تاریخ روایی ایران
1.57K subscribers
617 photos
69 videos
14 files
531 links
🍃
بازنگری در تاریخ قلمرو میانی

بررسی بازه زمانی پیش از عصر آهن،
و نقد عنوان مرسوم «پیش از تاریخ».

در حال تبدیل به اندیشکده (مرکز ملی مطالعات تاریخی)

تماس با مدير:
@mehrdad_1166
Download Telegram
تاریخ روایی ایران pinned «🍃 تعریف #هوشواره از استوره: استوره، روایت مقدسی است که با زبان نمادین، حقیقتی فراتاریخی را در چارچوبی فرهنگی بازتاب می‌دهد. نکته‌ها و ویژگی‌ها: ۱- روایتی مقدس از رخدادی خاص، و نه صرفا یک رویداد عام تاریخی، است. ۲- نه به زبان حال، بلکه به گونه‌ای نمادین،…»
🍃
ایران‌وج کجاست؟
اسناد سخن می‌گویند...

مهرداد ایران‌مهر
کنگ‌دژ با هفت دیوار (مشخصات ارته) در سیاوشگرد خراسان در مرز ایران‌وج قرار داشت. (روایات پهلوی، ۱۵۹)

۲۱ جمشید خوب‌رمه در ایران‌وجِ نیک‌آفریده در وه‌داییتی، با مردمان گرانمایه، انجمن فراز برد. (فرگرد دوم، بخش دوم)
*وه‌داییتی از پیوستن سه رود گیهون و فیشون و کارون تشکیل می‌شده.

دیوان مزندر در خُنیره (ایران‌وج) اقامت گزیدند و فریدون را از آنجا راندند و مردم شکایت به فریدون بردند ... فریدون مزندرها را در دشت پیشانسه (میان دماوند و کابل) به بالا راند. (کتاب نهم دینکرد، فصل ۲۱)

در ایران‌وج، در بالا، بر قلۀ داییتی؟، پُل چینوَد قرار دارد و در زیر آن، دوزخ است. یک بازوی آن در بُن البرز در شمال و بازوی دیگر در سر البرز در جنوب است. (کتاب نهم دینکرد/ ص ۸۰۹، دادِستان دینیگ/ پرسش ۲۰، بندهش/ فصل ۳۰، مینوی خرد، تعلیقات، پرسش ۱، بند ۱۱۵)

داراجه‌رود در ایرانوج است که خانۀ پوروشسپ پدر زردشت در کرانۀ (آن) بود. (بندهش، بخش نهم)
دارِجَه نام رودی در رَغَه (ری) است که در کنار آن خانۀ پورشسپ پدر زرتشت بر پا بود. (وندیداد ۱۹، بند ۴ و ۱۱)

#ایران‌وج

@oldhistor
❤2
از این دو رویداد کهن، کدامیک شامل تعریف افسانه و کدام استوره است؟
۱ یورش اهریمن به جهان مادی
۲ گم شدن کیخسرو در سرما
Anonymous Quiz
12%
اولی استوره، دومی افسانه
52%
اولی افسانه، دومی استوره
12%
هر دو افسانه‌اند و استوره چیز دیگریست
24%
هر دو استوره‌اند و افسانه چیز دیگریست
🍃
از آن روز تاریخ ویرانه شد
که روایتگرش باستان‌شناس دیوانه شد

هیچیک از متخصصین ژنتیک، دیرین‌هواشناسی و بعضا زبان‌شناسی و استوره‌شناسی و ادیبان، ادعای تاریخنویسی ندارند. یعنی پژوهش می‌کنند و داده‌های استخراج شده را در حوزۀ مطالعاتی خود به اشتراک می‌گذارند.

اما حساب باستان‌شناسان فرق می‌کند و متاسفانه در کشورمان اینگونه جا افتاده است که باستان‌شناس باید تاریخ بگوید! مثل این است که دندانپزشک جراحی معده کند.

این روال، باعث به محاق رفتن تاریخ استوره‌ای کهن ما شده است.

اگر سر کلنگم گیر کرد، هست!


البته از گذشته، ادبا هم خیال کشف استوره و روایت تاریخ بر اساس مکتوبات عمدتا منظوم را داشته‌اند و تازگی‌ها هم پژوهشگران ژنتیک، شهر را شلوغ دیده و پای مبارک را در کفش تاریخ کرده‌اند.

