Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
✔️ شاید چنین به نظر برسد که بخش اعظمی از افکار ما دارای پایه و اساس منطقی هستند، اما در واقع ریشه‌ی آنها در بالا و پایین‌شدن‌های جسم ماست. منشأ افکار ما اغلب می‌تواند غذایی باشد که ناهار خورده‌ایم.
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com
🔸#هیستوریا: 💢 امیر کبیر و دارالفنون💢
برای شنیدن پادکست ها به آدرس :
Castbox | شنوتو
و برای دیدن ویدئو به آدرس:
YouTube | نماشا
مراجعه نمائید.
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com
👇👇👇
برای شنیدن پادکست ها به آدرس :
Castbox | شنوتو
و برای دیدن ویدئو به آدرس:
YouTube | نماشا
مراجعه نمائید.
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com
👇👇👇
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
#فیلو_سوفیا شماره 24: «شک میکنم پس هستم»
✔️چه بسیار پیش آمده است که حواس مان ما را فریب داده است. گاهی فکر می کنیم چیزی را که وجود ندارد می‌بینیم یا صدای آن را می‌شنویم. شاید جهان پیرامون ما آن چنان است که به نظر ما می‌رسد، نه آن‌که مطمئناً وجود داشته باشد.
آیا هیچ چیز قطعی و مسلم وجود ندارد؟ برخی اعتقاد دارند که امور قطعی و مسلم وجود دارد به نظر اینان…
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com
✔️چه بسیار پیش آمده است که حواس مان ما را فریب داده است. گاهی فکر می کنیم چیزی را که وجود ندارد می‌بینیم یا صدای آن را می‌شنویم. شاید جهان پیرامون ما آن چنان است که به نظر ما می‌رسد، نه آن‌که مطمئناً وجود داشته باشد.
آیا هیچ چیز قطعی و مسلم وجود ندارد؟ برخی اعتقاد دارند که امور قطعی و مسلم وجود دارد به نظر اینان…
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
✔️ جزئیات کوچیک و ظاهرا کم‌اهمیتی وجود دارن که میتونن شخصیت ما رو به خوبی نشون بدن، مثل نوع کفشی که می‌پوشیم، یا اینکه چند بار موبایلمونو چک می‌کنیم، یا حتی نحوه دست دادنمون. اگه کنجکاوی آدم‌ها رو بیشتر بشناسی، در ادامه با ۹ موردی آشنا می‌شی که شناخت زیادی از اونا بهت می‌ده…
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com
🔸#هیستوریا: 💢 اصلاحات آموزشی دوره ناصرالدین شاه (پس از امیرکبیر)💢
برای شنیدن پادکست ها به آدرس :
Castbox | شنوتو
و برای دیدن ویدئو به آدرس:
YouTube | نماشا
مراجعه نمائید.
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com
👇👇👇
برای شنیدن پادکست ها به آدرس :
Castbox | شنوتو
و برای دیدن ویدئو به آدرس:
YouTube | نماشا
مراجعه نمائید.
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com
👇👇👇
🔸#هیستوریا: 💢 اصلاحات آموزشی دوره ناصرالدین شاه (پس از امیرکبیر)💢
📌دوره ناصرالدین شاه با صدارت سه ساله امیرکبیر شروع شد که اصلاحات همه جانبه‌ای را در کشور آغاز کرد اما پس از عزل وی این روند به کندی گرایید. صدراعظم جدید، میرزا آقاخان نوری در دوره ۷ ساله صدارتش مانع بسیاری از اصلاحات شد و حتی سعی در بستن دارالفنون داشت اما شاه مخالفت کرد. در این زمان اعتضادالسلطنه، رئیس دارالفنون تصمیم گرفت شاگردان بیشتری ثبت نام کند، بنابراین اطلاعیه‌ای در وقایع اتفاقیه منتشر کرد و علاوه بر اشراف، از کسبه و تجار هم خواست پسرانشان را به دارالفنون بفرستند. به دانش‌آموزان وعده لباس فرم و ناهار رایگان، مقرری ماهانه و استخدام دولتی داده شد. اما متاسفانه برای معلمی از کارمندان سفارت انگلستان استفاده شد که باعث نفوذ این کشور در میان قشر نخبه ایران گردید. همچنین در این دوره برای اولین بار دانشجویانی به منظور تحصیل در رشته‌های حقوق و علوم سیاسی به اروپا اعزام شدند که نشان‌دهنده درک دولت از نیاز کشور به علوم انسانی جدید بود.
