‌
‌در دست انتشار
«ریشه‌های جنگ جهانی دوم»
ریچارد اوری
ترجمه‌ی آرش کلانتری
از مجموعه‌ی کارگاه تاریخ

جنگ جهانی دوم برخلاف تصورات رایج صرفاً حاصل جاه‌طلبی‌های هیتلر نبود، بلکه از یک‌سو ریشه در افول دو امپراتوری دیرینه‌ی بریتانیا و فرانسه داشت که می‌کوشیدند به هر ترتیب ممکن جایگاه خود را در مقام دو قدرت برتر جهانی حفظ کنند و از سوی دیگر از دل زیاده‌خواهی‌های سه قدرت نوظهورِ آلمان، ایتالیا و ژاپن برآمد که چشم به برپایی امپراتوری‌هایی از آن خود داشتند. در این کتاب نویسنده زمینه‌های اصلی تنش را با توجه به تجدیدقوای تسلیحاتی قدرت‌ها، معاملات پشت‌پرده و همچنین بحران‌های داخلی آنان شرح می‌دهد و روشن می‌کند که امریکا و شوروی به چه نحو خواه‌ناخواه درگیر جنگ شدند و پس از پایان مناقشه‌ها در هیئت دو ابرقدرت جدید سربرآوردند. نویسنده‌ی کتاب، ریچارد اوری، استاد تاریخ دانشگاه اگزتر، مؤلف و ویراستار بیش از ۳۰ کتاب درباره‌ی دیکتاتورهای اروپا، جنگ جهانی دوم و تاریخ نبردهای هوایی است. او را از بزرگ‌ترین مورخان زمانه می‌دانند...

‌
▫️‌چرا زنان کمتر از مردان حقوق می‌گیرند؟‌
‌
زنانی که به صورت تمام‌وقت کار می‌کنند، همچنان ۱۵ درصد کمتر از مردان درآمد دارند، اما نه به این دلیل که برای شغلی مشابه حقوق کمتری دریافت می‌کنند، بلکه چون در مشاغل متفاوتی مشغول به کارند.
جنسیت مشاغل را تفکیک می‌کند. زنان کمتر در مشاغل رده‌بالا کار می‌کنند. در بریتانیا، فرانسه و آلمان ۸۰ الی ۹۰ درصد از مشاغل مدیریتی را مردان تصرف کرده‌اند. زنان هم به مشاغل دیگری تمایل دارند. در آمریکا بیش از ۸۰ درصد از معلمان، پرستاران، منشی‌ها و بهداشت‌یاران، زن‌اند و این‌ مشاغل درآمد کمتری دارند. در غرب، معلمان مدارس ابتدایی حدود ۲۰ درصد کمتر از میانگین حقوق می‌گیرند، پرستاران کمتر از افسران پلیس درآمد دارند و حقوق مستخدمان هم از سرایدارها کمتر است.
چرا زنان از نردبان ترقی بالا نمی‌روند؟ زنان به اندازهٔ مردان جاه‌طلبند. بیشتر فارغ‌التحصیلان دانشگاه زنان هستند. در حال حاضر در آمریکا زنان و مردان به یک اندازه خواهان ترفیع مقام‌اند. ولی مادرشدن به بهای عقب‌ماندنشان از کار تمام خواهد شد...

