تاریخ روایی ایران
1.57K subscribers
618 photos
69 videos
14 files
531 links
🍃
بازنگری در تاریخ قلمرو میانی

بررسی بازه زمانی پیش از عصر آهن،
و نقد عنوان مرسوم «پیش از تاریخ».

در حال تبدیل به اندیشکده (مرکز ملی مطالعات تاریخی)

تماس با مدير:
@mehrdad_1166
Download Telegram
تاریخ روایی ایران
کیخسرو را متعلق به چه دوره‌ای می‌دانید؟
🍃
دوران کیخسرو

مهرداد ایران‌مهر
با توجه به سرمای پیش آمده در دوران کیخسرو، به نظر می‌رسد افت دمای موقت رخ داده پس از یخبندان چهارم، مربوط به این دوره باشد.

کیخسرو این شهریار فرهمند به مدد فره کیانی توانست چونان شعله‌ای فروزان نور اسپهبدی محبوس در کالبد میرنده را رها کند. پهلوانان همراه مشاهده می‌کنند که شاه ناگهان ناپدید می‌شود. عده‌ای از پهلوانان نیز که با او بودند در برف گم می‌شوند.
بر اساس شاهنامه، او پس از سپردن پادشاهی و وداع با یاران و بزرگان سپاه، خود تن در آب روشن شستشو داد و بر فراز کوهی، در سپیده‌دم و با طلوع خورشید ناپدید شد...

#کیخسرو #یخبندان #هزاره #اسناد_ملی

@oldhistor
https://s6.uupload.ir/files/img_20230826_213225_632_t095.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1401/12/22/post-190
👏3
Forwarded from تاریخ میانه
🌱
کاخ کوروش

مهرداد ایران‌مهر

یک ادعا دربارهء کاخ کوروش:
سرستون‌ها ممکن است به این دلیل آن شکل باشد که می‌دانیم معماران یونانی آنجا کار می‌کردند و تاثیر هنر یونان را در معماری پاسارگاد داریم.

پاسخ:
درست است که ریشه تباری شاخه خاندان کوروش برخلاف داریوش که پرشی بود، به مرتوها (آمو، امرد) می‌رسیده است و بدین سان احتمالا احساس قرابت بیشتری میان او و هخاها و دانوها که با ساکنین ایرانی‌تبار و کهن‌تر آسیای خرد شامل فریگی‌ها، پافلاگونیایی‌ها، لیکیه‌ایی‌ها، کیلیکیه‌ایی‌ها، کاپادوکیه‌ایی‌ها و دیگر باشندگان سرزمین اخییوه درآمیخته بودند، احساس می‌شده است.
اما یک اصل اساسی همواره حاکم است، سرزمین اصلی اصولا تامین‌کننده سرزمین‌های پیرامونی است. حاکمیت سیاسی در سرزمین مرکزی پا گرفته و سرزمین‌های پیرامونی از مواهب آن بهره‌مند می‌شوند...

@midhistor

دنباله نوشتار👇
https://kuroshebozorg.blogsky.com/1394/03/05/post-95/
🕊3
🍃
ژنوم انسان

گردآوری: مهرداد ایران‌مهر
دانشمندان موسسه ماکس پلانک آلمان با همکاری شماری از پژوهشگران دانشگاه شیکاگو، پس از تجزیه و تحلیل ژنوم ١٧٨۵ انسان متعلق به ۴۵ هزار سال پیش، دریافته‌اند که تنها ۳ درصد (معادل ۵۴ نفر) ایشان با یکدیگر ازدواج خانوادگی داشته‌اند.

