تاریخ روایی ایران
1.57K subscribers
618 photos
69 videos
14 files
531 links
🍃
بازنگری در تاریخ قلمرو میانی

بررسی بازه زمانی پیش از عصر آهن،
و نقد عنوان مرسوم «پیش از تاریخ».

در حال تبدیل به اندیشکده (مرکز ملی مطالعات تاریخی)

تماس با مدير:
@mehrdad_1166
Download Telegram
هویت دیوانی که به تهمورث "نوشتن" آموختند، چه بوده است؟
Anonymous Quiz
39%
بومی
15%
انیرانی
4%
دشمن
14%
تورانی
14%
افسانه است
13%
هیچکدام
تاریخ روایی ایران
هویت دیوانی که به تهمورث "نوشتن" آموختند، چه بوده است؟
🍃
- جالب است کسانی که گزینه "بومی" را انتخاب کرده‌اند (۴۰٪)، یعنی تهمورث را غیربومی در ایران می‌دانند! آیا تهمورثی که تقریبا تمام اعمال و رفتارش در پیوند با البرز است و بنیان شهرهای سمنان و الیپی (کرمانشاه) و ساری و قم به او نسبت داده شده، بومی ایران نبوده و یا اینکه البرز و آن شهرها در ایران نیستند؟
- همچنین کسانی که به گزینه "انیرانی" رای داده‌اند (۱۵٪)، توجه نکرده‌اند که دوران تهمورث پیش از دوره ایرج و منوچهر بوده و هنوز جمعیت ایرانی و مرزهای ایرانشهر شکل نگرفته بوده است. بنابراین جمعیتی با نام انیرانی هم نداشته‌ایم.
- آنانی که گزینه "دشمن" را برگزیده‌اند (۶٪)، یک گزینه عمومی را انتخاب کرده‌اند که شامل هر گزینه دیگری نیز می‌تواند باشد. کسانی که تهمورث آن‌ها را دربند کرده، طبیعتا دشمن بوده‌اند.
- و باز کسانی که گزینه "تورانی" را انتخاب کرده‌اند (۱۴٪)، فراموش کرده‌اند که تورها فرزندان تورج فرزند فریدون هستند و تهمورث پیش از این دوران قرار دارد.
- انتخاب گزینه "افسانه است" (۱۴٪) نیز شامل کسانی است که با جهان استوره و تاریخ استوره‌ای آشنایی کافی ندارند و متاسفانه بیشتر شامل افراد دانشگاهی می‌شود!
- بنابراین گزینه صحیح "هیچکدام" است (۱۱٪)، که می‌تواند شامل کسانی شود که گزینه درست را می‌دانند و نیز کسانی که نظر دیگری دارند و یا آنانی که اساسا اینگونه مباحث را شبه‌علم فرض می‌کنند.

پاسخ این پرسش، پس از چاپ مقالهء مربوطه در دسترس دوستان قرار خواهد گرفت و در همین تاربرگ درج خواهد شد.

جهاندار تهمورث بافرین
بیامد کمربستهٔ جنگ و کین
یکایک بیاراست با دیو جنگ
نبد جنگشان را فراوان درنگ
ازیشان دو بهره به افسون ببست
دگرشان به گرز گران کرد پست
کشیدندشان خسته و بسته خوار
به جان خواستند آن زمان زینهار
که ما را مکش تا یکی نو هنر
بیاموزی از ما که‌ت آید به بر
کی نامور دادشان زینهار
بدان تا نهانی کنند آشکار
چو آزاد گشتند از بند او
بجستند ناچار پیوند او
نبشتن به خسرو بیاموختند
دلش را به دانش برافروختند
نبشتن یکی نه، که نزدیک سی
چه رومی، چه تازی و چه پارسی
چه سغدی، چه چینی و چه پهلوی
ز هر گونه‌ای کان همی بشنوی

#تهمورث #دیو #خط #نوشتن

@oldhistor
👏4
Forwarded from تاریخ میانه
🌱
دکتر سیدجواد طباطبایی تبریزی فیلسوف برآمده از تبریز که عمری با ایران و برای ایران اندیشید، پر کشید.
دکتر طباطبایی صاحب نظریه "مکتب ایرانشهری" در ۷۷ سالگی به علت بیماری در لس‌آنجلس درگذشت.
دکتر طباطبایی در سال‌های گذشته با بیماری سرطان دست و پنجه نرم می‌کرد، اما تا آخرین لحظات عمر همچنان درباره ایران تأمل کرد و اندیشید.
وی در دهه هفتاد از دانشگاه تهران اخراج شد.