این روند ادامه داشت تا اینکه ایران به علت ضعف نظامی مجبور به واگذاری هرات به انگلستان شد. این ضربه باعث گردید شاه به ناگزیر بودن اصلاحات پی ببرد. او با عزل میرزا آقاخان، مقام صدارت را هم ملغی کرد و ۱۰ سال بدون صدراعظم به حکومت پرداخت. در این دوره عمده کارهای دولت توسط جعفرخان مشیرالدوله (از دانشجویان تحصیل کرده در انگلستان) انجام می‌شد و او مدام شاه را به انجام اصلاحات ترغیب می‌کرد. در این بازه، بیشترین تعداد اعزام دانشجویان به خارج، از ابتدای دوره قاجار، صورت گرفت. با این حال تا سال ۱۸۷۰ هدف از آموزش نوین تربیت کادر اداری و نظامی برای افزایش کارایی حکومت بود. اما از این زمان، مسئله آموزش با هدف سواد همگانی و ترقی مردم عادی مورد توجه قرار گرفت. و به جای انحصار آموزش مدرن نزد اشراف، مسئله آموزش همگانی مطرح شد. زیرا اصلاح‌گران که خود تحصیل‌کرده بودند به این نتیجه رسیدند که عقب‌ماندگی ایران تنها در بعد نظامی یا صنعتی نیست بلکه ساختار حکومت و مردم نیز نیاز به تغییر دارند. 👇
📌دوره ناصرالدین شاه با صدارت سه ساله امیرکبیر شروع شد که اصلاحات همه جانبه‌ای را در کشور آغاز کرد اما پس از عزل وی این روند به کندی گرایید. صدراعظم جدید، میرزا آقاخان نوری در دوره ۷ ساله صدارتش مانع بسیاری از اصلاحات شد و حتی سعی در بستن دارالفنون داشت اما شاه مخالفت کرد. در این زمان اعتضادالسلطنه، رئیس دارالفنون تصمیم گرفت شاگردان بیشتری ثبت نام کند، بنابراین اطلاعیه‌ای در وقایع اتفاقیه منتشر کرد و علاوه بر اشراف، از کسبه و تجار هم خواست پسرانشان را به دارالفنون بفرستند. به دانش‌آموزان وعده لباس فرم و ناهار رایگان، مقرری ماهانه و استخدام دولتی داده شد. اما متاسفانه برای معلمی از کارمندان سفارت انگلستان استفاده شد که باعث نفوذ این کشور در میان قشر نخبه ایران گردید. همچنین در این دوره برای اولین بار دانشجویانی به منظور تحصیل در رشته‌های حقوق و علوم سیاسی به اروپا اعزام شدند که نشان‌دهنده درک دولت از نیاز کشور به علوم انسانی جدید بود.
این روند ادامه داشت تا اینکه ایران به علت ضعف نظامی مجبور به واگذاری هرات به انگلستان شد. این ضربه باعث گردید شاه به ناگزیر بودن اصلاحات پی ببرد. او با عزل میرزا آقاخان، مقام صدارت را هم ملغی کرد و ۱۰ سال بدون صدراعظم به حکومت پرداخت. در این دوره عمده کارهای دولت توسط جعفرخان مشیرالدوله (از دانشجویان تحصیل کرده در انگلستان) انجام می‌شد و او مدام شاه را به انجام اصلاحات ترغیب می‌کرد. در این بازه، بیشترین تعداد اعزام دانشجویان به خارج، از ابتدای دوره قاجار، صورت گرفت. با این حال تا سال ۱۸۷۰ هدف از آموزش نوین تربیت کادر اداری و نظامی برای افزایش کارایی حکومت بود. اما از این زمان، مسئله آموزش با هدف سواد همگانی و ترقی مردم عادی مورد توجه قرار گرفت. و به جای انحصار آموزش مدرن نزد اشراف، مسئله آموزش همگانی مطرح شد. زیرا اصلاح‌گران که خود تحصیل‌کرده بودند به این نتیجه رسیدند که عقب‌ماندگی ایران تنها در بعد نظامی یا صنعتی نیست بلکه ساختار حکومت و مردم نیز نیاز به تغییر دارند. 👇
