تاریخ روایی ایران
1.57K subscribers
618 photos
69 videos
14 files
531 links
🍃
بازنگری در تاریخ قلمرو میانی

بررسی بازه زمانی پیش از عصر آهن،
و نقد عنوان مرسوم «پیش از تاریخ».

در حال تبدیل به اندیشکده (مرکز ملی مطالعات تاریخی)

تماس با مدير:
@mehrdad_1166
Download Telegram
✋ ایران زیبا...
چغازنبیل بزرگترین و معروفترین اثر بجا مانده از تمدن ایلام و خوزستان
چغازنبیل (به معنای تپه زنبیل شکل یا زنبیل واژگون در زبان لری) نام اصلی آن زیگورات و به زبان ایلامی باستان "زاگراتو" خوانده میشد ،در 40 کیلومتری جنوب شرقی شوش قرار دارد. ساخت آن توسط پادشاه بزرگ سلسله ایگی هالکید به نام اونتاش گال (اونتاش ناپریشیا) در سال 1250 قبل از میلاد انجام گرفت.

این ساختمان ابتدا بنای بزرگ مربعی شکل که طول هر ضلع 105 متر بوده است را با خشت خام شروع کرده اند و در وسط هر دیوار دری ورودی وجود دارد که به صحن مرکزی و حیات آن راه دارد.این ساختمان دارای 5 طبقه بوده و بین 43 تا 52 متر ارتفاع داشت که امروزه دو ونیم طبقه باقی مانده است. برای استحکام این بنا از اجرهای پخته شده در دورتا دور آن استفاده میشده است که بر روی این آجرهای پخته شده آجرهای لعاب دار رنگی نیز وجود داشته است.
معمار ایلامی بجای ساختن پلکانهای بزرگ در مقابل یکی از نماهای بنا روش ابداعی را بکار برده است بدین معنی که فاصله های بین هر طرف را بصورت پلکانهای داخلی درآورده است و ساختن سکوهای بزرگ که ار 3 سکو که یک طبقه را پوشش میداد و این سکوها دارای پله های کوچک بودند که امروزه هم قابل مشاهده هستند. ایزدان اصلی مورد ستایش در چغازنبیل عبارت بودند از : اینشوشیناک(ایزد نگهبان شوش و قاضی مردگان) ، ناپریشیا(ایزد عقل و خرد) ، کری ریشا (یکی از دو مادر خدای اصلی ایلامی ها و ایزد جنگ)
همچنین ایزدان کوچکتری نیز در کنار این ایزدان در چغازنبیل ستایش میشدند. امروزه آثار بسیاری از چغازنبیل بدست آمده است که می توان به مجسمه برنزی ملکه نایپراسو همسر اونتاش گال اشاره کرد. چغازنبیل در سال 639 قبل از میلاد بدست سپاهیان آشور و پادشاه خونخوار آنها آشوربانیپال ویران شد ولی هیچگاه این حمله مهاجمین که به قصد نابودی کامل این تمدن بود هیچگاه نتیجه نداد و چغازنبیل تا به امروز همچنان در قلب خوزستان استوار مانده است.

@ElamiteHistorian
آجر لعابدار در دیوار چغازنبیل
که رنگ آبی لعاب آن قابل مشاهده می باشد

@ElamiteHistorian
✋ ایران زیبا...
☘☘☘گوشه چشمی به معماری ایران:
قبل از ورود اسلام به ایران، معماری ایران تحت تاثیر شرایط مختلف سیاسی، فرهنگی، مذهبی دارای مولفه‌ها و مفاهیم عمیق و منحصر به فردی بود که ماندگاری آن حکایت از پایداری این قالب‌ها در گذر زمان بوده است.
با ورود اسلام، این مفاهیم به صورتی هوشمندانه و قاعده‌مند توسط معماران و اندیشمندان ایرانی با اصول دین جدید هماهنگ گردید.
حال پرسشی مطرح هست که نام معماری معاصر ایران برگ کدامین کتاب را به نام خود آذین بسته است؟
مفاهیم سنتی خود را چقدر به جهانیان عرضه کرده‌ایم تا در عرصه جهانی گمنام نمانیم؟
غیر اینست که به تاریخ خود وامداریم؟ به راستی مشکل کجاست؟ چرا در عرصه‌ای که پیشتاز بودیم، اکنون ته قافله ایستاده و نظاره‌گر شده‌ایم تا دیگران راه را به ما نشان دهند؟
آیا مدرن زیستن، به معنای فراموشی خود، عاری شدن از ماهیت وجودی و دنباله‌روی از دیگران است؟
http://cdn.bartarinha.ir/files/fa/news/1394/4/2/566350_346.jpg
✋ ایران زیبا...
🔴عبدالعزیز نخستین پادشاه عربستان در کنار سرپرسی کاکس و تعدادی از مستشاران بریتانیا در خاورمیانه

