گالیله را به ستوه آوردند تا دوران ما که هیتلرها و ناصرها و صدها جانور دیگر حکومت کرده‌اند و می‌کنند. بدبختانه همیشه مردم به‌راستی هوشمند گوشه‌نشین بودند و کناره می‌گرفتند. از بس کار حکومت کثیف و زشت است و آدم را آلوده می‌کند، هر آدم پاکی مگر در موارد استثنایی همیشه از آن گریخته است. همین مائو تسه‌تونگ و خروشچف، هر دو سنگ مارکسیسم را به سینه می‌زنند و هر دو خر خودشان را می‌رانند، حقیقت در کجاست؟ هر روزی افسارگسیخته‌ای در گوشه‌ای سر کشیده و گفته است که من رسالت تاریخی، اجتماعی، مذهبی و کوفت و زهر مار دارم و پدر خلق خدا را درآورده است. نخواستیم، این بزرگان و برگزیدگان را نخواستیم. که به آنها اجازه داده است که درباره‌ی سرنوشت دیگران تصمیم بگیرند. بشر را به حال خود رها کنند و اینقدر غم بهروزی‌اش را نخورند.

از کتابِ شکاریم یک‌سر همه پیش مرگ
شاهرخ مسکوب

‌
‌در دست انتشار
«پیدایش مفاهیم اسلام سیاسی در ایران معاصر» (۱۳۲۰-۱۳۵۷)
آرش صفری

کتاب حاضر پژوهشی است در سیر پیدایش و تحول مفاهیمی که در میانه‌ی سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۵۷ به ذهنیت، کنش سیاسی و انگاره‌های اجتماعی اسلام‌گرایان شکل و جهت داد و صورت‌بندی آن‌ها، طیف‌های مختلف گفتمانی و ایدئولوژیک اسلام سیاسی را پدید آورد. برساخت این مفاهیم در سیر رویارویی با این چالش‌های سه‌گانه روایت شده است.
۱. چالش مذهب با ماتریالیسم و وجه ایدئولوژیک آن یعنی مارکسیسم، که به پیدایش مفاهیم نوپدیدی چون جهان‌بینی اسلامی و مکتب توحید، مسئله‌ی شناخت و فلسفه‌ی تاریخ در اسلام، انسان‌شناسی و جامعه‌ی بی‌طبقه‌ی توحیدی و… انجامید و نشان آراء مارکسیستی را بر گفتمان چپ اسلامی گذاشت.
۲. چالش اسلام‌گرایان با بهائیت، پاکدینی کسروی و سنت‌گرایان مسلمان که تفاسیری ایدئولوژیک و انقلابی از آیات قرآن، تاریخ تشیع و باورهای اسلامی/ شیعی در پی داشت.
۳. چالش مذهب و دولت در مقولاتی چون قانون، اقتصاد و فرهنگ، که مباحثی چون اقتصاد در مکتب اسلام، هنر و ادبیات اسلامی و تصویر زن مسلمانِ مبارز و مکتبی از دل آن سر برآورد…

‌
‌در دست انتشار
«حقوق بشر از دیدگاه اندیشمندان مسلمان»
محمد محمدی (گرگانی)

حقوق بشر آرمانی بشری برای برقراری جامعه‌ای به دور از «ترس» و «فقر» است؛ جامعه‌ای که در آن نه فرد قربانی آرمان‌های اجتماعی شود و نه به نام آزادی، جامعه به اسارت «فردیت» یا «فقر» دچار گردد. با وجود همه اختلاف‌نظرهایی که در مورد حقوق بشر وجود دارد، اعلامیه جهانی حقوق بشر هنوز هم می‌تواند نقطه وحدتی برای حل تعارض‌ها، اختلاف‌های دینی، فکری، نژادی و… باشد.
حقوق بشر پاسخی به این پرسش اساسی جامعه بشری است که آیا می‌توانیم به‌رغم همه اختلاف‌ها در مسائل اعتقادی، سیاسی، قومیتی، جنسیتی و… در کنار هم با صلح و امنیت و برابری زندگی کنیم؟ آیا می‌توانیم گفت‌وگو را برترین ارزش، مدارا را سودمندترین روش، و عشق و محبت را، حتی نسبت به مخالف و دشمن، زیباترین و عملی‌ترین راه همزیستی بدانیم؟
آرمان حقوق بشر این است که فقط با برقراری برابری و حفظ کرامت انسانی می‌توان امنیت و آرامش را در جامعه برقرار کرد. حقوق بشر آخرین دستاورد خرد جمعی بشر است. اگرچه هنوز تا تحقق همه آرمان‌های آن راه درازی در پیش داریم، اما می‌توان آن را آرمانی مشترک برای همه بشریت دانست.