@midhistor
💔5😢1
🍃
گشتاسپ، گمشده در میان هزاره‌ها

گردآوری: مهرداد ایران‌مهر
در گزیدۀ زاتسپرم و دینکرد هفتم آمده است:
«در سیصد سالگی دین، در روز، شبی باشد. پس دین آشفته شود و خدایی بلرزد.»

با توجه به این مطلب، متوجه می‌شویم که یک خورشیدگرفتگی در سرزمین‌های ایرانی و به ویژه ایران خاوری رخ داده است.
طبق بررسی موسسۀ ژئوفیزیک دانشگاه تهران، دقیقا در سال سیصد و سی زایش (سیصدمین سال دین‌آوری) که برابر با ۵۸۵۵ پ.م است، یک خورشیدگرفتگی در سرزمین‌های ایرانی از ری، بلخ و زابل گذر کرده است.
اگر به سال ۵۸۵۵ پ.م، ۳۳۰ سال بیفزاییم، نقطۀ زایش حدود هزاره هفتم می‌شود.

با توجه به اشاره فردوسی در بخش پادشاهی گشتاسپ:
گذشته برو سالیان ششهزار
گر ایدون که برتر نیاید شمار
و از آنجا که می‌دانیم بازنویسی برخی اسنادی که به دست او رسیده دستکم مربوط به هزاره‌های سوم و دوم (یشت‌ها) تا زمان انوشیروان (خداینامه) بوده است، بنابراین در اینجا نیز زمانی نزدیک به هزاره هفتم به دست خواهد آمد...

#گشتاسپ #زرتشت #هزاره_هفتم #فردوسی

@midhistor
https://s27.picofile.com/file/8460633400/IMG_20230304_085030_362

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1401/12/13/post-186/
👏6
🍃
نگاه‌های تجربی‌گرایانه به استوره

مهرداد ایران‌مهر
مشکل پوزیتیویست‌ها اینست که غالبا تاریخ را به شکل یک ابزار تصور کرده و اغلب قائل به وجود فایده‌ای از آن در جهت منافع خود هستند. بنابراین آن را طوری تفسیر می‌کنند که با اهداف و منافع بعضا سیاسی‌شان همخوان باشد.
در مبانی علم تاریخ، دخالت سیاست در گزارش رویدادهای تاریخی را "تحریف تاریخ" و نتیجه حاصله را "تاریخ بد" می‌نامند.
به طور کلی، زمانی که یا فهمی از استوره وجود ندارد و یا منافع یک گروه طوری ایجاب می‌کند که به جهت رسیدن به آن منفعت فرضی، حقایق تحریف شود، شاهد سر بریدن ذات استوره خواهیم بود.
آنگاه به جای فهم صحیح معنا و مفهوم واقعی استوره‌ها، تلاش می‌شود تا مابه‌ازاهای عینی برای هر یک از آن مفاهیم تراشیده شده و به طور مصنوعی بر روی هم سوار شود...

این سخن چون پوست و معنی مغز دان
این سخن چون نقش و معنی همچو جان
مولوی

#استوره #کیومرث #پوزیتیویسم #تحریف

@oldhistor
https://s27.picofile.com/file/8460881376/IMG_20230308_130941_112.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1401/12/18/post-187/
👏4🔥1
تاریخ روایی ایران pinned «دیوان، پس از دوران کیخسرو چه شدند؟»
🍃
سرنوشت دیوان، پس از کیخسرو