@persiangulfstudies
✋ ایران زیبا...
اونتاش گال (ناپریشیا)، سازندۀ چغازنبیل

وی یکی از معروف‌ترین و مقتدرترین شاهان ایلام از سلسلۀ ایگای-هالکید بود. اونتاش گال فرزند هومبان-نیمنا و از مادری کاسی به نام او-تیک زاده شد.
او رسما در سال 1265 پیش از میلاد زمام امور را به دست گرفت. در مورد کارهای نظامی و سیاسی او آنچنان اطلاعاتی باقی نمانده است، اما با توجه به مجسمۀ به دست آمده از ایزدی به نام ایم-مریه که اونتاش‌گال در جنگ به غنیمت گرفته بود و حک شدن نام شهر توپل-یش در میانرودان، می‌توان متوجه شد که اونتاش‌گال یک عملیات نظامی موفق در آنجا داشته است.

اونتاش‌گال بزرگترین معبد ایلامی به نام زیگورات چغازنبیل را ساخت که یکی از جهات معروفیت او می‌باشد، و در نزدیکی چغازنبیل شهرک سلطنتی کبنک (دور-اونتاش) را احداث کرد که جایگزین شهرک قبلی به نام کیتکی شد.
همچنین با توجه به آجر کتیبه‌داری که در رامهرمز یافت شد، به کارهای ساختمانی و ساخت معابد توسط اونتاش‌گال در آن منطقه یاد می‌کند. همچنین 11 کتیبۀ دیگر از او در شوش یافت شده است که از ساخت و ساز و احداث معابد برای ایزدان مختلف از جمله: ناپریشیا، ناهونته، پینیکر، سیموت و... یاد می‌کند.

سرانجام اونتاش‌گال میان سال‌های 1245 تا 1240 از دنیا می‌رود و جای خود را به پسرش کیدین-هوتران دوم می‌دهد.

باستان‌شناسی ایلام: دنیل تی پاتس
تاریخ و تمدن ایلام: یوسف مجیدزاده
@ElamiteHistorian
http://s7.picofile.com/file/8252516018/photo_2016_05_22_21_34_30.jpg
✋ ایران زیبا...
یک ایرانی... یک دانشمند ... و یک کتاب(بخش یک)
عبدالرحمن صوفی رازی و کتاب صورالکواکب
https://content.wdl.org/2484/service/thumbnail/1438958598/1024x1024/1/16.jpg

