تاریخ روایی ایران
1.57K subscribers
618 photos
69 videos
14 files
531 links
🍃
بازنگری در تاریخ قلمرو میانی

بررسی بازه زمانی پیش از عصر آهن،
و نقد عنوان مرسوم «پیش از تاریخ».

در حال تبدیل به اندیشکده (مرکز ملی مطالعات تاریخی)

تماس با مدير:
@mehrdad_1166
Download Telegram
یک ایرانی... یک دانشمند ... و یک کتاب(بخش پایانی)
https://content.wdl.org/2484/service/thumbnail/1438958598/1024x1024/1/257.jpg

شرح جزئیاتی از مباحث صورالکواکب:
1- بررسی تعداد 333 ستاره داخل و 29 ستاره خارج از محدوده صورت‌های فلکی شمالی.
2- بررسی تعداد 28 ستاره داخل و 61 ستاره خارج از صورت فلکی منطقة البروج.
3- 297 ستاره داخل و 19 ستاره خارج از صورت فلکی جنوبی تا مدار ستارگان سهیل و آخر‌النهر و مثلث جنوبی را رصد و محاسبه و مشخصات دقیق آنها را به درجه و دقیقه و ثانیه معلوم کرده است، جمع کل ستارگانی که به دقت محاسبه و بررسی شده 1027 عدد است که شامل 15 ستارة قدر اوّل، 34 کوکب قدر دوم، 206 اختر قدر سوم، 428 ستاره قدر چهارم، 258 ستارة قدر پنجم و 86 ستاره قدر ششم است.
4- برای هر صورت فلکی جدولی ترسیم کرده و سپس در جدول هر صورت فلکی شماره ردیف ستارگان را به صورت حروف ابجد شروع کرده و در خانه دوم جدول نامهای کواکب و مشخصات محل آنها را شرح داده است.
5- عبدالرحمن با توجه به (قدر) و نورانیت کم و زیاد ستارگان حرکات خاص آنها را که امروزه «Propet Motion» نامیده می‌شود، محاسبه کرده است. محاسباتی که صوفی در مورد تغییر رنگ بعضی از ستارگان مانند ستاره «الغول» انجام داد، بسیار جالب است و به همین دلیل کتاب او نظر محافل علمی دنیا را به خود جلب کرد و این تحقیقات را به نام «Long period variable Nebulae» (ستارگان با نورانیت متغیر دراز مدت در برابر ستارگان متغیّر کوتاه مدت یا قیقاوسی) خواندند.
6- عبدالرحمن به محاسبه زمان طولانی (سحابی‌های متغیر) پرداخته و تحقیق کاملی در سحابی «امره المسلسله» (زن به زنجیر بسته) انجام داد که هیچ دانشمندی نمی‌داند در جایی که گالیله با دوربین نجومی‌اش نتوانست چنین مطالعاتی را انجام دهد، عبدالرحمن چگونه آن را کشف کرده است.
7- قدر ستارگان: ستاره‌شناسان قدیم نورافشانی ستارگان را به شش طبقه تقسیم کرده بودند. هیپارک، دانشمند یونانی که در «رودس» در دویست سال قبل از میلاد زندگی می‌کرد، بیست ستاره درخشان را قدر اوّل نامید و سپس پنجاه ستاره کم‌نورتر را قدر دوم و ستارگان دیگر را به همین ترتیب تا قدر ششم تقسیم کرد که تا اواسط قرن نوزدهم میلادی این سیستم‌بندی علمی قدر ستارگان از زمان فخنر از سال 1859 انجام پذیرفت و بر اساس این تقسیم‌بندی که با دستگاه‌های نورسنج انجام گرفته، مشاهده شد که ستاره قدر اول 512/2 برابر نورش از قدر دوم بیشتر است و ستاره قدر سوم 512/2 برابر قدرت نورافشانی‌اش از قدر دوم کمتر است و به همین ترتیب تا قدر ششم که با چشم غیرمسلّح دیده می‌شوند.
https://content.wdl.org/2484/service/thumbnail/1438958598/1024x1024/1/281.jpg
مشخص ترین ویژگی صور الکواکب ترسیم صور فلکی با اشکال و تصاویر انسانی و حیوانی بوده است.
✋ ایران زیبا...
دسته، جنس: برنز، قدمت: سده ی هفتم تا چهارم پیش از میلاد، منطقه ی جغرافیایی: لرستان، محل نگهداری: موزه ی هنرهای زیبای بوستون...
@Kandokav
✋ ایران زیبا...
📋 روستاهای صخره‌ای ایران.....👈👈👈👈👈میمند(شهربابک)
_____بخش یک_____
http://uupload.ir/files/jle0_meymand_1.jpg