به هر روی، هر کسی را بهر کاری ساختند. کار پژوهشگران این حوزه‌ها، در اصل استخراج داده‌های حوزۀ مذکور و پالایش آن از دل مواد و شواهد در دسترس است.
از اینجا به بعد، گروه‌های پژوهشی تاریخ باید به همراه نمایندگان این حوزه‌ها، به تحلیل آن داده‌ها پرداخته و سرانجام گزارشی نزدیک به واقع از یک رویداد را ارائه دهند.

#تاریخ #باستان‌شناسی

@oldhistor
👏7
تاریخ روایی ایران
🍃 پیوستگی فرهنگی جیرفت، هزاره پنجم پ.م ساسانی، سده پنجم م. #عقاب #جیرفت #هزاره_پنجم #ساسانی @oldhistor @IRANPARASTN https://s28.picofile.com/file/8462923768/IMG_20230504_132157_240.jpg https://irane-ayandeh.blogsky.com/1402/02/14/post-228/
🍃
تداوم فرهنگی یعنی این

متن سفال ۲۶۳۸ نسا:

۱: ŠNT IC XX XX X III III l ršk MLK BRY-BR [Y ZY(?) Pry] ptk
۲: BRY ḤY-BRY [ZY(?) ršk]

۱: sarδ sad (ud) panǰāst (ud) haft Aršak šāh puhr-puhr čē(?) Fryāpātak
۲: puhr barādarzādag čē(?) Aršak

۱ سال ۱۵۷ اشکانی (۹۱/۹۰ پ.م)، شاه ارشک، نوۀ(؟) فریاپت
۲ پسرِ برادرزادۀ(؟) ارشک


علاوه بر همانندی‌های فراوان دیگر میان پارتی و فارسی (شاه، پور، برادرزاده...)، به خوانش اعداد دقت کنید:

sad (ud) panǰāst (ud) haft
صد و پنجاه و هفت


@oldhistor
@Arsacid_chronicle
❤8
🍃
هویت ایرانی

ایران از نظر هویتی، سرزمین متکثری نیست. بلکه واقعیات تاریخی نشان می‌دهد که ایرانیان جمعیتی همگن با ریشه‌ای مشترک در دل تاریخ این فلات هستند.
این همگنی نه صرفا بر اساس تبار، بلکه بر پایۀ تمدن مشترک و فرهنگ و زبانی تاریخی شکل گرفته است.

۱. ایران، تمدنی پیوسته
واژۀ قوم، بار معنایی تقسیم‌کننده دارد. اما ایرانیان در طول تاریخ، در ساخت تمدنی یکپارچه مشارکت داشته‌اند.

۲. تنوع سرزمینی، نه هویتی
بافت جغرافیایی فلات ایران منجر به شیوه‌های زندگی گوناگونی شده، اما این تفاوت در سبک زندگی است، نه هویت. چرا که ایرانیان میراث فرهنگی، تاریخ و نظام معنایی مشترکی دارند.

۳. نژاد آریایی، افسانه‌ای بی‌پایه
مطالعات ژنتیکی اثبات کرده که مهاجرت جمعیتی موسوم به آریایی از سرزمین‌های شمالی به فلات ایران، بی‌اساس است.

نتیجه:
ایران، واحدی تمدنی
هویت ایرانی نه بر اساس نژاد یا قومیت، بلکه بر تمدن و زبان مشترک و تاریخ پیوسته استوار است. این هویت، محصول هزاران سال ادغام گروه‌های انسانی در فلات ایران است. بنابراین، به جای تأکید بر چندقومیتی یا نژادگرایی، باید بر یکپارچگی تمدنی ایران تأکید کرد.

#هویت

@oldhistor
👏13❤4😇3
تاریخ روایی ایران
🍃 میتولوژی، باری کج بر دوش استوره مهرداد ایران‌مهر در مملکت گل و بلبلی که همیشه از زمین به آسمان می‌بارد، معانی و مفاهیم گوناگون نیز می‌تواند همینطور دلبخواه بر دوش این کلمه و آن واژه سوار شود. مثال هم کم نیست، یکی واژۀ «دموکراسی» که حتی خود غربی‌های جدید…
🍃
تفاوت افسانه و استوره

مهرداد ایران‌مهر

۱. منشأ و کارکرد:
- افسانه: ریشه در باورهای دینی/کیهانی دارد (مثل آفرینش)
- استوره: ریشه در رویدادهای تاریخی دور به لحاظ زمانی دارد (مثل استورۀ کیخسرو)