بنابرین آموزش ابتدایی مورد توجه قرار گرفت که پیش‌تر از آن غفلت شده بود. شاه سرانجام پس از ۱۰ سال حکومت بدون صدراعظم، در سال ۱۸۷۰ میرزا حسین‌خان سپهسالار را به صدارت برگزید. سپهسالار که قبلا وزیر مختار ایران در عثمانی و از طرفداران اصلاحات بود، در دوره سه ساله صدارت خود، اقدامات آموزشی بسیاری انجام داد. ابتدا وضع دارالفنون را که به محلی برای وقت گذرانی تبدیل شده بود بهبود بخشید. همچنین برای نخستین بار مدارسی رایگان ساخت. از جمله مدرسه مشیریه، مدرسه کارآموزی سیاسی برای آموزش قوائد دیپلماسی بین‌المللی و مدرسه دارالترجمه با ۶۰ شاگرد با هدف آموزش زبان‌های انگلیسی، فرانسه، روسی و ترکی. متاسفانه سپهسالار به دلیل مخالفت دربار و برخی علما بر سر قرارداد رویتر، از صدرات عزل شد. اما شاه که به او نیاز داشت، وزارت جنگ را به وی سپرد. سپهسالار در دوران تصدی وزارت جنگ، مدرسه نظامی اتاماژوری را ساخت که به تدریس فنون جدید نظامی، زبان فرانسه و علوم جدید می‌پرداخت. و بعدا در زمان تصدی وزارت عدلیه و وزارت انطباعات، چهار روزنامه وقایع عدلیه، نظامی، مریخ و وطن را چاپ کرد که در تمام آنها به نشر اخباری درباره اصلاحات و تغییرات اجتماعی، همچنین اکتشافات علمی و تاریخی می‌پرداخت. نکته جالب این بود که این روزنامه‌ها در نقد و بحث اجتماعی آزاد بودند و با نشر مشکلات ولایات نقش موثری در آگاهی بخشی به مردم داشتند. البته باید در نظر داشت که روزنامه‌نگاران این دوره هنوز جرئت تاختن به اساس سلطنت را نداشتند و تنها به حکام و ماموران جزء، انتقاد می کردند.
به هرحال پس از عزل سپهسالار از صدارت، روند اصلاحات رو به کندی رفت زیرا صدر اعظم‌های بعدی، علاقه چندانی به اصلاحات نداشتند. شاه نیز پس از نهضت تنباکو از تهدید اصلاحات برای قدرتش ترسیده بود. خصوصا اینکه دانش‌آموزان مدارس جدید از جمله دارالفنون نقش مهمی در تحریک مردم داشتند. شاه حتی قانون ممنوعیت سفر به خارج از کشور را وضع کرد و اعزام دانشجویان برای تحصیل متوقف شد. البته برخی خانواده‌های نزدیک به دربار، در ماموریت‌های رسمی چند تن از پسران اقوام را برای تحصیل به اروپا می‌بردند. در واقع ناصرالدین شاه همواره در نوعی دوگانگی به سر می‌برد، از طرفی به اصلاحات علاقه داشت، و نمی‌خواست اروپاییان ایران را کشوری عقب‌مانده بدانند. و از طرف دیگر از بعد آگاهی بخش اصلاحات که باعث آگاهی مردم از ظلم قاجاریان می‌شد و سلطنت را به خطر می‌انداخت نیز می‌ترسید. در نهایت شاه تسلیم ترسش شد و روند اصلاحات تا به سلطنت رسیدن مظفرالدین شاه تقریبا متوقف گردید.
منابع: اندیشه ترقی و حکومت قانون عصر سپهسالار/ فریدون آدمیت و مدارس جدید در دوره قاجاریه/ اقبال قاسمی پویاپ
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com
به هرحال پس از عزل سپهسالار از صدارت، روند اصلاحات رو به کندی رفت زیرا صدر اعظم‌های بعدی، علاقه چندانی به اصلاحات نداشتند. شاه نیز پس از نهضت تنباکو از تهدید اصلاحات برای قدرتش ترسیده بود. خصوصا اینکه دانش‌آموزان مدارس جدید از جمله دارالفنون نقش مهمی در تحریک مردم داشتند. شاه حتی قانون ممنوعیت سفر به خارج از کشور را وضع کرد و اعزام دانشجویان برای تحصیل متوقف شد. البته برخی خانواده‌های نزدیک به دربار، در ماموریت‌های رسمی چند تن از پسران اقوام را برای تحصیل به اروپا می‌بردند. در واقع ناصرالدین شاه همواره در نوعی دوگانگی به سر می‌برد، از طرفی به اصلاحات علاقه داشت، و نمی‌خواست اروپاییان ایران را کشوری عقب‌مانده بدانند. و از طرف دیگر از بعد آگاهی بخش اصلاحات که باعث آگاهی مردم از ظلم قاجاریان می‌شد و سلطنت را به خطر می‌انداخت نیز می‌ترسید. در نهایت شاه تسلیم ترسش شد و روند اصلاحات تا به سلطنت رسیدن مظفرالدین شاه تقریبا متوقف گردید.