ویدئو از The Economist
ترجمهٔ نگار خلیلی
تهیه و تنظیم: نشر نی

‌
منتشر شد
«پیدایش مفاهیم اسلام سیاسی در ایران معاصر» (۱۳۲۰-۱۳۵۷)
آرش صفری

کتاب حاضر پژوهشی است در سیر پیدایش و تحول مفاهیمی که در میانه‌ی سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۵۷ به ذهنیت، کنش سیاسی و انگاره‌های اجتماعی اسلام‌گرایان شکل و جهت داد و صورت‌بندی آن‌ها، طیف‌های مختلف گفتمانی و ایدئولوژیک اسلام سیاسی را پدید آورد. برساخت این مفاهیم در سیر رویارویی با این چالش‌های سه‌گانه روایت شده است.
۱. چالش مذهب با ماتریالیسم و وجه ایدئولوژیک آن یعنی مارکسیسم، که به پیدایش مفاهیم نوپدیدی چون جهان‌بینی اسلامی و مکتب توحید، مسئله‌ی شناخت و فلسفه‌ی تاریخ در اسلام، انسان‌شناسی و جامعه‌ی بی‌طبقه‌ی توحیدی و… انجامید و نشان آراء مارکسیستی را بر گفتمان چپ اسلامی گذاشت.
۲. چالش اسلام‌گرایان با بهائیت، پاکدینی کسروی و سنت‌گرایان مسلمان که تفاسیری ایدئولوژیک و انقلابی از آیات قرآن، تاریخ تشیع و باورهای اسلامی/ شیعی در پی داشت.
۳. چالش مذهب و دولت در مقولاتی چون قانون، اقتصاد و فرهنگ، که مباحثی چون اقتصاد در مکتب اسلام، هنر و ادبیات اسلامی و تصویر زن مسلمانِ مبارز و مکتبی از دل آن سر برآورد…

▫️ بخشی از کتاب

بخشی از کتاب «پیدایش مفاهیم اسلام سیاسی در ایران معاصر» (۱۳۲۰-۱۳۵۷)
آرش صفری

‌فهرست کتاب‌های نشر نی؛ تابستان ۱۴۰۲

🔸 در زمان سامانیان، تمدن اسلامی همسایه و رقیب سه تمدن بزرگ دیگر یعنی روم، چین، و هند بود. فاصله فراوان قلمرو سامانی از روم طبعا مانع ارتباط نزدیک میان این دو سرزمین و مردمان آنها می شد، اما دو تمدن دیگر، یعنی چین و هند، درواقع همسایه شرقی سامانیان بودند. بااین حال، از مبادله تجاری که بگذریم، به نظر نمی رسد که سامانیان از حیث سیاسی و فرهنگی رابطه ای با این دو تمدن بزرگ داشته اند. حضور رقیبان و همسایگان مسلمان و قدرتمندی چون صفاریان در جنوب، ترکان در شمال و دیلمیان در غرب قلمرو سامانی و صف آرایی در برابر آنها برای سامانیان چنان اهمیتی داشت که آنها را از توجه به سایر همسایگان و تمدن های دورتر منصرف می کرد. کشمکش فکری و کلامی و گاهی هم منازعه و دشمنی میان فرقه ها و نحله های اسلامی، مخصوصا دشمنی اسماعیلیان و عباسیان، نیز به حدی بود که مقدار زیادی از همّ وغمّ حکومت های مسلمان را به خود مصروف می کرد.
ایران در آن روزگار بخشی از امپراتوری وسیع عباسیان محسوب می شد و مهم ترین نواحی آن زیر سیطره دو خاندان بزرگ سامانی و آل بویه بود. سامانیان بر ماوراءالنهر و خراسان (شامل بخش های وسیعی از کشورهای تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان، افغانستان و شرق ایران امروزی) فرمان می راندند و آل بویه بر ری و جبال و عراق (عمدتا بخش های مرکزی و غربی ایران و بخش هایی از عراق امروز ) حاکم بودند. این هر دو خاندان، گرچه بنا بر مصالح و منافع سیاسی شان خود را پیرو و فرمانبردار خلافت عباسی وامی نمودند، درواقع حکومت هایی خودمختار و مستقل بودند، چنان که گاهی خواست سیاسی خود را به خلیفه هم تحمیل می کردند.

🍀 #تاریخ_و_ادبیات
🍀 #تألیف
🍀 #تاریخ_بلعمی


💠 @dmdehghani

‌
منتشر شد
«فراتر از مرزهای آموزشی»
چگونه مدارس می‌توانند فرزندان ما را برای رویارویی با چالش‌های آینده آماده کنند؟
کلی گلگر مکی و نانسی اشتاینهار
ترجمه‌ی بدرالزمان پزشکزاد

این کتاب، روایت تجربه‌های نابی از حرکت یک نظام آموزش از سنتی به معمولی (پداگوژیک) است. محتوای این اثر عمدتاً حاصل تجربه‌هایی است که نویسندگانش در مدرسه‌ی جورج وبسترِ کانادا در آن‌ها دخیل بوده‌اند و همچنین تجربه‌هایی که در سایر مدارس شهر و کل نظام آموزشی شکل گرفته است. پنجره‌ای کوچک به تحولاتی که حرکت از نظام نخبه‌گرا به نظام آموزش معمولی را در مدارس کانادا رقم زده است و بخش کوچکی از تلاش‌هایی که در کانادا در همکاری بین حکومت، نهاد آموزش عمومی، مدرسه و خانواده شکل گرفته تا نظام آموزش عمومی به‌گونه‌ای آرام اما مستمر، به نیازهای واقعی و طبیعی دانش‌آموزان نزدیک شود… در این کتاب می‌بینیم که بازیگران حوزه‌ی آموزش چقدر آرام و مصمم پیگیر تحولات بوده‌اند و چگونه با مشارکت اجتماعی مسئولانه، از پسِ حل مسائل مهم به‌خوبی برآمده‌اند...