‌
‌با چه کسی می‌توانم صحبت کنم؟ از کی نصیحت بشنوم؛ هیچ‌کس. روان‌پزشک خدای زمان ماست. اما خرج دارد و من هم اهل نصیحت‌خریدن نیستم، حتی اگر به آن احتیاج داشته باشم. خودم را می‌کشم. کارم از کمک‌گرفتن گذشته است. این‌جا هیچ‌کس وقت کندوکاو کردن و در آوردن ته و توی چیزها را ندارد، هیچ‌کس وقت ندارد به من کمک کند خودم را درک کنم... خیلی‌های دیگر هم هستند که وضع‌شان از من بدتر است. چطور می‌توانم این‌قدر خودخواهانه درخواست کمک، آرامش و راهنمایی کنم؟ نه، این مشکل خودم است، حتی اگر اکنون زیرکی و به تبع آن حس خلاق طنزم را از دست داده باشم، به خودم اجازه غصه خوردن، عصبانی شدن یا مثل بچه‌ها هق‌هق کردن روی شانه‌های دیگران را نمی‌دهم. نقاب مال روز است ــ کمترین کاری که می‌توانم بکنم تقویت این توهم است که خوشحال و آرامم، نه پوچ و وحشت‌زده.

از کتاب «خاطرات سیلویا پلات»
ترجمۀ مهسا ملک‌مرزبان

‌
‌در دست انتشار
«گزیده مطالعات شهری»
گری بریج و سوفی واتسن

هم‌اکنون بیش از نیمی از افراد بشر در شهرها زندگی می‌کنند. الگوی این شهرنشینیِ جهانی پیچیده و چندگانه است… پیچیدگیِ همه‌جانبه‌ی فرایندهای شهری، ساختارها و فرهنگ‌های درونیِ شهرها، و تعامل جهانیِ آن‌ها با یکدیگر حاکی از آن است که اتخاذ شیوه‌های متفاوت برای فهم و شناخت شهرها به یک ضرورت تبدیل شده است. این تنوعِ شیوه‌های شناخت انعکاسی از گستره و تنوع خودِ شهرهاست و هدف این کتاب هم فهم و تفسیر تنوع و تفاوت نگرش‌ها درباره‌ی شهرها و «امر شهری» است.
به گمان ما، بهترین راه برای درک تنوع یادشده اتخاذ نگاهی چندرشته‌ای است. این کتاب آگاهانه مقالاتی را انتخاب کرده که از منظر رشته‌های متفاوتی چون اقتصاد، جامعه‌شناسی، برنامه‌ریزی و معماری، و افزون بر آن، مطالعات فرهنگی، ادبیات، تاریخ، روانکاوی، انسان‌شناسی، و فلسفه‌ی سیاسی و اجتماعی به شهر می‌نگرند. امیدواریم با هم‌نشینیِ این منظرها در پنج مضمون یا بخش مضمون یا بخش جداگانه‌ی کتاب، افزون بر نقشِ هر گزیده‌متن (برخی کلاسیک و برخی جدید) در کتاب، به ایجاد گفت‌وگو بین آن‌ها کمک کرده باشیم.