میمند شهربابک روستایی صخره‌ای و دستکند با چند هزار سال قدمت یادآور ایامی است که انسانها خدایان خود را در بلندای کوه‌ها جستجو می‌کردند و کوه نشانه استواری و توان و پایداری و اراده شناخته می‌شد. این بنای دستکند باستانی، بی‌گمان از نخستین سکونتگاه‌های بشری در ایران به شمار می‌رود، دورانی که هنوز ایرانیان مهرپرست بودند و کوه‌ها را مقدس می‌شمردند. به هر تقدیر چند هزار سال پیش از این، انسانهایی دل سنگ‌ها را شکافتند و یادگاری را به جا گذاشتند که امروزه پس از گذشت سالیان همچنان نماد عزم و اراده و اقتدار اجداد ایرانی به‌شمار می‌رود. هنوز کسی بدرستی آگاه نیست که این مجموعه به دست چه کسانی به وجود آمده و انگیزه این مردم از ساخت چنین بناهایی چه بوده است.
مطالعات انجام شده بر سفال‌های کشف شده در این منطقه نیز نشان می‌دهند که نمونه‌های یافت شده مربوط به دوره‌های مختلفی از جمله اشکانی، ساسانی، و اسلامی می‌باشند...
📋 روستاهای صخره‌ای ایران.....👈👈👈👈👈میمند(شهربابک)
_____بخش دو _____
http://uupload.ir/files/2j56_meymand_2.jpg

میمند شهربابک به دلیل استحکام دفاعی در طول تاریخ کمتر دستخوش تحولات کالبدی و اجتماعی شده‌است و بیش ترین تغییر در آن مربوط به چند دههٔ اخیر می‌باشد. آنچه مورد اهمیت است و بی شک بر نحوه شناخت میمند اثر گذارده این است که مسکن از روی هم گذاردن سنگ و آجر و غیره پدید نیامده، یعنی در فضای باز ساخته نشده، بلکه با از میان برداشتن انبوهی از خاک شکل گرفته و انسان نیاز به خشت و آجر و ملات نداشته است، بلکه می‌بایست توده هایی را برمی‌داشته تا پناهگاه مهیا شود. به همین دلیل برای اتاق، تاقچه در اندازه‌های گوناگون برای جای رخت خواب، ظروف، صندوق، چراغ و ... کنده شده‌است. به همین دلیل کنار دیوارهای خانه‌های میمند گنجه گذارده نمی‌شود، بلکه با کندن دیوار، حفره یا طاقچه‌ای به وجود می‌آید که اشیاء و لوازم در آن ها گذاشته شده و یا در آن‌ ها آویزان می‌گردند. کل یک خانه که ممکن است شامل یک یا چند اتاق و اصطبل باشد یک «کیچه» است. یک واحد یک ورودی مشترک دارد و در پاگرد ممکن است طویله در یک سو و اتاق نشیمن در طرف دیگر باشد. همه کیچه‌ها یک ساختار ندارند. هم اندازه و هم تعداد اتاقها متفاوت است.
📋 روستاهای صخره‌ای ایران.....👈👈👈👈👈میمند(شهربابک)
_____بخش پایانی _____
http://uupload.ir/files/ola9_meymand_3.jpg
جدا کردن اتاق از پستو و یا پوشانیدن برخی از تاقچه‌ها با پردهای پارچه‌ای صورت می‌گیرد. کلیدون در دیوار کنار درب نصب می‌شود، کلید را در آن قرار می‌دهند تا زبانه پشت در قرار گیرد. درجه حرارت این اتاق‌ها حدود ۵ درجه متفاوت از بیرون است. در سال ۱۳۸۳ در بهمن ماه در حالی که در بیرون حرارت ۱۰ درجه سانتیگراد بود، در درون ۱۵ درجه و در خرداد ماه ۱۳۸۴ در حالی که بیرون ۲۴ درجه سانتیگراد بود، دمای درون کیچه‌ها ۱۸ درجه سانتیگراد بود.