۲. زمان و مکان:
- افسانه: در زمان و مکانی نامشخص رخ می‌دهد (ازلی/ابدی)
- استوره: در چارچوبی تاریخی و مشخص قرار می‌گیرد

۳. شخصیت‌ها:
- افسانه: خدایان و موجودات فوق‌طبیعی
- استوره: انسان‌های معمولی با ویژگی‌های غلو شده

۴. هدف:
- افسانه: تبیین جهان و مفاهیم وجودی
- استوره: شناخت رویدادی در دوران کهن

۵. مثال ایرانی:
- افسانه: آفرینش هزاره‌ها
- استوره: جمشید و نوروز (تبیین آغاز بهار)...

#افسانه #استوره
#Myth #Legend

@oldhistor

دنبالۀ نوشتار👇 (مهم)
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1404/03/14/post-402/
👏7🕊1
تاریخ روایی ایران
🍃 کوروش، که همان کیخسرو نیست مهرداد ایران‌مهر -نام کوروش در استوانهٔ خط میخی بابلی (اکدی نو)، کتیبهٔ بیستون داریوش، سالنامهٔ نبونید و کتیبهٔ کاخ پاسارگاد ثبت شده است. -تواریخ یونانی مانند هرودت، کتزیاس و گزنفون در زبان یونانی آن را «کورُس» می‌گفته‌اند، که…
کوروش و کیخسرو.pdf
835.4 KB
🍃
کوروش، که همان کیخسرو نیست
مهرداد ایرانمهر

فهرست:
پیشگفتار
فصل نخست: کیخسرو در اسناد کهن
فصل دوم: کوروش در آثارالباقیه
-١روش تحقیق بیرونی
-۲شاهان بابل
-١-۲ملوک کلده
-۲-۲تطبیق دو جدول
-۳هخامنشیان در جدول بیرونی
-۴نام کوروش در اسناد دیگر
فصل سوم: نوع نگاه به اسناد
منابع

#کوروش #کیخسرو

@oldhistor
👏1
🍃
هاماوران
مسیری که کاوس از نیمروز سیستان تا هاماوران طی کرد.

سپه را ز هامون به دریا کشید
بدان سو کجا دشمن آمد پدید
بی‌اندازه کشتی و زورق بساخت
برآشفت و بر آب لشکر نشاخت
همانا که فرسنگ بودی هزار
اگر پای با راه کردی شمار
همی راند تا در میان سه شهر
ز گیتی برین گونه جویند بهر
به دست چپش مصر و بربر به راست
زره در میانه، بر آن سو که خواست
به پیش اندرون شهر هاماوران
به هر کشوری در سپاهی گران

#کاوس #هاماوران

@oldhistor
👏7
تاریخ روایی ایران
🍃 هاماوران مسیری که کاوس از نیمروز سیستان تا هاماوران طی کرد. سپه را ز هامون به دریا کشید بدان سو کجا دشمن آمد پدید بی‌اندازه کشتی و زورق بساخت برآشفت و بر آب لشکر نشاخت همانا که فرسنگ بودی هزار اگر پای با راه کردی شمار همی راند تا در میان سه شهر ز گیتی برین…
🍃

با توجه به ابیات مورد بحث و تحلیل جغرافیایی، به نظر می‌رسد توصیف مسیر لشگرکشی کاوس در شاهنامه به منطقۀ شرق آفریقا اشاره دارد.

۱. موقعیت مصر و بربر در نقشه‌های باستانی
- مصر در سمت چپ و بربر (فلسطین و شام) در سمت راست قرار می‌گیرد.
- اگر لشگر روی آب باشد (دریای سرخ)، روبروی آن منطقۀ هاماوران سرزمینی در شاخ آفریقا (مثل اتیوپی یا سومالی) یا حتی منطقۀ نوبیا در جنوب مصر (سرچشمه‌های نیل) باشد.

۲. هاماوران در شاهنامه
- اگرچه در برخی متون هاماوران با یمن مرتبط دانسته شده، اما شاهنامه همیشه از نام‌های مستقیم استفاده کرده است.
- در داستان کاوس، هاماوران اشاره به سرزمینی در آفریقا دارد، چرا که:
- مسیر حرکت از دریا (احتمالاً دریای سرخ) و موقعیت مصر و بربر، منطقۀ جنوب مصر یا نوبه را پیشنهاد می‌دهد.
- در منابع تاریخی، ایرانیان با مناطق آفریقایی مانند مصر فرازین و نوبه در ارتباط بوده‌اند.