‌
بخشی از کتابِ «فراتر از مرزهای آموزشی»
چگونه مدارس می‌توانند فرزندان ما را برای رویارویی با چالش‌های آینده آماده کنند؟

کلی گلگر مکی و نانسی اشتاینهار
ترجمه‌ی بدرالزمان پزشکزاد

‌
‌منتشر شد
«شگفت و بی‌شکست»
سوگ‌نامه در سه پرده
از مجموعۀ جهان نمایش؛ شمارۀ ۴۱
نوشتۀ علیرضا اسماعیل‌پور

نمایش‌نامۀ شگفت و بی‌شکست برداشت آزادی است از روایات مربوط به پادشاهی خسروپرویز که در منابع گوناگونی چون شاهنامۀ فردوسی و تاریخ طبری آمده است. خسرو دوم (فرمانروایی: ۵۹۰/۵۹۱-۶۲۸م)، نوۀ خسرو یکم (ملقب به انوشیروان)، بیست‌وچهارمین شاهنشاه ساسانی است که بیش از القاب دیگرِ خود به پرویز شهرت دارد. او در سال ۶۲۸م و در پی کودتای درباریان به رهبری پسرش، قُباد، از سلطنت خلع شد و به زندان افتاد. نمایش‌نامۀ پیش رو، به‌رغم استفاده از منابع تاریخی و داستانی، روایتی کم‌وبیش مستقل از دوران پادشاهی پرویز ارائه می‌دهد که در کلیات با روایات تاریخی سازگاری دارد.

از صفحۀ ۶۹ نمایش‌نامه:
روزگارم چنین آموخت که مردمانْ شاه را چون مادرند کِه‌ش به خون جگر پرورند، بزرگَش دارند و هماره به مِهرْ بر تندی‌های وی چشم فروبندند… گرچه به فرجام، مردمان را چشم نه از مِهر، که از شرم بسته مانَد و دهان نه به درود، که به خشم گشاده گردد، با صدهزار دندانِ آخته.

‌
‌منتشر شد
«سنگ، کاغذ، قیچی و ای خواننده‌ی محترم و مشعل‌داران و شبگرد»
از مجموعۀ جهان نمایش؛ شمارۀ ۴۳
نوشتۀ دنیل کین
ترجمهٔ آسیه سیدی

از صفحۀ ۸۳ نمایش‌نامه:
○ دوست دارم اون‌جا بمیرم. اگه اون‌جا باشم هم برای تو خوبه هم برای من. با بلاهایی که قراره سرم بیاد دیگه نمی‌تونم مراقب تو باشم. اگه برم اون‌جا دیگه زیاد درد نمی‌کشم. دلم نمی‌خواد درد بکشم. از همین الان درد شروع شده. داره بدتر هم می‌شه. تو مجبور نیستی ببینی چه بلایی سرم می‌آد.

▫️جهان نمایش مجموعه‌ای است از متن‌هایی که برای صحنه‌ی نمایش یا درباره‌ی آن نوشته شده‌اند. انواع نمایش‌نامه، چه برای اجرا و چه صرفاً برای خوانده شدن، از جمله نمایش‌نامه‌هایی با اقتباس از آثار ادبی یا سینمایی، و نیز متن‌های نظری در حوزه‌ی درام و نقد آثار نمایشی، در این مجموعه جای می‌گیرند.