منابع: اندیشه ترقی و حکومت قانون عصر سپهسالار/ فریدون آدمیت و مدارس جدید در دوره قاجاریه/ اقبال قاسمی پویاپ
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔸#هیستوریا: اصلاحات آموزشی دوره ناصرالدین شاه (پس از امیرکبیر)
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com 👆🏼👆🏼👆🏼
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com 👆🏼👆🏼👆🏼
✔️ کتاب #تجارب_الامم تألیف ابوعلی مسکویه رازی، دانشمند مشهور انتهای قرن چهارم و آغاز قرن پنجم هجری است و از معتبرترین منابع تاریخی به‌شمار می رود که در آن سلسله‌ی حوادث پس از توفان نوح (ع) تا سال ۶۳۹ قمری «یعنی سه سال پیش از درگذشت عضدالدوله یدیلمی» ذکر شده است. اکثر محققان درباره‌ی اعتبار کتاب تجارب‌الامم اتفاق نظر دارند و مسکویه رازی را اولین مورخی می‌دانند که در شرح وقایع تاریخی به فلسفه‌ی تاریخ متکی بوده است.
📌مسکویه سال‌ها خازن[۲] بود و به کتاب‌های فراوان دسترسی داشت که چنین امکانی برای مورّخان دست نمی‌داد، بدین لحاظ دامنه‌ی تحقیق او در ثبت وقایع تاریخی و شناسایی اخبار صحیح از سقیم بسیار گسترده بود و همین نکته برای اعتبار کتاب تجارب‌الامم افزوده است.
📌 از ویژگی‌های تجارب‌الامم این است که مؤلف با دیدگاه و دانش فراوان، دلیل و سبب وقوع هر حادثه را طرح کرده و چون اندیشه‌ای فلسفی داشته، اسباب عقلانی و سیاسیِ حوادث را تشریح نموده است، بدین منظور آن‌کتاب را تجارب‌الامم و تعاقِب‌الهِمَم[۳] نامیده است.
📌بخش دوران خلافت مقتدر عباسی از تجارب‌الامم توسط محمد فضایلی ترجمه شده و درسال ۱۳۶۶ خورشیدی انتشارات زرین آن را به طبع رسانیده است تمام مجلدات تجارب‌الامم توسط دکتر ابوالقاسم امامی ترجمه شده و انتشارات سروش آن را چاپ کرده است.
جالب این است که بیشتر مورّخان ایرانی بودند امّا به سبب تسلط ظالمانه‌ی خلفای عباسی، آثار خود را به زبان عربی نوشته‌اند. ابن مسکویه را که یکی از مفاخر نامدار فرهنگ ایران در قرن چهارم هجری بود لقب معلّم* ثالث[۴] داده‌اند.
📌ابوشجاع ظهیرالدین محمد بن حسین بن محمد بن عبدالله روذراوی، تاریخ تجارب‌الامم را تکمیل کرد و ذیل آن را تا روزگار حیات خودش نوشته است و آن ذیل با ترجمه‌ی انگلیسی مارگلیوث (Margelyourth1858-1940) خاورشناس انگلیسی در سال 1921 در اکسفورد oxford چاپ شده است.
[۱] Moskuya
[۲] Xazen یعنی متصدی کتابخانه
[۳] تجربه های امّت ها و عاقبت کوشش ها
[۴] معلم اول:ارسطو،معلم دوم:ابونصر محمد فارابی،(برخی به میرمحمدباقر استرابادی (میرداماد)هم لقب معلم ثالث داده اند)
*:معلم در اصطلاح یعنی کسی که تعیین کننده ی حدود روشهای علمی باشد.
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com 👆🏼👆🏼👆🏼
📌مسکویه سال‌ها خازن[۲] بود و به کتاب‌های فراوان دسترسی داشت که چنین امکانی برای مورّخان دست نمی‌داد، بدین لحاظ دامنه‌ی تحقیق او در ثبت وقایع تاریخی و شناسایی اخبار صحیح از سقیم بسیار گسترده بود و همین نکته برای اعتبار کتاب تجارب‌الامم افزوده است.