۳. توجیه مسیر با تفسیر "زره = دریا"
- این بیت‌ها مسیر زیر را توصیف می‌کنند:
الف. حرکت از هامون (ایران مرکزی) به سمت دریا (دریای مکران).
ب. عبور از دریا و رسیدن به منطقۀ میان سه شهر که شامل:
- چپ: مصر (غرب)
- راست: بربر (شرق، شرق مدیترانه و شمال آفریقا)
- میانه: دریا (زره)
ج. مقصد نهایی: هاماوران که در اینجا می‌تواند حبشه یا سودان باشد، نه یمن.

۴. نقشۀ احتمالی
هامون (ایران) → دریای مکران/سرخ → [مصر (چپ) + بربر (راست) + دریا (میان)] → هاماوران (شاخ آفریقا)`

نتیجه‌گیری:
به احتمال قوی، هاماوران در این ابیات منطقه‌ای در آفریقا است که موقعیت آن با توجه به جایگاه مصر و بربر، منطقۀ جنوبی‌تر مانند جنوب مصر یا نوبه را پیشنهاد می‌دهد.

*سرزمین‌های کوش (کاسی) و مذای (ماد) در سرچشمه‌های نیل، حاصل همین ارتباطات بوده است. تمدن نخستین مصر (نقاده/پیش‌دودمانی) از جنوب آن آغاز شد.
*در زمان این رویداد، سه دریاچۀ میانی فلات پرآب بوده است.

#کاوس #هاماوران

@oldhistor
🕊4❤2
تاریخ روایی ایران
پرسشی برای باورمندان به فرضیه کوچ،
آریاها از کجا و کی به فلات ایران آمده‌اند؟
🍃
میزان مقبولیت یک فرضیه

معمولا حدود ۳۰ درصد بازدیدکنندگان نظرسنجی‌ها، در آن شرکت می‌کنند. اما در اینجا، حدود کمتر از ۱۵ درصد بازدیدکنندگان شرکت کرده‌اند.
این یعنی اینکه، دستکم نیمی از بازدیدکنندگان اساسا خود را مخاطب این نظرسنجی (باورمندان به فرضیۀ کوچ) ندانسته‌اند. از تعدادی هم که شرکت کرده‌اند، حدود ۳۰ درصد اعتقادی به ورود جمعیتی از شمال به فلات ندارند و فقط درگیر ترفند ورود زبانی (گزینۀ آخر) شده‌اند.

جالب‌تر از همه، همان اقلیتی هم که باورمند به کوچ هستند، خود هزار فرقه‌اند؛ و به اندازه‌های مختلف ۷ تا ۱۶ درصد، به ده مکان و صد زمان به عنوان مبدا مکانی و زمانی کوچ باور داشته و نظر داده و هیچکدام هم بر سر یک مبدا و یک زمان مشخص برای این کوچ فرضی، هم‌رای و هم‌نظر نیستند.

#فرض_منسوخ
@oldhistor
👏3
تاریخ روایی ایران
🍃 یکتاپرستی مزیّت نیست مهرداد ایران‌مهر خارج از مباحث عقیدتی، گروهی زرتشت را دعوت‌کننده به یکتاپرستی و گروهی نیز به ثنویت می‌دانند. اما امروزه چنین جا افتاده است که ایرانیان نخستین یکتاپرستان جهان بوده‌اند!، و عامل آن را هم زرتشت فرض می‌کنند. اکنون پرسش…
🍃
کوروش، یکتاپرست نبود

مهرداد ایران‌مهر
کوروش بزرگ، بر خلاف تصور رایج، یکتاپرست نبود. او به عنوان فرمانروای هخامنشی، در چارچوب یک نظام چندخدایی عمل می‌کرد. حتی در منشور کوروش، او از حمایت «همۀ ایزدان» سخن می‌گوید، نه فقط یک خدا.

در باورهای زرتشتی نیز ردپای چندخدایی دیده می‌شود. پس ادعای یکتاپرستی کوروش بیشتر ناشی از تفسیرهای معاصر یا تمایل به همخوان کردن او با ادیان دیگر است، نه واقعیت تاریخی.
تاریخ را نباید برای اثبات باورهای امروزی تحریف کرد. بزرگی کوروش، در تسامح، نوع مدیریت و احترام به حقوق انسان‌ها بود، نه تعداد خدایانی که می‌پرستید.