#انسان #شیکاگو #ماکس_پلانک #ازدواج

@oldhistor
https://s6.uupload.ir/files/img_20230827_142829_102_yzxs.jpg

https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/06/05/post-362/
تاریخ روایی ایران
🍃 اندیشکدۀ تاریخ و استوره (۷)/ دو "استوره، تعریف و آفت‌های آن... ۳" @oldhistor @andishkade_tarikh_Va_ostooreh https://irane-ayandeh.blogsky.com/%d8%a7%d9%86%d8%af%db%8c%d8%b4%da%a9%d8%af%d9%87
🍃
اندیشکدهء تاریخ و استوره (۸)

نگاهی به انسان‌شناسی فرهنگی در قلمرو میانی
-تعیین خط استوره‌ای از کیومرث تا داراب
-بررسی متون و داده‌های علمی از عصر سنگ تا آهن

موضوع:
"استوره، تعریف و آفت‌های آن... ۴"


فرهادی:
. اسطوره‌ها ارزش حقوقی و سیاسی دارند.
. روحانیون باستان روایت‌های اسطوره‌ای را همچون اسناد حقوقی تاریخی حراست می‌کردند...

ایران‌مهر:
-پرسش یکی از مخاطبان این بود که استوره‌ها چگونه ثبت و ضبط شده و به ما رسیده‌اند؟
برای مثال، ما چگونه امروزه متنی حاوی سرمای دوران دور جمشید را در اختیار داریم؟...

شرکت‌کنندگان:
اسدی، فرهادی، ایران‌مهر

#اندیشکده #تاریخ #استوره #صوتی

@oldhistor
@andishkade_tarikh_Va_ostooreh
https://s28.picofile.com/file/8465572518/IMG_20230707_131129_386.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/06/05/post-364/
Audio
🍃
اندیشکدۀ تاریخ و استوره (۸)
"استوره، تعریف و آفت‌های آن... ۴"

@oldhistor
@andishkade_tarikh_Va_ostooreh

https://irane-ayandeh.blogsky.com/%d8%a7%d9%86%d8%af%db%8c%d8%b4%da%a9%d8%af%d9%87
🍃
نمای کلی میانرودان

مهرداد ایران‌مهر
شمایل میانرودان در هزاره‌های سوم و دوم به این شکل است که، دورهٔ چهارم دودمانی سومر در ۴٣۵٠ سال پیش پایان یافت و فرمانروایی دودمان اکد بر میانرودان آغاز شد.

آنگاه شاهد شکست اکد و فرمانروایی کم و بیش ١١۵ سالۀ گوتی‌های نمروتی (روشن‌پوست) بر میانرودان هستیم.
دودمان سوم اور نیز که با شکست گوتیانِ براندازندهٔ اکد، بر میانرودان فرمان رانده بودند، در حدود ٣٩۵٠ سال پیش، خودشان از میان رفتند.
اکنون سلطهٔ آموری‌ها (مرتوهای ایرانی) در اوایل هزاره دوم بر میانرودان آغاز شده و شاهد قدرت‌یابی دودمان‌های سرشناس آشور و بابل با شاهان معروفشان یعنی شمشی-ادد یکم و حمورابی هستیم.

-نخستین خدای میانرودان: خدای عشیره‌ای مرتو
-نام دیوار دفاعی دودمان سوم اور: دیوار مرتو (رو به شمال زاگرس)
-لقب حمورابی (امور-اپی): لوگل-مرتو (فرمانروای مرتو)...

#سومر #اکد #اور #کاشی

@oldhistor
https://s6.uupload.ir/files/img_20230828_132009_189_op8t.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/06/06/post-365/
🍃
دینکرد

گردآوری و تنظیم:
مهرداد ایران‌مهر
دینکرد کتاب سترگی است به زبان پارسی میانه (پهلوی)، که آن را به درستی "دانشنامهٔ مَزْدَیَسْنی" خوانده‌اند. واژهٔ دینکرد را می‌توان به "کارهای دینی" برگردانید. (dēnkart)
این کتاب در تلاش است تا رابطه­‌ای را میان دین و دولت و مردم ترسیم نموده تا از این راه هم به زرتشتیانی که تحت سیطره قرار گرفته بودند، راهبرد فکری بدهد و هم در مقابل صاحبان ادیان و مذاهب دیگری نظیر اسلام، مسیحیت، یهودیت، و فرقه­‌های دیگری همچون مانی و مزدک ایستادگی نماید. برخی نیز معتقدند که می­توان رگه­‌های زروانی را در این کتاب پیدا نمود.