ایجاد اجاق و در زبان محلی «دیدوُن» در درون اتاق ها و سوزاندن هیزم طی سالیان متمادی در آن موجب سیاهی رنگ سقف و بدنهٔ اتاق ها شده و برپا کردن آتش و تهیه غذا در درون اتاق ها باعث گردیده تا بدنه داخل اتاق‌ها ایزولاسیون شده و باعث عمر بیشتر اتاق‌ها شود و متأسفانه چون دیگر در خیلی از اتاقها آتش افروخته نمی‌شود باعث شده تا خاک سقفها به آهستگی ریزش پیدا کند. اندازه این اتاق‌ها که البته از نظر هندسی منظم نیستند، متفاوت است و یک اتاق ۳×۴ به بلندی ۹۰/۱ تا ۱۰/۲ متر معمولی است و بزرگ‌ ترین کیچه از ۹۰ متر مربع تجاوز نمی‌کند. کف پوش‌ها اکثراً نمد، مخشیف، گلیم یا قالیچه به اندازه های متفاوت در اندازه های ۱۵۰×۱ و ۴۰/۱×۸۰/۱ متر موجود است.

روستای میمند شهربابک روی هم رفته دارای ۴۰۶ کیچه و ۲۵۶۰ اتاق می‌باشد.

ساکنان این روستا دارای آداب و رسوم خاص هستند و در زبان و گویش آن‌ها هنوز از کلمات پهلوی ساسانی استفاده می‌شود. روستای ۳ هزارساله میمند شهربابک تنها روستای تاریخی در جهان است که هنوز روابط سنتی زندگی در آن جریان دارد و می‌توان تعامل انسان و طبیعت در هزاره دوم میلادی را به خوبی در آن دید.
این روستا هفتمین منظر فرهنگی_طبیعی و تاریخی جهان بود که جایزه مرکوری را دریافت کرد.
📒ارداویراف‌نامه...یک کتاب کهن ایرانی
اَردا ویراف‌ نامه یا اَردا ویراز نامه نام یکی از کتاب‌های نوشته‌شده به زبان پارسی میانه است که از پیش از اسلام به جا مانده‌است. مضمون کتاب، اعتقادات عامه ایرانیان پیش از اسلام درباره آخرت است.

ویراف مقدس، نام یکی از موبدان که به عقیده پارسیان صاحب معراج بوده و ارداویراف‌نامه معراج‌نامه اوست. داستان دینی ارداویراف همانندی زیادی با کمدی الهی دانته دارد و پژوهشگران بر این باورند که دانته در آفریدن اثر خود از منابع عربی یاری گرفته و آن منابع به نوبه خود از ارداویراف‌نامه اقتباس کرده‌اند.

کتاب معروف ارداویراف‌نامه تصویر جامعی از دوزخ در زرتشتی‌گری به دست می‌دهد. این کتاب که ظاهرأ در قرن سوم هجری به رشتهٔ تحریر درآمده‌است، یکی از منابع مهم تاریخ شفاهی آیین باستانی زرتشتی است. از محتوای کتاب چنین برمی‌آید که متن اصلی پهلوی آن به اواخر دورهٔ ساسانی تعلق داشته‌است. کتاب داستان موبدی است که برای بی‌گمان شدنِ مردمان درباره دین و رستاخیز و بهشت و دوزخ، خویش را به یاری موبدان دیگر به خواب هفت‌روزه می‌برد و روان او در بهشت، نیکی‌های نیکوکاران و در دوزخ باداَفرَه (:مجازات) بدکاران را می‌بیند و پس از به هوش آمدن آن داستان‌ها را بازمی‌گوید.

این مرد ویراف نام دارد که او را اردا به معنای قدیس لقب داده‌اند. ارداویراف را موبدان آیین مزدیسنی شربتی مخدر و مقدس می‌خورانند که تحت تأثیر آن وی به مدت سه شبانه‌روز به خواب می‌رود و پس از بیداری داستان سیروسلوک روحی خود را برای دیگران بازگو می‌کند. گرچه قصهٔ سیروسلوک روحی ارداویراف جنبهٔ موهومی دارد، باز منبعی بی‌نظیر از برداشتی که زرتشتیان از بهشت و جهنم داشته‌اند به ما ارائه می‌دهد...

http://forum.cinemacenter.ir/attachments/6566d1315932590-1.jpg
مراحل ساخت کاغذ
▫️▪️▫️▪️▫️▪️منصور حلاج که بود