#کوروش
@oldhistor
❤12👏4😇2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🍃

۷۰ تا ۹۰ درصد محتوای ژنی مردم ایران، به پیش از عصر نوسنگی بازمی‌گردد.

#نوسنگی
@oldhistor
👏10❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🍃
آزمایش نیاکان یک ایرانی اهل لرستان

۹۶ درصد فلات ایران
۲ درصد آسیای خرد و جزایر اژه
۲ درصد آسیای مرکزی

همپوشان با مرزهای هخامنشی


#تبارشناسی

@oldhistor
❤15
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🍃

انسان از نسل میمون‌ها نیست، بلکه با آن‌ها خویشاوند است. هر دو از یک نیای مشترک تکامل یافته‌اند.

یکی از بزرگترین پشتوانه‌های تکامل، تشابه ژنتیکی بالای اعضای یک گونه است. تشابه انسان با،
شامپانزه‌ها: ۹۸.۸ درصد
بونوبوها: ۹۸.۷ درصد
گوریل‌ها: ۹۸.۴ درصد
اورانگوتان‌ها: ۹۷ درصد

شگرف‌تر از آن، تشابه ژنتیکی میان انسان و جاندارانی همچون گربه‌سانان در حدود ۹۰ درصد و موش‌ها حدود ۹۴ درصد است.

Source and credits:
Richard Dawkins Foundation Via YouTube


#زیست #تکامل

@oldhistor
👏6
تاریخ روایی ایران
🍃 تیرگان بزرگ، مهرگان بزرگ ایرانیان از دیرباز، سال را به چهار گاه‌اَنبار (فصل) بخش نموده و ویژگی‌هایی برای هر یک برمی‌شمردند، که امروزه نیز کمابیش از سوی همۀ جهان به همان سان به کار برده می‌شود. از آن گونه، بهار (وهار) دانستنِ بخشی از سال، که میان برابری…
🍃
روز دماوند؟

مهرداد ایران‌مهر
تیرگان بزرگ و پرتاب تیر آرش از فراز دماوند، همگی در بلندترین روز سال (یکم تیر) رخ داده است.

جشن «تیرگان کوچک» یعنی دهم تیرماه را گروهی با ابداعات من‌درآوردی به ۱۳ تیر برده و با نفوذ در وزارت کشور دورۀ احمدی‌نژاد در تقویم کشور چپاندند!

۱۳ تیر در گاهشمار نو، مسخره‌ترین و بی‌معناترین روز برای عنوان بزرگداشت دماوند است. دماوند عزیز است و سرفراز، اما با تاریخ و گاهشمار، بازی‌های سیاسی نکنید.
مردم بی‌خبر نمی‌دانند موضوع چیست و در این روز برای هم شادباش می‌فرستند. اما گناهش به گردن همان گروه کم‌سواد و بانفوذ است که خود را ملی‌گرا می‌نامد، اما با بدعت‌هایی حقیر، تیشه بر ریشۀ یادمان‌های ملی می‌زند.

#تیرگان

@oldhistor
🕊4❤2👏1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🍃
مشکل از کتب درسی ما شروع شد

یعنی و در اصل زمانی که دروغ کوچ از سیبری در آن چپانده شد. این حضرات حتی همین امروز هم که پیروان «فرضیۀ استپ» نیز دست از آسیای میانه شسته‌اند، همچنان به سیاق افکار ۲۰ سال پیش خود، در حال و هوای کوچ عده‌ای موسوم به آریایی از آسیای میانه به ایران به سر می‌برند.
در دنباله، از آن سوی بام افتاده و نئاندرتال‌های ۴۰۰ هزار ساله و انسان‌های راست‌قامت ۲ میلیون ساله را نیز ایرانی به شمار می‌آورند!

حامد وحدتی نسب و مهرداد ملک‌زاده، یک دوست دیگر هم دارند که کامیار عبدی است. او در نشست مناظرۀ شهریور ۱۳۹۰ و وقتی نتوانست تفاوتی منطقی میان آریایی‌های ادعایی و بومیان فرضی فلات ایران قائل شود، در پاسخ بنده ( #مهرداد_ایران‌مهر ) گفت: اینجا را ببینید

بنابراین، اینکه جبرا و برای ماله کشیدن بر موضوع کوچ از سرزمین‌های شمالی، ناچار ایلام را نیز به عنوان سرزمینی ایرانی می‌پذیرند، برای این است.

@oldhistor
👏4❤1