این گردآوردهٔ بزرگ، خود دارای ۹ نسک است، که از آن میان، نسک‌های نخست و دوم و نیز پاره‌ای از نسک سوم آن به دست ما نرسیده است. دینکرد فراهم آمده از نوشته‌هایی است که زمان نگارش و نیز نویسندگان آن‌ها سراسر ناشناخته است، و نسکی که در دستان ماست بر پایهٔ این نوشته‌ها در سده‌های نهم و دهم میلادی به دست دو تن از فرهیختگان تاریخ فرهنگ ایران‌زمین، به نام‌های آذرفَرْنْبَغِ فرخزادان و آذربادِ امیدان گردآوری و تنظیم شده است...

#دینکرد #چهردادنسک #پهلوی #زراتشت‌نامه

@oldhistor
https://s6.uupload.ir/files/img_20230908_195147_561_vfdo.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/06/17/post-366/
🍃
اهرام مصر

مهرداد ایران‌مهر
هرم اصلی از ۲۳ میلیون قطعه سنگ ساخته شده که وزن هر کدام از ۲ تا ۳۰ تن می‌باشد.
اما قطعاتی هم در پی بنا و همچنین رها شده در معدن سنگ مربوطه وجود دارد که حدود ۱۲۰۰ تن وزن دارند.

در حدود ۴۵۰۰ سال پیش، این سنگ‌ها چگونه تراشیده و حمل می‌شده‌اند؟

#اهرام #مصر #معدن #سنگ

@oldhistor
https://s6.uupload.ir/files/img_20230908_193720_070_rbue.jpg

https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/06/17/post-367/
تاریخ روایی ایران
🍃 اندیشکدۀ تاریخ و استوره (۸) "استوره، تعریف و آفت‌های آن... ۴" @oldhistor @andishkade_tarikh_Va_ostooreh https://irane-ayandeh.blogsky.com/%d8%a7%d9%86%d8%af%db%8c%d8%b4%da%a9%d8%af%d9%87
🍃
اندیشکدهء تاریخ و استوره (۹)

نگاهی به انسان‌شناسی فرهنگی در قلمرو میانی
-تعیین خط استوره‌ای از کیومرث تا داراب
-بررسی متون و داده‌های علمی از عصر سنگ تا آهن

موضوع:
"استوره، تعریف و آفت‌های آن... ۵"


فرهادی:
. خطر استفاده از ژنتیک و یافته‌های علمی علیه هویت ملی سنتی
. آیا هر فرضیه‌ای جدیدتر است درست‌تر است؟...

پاک روح:
-آیا می‌توان جمعیت‌های میانرودان را ایرانی نامید؟ هویت ایرانی بر چه اساسی تعریف می‌شود؟ صرفا بر اساس محدودهء جغرافیایی یا جمعیت‌ها یا زبان؟...

ایران‌مهر:
-غربی‌ها از متون ما استفاده کردند و مبحثی را پیرامون کوچ پیش کشیدند. هیچکس مطلع نیست که ایشان نخستین بار از روی سفال و ژنتیک و کورگان و گورتپه نبود که این بحث را مطرح کردند...

شرکت‌کنندگان:
اسدی، فرهادی، پاک روح، ایران‌مهر

#اندیشکده #تاریخ #استوره #صوتی

@oldhistor
@andishkade_tarikh_Va_ostooreh
https://s28.picofile.com/file/8465572518/IMG_20230707_131129_386.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/06/18/post-368/
Audio
🍃
اندیشکدۀ تاریخ و استوره (۹)
"استوره، تعریف و آفت‌های آن... ۵"

@oldhistor
@andishkade_tarikh_Va_ostooreh

https://irane-ayandeh.blogsky.com/%d8%a7%d9%86%d8%af%db%8c%d8%b4%da%a9%d8%af%d9%87
🍃
هخامنشی، نه پارسی...