مهرداد ایران‌مهر
در دینکرد آمده، "دوران سوشیانس فقط پنجاه و هفت سال است ... در آن مدت، کیخسرو فرمانروا و سوشیانس موبدان موبد است. این زمان، دورۀ تکامل موجودات اورمزدی است. همۀ دیوان از نسل دوپایان و چهارپایان نابود می‌شوند...".
شاید این متن در ظاهر، در حال شرح یک رخداد خیالی و مذهبی به نظر آید. اما همانگونه که بارها عنوان شده، برای فهم یک متن در قلمرو استوره، باید به معنای آن و تطبیقش با اسناد دیگر و یاری جستن از یافته‌های دانش‌های نوین توجه نمود.
مطالعات و بررسی‌های اخیر، این نظریه را پشتیبانی می‌کند که "در هزاره‌های گذشته، سنگ فضایی بزرگی به جوّ زمین نفوذ و با سیارۀ ما برخورد کرده است. پژوهشگران می‌گویند، این برخورد به اندازه‌ای نیرومند بوده است که پوستۀ زمین را گداخت و بسیاری از پستانداران بزرگ و انسان‌ها را نابود کرد. این برخورد باعث آغاز یک دورۀ غیرمعمول پُرتنش شده است".
بنابراین و برای نمونه، تطبیق این یافته اخترشناسی با متن دینکرد و توجه به روایت پایان دوره کیخسرو در شاهنامه، می‌تواند سرآغاز پژوهشی ژرف برای تعیین یکی از نقاط ثابت تاریخ استوره‌ای ما در پس و پیش دوره‌های تابندگی و دین‌آوری باشد...

#دیوان #کیخسرو #انسان‌شناسی #دینکرد

@oldhistor
https://www.uplooder.net/img/image/55/8c880bbc963fba7bb61fbc3d5d7d2d4d/IMG-20230316-112206-480.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1401/12/25/post-191
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🍃
به یاد یاران...
گویید به نوروز که امسال نیاید!

قندوز: کهن‌دژ

#یاران #سربدار #قیام_ملی #قندوز

@oldhistor
@uttweet
❤3
🍃
به گروه تاریخ روایی بپیوندید:

https://t.me/+RBZuDQqDggpiYWQ0
🍃
طبری (۲۲۴-۳۱۰ قمری):
"جمشید دانشمندان را فرمود كه آن روز كه من به دادگری بنشینم، شما نزد من باشید تا هر چه در او داد و عدالت است، من انجام دهم و آن روزی كه او به دادگری نشست، روز هرمز بود از ماه فروردین. پس آن روز را نوروز نامیدند".

@oldhistor
🔥6
Forwarded from تاریخ میانه
🌱
جشن ملی سیزده به در

آخرین نماد از آیین‌های نوروزی، همانا روز زیبای «سیزده به در» است که مردم به بزرگداشت پایان مراسم جشن‌های سال نو، در آن به طبیعت می‌روند.
البته امروزه، رسانه‌های دولتی که در باطن مخالف آیین‌های نوروز هستند، این روز را به عمد «روز طبیعت» می‌نامند تا همچون چهارشنبه‌سوری که آن را چهارشنبه آخر سال خوانده‌اند، از نام «سیزده به در» نیز اعلام برائت نمایند.

روشنفکرها نیز با نحس خطاب کردن ١٣، این روز را خرافات و دورانداختنی می‌دانند. اگرچه آگاه نیستند که مبنای این روز «دوازده هزارۀ ایرانی» است و ایرانیان در روز پس از پایان دوازده روز نمادین آغاز سال، به طبیعت رفته و جشن می‌گیرند. این جشن، یادآور باوری کهن نزد ایرانیان بوده و نمونه‌ای از دوازده هزاره زندگی مردمان در گیتی به شمار می‌آید، که آنگاه به پایان رسیده و دوازده هزارۀ نو آغاز می‌گردد.
ازین رو، جشن «سیزده به در»، پس از ۱۲ روزی که از نوروز گذشته، یادآور آغاز دوبارۀ زندگی ایرانیان در سال نو است...

@midhistor

دنباله نوشتار👇
https://kuroshebozorg.blogsky.com/1401/01/22/post-192/
👏1
🍃
ششم فروردین،
روزی ایرانی و نه آیینی

مهرداد ایران‌مهر
عدد شش هم مانند هفت، عددی مقدس در فرهنگ ایرانی است. برای مثال، شمار امشاسپندان که با ایزد ایزدان می‌شوند هفت، و ایجاد سامانه شش‌ششی پیش از ده‌دهی و تقسیم شبانه‌روز بر آن پایه، بنیاد اندیشه مذکور و آیین در پی آن به شمار می‌آید.