‌
‌هنگامی که جنگ داخلی آمریکا پایان می‌یابد، دولت ایالات متحده با سه متمّم به قانون اساسی وارد دورة بازسازی می‌شود.
برده‌داری لغو می‌شود و به بردگان سابق حقوق شهروندی و حق رأی در سطح ایالتی و محلی اعطا می‌شود.
دموکرات‌های سفیدپوست جنوبی قوانینی را برای سرکوب دستاوردهای سیاسی و اقتصادی به دست آمده توسط آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار اجرا می‌کنند.
طبق مادة «جدا ولی مساوی»، دیوان عالی ایالات متحده تفکیک و تبعیض اجتماعی را مجاز می‌داند و با سیاه‌پوستان به ‌عنوان شهروندان درجة‌ دو رفتار می‌کند که روی‌هم‌رفته به عنوان قوانین جیم کرو شناخته می‌شوند. پس از نمایشی نژادی که با بازیگری سیاه‌چرده اجرا شد.
این قوانین تعصب نژادی را تقویت و حقوق سیاه‌پوستان را در ایالات متحده سلب می‌کنند.
قانون‌گذاری فدرال به عصر جیم کرو خاتمه می‌دهد، با این‌همه تأثیر زیادش همچنان بر مبارزه برای برابری سایه می‌اندازد.

ویدئو از One Minute History
ترجمهٔ محمدحسین رعیتی
تهیه و تنظیم: نشر نی

‌
‌در دست انتشار
«قدرت کلمات»
گزیده مقالات
سیمون وی
ترجمه‌ی بهزاد حسین‌زاده

همیشه منظورمان از قدرت کلمات قدرت آن‌ها در ایجاد توهم و خطاست. اما، به لطف نظمی مقدر، کلماتی هستند که در خود خاصیتی روشنی‌بخش دارند و وقتی درست به کار برده شوند موجب تعالی انسان به سوی خیر می‌گردند. این کلمات به کمالی مطلق اشاره می‌کنند که ما از درک آن عاجزیم. کاربرد درست این کلمات مستلزم آن است که آن‌ها را به‌زور با هیچ مفهومی مطابقت ندهیم، زیرا قدرت روشنی‌بخش و تعالی‌بخشیِ ذکرشده در خود این کلمات نهفته است. آنچه این کلمات می‌گویند خارج از دایره‌ی فهم ماست.
خدا و حقیقت از این گونه کلمات‌اند؛ همچنین عدالت، عشق و خیر. استفاده از این کلمات مخاطره‌آمیز است. این کلمات نوعی آزمون‌اند. برای استفاده‌ی صحیح از این کلمات باید از به‌کاربردنِ آن‌ها برای اشاره به اموری که در فهم انسان می‌گنجند پرهیخت، و درعین‌حال باید تصورات و اعمالی را با این کلمات بیان کرد که مستقیماً از نور همین کلمات برخاسته باشند و بس. در غیر این صورت، همگان بی‌درنگ این کلمات را دروغ خواهند شمرد.
ــ برگرفته از متن کتاب، ص ۱۳۳

ناامید نباید شد. همیشه چیزی هست، فقط باید دانست کجا دنبالش گشت... من یک وقت می‌دانستم جای هر چیزی کجاست. میوه به درخت. ستاره به آسمان. ماهی در دریا. آهو در دشت...
جای‌شان همین‌جاها بود، نبود؟...

از نمایشنامهٔ «آخرین پر سیمرغ»
محمد چرم‌شیر

‌
منتشر شد
«این سپهر رنگ‌به‌رنگ»
ادبیات ایران: رمان
نوشته‌ی شیرین فرّهی

از زیر دروازه‌ی شهر که گذشتند، دلارام با نقش حیوانات آشنایی بدرود گفت که تا به یاد داشت بر آجرهای لعاب‌دار فیروزه‌ایِ دروازه جا خوش کرده بودند. این واپسین نگاه به زادگاهش انگار چیزی را در وجودش تکان داد. انگار در نوای نسیم آشنایی که گونه‌هایش را می‌نواخت، انعکاسی از آوای روزگاران گذشته را می‌شنید. آهنگ صدای پدرش بود که داشت او را از افسردگی بازمی‌داشت. می‌گفت زندگی جدید خود را با خیالات بد و نگرانی‌های بیجا آغاز نکند، نگاهش به پیش رو باشد و نه به پشت سر. زمزمه‌ی آهنگین مادرش را در گوش ذهن خود شنید که همیشه می‌گفت گریزی از تقدیر نیست، پس بکوشد ذهنش را آکنده از اندیشه‌های سودمند کند و شاد باشد تا خشنودی همیشه همراهش بماند.

▫️ بخشی از کتاب