📌 از ویژگی‌های تجارب‌الامم این است که مؤلف با دیدگاه و دانش فراوان، دلیل و سبب وقوع هر حادثه را طرح کرده و چون اندیشه‌ای فلسفی داشته، اسباب عقلانی و سیاسیِ حوادث را تشریح نموده است، بدین منظور آن‌کتاب را تجارب‌الامم و تعاقِب‌الهِمَم[۳] نامیده است.
📌بخش دوران خلافت مقتدر عباسی از تجارب‌الامم توسط محمد فضایلی ترجمه شده و درسال ۱۳۶۶ خورشیدی انتشارات زرین آن را به طبع رسانیده است تمام مجلدات تجارب‌الامم توسط دکتر ابوالقاسم امامی ترجمه شده و انتشارات سروش آن را چاپ کرده است.
جالب این است که بیشتر مورّخان ایرانی بودند امّا به سبب تسلط ظالمانه‌ی خلفای عباسی، آثار خود را به زبان عربی نوشته‌اند. ابن مسکویه را که یکی از مفاخر نامدار فرهنگ ایران در قرن چهارم هجری بود لقب معلّم* ثالث[۴] داده‌اند.
📌ابوشجاع ظهیرالدین محمد بن حسین بن محمد بن عبدالله روذراوی، تاریخ تجارب‌الامم را تکمیل کرد و ذیل آن را تا روزگار حیات خودش نوشته است و آن ذیل با ترجمه‌ی انگلیسی مارگلیوث (Margelyourth1858-1940) خاورشناس انگلیسی در سال 1921 در اکسفورد oxford چاپ شده است.
[۱] Moskuya
[۲] Xazen یعنی متصدی کتابخانه
[۳] تجربه های امّت ها و عاقبت کوشش ها
[۴] معلم اول:ارسطو،معلم دوم:ابونصر محمد فارابی،(برخی به میرمحمدباقر استرابادی (میرداماد)هم لقب معلم ثالث داده اند)
*:معلم در اصطلاح یعنی کسی که تعیین کننده ی حدود روشهای علمی باشد.
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com 👆🏼👆🏼👆🏼
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
✔️ آنچه که امیدوارم با تماشای این ویدئو نصیبتان شود اینست که اسیر ذهن نشوید و فکر نکنید که با سخن اشتباهِ شما دنیا به آخر می رسد. مطمئن باشید اینگونه نیست. اصولاً سایرین به ندرت متوجه سخنان اشتباه ما می شوند چون در حال دست و پنجه نرم کردن با اعتماد به نفس پایین، فیلترها و افکار خودشان هستند.
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com 👆🏼👆🏼👆🏼
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com 👆🏼👆🏼👆🏼
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
#فیلو_سوفیا شماره 25: «واقعیت چیست»
✔️ از نظر کانت هرگز نمی‌توانیم به واقعیت دست یابیم. جهان واقعی همیشه دور از درک آدمیان است. جهان پدیدارها چگونه‌اند؟ معرفت‌های پیشین چیستند؟
در این گفتار به مباحثی از این دست پرداخته می‌شود.
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com
✔️ از نظر کانت هرگز نمی‌توانیم به واقعیت دست یابیم. جهان واقعی همیشه دور از درک آدمیان است. جهان پدیدارها چگونه‌اند؟ معرفت‌های پیشین چیستند؟
در این گفتار به مباحثی از این دست پرداخته می‌شود.
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com
🔸#هیستوریا: 💢 مظفرالدین شاه و انجمن معارف💢
برای شنیدن پادکست ها به آدرس :
Castbox | شنوتو
و برای دیدن ویدئو به آدرس:
YouTube | نماشا
مراجعه نمائید.
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com
👇👇👇
برای شنیدن پادکست ها به آدرس :
Castbox | شنوتو
و برای دیدن ویدئو به آدرس:
YouTube | نماشا
مراجعه نمائید.