‌
‌آه، دردانه‌ی من، ای تو فرزند یگانه‌ی من
که به جانت پروردم و بر دیگر عزیزان برترت داشتم
وقت آن است که این درمانده مادر را وداع کنی
که دستانی بداندیش تو را می‌طلبند و مرگ تو می‌خواهند
همانا که آوازه‌ی دلیری پدر بلای جان تو شد
شگفتا هم او که دیگران را رهاننده بود و یاری‌دهنده بود...
آه، بینوا کودک من، تو می‌گریی؟
چه سود از این دامن گرفتن و در من آویختن
همچون جوجکی که پناه زیر بال مادر می‌جوید.
بدان که دیگر هکتوری در میان نیست
تا از خاک برآید با نیزه‌ی هولناکش
و رهاننده‌ی تو باشد...
ای نازنین نهالک ناز پرورد
ای گرامی‌ترین به نزد مادر
چه خوش‌بویی از پیکرت بر سینه‌ی من می‌آویزد.
بیهوده بود آیا همه رنج‌های من؟
بیهوده بود آیا آن دردِ زِه
و محنت پرستاری و بیداری
بیهوده بود آیا؟
اکنون بوسه‌ای بر رخ مادر بزن
که این دَم دَمِ واپسین است.

از نمایش‌نامه‌ی زنان تروا
پنج نمایشنامه از ائوریپیدس
ترجمه‌ی عبدالله کوثری

‌
‌رویکرد میراث «کمونیستی»

... استفن هندلمن می‌نویسد: «رقابت بی‌امان و غالباً خشن بر سر غنایم برجای‌مانده از دورۀ کمونیسم موجب شکل‌گیری نوع خاصی از شخصیت مرزی به نام گونۀ پسا‌‌کمونیستیِ منحصربه‌فرد جانی شده است. این گونۀ جدید آمیزۀ غریبی از سران شوروی و جماعت تبهکاران کلاسیک روسیه است». ائتلافی که بین نومنکلاتورا ی فاسد سابقاً کمونیست و جماعت تبهکار شوروی به هدف تصرف اموال سابق دولت منعقد شد، موجب جعل اصطلاح «مافیای روس» شده است که دربارۀ رابطۀ آن با فرهنگِ سنتیِ به‌ظاهر روسیِ بی‌قانونی و روابط غیررسمی نیز بحث شده است. تشخیص این واقعیت چندان دشوار نیست که تأکید بر نقش انحصاری جنبه‌های مختلف میراث «کمونیسم» بر تحقق نوع خاصِ گذار روسیه باعث می‌شود مسئولیت برخی از مهم‌ترین ناکامی‌های اصلاحات [اقتصادی] از دوش سیاست «شوک‌درمانی» و ایدۀ سرمایه‌داری لیبرال، که بنیاد آن سیاست بود، برداشته شود. این رویکردْ ذهنیت پسا‌جنگ‌سرد و جست‌وجوی ذاتی آن برای یافتن دشمنان و تهدیدات را هم تقویت می‌کند؛ به عبارتی، از طریق برساختن «تهدیدی جدید» این کار را می‌کند که با نگاهی دقیق‌تر مشخص است چیزی جز همان تهدید قدیمی نیست، چون، همان‌طور که هندلمن تأکید می‌کند، مافیا یعنی کمونیسمی که سرِ مُردن ندارد.

از کتابِ «سوداگرانِ خشونت‌پیشه»
کاربرد زور در ساختن سرمایه‌داری روسی
وادیم وُلکوف
ترجمۀ دامون افضلی

وادیم وُلکوف، استادیار جامعه‌شناسی دانشگاه اروپایی سنت‌پترزبورگ، با قدم‌نهادن به دنیای مرموزی که آن را «سوداگری خشونت‌پیشه» می‌نامد، دربارۀ استفاده‌های اقتصادی از خشونت و قوۀ قهریه در روسیۀ دهۀ ۱۹۹۰ پژوهش می‌کند. او نشان می‌دهد خشونت نقشی اساسی در خلق نهادهای اقتصاد جدیدِ بازاربنیاد روسیه ایفا کرده است. هستۀ کار او رقابت بین سازمان‌های به‌اصطلاح مدیریت‌کنندۀ خشونت است، رقابتی که اصلاحات لیبرالیِ دهۀ ۱۹۹۰ آن را چند برابر کرد. وُلکوف مصاحبه‌های بی‌شماری با اعضای گروه‌های تبهکار، رؤسای شرکت‌های حفاظتی، مأموران اجرای قانون و تجار انجام داده و کارش را بر شواهد روزنامه‌نگاری و نیز مشاهدات شخص خودش بنا کرده است.