مهرداد ایران‌مهر
هخامنشیان در کتیبه‌هایشان همواره خود را در ۴ لایه معرفی کرده‌اند:
-من داریوش/من خشیارشا (دمَنَ، خانه)
-پسر ویشتاسپ/پسر داریوش‌شاه (ویس، خاندان)
-هخامنشی (زَنَ، زَنتو، دودمان /ژنوس لاتین)
-پارسَ پارسَ/هیَ، پسر پارسَه‌ایی از پارسَه (دهیو، زادگاه /کهین)
-ایری‌یَ-خشَی‌ثیَ (خاستگاه /مَهین)

"پارسه‌هیَ" به معنی دهیو در دل یک واحد سرزمینی بزرگتر است. بنابراین از پارس صرفا به عنوان یک دهیو نام برده می‌شود.
داریوش در بند ۳ از کتیبۀ نقش رستم (DNa) می‌گوید:
به خواست اهوره‌مزدا، این‌ها مردمانی هستند که من در بیرون از "پارس (دهیو)" آن‌ها را گرفتم. من به آن‌ها شاهی کردم.
(سپس ۲۹ جمعیتِ سرزمینی، از مادی تا کاری را نام می‌برد)

همچنین، بنیانگذار دودمان یعنی کوروش، خود را در منشور چنین معرفی می‌کند:
٢١- پسر کمبوجیه، شاه بزرگ، شاه انشان، نوهٔ کوروش (اول)، شاه بزرگ، [شاه] انشان، از نسل چیش‌پئیش، شاه بزرگ، شاه انشان...

#هخامنشی #پارسی #داریوش #کوروش

@oldhistor
https://s6.uupload.ir/files/img_20230909_190527_741_38yf.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/06/18/post-369/
👏4
🍃
باغ عدن

تنظیم: مهرداد ایران‌مهر
به کوشش: آرش فرهادی‌پور

خداوند باغی در عدن‌* كه‌ در طرف ‌مشرق ‌است‌، درست ‌كرد و آدم‌ را كه ‌ساخته‌ بود، در آنجا گذاشت‌. ۹
خداوند همه‌ نوع‌ درختان ‌زیبا و میوه‌دار در آن‌ باغ ‌رویانید و درخت ‌حیات و همچنین‌ درخت‌ شناخت خوب ‌و بد را در وسط ‌باغ‌ قرار داد. ۱۰
رودخانه‌ای از عدن‌ می‌گذشت‌ و باغ ‌را سیراب‌ می‌كرد و از آنجا به‌ چهار نهر تقسیم‌ می‌شد. ۱۱
نهر اول، فیشون است که سرزمین‌ حویله‌ را دور می‌زند. ۱۲
در این ‌سرزمین، ‌طلای خالص ‌و عطر گران‌قیمت ‌و سنگ‌ عقیق ‌وجود دارد. ۱۳
نهر دوّم‌، گیهون است که سرزمین ‌كوش‌ را دور می‌زند. ۱۴
نهر سوم‌ دجله است که از شرق‌ آشور می‌گذرد و نهر چهارم‌، فرات‌ است‌. ۱۵
سپس‌ خداوند آدم ‌را در باغ‌ عدن‌ گذاشت‌ تا در آن ‌زراعت‌ كند و آن ‌را نگهداری نماید. ۱۶
خداوند به ‌آدم‌ فرمود: اجازه ‌داری از میوهٔ تمام ‌درختان ‌باغ‌ بخوری‌. ۱۷
امّا هرگز از میوهٔ درخت‌ شناخت خوب‌ و بد نخور. زیرا اگر از آن ‌بخوری، در همان‌ روز خواهی مرد.

*دال ساکن
-سِفر پیدایش، بخش ۲

#گیهون #فیشون #باغ_عدن #سفر_پیدایش

@oldhistor
https://s6.uupload.ir/files/img_20230910_100639_424_cpej.jpg

https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/06/19/post-370/
👏4
🍃
اتیوپی آسیا یا کِفِن آفریقا

مهرداد ایران‌مهر
در گفتاری کوتاه، عنوان می‌کنیم که موی فر و پوست تیرهء پرشی‌ها، حاصل نفوذ ژن آفریقایی در جنوب‌شرق فلات (کِفِن/ایکتیوفاگی) است که خاستگاه پَرَشی‌ها یا همان پارس‌های آینده می‌باشد.