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com
👇👇👇
🔸#هیستوریا: 💢 مظفرالدین شاه و انجمن معارف💢
📌با روی کار آمدن مظفرالدین شاه، فضای عمومی کشور بازتر شد. او برخلاف پدرش، ناصرالدین شاه، طبع آرام و بی‌آزاری داشت و به اصلاحات علاقمند بود. وی در زمان ولایت عهدی در تبریز، دارالفنون مظفری را به تقلید از دارالفنون تهران ساخت و از رشدیه و مدارسش حمایت کرد. صدراعظم او، امین‌الدوله نیز از حامیان سرسخت اصلاحات آموزشی بوده و در دوره کوتاه صدارت خود، ۹ مدرسه تأسیس کرد. این مسائل باعث شد تا دوره مظفرالدین شاه شاهد، نهضتی گسترده در ساخت مدارس نوین باشد.
اصلاحات، که پیش‌تر تنها از بالا به پایین و به وسیله شاه یا صدراعظمش انجام می‌شد، برای اولین بار در این دوره، توسط رده‌های پایین‌تر صورت گرفت. اصلاح‌طلبان این دوره از اشراف، فارغ‌التحصیلان دارالفنون و دانشگاه‌های اروپایی، تجار و حتی علما بودند. و جالب‌تر آن که مردم عادی نیز برای اولین بار متقاضی تغییرات شدند. به همین علت در سال ۱۸۹۷ جمعی از صاحب‌منصبان و ثروتمندان علاقمند به اصلاحات، تصمیم گرفتند مدرسه‌ای خیریه برای ایتام و فقرا تأسیس کنند که غذا و کتاب مجانی هم در اختیار کودکان می‌گذاشت. این مدرسه علاوه بر علوم جدید، حرفه‌های کفاشی، کاغذسازی، قالیبافی و … را نیز برای تامین معاش به دانش‌آموزان می‌آموخت.
در سال ۱۸۹۸ بانیان مدرسه خیریه، شورایی به نام انجمن معارف تشکیل دادند که نقش مهمی در نهضت مدرسه‌سازی ایفا کرد. اولین هدف انجمن، قرار دادن آموزش نوین در اختیار همگان بود. بنابراین با توجه به اینکه هنوز محله‌های شهر بر اساس ثروت جداسازی نشده بود، اقشار فقیر، متوسط و ثروتمند در کنار هم در مدارس حضور داشتند. مثلاً در مدرسه رشدیه تهران از ۴۰۰ محصل، ۲۵۰ نفر از فرزندان اشراف، ۱۰۰ نفر از طبقه متوسط و ۵۰ نفر از خانواده‌های فقیر بودند که رایگان در مدرسه درس می‌خواندند. سیاست انجمن به این صورت بود که به گونه‌ای از دانش‌آموزان ثروتمند، شهریه بگیرد که هزینه تحصیل رایگان دانش‌آموزان کم‌بضاعت هم تامین شود. مثلاً قانون مدرسه افتتاحیه چنین بود که به ازای هر ۱۰۰ دانش آموز ثروتمند، ۲۵ دانش‌آموز کم‌بضاعت به رایگان ثبت نام شوند. به علاوه از همان آغاز، شاه، امین‌الدوله، تجار، کسبه و برخی علما من جمله شیخ هادی نجم‌آبادی، کمک‌های نقدی بسیاری به انجمن می‌کردند.
با این حال تقاضا از طرف خانواده‌های فقیر به قدری بالا بود که انجمن، مدرسه خیریه شرف را با ۲۰۰ نفر ظرفیت مخصوص محصلین نیازمند ساخت. علت اصلی تقاضا این بود که خانواده‌های نیازمند، پی برده بودند که فرزندانشان با تحصیلات مدرن آینده روشن‌تری خواهند داشت.
در کل طی ۸ سال فعالیت، مجموعاً ۲۱ مدرسه به دست انجمن یا اعضای آن ساخته شد که از سرنوشت بسیاری از آنها اطلاع دقیقی در دست نیست. زیرا تا قبل از مشروطه یا منحل شده و یا صرفاً به محلی برای وقت گذرانی تبدیل شده بودند.
برنامه دیگر انجمن، تنظیم یک نظام جدید آموزشی شامل سه دوره ابتدایی، متوسطه و عالی بود که جایگزین نظام مکتب‌خانه‌ای شود. انجمن همچنین با احداث چاپخانه دولتی به چاپ کتاب‌های درسی هماهنگ روی آورد. مواد درسی به دو بخش علوم جدید مانند شیمی، فیزیک و زبان‌های خارجی و علوم قدیم مثل ادبیات فارسی، عربی، شرعیات و تاریخ تقسیم می‌شد و انجمن سعی داشت نوعی هماهنگی میان علوم جدید و قدیم ایجاد کند. علاوه بر این، انجمن، مدیران را موظف کرد از نظام‌نامه مدارس مبنی بر: استفاده از روشهای نوین آموزش، نظم آموزشی جدید مثلاً پوشیدن یونیفرم، گرفتن امتحانات در پایان هر ترم و ممنوعیت تنبیه بدنی پیروی کنند.