در چهاردهم محرم سنه 291 هـ .ق (17 آبان 282 شمسی / هشتم نوامبر 904 میلادی) در شهر ری کودکی متولد شد که بعدها یکی از بزرگ‌ترین دانشمندان علم نجوم شد. نام این کودک را عبدالرحمن گذاشتند و بعدها کنیه «ابوالحسین» یافت. پدرش مردی وارسته و درویشی بود که در جرگه صوفیان شهر ری زندگی می‌کرد. از نشو و نمای دوران کودکی و ایام صباوت و جوانی او، اطلاع دقیقی در دست نداریم، جز آنکه زمانی که نام اولین استادش را ذکر می‌کند، سال 335 هجری و زمانی است که برای اولین بار جهت تحقیق در یک مسئله نجومی بار سفر بست و در 44 سالگی (335 هـ.ق.) به دینور رفت، و دو سال بعد در اصفهان رحل اقامت افکند (337 هـ.ق.) و زمانی که عضدالدوله دیلمی در سال 338 هـ.ق. به حکومت فارس رسید، او را به دربار خود خواند، زیرا عضدالدوله حکمران دانشمند آل‌بویه، خود نیز علاقه‌مند به فراگرفتن دانش ریاضی و نجوم بود و عبدالرحمن را به استادی‌اش برگزید. در اینجا بود که بارقه نبوغ، استعداد، هوش و ذکاوت او درخشیدن گرفت و در اندک زمانی، دانشمندان عصر را متوجه کارهای خود کرد.
در همین زمان بود که او دانش نجوم و اخترشناسی واقعی را که خالی از خرافات و اوهام بود، به عضدالدوله می‌آموخت و مقام استادی‌اش به جایی رسید که عضدالدوله دیلمی از او به عنوان یکی از سه استاد برتر خود نام می‌برد،
او کتاب بی‌نظیر و اعجاب برانگیزش را که بیشتر به یک معجزه شبیه است و هنوز مایه تحیّر دانشمندان جهان است، در همان سال‌های اوّل اقامت در شیراز شروع به تحریر و تدوین کرد.
این کتاب به نام «صور الکواکب» معروف است و البته نام‌های دیگری نیز دارد که ذکر خواهیم نمود. هنوز دانش غرب متحیّر است که چگونه عبدالرحمن صوفی رازی بدون داشتن تلسکوپ، سحابی‌ها را کشف کرد و ستارگان مزدوج را شناخت و اصلاحی بر نظریه بطلمیوس گذاشت و محاسباتی بسیار دقیق و مشخص انجام داد که با آخرین تحقیقات جهان امروز که با جدیدترین وسایل صورت می‌گیرد، برابری می‌کند. شک نیست که کتاب صوفی به یک نیاز مهم علمی پاسخ داد و اخترشناسان عرب یا غربی، نسل بعد النسل، آن را به نحو احسن به کار بردند.
کتاب صور الکواکب صوفی، اولین بار در سال 647 هـ.ق. توسط خواجه نصیرالدین طوسی از زبان عربی به زبان فارسی ترجمه شد. سپس یک ترجمه فارسی دیگر نیز از صور الکواکب توسط لطف‌اله بنی احمد نادر معمار لاهوری که در سال 1092 هجری به انجام رسیده است، کشف ‌گردید. ترجمه دیگری که توسط حسن بن سعد قائینی در سال 1042 هجری انجام گرفته است، نیز موجود است.
اما اولین و صحیح‌ترین و مهم‌ترین ترجمه آن که در سال 647 هجری قمری (1250 میلادی) به انجام رسیده، همان است که توسط خواجه‌نصیر صورت گرفته و در کتابخانه ایاصوفیه تحت شماره 2595 موجود است. آلفونسو پادشاه محقق و دانشمند کاستیل (1252-1284 میلادی) به ترجمه کتاب عبدالرحمن همت گماشت و دستور داد (یهودا بن موسی شموئیل لاوی) و (یوحنا مسینائی) و (یوحنا کریمونیائی) با حفظ اصالت در ترجمه کتاب صور الکواکب به زبان اسپانیولی اقدام کنند؛ و از این تاریخ بود که کلمه (الصوفی) به «Azofi» تغییر یافته، در محافل علمی اروپا رخنه کرد.
عبدالرحمن در شهرهای بصره، بغداد و شیراز رصدهایی انجام داد و حتی در بعضی کتب نوشته شده که در جنوب ایران مدتی به محاسبات نجومی مشغول بوده است. ابوریحان بیرونی در کتاب تحدید‌النهایات الاماکن نوشته است که رصد میل دایرة‌البروج به امر عضدالدوله در شیراز انجام گرفت و وسیله‌ای که با آن کار می‌کرد، دستگاهی بود که قطر داخلی‌اش دو ذراع و نیم بوده است.
اعضای هیئتی که تحت نظر عبدالرحمن، مسئول این تحقیق علمی، مشغول کار بودند، عبارت بودند از: «ابوسهل کوهی»، «احمد سجزی» و «نظیف بن یمن» که در سال 359 (برابر با سال 970 میلادی) چنین تحقیق علمی را انجام دادند.
یک ایرانی... یک دانشمند ... و یک کتاب(بخش دو)
https://content.wdl.org/2484/service/thumbnail/1438958598/1024x1024/1/239.jpg
آثار عبدارحمان:
غیر از آنچه ذکر شد، کتاب‌های دیگری از عبدالرحمن باقی مانده است که عبارتند از:
1- رساله فی‌العمل اسطرلاب: یک نسخه خطی از آن به شماره 2642 در کتابخانه ایاصوفیه موجود است.
2- کتاب فی‌العمل بالاسطرلاب: دارای 42 فصل که یک نسخه از آن در کتابخانه توپقاپو سرای استانبول به شماره 1/3509 نگهداری می‌شود.
3- کتاب الاسطرلاب: در 46 فصل که نام این کتاب در فهرست فارسی[1] و در فهرست دانشگاه[2] ذکر شده است.
4- کتاب العمل بالکره الفلکیه: در 157 فصل نوشته و یک نسخه خطی از آن در کتابخانه توپقاپوسرای استانبول به شمارة 1/3505 موجود است.
5- کتاب المدخل الی علم النجوم و احکامه: در 64 فصل نوشته شده که قسمتی از آن که نسخه خطی یی است در کتابخانه استانبول و قسمتی دیگر در کتابخانه پاریس است.
6- تذکره مطارع الشعاعات: در تاریخ الحکماء (ترجمه فارسی در صفحة 325 ) نامی از آن برده شده، اما متأسفانه این کتاب مفقود شده است.
7- کتاب مطرح‌الشعاع: بیرونی در کتاب قانون مسعودی[3] از آن نام می‌برد؛ این کتاب هم مفقود شده است.