این جمعیت، در حدود ۵۰۰۰ سال پیش و با بروز گرمایش جهانی و خشک شدن دریاچه‌های بزرگ آب شیرین میانی فلات، گروهی به شرق سِند و گروه بزرگتری به سوی غرب گسترش یافته و تا دشت مرغاب و میانرودان و مصر و شرق مدیترانه و کرت و آتیک پیش رفتند.
نشانه‌های آن نیز چهرهء تیره نگارگری شدهء پرسئوس بر روی سفالینه‌های اژه‌ایی و نیز چهرهء اسیران بیگانه در نگاره‌های مصر کهن می‌باشد. همچنین چهرهء تیره و موهای فر سربازان شاهنشاهی در شوش که در لوور نگهداری می‌شود...

#اتیوپی #آسیا #آفریقا #پرسئوس

@oldhistor
https://s6.uupload.ir/files/img_20230911_195358_805_xxua.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/06/20/post-371/
👏1
تاریخ روایی ایران
🍃 اندیشکدۀ تاریخ و استوره (۹) "استوره، تعریف و آفت‌های آن... ۵" @oldhistor @andishkade_tarikh_Va_ostooreh https://irane-ayandeh.blogsky.com/%d8%a7%d9%86%d8%af%db%8c%d8%b4%da%a9%d8%af%d9%87
🍃
اندیشکدهء تاریخ و استوره (۱۰)

نگاهی به انسان‌شناسی فرهنگی در قلمرو میانی
-تعیین خط استوره‌ای از کیومرث تا داراب
-بررسی متون و داده‌های علمی از عصر سنگ تا آهن

موضوع:
"نسبت میان هویت و استوره"


فرهادی:
. آیا هویت بر اساس ژنتیک تعریف می‌شود؟
. لزوم ترسیم نمودار ژنتیک، جمعیت، قوم، ملت، هویت...

مظاهری:
-تاریخچهء مهاجرتی جمعیت‌های مختلف جهان علیرغم منحصر به فرد بودن، در بسیاری از جهات ناشناخته است...

پاک روح:
-اقوامی که در ایران هستند را بر چه اساسی می‌توان تعریف و دسته‌بندی کرد؟
-جمعیتی با نام ایرانی بر چه اساسی تعریف شده است؟...

ایران‌مهر:
-در مبانی علم تاریخ، مولفه‌ای با عنوان حکم قطعی تاریخی داریم. این مولفه، گزاره‌هایی را شامل می‌شود که تقریبا تمام مورخین بر روی آن اجماع داشته باشند...

شرکت‌کنندگان:
اسدی، فرهادی، مظاهری، پاک روح، ایران‌مهر

#اندیشکده #تاریخ #استوره #صوتی

@oldhistor
@andishkade_tarikh_Va_ostooreh
https://s28.picofile.com/file/8465572518/IMG_20230707_131129_386.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/06/21/post-372/
Audio
🍃
اندیشکدۀ تاریخ و استوره (۱۰) - ۱
"نسبت میان هویت و استوره"

@oldhistor
@andishkade_tarikh_Va_ostooreh

https://irane-ayandeh.blogsky.com/%d8%a7%d9%86%d8%af%db%8c%d8%b4%da%a9%d8%af%d9%87
Audio
🍃
اندیشکدۀ تاریخ و استوره (۱۰) - ۲
"نسبت میان هویت و استوره"

@oldhistor
@andishkade_tarikh_Va_ostooreh

https://irane-ayandeh.blogsky.com/%d8%a7%d9%86%d8%af%db%8c%d8%b4%da%a9%d8%af%d9%87
🍃
هخامنشیانِ خوب و آشوریانِ بد