از جمله اقدامات دیگر آن چاپ مقاله در روزنامه‌ها (که حالا میان مردم جا باز کرده بوند) برای معرفی آموزش نوین، جمع‌آوری کتاب برای تأسیس کتابخانه ملی ایران و ساخت مدرسه اکابر برای رفع بی‌سوادی بزرگسالان بود که تماماً با کمک امین‌الدوله، صدراعظم صورت گرفت.
پس از عزل امین‌الدوله فعالیت‌های اصلاحی دچار رکود شد و انجمن زیر نظر وزارت علوم قرار گرفت و خودمختاری‌اش را از دست داد. همچنین به علت درگیری‌های داخلی اعضا، دائمی نبودن حمایت شاه، کمبود بودجه، مخالفت اقشار سنتی و هرج و مرج در ولایات، انجمن نتوانست اقداماتش را به نواحی دیگر ایران گسترش دهد. با این حال توانست با دادن بودجه به مدارسی که طبق نظام‌نامه آن عمل می کردند، اکثر مدارس جدید را تحت نظارت خود در بیاورد. همچنین با گسترش آموزش مدرن در میان اقشار ضعیف، قشر تحصیل کرده‌ای را به وجود آورد که از اشراف نبودند. بنابرین علاقه بیشتری به اصلاحات پایه‌ای در حکومت داشتند. این قشر جدید بعداً در مشروطه و روی کار آمدن سلسله پهلوی نقش بسیار مهمی ایفا کرد.
منابع:
آموزش، دین و گفتمان اصلاح فرهنگی/ مونیکا رینگر
مدارس جدید در دوره قاجاریه/ اقبال قاسمی پویا
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com
📌با روی کار آمدن مظفرالدین شاه، فضای عمومی کشور بازتر شد. او برخلاف پدرش، ناصرالدین شاه، طبع آرام و بی‌آزاری داشت و به اصلاحات علاقمند بود. وی در زمان ولایت عهدی در تبریز، دارالفنون مظفری را به تقلید از دارالفنون تهران ساخت و از رشدیه و مدارسش حمایت کرد. صدراعظم او، امین‌الدوله نیز از حامیان سرسخت اصلاحات آموزشی بوده و در دوره کوتاه صدارت خود، ۹ مدرسه تأسیس کرد. این مسائل باعث شد تا دوره مظفرالدین شاه شاهد، نهضتی گسترده در ساخت مدارس نوین باشد.
اصلاحات، که پیش‌تر تنها از بالا به پایین و به وسیله شاه یا صدراعظمش انجام می‌شد، برای اولین بار در این دوره، توسط رده‌های پایین‌تر صورت گرفت. اصلاح‌طلبان این دوره از اشراف، فارغ‌التحصیلان دارالفنون و دانشگاه‌های اروپایی، تجار و حتی علما بودند. و جالب‌تر آن که مردم عادی نیز برای اولین بار متقاضی تغییرات شدند. به همین علت در سال ۱۸۹۷ جمعی از صاحب‌منصبان و ثروتمندان علاقمند به اصلاحات، تصمیم گرفتند مدرسه‌ای خیریه برای ایتام و فقرا تأسیس کنند که غذا و کتاب مجانی هم در اختیار کودکان می‌گذاشت. این مدرسه علاوه بر علوم جدید، حرفه‌های کفاشی، کاغذسازی، قالیبافی و … را نیز برای تامین معاش به دانش‌آموزان می‌آموخت.