ابومغيت عبدالله بن احمد بن ابي طاهر مشهور به حسین منصور حلاج از بزرگان عرفان و صوفیه، دانشمند، شاعر و سخنسرای بزرگ و مبارزی استوار و خردمند ، در قرن سوم و جهارم هجری بود. وی در بیضا، در فارس، به دنیا آمد و مدتی شاگرد سهل بن عبدالله تستَری بود . او بعدها با جمعی از صوفیه عصر خود همراه شد که از میان آنها می توان به جنید بغدادی اشاره کرد . " التوحید" ، "الجواهر الکبیر" ، "الوجود الاول" و" الوجود الثانی" از جمله مهمترین آثار اویند.
حسین از همان کودکی پیوسته همراه پدر به خوزستان و عراق رفت و آمد می کرد. در این سفرهای همیشگی، حسین منصور، با زبان عربی آشنایی کامل یافت. در جوانی به بزرگان عرفان و مبارزان قرمطی پیوست و هنوز جوان بود که خود پیر و مرشد عارفان و خردمندان گردید.او و بایزید و حسن خرقانی از جمله آموزگاران فیلسوف بزرگ شرق، سهروردی بودند و جمله ی آنان، رهروان فلسفه و اندیشه های تابناک ایران باستان به شمار می آیند.در آن روزگار نیز، دینمداران، دانشورزان و هنرمندان و مخالفان خویش را به نام ملحد و قرمطی و زندیق از میان بر می داشتند.

حلاج در سال 270 هجری به سن بیست و شش نخستین بار به مکه رفت و در آنجا کلماتی می گفت که وجد انگیز بود و الحادی عارفان در آن پدیدار بود. در مراجعت از مکه به اهواز، به اندرز دادن مردم پرداخت و با صوفیان قشری و ظاهری به مخالفت برخاست و خرقه صوفیانه را از سر کشید و به خاک انداخت و گفت که این رسوم همه نشان تعلق و عادت و تقلید است.
حلاج از آنجا به خراسان (مرکز عرفان ایرانی) رفت و پنج سال در آن دیار بماند. پس از پنج سال اقامت در مشرق ایران به اهواز بازگشت و از اهواز به بغداد رفت، و از بغداد برای بار دوم با چهارصد مرید، بار سفر مکه را ببست .در این سفر بود که بر او تهمت نیرنگ و شعبده بستند. این بار مردمان را به سوی خرد و عشق و نبرد با ستم و سیاهی فرا خواند.
پس از این سفر ، به هندوستان و فرارود رفت تا پیروان مانی و بودا را ملاقات کند. در هندوستان از کناره رود سند و ملتان به کشمیر رفت، و در آنجا به کاروانیان اهوازی که پارچه های زربفت طراز و تستر را به چین میبردند و کاغذ چین را به بغداد می آوردند، همراه شد و تا تورقان چین (یکی از مراکز مانویت) پیش رفت. سپس به بغداد بازگشت و از آنجا برای سومین و آخرین بار به مکه رفت. رفت تا آتش در جهان دراندازد و فریاد عشق و انسانیت سر دهد.

چند سال بعد وی را به تُهمت شرکت و رهبری قیام مردم، در جنبش قرمطیان دستگیر کردند. حلاج هشت سال در زندان ماند تا آن که وزیر خلیفه به احتکار غله پرداخت و موجب شورشی بزرگ شد. شورشیان زندان را تصرف کردند اما حلاج از آن نگریخت. وزیر از بیم نفوذ بسیار حلاج ، او را به محاکمه کشید و با فتوای جمعی از روحانیان او را پای دار بردند.
حلاج به اتهام باورهای انسان خدایی خویش (انالحق گفتن)، تلاش در زنده کردن اندیشه ها و باورهای والای فرهنگ ایران باستان، رهبری فکری جنبش عظیم قرمطیان و مبارزی بی امان با دستگاه دین و دولت آن زمان ، به مرگ محکوم شد.

▫️▪️ در ادبیات فارسی اصطلاح «حلاج‌وار» آرایه‌ای ادبی است و به معنای «فردی که بی‌پروا از عواقب عقیده‌اش، آن‌چه بدان باور داشت، کرد تا آن‌جا که سر در پای بی‌باکی باخت.»
بیشتر شاعران پس از او از یک بیت تا یک فصل از دیوان خود را به او اختصاص داده‌اند. فصلی از کتاب تذکرةالاولیا عطار به او اختصاص دارد.
▪️ عطار نیشابوری:
بر دار صد هزاران برنا و پیر بودی/// زان می که خورد حلاج گر هر کسی بخوردی
▪️ حافظ درباره او می‌گوید:
جرمش این بود که اسرار هویدا می‌کرد/// گفت آن یار کزو گشت سر دار بلند
▪️ محمد اقبال لاهوری درباره بردار کشیدن حسین منصور حلاج سروده‌است:
بنده حق را بدار آویختند///کم نگاهان فتنه‌ها انگیختند
بازگو آخر گناه تو چه بود؟/// آشکارا بر تو پنهان وجود

