بامداد امید صبا

🔸با دور شدن از آغاز حکومت شاه اسماعیل از شور و هیجان و فداکاری و گذشت قزلباشان و کار گزاران حکومتی کاسته می شد و خواسته و انگیزه های متفاوت با گذشته در آنان رشد می کرد. زیاده خواهی و پیشی گرفتن از یکدیگر برای به دست آوردن قدرت سیاسی و ثروت اندوزی روز به روز در آنان شدت می یافت، تا اندازه ای که از جان مایه می گذاشتند. برای نمونه قاضی محمد کاشی که مقام صدارت و امارت را باهم داشت، جانش را از دست داد و کشته شد.
🔸از ویژگی های جریان یک شورش در جهت تغییر یک نظام حکومتی و براندازی آن، نا دیده گرفتن قانون حاکم بر آن جامعه است. با به جریان انداختن یک موج خروشان خارج از قانون و قاعده، انقلاب رخ می دهد. هر کس انجام هر نوع کاری را برای خود مجاز می شمارد: در چنین شرایطی هیچ عامل کنترل کننده و باز دارنده ای وجود ندارد. اگر شورش رنگ و بوی مذهبی داشته باشد به طورکلی کسی چشم داشتی به بهرمند شدن از مقام و منصب و ثروت های دنیایی ندارد.
قزلباشان تحت فرمان شاه اسماعیل، جریانی را پیش بردند که در ظاهر رسمیت بخشیدن به مذهب تشیع بود و این که مردم را با هر روش ممکن به این مذهب در آورند.
🔸این سربازان جان بر کف و گوش به فرمان رهبرشان، بدون اندیشه در معنا و فهم اجرای فرمان ، زمام اختیارشان را از کف داده، تا حد فدا کردن جانشان به پیش رفتند. زمانی که قدرت وجود مطلقه ی شاه اسماعیل، در شکست ناشی از در گیری چالدوران فرو ریخت، طبیعی است حوادثی رخ دهد که نتیجه ی این نوع از حکومت های متکی به فرد است. به گونه ای که رفته رفته شعله های فروزان آتش احساسات سپاهیان فرو کش کند و انگیزه ها و خروشی دیگر در آنان پا گیرد.
🔸دست یابی به قدرت و مقام و تلاش در به دست آوردن هر چه بیشتر ثروت از منابع عمومی و ربودن گوی سبقت از یکدیگر به هر قیمت شیوه ی متداول آنها شد.
چون اهرم کنترل، تهدید و فشار، شخص شاه اسماعیل بود، آن هم رو به ضعف می رفت، و همچنین قانون که به عنوان یک عامل کنترل کننده و تعیین کننده ی جایگاه افراد است وجود نداشت، ضعف قدرت مستبدانه، زمینه و شرایط را برای رفتارهای فاسدانه فراهم آورد. کسانی که بر قدرت نظامی سیاسی دست داشتند گوی سبقت را می ربودند. بدیهی است بد اخلاقی و بد رفتاری جریان یابد. امنیت در همه ی سطوحش به خطر افتد. جدا شدن و جدا بودن مردم از یکدیگر جای یکپارچگی و با هم بودن را بگیرد. کارهای گروهی و یاری یکدیگر رو به سردی برود. جامعه از نظر سیاسی و اقتصادی وابسته شود و انسان ها در پوششی از ریا کاری فرو روند. باورهای مذهبی افراد آمیخته با سخنان نادرست، خرافات، و پندارهای خلاف حقیقت و موهومات بشود و بی بندوباری، رفتار عادی افراد گردد.
📌اگر حاکمان ناشایست در هر سطحی سرگرم برخورداری خودشان از منابع و منافع ملی باشند مردم به نوعی اسیر رفتار ستمگرانه ی آنان شده و گرفتار سیاست های نا بخردانه و چپاولی شان می گردند.

@omidesaba
www.omidesaba.com

134 views03:31