در سال ۱۸۹۸ بانیان مدرسه خیریه، شورایی به نام انجمن معارف تشکیل دادند که نقش مهمی در نهضت مدرسه‌سازی ایفا کرد. اولین هدف انجمن، قرار دادن آموزش نوین در اختیار همگان بود. بنابراین با توجه به اینکه هنوز محله‌های شهر بر اساس ثروت جداسازی نشده بود، اقشار فقیر، متوسط و ثروتمند در کنار هم در مدارس حضور داشتند. مثلاً در مدرسه رشدیه تهران از ۴۰۰ محصل، ۲۵۰ نفر از فرزندان اشراف، ۱۰۰ نفر از طبقه متوسط و ۵۰ نفر از خانواده‌های فقیر بودند که رایگان در مدرسه درس می‌خواندند. سیاست انجمن به این صورت بود که به گونه‌ای از دانش‌آموزان ثروتمند، شهریه بگیرد که هزینه تحصیل رایگان دانش‌آموزان کم‌بضاعت هم تامین شود. مثلاً قانون مدرسه افتتاحیه چنین بود که به ازای هر ۱۰۰ دانش آموز ثروتمند، ۲۵ دانش‌آموز کم‌بضاعت به رایگان ثبت نام شوند. به علاوه از همان آغاز، شاه، امین‌الدوله، تجار، کسبه و برخی علما من جمله شیخ هادی نجم‌آبادی، کمک‌های نقدی بسیاری به انجمن می‌کردند.
با این حال تقاضا از طرف خانواده‌های فقیر به قدری بالا بود که انجمن، مدرسه خیریه شرف را با ۲۰۰ نفر ظرفیت مخصوص محصلین نیازمند ساخت. علت اصلی تقاضا این بود که خانواده‌های نیازمند، پی برده بودند که فرزندانشان با تحصیلات مدرن آینده روشن‌تری خواهند داشت.
در کل طی ۸ سال فعالیت، مجموعاً ۲۱ مدرسه به دست انجمن یا اعضای آن ساخته شد که از سرنوشت بسیاری از آنها اطلاع دقیقی در دست نیست. زیرا تا قبل از مشروطه یا منحل شده و یا صرفاً به محلی برای وقت گذرانی تبدیل شده بودند.
برنامه دیگر انجمن، تنظیم یک نظام جدید آموزشی شامل سه دوره ابتدایی، متوسطه و عالی بود که جایگزین نظام مکتب‌خانه‌ای شود. انجمن همچنین با احداث چاپخانه دولتی به چاپ کتاب‌های درسی هماهنگ روی آورد. مواد درسی به دو بخش علوم جدید مانند شیمی، فیزیک و زبان‌های خارجی و علوم قدیم مثل ادبیات فارسی، عربی، شرعیات و تاریخ تقسیم می‌شد و انجمن سعی داشت نوعی هماهنگی میان علوم جدید و قدیم ایجاد کند. علاوه بر این، انجمن، مدیران را موظف کرد از نظام‌نامه مدارس مبنی بر: استفاده از روشهای نوین آموزش، نظم آموزشی جدید مثلاً پوشیدن یونیفرم، گرفتن امتحانات در پایان هر ترم و ممنوعیت تنبیه بدنی پیروی کنند.
از جمله اقدامات دیگر آن چاپ مقاله در روزنامه‌ها (که حالا میان مردم جا باز کرده بوند) برای معرفی آموزش نوین، جمع‌آوری کتاب برای تأسیس کتابخانه ملی ایران و ساخت مدرسه اکابر برای رفع بی‌سوادی بزرگسالان بود که تماماً با کمک امین‌الدوله، صدراعظم صورت گرفت.
پس از عزل امین‌الدوله فعالیت‌های اصلاحی دچار رکود شد و انجمن زیر نظر وزارت علوم قرار گرفت و خودمختاری‌اش را از دست داد. همچنین به علت درگیری‌های داخلی اعضا، دائمی نبودن حمایت شاه، کمبود بودجه، مخالفت اقشار سنتی و هرج و مرج در ولایات، انجمن نتوانست اقداماتش را به نواحی دیگر ایران گسترش دهد. با این حال توانست با دادن بودجه به مدارسی که طبق نظام‌نامه آن عمل می کردند، اکثر مدارس جدید را تحت نظارت خود در بیاورد. همچنین با گسترش آموزش مدرن در میان اقشار ضعیف، قشر تحصیل کرده‌ای را به وجود آورد که از اشراف نبودند. بنابرین علاقه بیشتری به اصلاحات پایه‌ای در حکومت داشتند. این قشر جدید بعداً در مشروطه و روی کار آمدن سلسله پهلوی نقش بسیار مهمی ایفا کرد.
منابع:
آموزش، دین و گفتمان اصلاح فرهنگی/ مونیکا رینگر
مدارس جدید در دوره قاجاریه/ اقبال قاسمی پویا
◾️@omidesaba
◽️www.omidesaba.com