همچنین هنگامی که در ششم فروردین نور خورشید بر تخت زرین جمشید تابید، در استوره‌های ایرانی آن را روز نو خواندند. برای همین، بلاش اشکانی به مغان امر کرد تا فرارسیدن ششم فروردین سال بعد فرصت دارند که اوستا را گردآوری کنند. ساسانیان نیز آن را روز دین‌آوری زرتشت دانستند، که بیرونی هم این روایت را ذکر کرده است.
خرداد امشاسپند آب است. در خردادروز از ماه فروردین که نوروز بزرگ است، رویدادهای شگرفی در تاریخ استوره‌ای ایران روی داده است...

#نوروز #جمشید #زرتشت #وجرکرد

@oldhistor
https://www.uplooder.net/img/image/48/83b0c24501fc18510aa59f8141d91c2b/IMG-20230326-081408-284.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/01/06/post-192
❤4
🍃
خزوره، نمادی از جهان باورها

مهرداد ایران‌مهر
-در زامیادیشت می‌خوانیم، "ارزور ششمین کوهی است که اهوره‌مزدا آفریده است". (معادل سانسکریت امهور/ه به معنای پرشیب)
-در وندیداد نیز، قله ارزور کنام دروغ و جای گرد آمدن دیوان است.
-در بندهش می‌خوانیم، "ارزور مانند همهء کوه‌های دیگر از البرز پدید آمده و جای آن در روم (وروبرشن) است. همچنین آمده که ارزور در دوزخ (اپاختر) است".
-بندهش، "ارزور گریوه چگادی به در(ب) دوزخ است که همواره سکونت دیوان بدو است، که همه دروغ‌ورزی آنجا کنند". (درباره چگونگی کوه‌ها)
-مینوی خرد پرسش ۲۶، "نخستین کار سودمند کیومرث، کشتن ارزور است".
-رساله ماه فروردین روز خرداد، "یکی از نیکوترین کارها، کشته شدن ارزور در این روز (نوروز بزرگ) است".
-دادِستان دینیگ، "جایگاه ارزور در شمال است".
-متن‌های پهلوی نیز، به علت حضور ارزور در دوزخ، آن را یک دیو نیز پنداشته‌اند.
-در آثارالباقیه بیرونی آمده، "اهریمن فرزندی به نام خزوره (ارزور) داشته که به دست کیومرث کشته شده است".
-روایات پهلوی، "اهوره‌مزدا در پایان جهان، پوست ارزور را با همه گونه فلزات پر می‌کند".

کیومرث زین خود کی آگاه بود
که تخت مهی را جز او شاه بود
یکایک بیامد خجسته سروش
به سان پری پلنگینه پوش
بگفتش ورا زین سخن در به در
که دشمن چه سازد همی با پدر
سخن چون به گوش سیامک رسید
ز کردار بدخواه دیو پلید
دل شاه بچّه بر آمد به جوش
سپاه انجمن کرد و بگشاد گوش
بپوشید تن را به چرم پلنگ
که جوشن نبود و نه آیین جنگ
پذیره شدش دیو را جنگجوی
سپه را چو روی اندر آمد به روی
سیامک بیامد برهنه تنا
برآویخت با پور آهِرمنا
بزد چنگ وارونه دیو سیاه
دو تا اندر آورد بالای شاه
فکند آن تن شاهزاده به خاک
به چنگال کردش کمرگاه چاک...

#اهریمن #سیامک #خزوره #ارزور

@oldhistor
https://s28.picofile.com/file/8461840626/IMG_20230406_133719_050.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/01/17/post-193
👏2
🍃
فنر ۴۰۰۰ ساله

نمونه‌ای از مهندسی ایران کهن
جنس: نقره
محل نگهداری: گنجینه اسمیتسونیان

#فنر #ایران #اسمیتسونیان

@oldhistor
@IranAncient
https://s29.picofile.com/file/8462000434/IMG_20230410_120625_704.jpg


https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/01/21/post-194