▪️ همچنین از ابوسعید ابوالخیر:
منصور کجا بود خدا بود خدا/// روزی که انالحق به زبان می‌آورد
@oldhistor
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Hallaj.jpg/200px-Hallaj.jpg
«اوستیا» منطقه‌ای در رشته‌کوه‌های قفقاز است.
مردمان این منطقه ایرانی‌تبار هستند و به زبان اوستی از زبان‌های ایرانی شرقی سخن می‌گویند.
@oldhistor
🏙 بنیادهای فلسفی و اساطیری شهر ایرانی

اندیشهء آرمانشهری بخشی از میراث فرهنگی دین و مرز و بوم ایران است و با رنگ بوی فرهنگ ایرانی پدید آمده است و از دیرینه‌ترین روزگاران آغاز شد تا به دوران اسلامی کشیده شده است.
اندیشهء آرمانشهری در ایران باستان در دو مرحله درخور بررسی است.

🌀 ۱- دوران فراتاریخی بناها
در این دوران می‌توان از بناهای ور جمکرد، گنگ دژ، کاخ کیکاووس، کاخ افراسیاب، فرشکرد را نام برد.

🌀 ۲- دوران تاریخی
در دوران تاریخی می‌توان عصر بهرام پنجم – عصر زرین انوشیروان را نام برد .

🔹🔹 1-2شهرنشینی در زمان حکومت مادها و هخامنشیان:
زمان حکومت مادها را می‌توان زمان تکامل اجتماعی قبایل و طوایف آزاد دامدار و کشاورز دانست شهرهای این دوره بیشتر جنبه اداری – سیاسی داشتند. مادها دژهای مستحکمی می‌ساختند دژهای مزبور ساختمان های محکمی بودند که بر روی ارتفاعات و صخره‌های طبیعی و یا راهی بر خاکریزها و تپه های مصنوئی ساخته می‌شدند گرداگرد آن لااقل یک دیوار (خارخار) و یا گاهی چندین حصار متحدالمرکز (کی شسو) کشیده بودند.(به عنوان نمونه شهر هگمتانه)
پيدايش امپراتوري هخامنشي و ايجاد نظام شهپدري متمركز، دو سازمان شهري ناهمسان را در قلمروي واحد گرد آورد. يكي سازمان شهري كم رشد سرزمينهاي ايراني وديگري سازمان شهري رشد يافته در سرزمينهاي فتح شده .
شهر به عنوان مقر پادشاه و وابستگان او، مظهر عظمت و قدرت امپراتوري و مكان صدور فرمان و ابلاغ آن بديگر نقاط بوده است .
در این دوره، همانند دوره‌هاي بعدي كه تقسيم كار ميان كشاورزي، صنعت و تجارت در اجتماعات شهري و روستايي پديد مي‌آمد، اين امر صورت نگرفت ودر نتيجه تمايز وكشاكش نيز ميان شهر و ده به وجود نيامد.

🔹🔹 2-2شهرنشینی در عهد سلوكيه و پارت‌ها(اشکانیان):
این دوره با رشد سريع شهرنشيني وپيدايش شهرهايی خودفرمان همراه می‌باشد.
سكونتگاههاي شهري در اين دوره، را به چهار گروه مي‌توان تقسيم كرد :
1. شهرهاي نوساز ايجاد شده توسط يونانيها
2. شهرهاي ايراني تغيير يافته
3. روستاها و شهرك‌هاي تبديل به شهر شده
4. كلني هاي نظامي كه با ترقي عنوان پوليس مي‌گرفتند.

🔹🔹 3-2شهرنشینی در زمان حکومت ساسانیان
از ویژگی های اقتصادی دوره ساسانیان که در رشد و توسعه شهر مؤثّر بوده است :
1- استفاده از سکّه در مبادلات با توجه به رونق تجارت.
2- پیدایش روابط پولی ، اعتباری و بانکی مانند برات بصورت سند مالکیت رسمی.
3- استفاده از چک (اصلاح تضمین سند) بعنوان یکی از ابداعات مؤسسات بانکی ایران.
4- رونق تجارت دریایی و صید مروارید و تجارت آن
از ویژگی‌های مهم شهرهای این عصر وجود بازارهای مجهز در آنها می‌باشد عنوان «وازاربد» «بازاربد» به معنی رئیس بازار در کتیبه کعبه زردشت گویای شکل گرفتن فضای بازار بعنوان عنصری مهم در شهر می‌باشد.
@oldhistor
http://dalahoo.com/mi_ax/original/1393/05/5689.jpg