مهرداد ایران‌مهر
شوربختانه اسناد مکتوب بسیار کمی از کوروش مانده است. اما در بخش نسبتا سالم منشور، به آشوربانیپال اشاره می‌کند.
او را شاهی پیش از خود خوانده و در مهمترین گزارش عصر باستان، بازسازی دیواری که وی ساخته بوده را خیلی دقیق شرح می‌دهد:
٣٩- ........ دیواری از آجر پخته، بر کنارهٔ خندقی که شاه پیشین ساخته بود، ولی ساختش را به پایان [نبرده بود] ........ کار آن را [من ...... به پایان بردم]
۴٠- .......... که [شهر را از بیرون در بر نگرفته بود] که هیچ شاهی پیش از من (با) کارگران به بیگاری [گرفته شدهٔ سرزمینش در] شوانه (بابل) نساخته بود
۴١- ............. (آن را) [با قیر] و آجر پخته از نو بنا کردم و [ساختش را به پایان رساندم]
۴٢- [دروازه‌های بزرگ از چوب سدر] با روکش مفرغین، من همهٔ آن درب‌ها را با آستانه [ها و قطعات مسی] کار گذاردم
۴٣- ........... [کتیبه‌ای از] آشور بانیپال، شاهی پیش از من [روی آن] نوشته شده بود [درون آن دیدم]
۴۴- ........... [او .... مردوک] سرور بزرگ، آفرینندهٔ
..............................................
۴۵- ...... .... [... من ....] همچون هدیه‌ای [پیشکش کردم] ......... برای خشنودی‌ات ، تا به جاودان

در همین منشور، نبونید از زبان مردوک نکوهش می‌شود. با اینکه چون مادی بوده، با احترام با او برخورد می‌شود.
اکنون ببینیم نوهء همین کوروش، وقتی با کسانی که سر سازگاری با ایشان ندارد، چگونه برخورد می‌کند (کتیبه دیوان خشیارشا):
"در بین این کشورها پیش از من جاهایی بود که دیوان را می پرستیدند پس به فرمان اهورامزدا من آن پرستش‌خانهء دیوان را بر افکندم..."

کوروش نه تنها دیوار آشوربانیپال را خراب نمی‌کند، نه تنها او را ملامت نمی‌کند، بلکه با وجود شناخت کامل از وی، بازسازی دیوار بنا شده توسط او را در سندی به مهمی منشور شرح می‌دهد.

وظیفهء مورخ روایت است، نه قضاوت. متاسفانه غربیان در دوران معاصر، ما را به این ورطهء آشوریانِ بد کشاندند تا خاطرشان از جدایی ذهنی ما در باب فلات ایران و میانرودان و استحکام دوگانهء جعلی سامی-آریایی راحت شود...

#هخامنشی #آشوری #کوروش #داریوش

@oldhistor
https://s6.uupload.ir/files/img_20230905_154656_223_gmzw.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/06/05/post-363/
❤4
کهن‌ترین استفاده از اسب و ارابه...
Anonymous Poll
6%
تل عقرب
27%
سیلک
21%
مصر
19%
ارته
4%
آلالاخ
24%
دیدن نتایج
🍃
کتیبهء داریوش در کریمه

گردآوری: مهرداد ایران‌مهر
در کاوش‌های باستان‌شناسی سال ۲۰۱۹، در ویرانه‌های شهر پاناگوریا مجاور شبه‌جزیره کریمه، کتیبه‌ای مرمرین به پارسی باستان از داریوش هخامنشی کشف شد.

کتیبهء کشف شده، از سنگ مرمر و به ابعاد ۱۴.۸ در ۴۱.۲ است و حدس زده‌اند که کتیبهء اصلی حداقل یک متر عرض و دو متر ارتفاع داشته است.
این کتیبه، یادبود دستیابی داریوش بر منطقهء پاناگوریا در مسیر لشکرکشی سال ۵۱۳ پ.م علیه سکاهای شمال دریای سیاه بوده است.
پژوهشگران معتقدند این کتیبه پس از پیروزی داریوش بر نیروهای ایونی غربی که از مسیر دریای سیاه در مناطق شمالی دریای سیاه مستقر شده بودند، نوشته شده است.
در متن کتیبه می‌بینیم که داریوش نیز سپاه خود را با کشتی از نواحی جنوب‌شرقی دریای سیاه به شرق کریمه رسانده است...

#داریوش #کتیبه #پاناگوریا #کریمه

@oldhistor
@Derafshe_Kavian
https://s6.uupload.ir/files/img_20230916_200138_406_m0cd.jpg

دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/06/25/post-373/
❤4